Theses
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
British Policy (in Palestine) Towards the Establishment of a Jewish National Home, 1915-1929
This study attempts to describe British Policy in Palestine towards the establishment of a Jewish National Home in the period of 1915-1929, and to analyze the influences and considerations, domestic and foreign, as well as Palestinian, which helped to shape that policy. The study attempts to examine the dilemmas that taxed the Whitewall. Exigencies in the context of this study are defined as the nature of the Palestine problem itself; the violent conflict between Arabs and Jews; the First World War and its attendant ramifications for Palestine; the role of the League of Nation; role of British, Arab and Jewish officials of the mandatory government.
The availability of British Government records made such an investigation possible. The British policy has been studied primarily through the unpublished Colonial Office and Foreign Office records and Cabinet papers. Relevant official published material such as parliamentary debates, Mandatory power reports, White Papers, and the records and documents of the League of Nations were also surveyed. In the non-Government class of material, research sources included the British press and secondary sources. Finally, the private papers of a number of men concerned were consulted.
As is customary, I must warn that any errors in this study are my responsibility alone. I hope that such errors will be borne with tolerance, trusting that my efforts will on balance shed some historical light upon a conflict which history has yet to resolve.
(Approved by Prof. Dr. Mim Kemal Öke, Prof. Dr. Toktamis Ateş, Assoc. Dr. M. Sükrü Hanioglu)
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
Kadro and Kemalism: A Search for Ideology in the Early 1930s
The primary reason for the present research questioned whether the political, economic and social philosophy of Kadro influenced Kemalism, or Kemalism used Kadro to implement the political directions of the single party regime at its inception.
Kadro's philosophy which may be defined as a superficial combination of Marxism, nationalism and fascism was expounded in the early 1930s by a group of radical intellectual. Kadro's theses and its problematical relationship with Kemalism (which it was developed as a modernizing pragmatic ideology emanated from Tanzimat era) were treated within a theoretical approach using the conceptual framework of populism, modernization and cooptation.
Populist policy of Kemalism in the 1930s was for a classless and united society within the single party regime as state capitalism, namely etatism was still being maintained. Kadro was attempting to combine the post-revolutionary anti-imperialist and capitalist rhetoric of the 1920s with the populism of 1930s. The claim of Kadro in 1932 is to contribute to the reproduction of the Kemalist ideology and put it into a mature (doctrinaire) form. This contribution was a 'peculiar hybrid' of Kemalism, in other words a kind of endeavor to give a strict "authoritarian/totalitarian" mixture of a socialist-fascist form to it however Kemalist leaders did not want any ideology other than that of their own. Moreover, Kadro's very strong anti-West/liberal leanings in both political, cultural and economic aspect were not compatible with Kemalist prospects. Therefore, it is not impossible to assume that Kadro had influenced the Kemalist single party regime. With these stances it is difficult to imagine that Kadro could have been tolerated by Atatürk.
The reason why Kadro's cessation was dealt with comprehensively between Kadro and the ruling Kemalist elite was to show the enormous disparity in their views on political revolution., ideology and civilization. In order to understand the closure of Kadro hermeneautical interpretation was used to analyze the relevant data, including Atatürk's message, published in Kadro. Furthermore, relevant parts of Yakup Kadri's book named "Zoraki Diplomat" and the interview with İsmail Hüsrev, was also used.
A Biographical Study on Suat Derviş
This study aims to bring to light the unconventional, exceptional and unique but (for the Women History of Turkey) very meaningful biography of a woman, whose life story began in the last days of Ottoman era and ended at the dark days of the 12 March Era, Suat Derviş, who as a writer and journalist produced several works in several languages abroad and in Turkey but who was always tried to be forgotten.
(Approved by Prof. Dr. Zafer Toprak, Assoc. Prof. Selçuk Esenbel, Dr. Arzu Öztürk)
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
Children Publications and Modernization in the Daily Lives of Children in the Ottoman Empire
The second half of the 19th century was a period of great modernization and westernization in the Ottoman Empire. This process began with the Tanzimat (1839) and continued to the end of the 19th century. Like adults, children were also greatly effected by these rapid changes. This thesis deals with the European and Western changes in children's lives up to the end the 19th century.
The available materials and sources about children's life styles in the 19th century are very limited. For this reason, in general, primary sources were used. These sources consist of either memories of those who were children in that period or articles in children's periodicals of that period. Furthermore, books about life in the 19th century Ottoman State were also used. The modern developments in children's lives are presented under the following subjects: Education, health, daily life and literature. Children's publications are a modern development in themselves. Therefore, these publications have been presented separately and periodicals listed briefly. Children's book or books about children have been listed after the appropriate topic (for example, books about health or books about education) or in the list at the end of this thesis. The titles of books are taken from Seyfeddin Özege's catalogue. (Eski Harflerle Basýlmýþ Türkçe Eserler Kataloðu, 6 volumes 1981, Istanbul)
(Approved by Prof. Dr. Zafer Toprak, Assist Prof. Lütfullah Karaman, Dr. Zeynep Alantar)
No abstract available.
No abstract available.
Early Republican Refoms from the Perspecive of Elite vs. the People with Particular Reference to the Alphabet and Language Reforms
The people and the intellectuals, the two significant agents of the efforts of Westernization over centuries, were handled as two separate groups by two sides, which prevented the planned modernization at the desired rate. The principal way to overcome this gap, which is concretized within the context of alphabet and language reforms, is to comprehend mutually. So the position of the people in Westernization efforts is studied throughout the thesis. The thesis comprises of two parts: First, the general philosophy and the aims of the reforms put into effect after the formation of Republic, a general outlook of the people in the post-war period and the manner in which people comprehended the reforms are briefly examined. Second, the alphabet and language reforms from the perspective of its relation to the people have been examined. The gap between the intellectuals and the people is the common point of these two parts.
The Palestinian-Israeli Peace Process in International Context with a Note on Consequences for Turkish Foreign Policy
This thesis aims to analyze the whole process of peace attempts between Palestinians and Israelis in accordance with the systemic changes in international relations. Here the focal point will be the emergence of the new world order, which has certain positive impact on the parties to the conflict toward accepting a partial solution in the end. Accordingly, the transformation of the nature of the Palestinian-Israeli peace process is firstly analyzed from 1947 until eruption of the 1991 Gulf Crisis. Then, after the evaluation of the political context and the analysis of the 1991-1996 period, it is argued that the impact of new realities in the changing matrix of power politics within the new world order constituted one of the important factors which paved the way to the launching of the last Palestinian-Israeli peace attempt. Meanwhile, in this thesis, an additional chapter is devoted to the relevance of the whole peace process to Turkish Foreign Policy.
The main conclusion of the thesis might be put as follows: Systemic changes in international relations, culminating in the end of the cold war/bipolarity, have in time clearly affected the progress in Palestinian-Israeli peace process from total refusal by both sides to acceptance of a partial solution, be it willingly or unwillingly, under the imperatives of new realities in the world order, which are of considerable relevance to Middle Eastern affairs.
(Approved by Prof. Dr. Sevket Pamuk, Assoc. Prof. Kemal Kirisçi, Assoc. Prof. M. Lütfullah Karaman )
Ankara as the Capital of Turkey: Its Planning and Development in Early Republican Period
Atatürk's dream has been realized; his Ankara has been transformed from a naked plateau into a modern city through the efforts and belief of Turkish People. The process which led to Ankara becoming the capital began when Mustafa Kemal made his came from occupied Istanbul to the Black Sea port of Samsun to organize the resistance movement. With the convention of the National Congress in Sivas, Mustafa Kemal and his colleagues took over the country's government, leaving Ýstanbul as the capital in nothing but name. After the final victory, Ankara became capital and the symbol of the new Turkey on October 13, 1923.
The symbol of the new Turkey was to be improved immediately and become a modern capital. The modern city was given a general north to south orientation, starting from the limits of the old city and leading across the plain along the main avenue, Gazi Bulvarý, passing through the most recent quarters of Yeniþehir, and ending halfway up Çankaya.
Two stages can be distinguished in the architecture of the city. The first, in which the neo-Turkish style predominates, is exemplified by the building of the Grand National assembly, designed by Vedat Tek, while the second stage is dominated by modern architecture as used in Europe and North America, with sober lines and smooth surfaces with emphasis on ventilation and comfort. The government quarter, bank buildings, and presidential place were all built in this latter style.
Ankara's city plan was drawn by German Prof. Herman Jansen in 1928, with kilometers of faultless streets, proud buildings, a stadium, airport, schools and institutes, and later all these created by people's effort, without the help of foreign capital.
This study seeks to present a comprehensive study of the evolution of Ankara from the National Struggle days to 1939 when Jansen's job came to an end.
(Approved by Dr. Nevin Cosar, Dr. Lütfullah Karaman, Dr. Günhan Danisman)
The Incidents of September 6-7, 1955
On September 6-7 1955, Turkish mobs rioted against the Greek minorities of Turkey and vast damage to their property. The incidents were the outcome of tension created between the communities on the Cyprus conflict and took place at the same time of London Conference where England, Greece and Turkey were having official talks regarding the future status of Cyprus.
The policies of the Democratic Party government and one-sided publications of Turkish press leading up to the events. Thereby, in order to review the position of Turkish government on the Cyprus issue, the speech of Adnan Menderes, delivered a few days before incidents, and the provocative approach of the Turkish press against the Greek minorities are studied through examples of the newspaper articles of the period. The September 6-7 Incidents, are further illuminated by articles, extracts from books, and eye-witness reports.
The dimensions of the incidents and the behavior of the police force and certain government officials encouraged the mobs to further attacks throughout the events. Bearing these facts in mind, the reaction of the Turkish government to the incidents in the following period caused suspicion in the public that the government had been involved in the incidents. In this respect, assertions for the responsibility for the September 6-7 Incidents, such as the communists, the Cyprus is Turkish Association and counter-guerrillas are also briefly studied.
(Approved by Prof. Dr. Zafer Toprak, Prof. Dr. Sevket Pamuk, Assoc. Prof. Halil Berktay)
No abstract available.
No abstract available.
Planning and Construction in Istanbul in the Republican Period (1923-1960)
This work focuses on the ancient core of Istanbul. Istanbul was an imperial for fifteen centuries, but in 1923 it was transformed into an ordinary city. It lost a part of population, as well as economic and politic power.
Then, the great depression affected Turkey already trying to recover from the defects of the War. Thus Istanbul entered a period of stagnation for two decades. However, the government wanted to have a planned development and hired a renowned urbanist, Henri Prost.
When Prost arrived in 1933, Turkey had a state-interventionist economy. Turkey determined its place on the Western Block right after the Second World War. Governments gradually transformed the national economy into a more liberal one. Prost left behind a large amount of plans and projects for the city in 1951.
Democratic Party took power in 1950, and encouraged economic liberalism. But they could not mobilize the post-war boom efficiently, and national economy went into a crisis in the mid-1950s. They developed Istanbul in the late 1950s to mask the economic crisis. These developments are associated with Adnan Menderes, the Prime Minister. There is a fallacy about his ultimate determining role in the developments. This work shows how he used Prost's plan as a guide, and how Menderes responded to the consequences of the post-war economic boom.
The last part consists of retrospectives of three major squares. This work is basicly descriptive in attempt to compensate for the lack of it in studies on contemporary Istanbul.
Modern Greek History in Turkish Historiography (1821 - 1922)
This Master's thesis examines the way Turkish Historiography approaches the Greek history of the period 1821 - 1922. This period includes several phases of Greek- Ottoman and Greek-Turkish confrontation, such as the Greek revolution, the Cretan problem, the Greek - Ottoman War of 1897, the Balkan Wars and last, but not least, the Greek - Turkish War in Anatolia. The examined bibliography consists of books and articles written after 1970 so as to obtain an up-to-date picture of the subject. This examination focuses on the way that the events of this specific period are reflected in the works of Turkish writers of all political and ideological affiliations. The aim is to detect the phrasal schemes (words and expressions) engaged in portraying and evaluating the image of the "Greek".
The conclusion reached upon can be put forward as follows: Save for a few exception, the approach of Turkish historiography to modern Greek history remains under the influence of biases and stereotypes commonly met in attempts to construct a narrative within the narrow frame of a national (istic) history. With respect to this fact, the tendency to ascribe on the one hand, ever lasting, positive characteristics to the Turks, and on the other permanent negative ones to the Greeks, appears as a natural consequence.
(Approved by Prof. Dr. Zafer Toprak, Prof. Dr. Sevket Pamuk, Dr. Duygu Köksal)
The Economy of Turkey in the Late Ottoman and Early Republican Periods, 1907-1939: A Quantitative Comparision
This study is an attempt to compare the economy of the Turkish Republic between 1923 and 1939, with that of the Ottoman Empire between 1907 and 1914, in terms of national income, agriculture, industry and foreign trade. The expected contribution of the study to the relevant literature is to search for continuity between these two periods, challenging the standard republican discourse which declares complete rupture.
The main conclusion of this thesis is that the overestimated economic performance of the early-republican period, especially in the 1930s, was, to a significant extent, a recovery of the late-Ottoman economic performance. Although the overall economy inherited by the Turkish Republic in 1923 was truly handicapped, the general quality of underdevelopment of the Ottoman economy had been exacerbated by the prolonged wars of the period.
The Democrat Party Period (1950-1960) as Reflected in the Stories of Aziz Nesin
The subject of this thesis is to show how the events which took place during the Democrat Party (DP) period in Turkey (1950-1960) were reflected in the short stories of Aziz Nesin. First, a short summary of Aziz Nesin's life is given based on his own memories and the reminiscences of people close to him. Second, an overview of the single-party period is given as a background to the foundation of the Democrat Party, followed by the important events of the Democrat Party period. Finally, the DP period is analyzed under topics which appear in Aziz Nesin's stories.
(Approved by Prof. Dr. Binnaz Toprak, Prof. Dr. Zafer Toprak, Prof. Dr. Sevket Pamuk)
Turkish-Balkan Relations 1930-1940
This thesis examines Turkish-Balkan relations 1930-1940. After the first World War, the Turkish Republic that was proclaimed in the Anatolian territories of the fallen Ottoman Empire acted wisely enough to learn from the experiences of the disintegrated empire and thus the new Republic's main objective in regard to its foreign politics, especially in regard to the Balkan nations, was to form relations based on peace. Turkish Balkan relations developed as a result of this peace policy.
This research paper consists of four parts. The first part analyses the general situation in Europe after the First World War because after 1870's, the Balkans became on the areas with which European diplomacy was chiefly concerned.
The second part concentrates on the general situation in the Balkans after the First World War, with a view of Turkish foreign policy as it was employed during that period. The main feature of Turkish foreign policy after the Lausanne Conference was the War of Independence. The analysis of Turkish foreign policy during the periods of 1919-1923 and 1923-1938 reveals insights regarding Turkey's political strategies with the Balkan nations today.
The third part discusses the concept behind Turkey's activities to establish international peace in the Balkans through closer relations and conferences. The final part consist of an analysis of the Balkan convention.
(Approved by Prof. Dr. Zafer Toprak, Prof. Dr. Sevket Pamuk, Dr. Duygu Köksal)
Woman and the Republic: Before and After (1918-1920)
This study evaluates the status of women between 1918 and 1928 which signify the end the Ottoman Empire and early Turkish Republic. The proclamation of the Republic in 1923 marks the middle point of this time span and forms the starting point of the Kemalist Reforms concerning women. The themes, which develop from the reading of some journals published during this era, reveal a continuity between the two periods in women's social status and their demands as women. On the other hand, they display the degree of transformation brought about by the Republican reforms. The process of women's opening up to the public sphere took place successfully in the first years of the Republic. However the social norms and ethics which restrained women were not confronted. When compared to the examples of Germany/Italy and Soviet Russian concerning the state policies on women, Turkey can be located in between the spectrum two distinct examples present.
(Approved by Zafer Toprak, Prof. Dr. Yesim Arat, Assist. Prof. Arzu Öztürkmen)
Relations between the Government and the Opposition in the Last Three Years of the Democratic Party Period
This study examines the Democratic Party period, one of the most discussed subjects in the history of Turkey and presents a descriptive account and definition of the relationship between the government and the opposition in the last three years of the 1950s. The 1946 elections were a turning point in Turkish political history. With this election Turkey passed on to the multiparty system. The RPP's victory was under suspicion since the 146 election was not fair and honest. In the 1950 elections, however, the DP received the majority of the seats in the parliament. In both their relations with the opposition and their respect for the opinions of the opposition, the Democrats, who were the flag of liberal democracy and political freedom, proved unable to meet the demands of the people. Economic problems experienced during the decade were added to repressive policies of the DP. The 1957 elections were held under the doubt of unfairness. The DP received the majority of seats. However, at this time there was a decrease in its votes.
Between 1957-60, the fear of getting rid of the government and also the possibility of a military intervention made the government more aggressive. Relations between the government and the opposition become harsh in the last three years of the decade. The main axis of the study is the themes settled in the relationship between the government and the opposition from 1957 to 1960.
(Approved by Assoc. Prof., Halil Berktay, Prof. Dr. Zafer Toprak, Prof. Dr. Sevket Pamuk)
Rehber-i Umur-u Beytiye: A Guideline in the Socialization of Female Students at the Turn of the Twentieth Century
The basic scope of this paper is to discuss female education in the Ottoman Empire in relation to social circumstances around the begining of World War I by making reference to a textbook published in 1901 (1319). The main emphasis relies on investigating, through the looking glass of Rehber-i Umur-u Beytiye ( Book of Home Economics ), the preparation of young minds for their domestic future in schools for girls. The evidence is supported by data from another textbook composed for the same purpose about twenty years later, Ýktisad-ý Beytiye (Book of Domestic Finance). In order to provide for the necessary information regarding the schedule and topics selectively included in the book, content analysis appears in Chapter III. A selection of illustration, with related commentary, added in order to give an idea about the iconography, along with an index that offers the list of themes regarded as indispensable for young housewives.
(Approved by Prof. Dr. Zafer Toprak, Assist. Prof. Arzu Öztürkmen, Dr. Duygu Köksal)
The Lost Battle: Representations of the Intellectual in the March 12 Novels
In this study, the revolutionary intellectual, as portrayed in the March 12 novels, is discussed. First, the intellectual is defined and the qualities of the revolutionary intellectuals in March 12 novels discussed. It is argued that they had a persistent criticism of the bourgeois class and sympathy for the underprivileged people. They had a mission to civilize and protect their people. Second, revolution and revolutionary ideals were discussed. The revolutionaries shape their identity as a reaction to authority and to their parents who are usually of Kemalist origin. They are assisted by a local intellectual instead. It is also argued that the revolutionaries in fact cannot agree on a shared definition of revolution. Third, the psychological breakdown of the revolutionary intellectual is discussed. They experience paranoia and feel guilty and hopeless. It is argued that they also think their failure was result of their fragmentation and because were so removed from the people. And finally, revolutionary women are discussed. The role of women in nation building process is mentioned and it is seen that Turkish women are used as ideological markers of modernity and did not fight for citizenship right like their European counterparts. Though they want to act on their own, they are prevented by a public patriarchy. Revolutionary women violate this code and are treated like prostitutes. Criticism of bourgeois women is noted in their depiction as perfect consumers. Also the contrast between the rural and urban women is described.
(Approved by Dr. Duygu Köksal,Prof. Dr. Zafer Toprak, Assoc. Nükhet Esen)
Agricultural Growth in the 1930s in Turkey
Assessment of the economic development of the 1930s in Turkey have mainly emphasized industrial development, which is attributed to state-led policies (etatism). However, developments in agricultural sector were also important. Agricultural production, especially cereal production, increased despite the deflationary context. As such, it constituted another factor behind the industrial growth. Existing literature on the agricultural sector in Turkey in 1930s either emphasizes state policies, which are said to have favoured small peasantry; or the impoverishment and differentiation of the peasantry, attributing growth to external demand; or to population recovery; or to favourable weather conditions.
It appears that exports could not have been a source of growth. State intervention -price support programmes in wheat production, wheat purchases, credits to the agricultural sector or more specifically to cereal producers. Peasantry differentiation does not seem to have occurred on a major scale, meaning that small peasantry prevailed as under Ottoman rule; otherwise, the production increase in cereals could not be explained. The population increase was indeed an important factor; however, as Per capita production also increased it was certainly not the only factor behind the growth as such. There is no evidence that the second half of the 1930s was a particularly favourable period in terms of rainfall.
If the explanations given in the literature do not explain the growth or are insufficient, other factors such as the nature of the peasantry and the dynamics of that strata seem to have been the main factors behind the growth.
(Approved by Prof . Dr. Sevket Pamuk, Prof. Dr. Zafer Toprak, Assoc. Prof. Seyfettin Gürsel
Anatolian Peasants in the Great Depression, 1929-1933
Politics of Discontent in the Midst of the Great Depression: The Free Republican Party of Turkey (1930)
Turkey experienced two major attempts of multi-party politics in the inter-war era. The Free Republican Party came into being as a political response of the ruling nationalists to the growing discontent in the society because of the Great Depression. The new party rapidly received mass support, especially in the commercialized regions of the country, realizing itself in local branch development, in a western Anatolian tour of its deputies, and in the municipal elections of 1930. However, the FRP survived only three moths when the ruling elite became alarmed by the mass mobilization of the new party and paved the way for its dissolution.
This study, which is based on extensive investigation of contemporary newspapers in commercial centers, reveals the FRP on the periphery and shows that social groups other than the nationalists also had a word in the politics of the day, offering a perspective 'form below' to interpret the history of inter-war Turkey.
(Approved by Prof. Dr. Sevket Pamuk, Prof. Dr. Çaglar Keyder, Assist. Prof. Asim Karaömerlioglu)
Parliamentary Experience of the Turkish Labour Party: 1965-1969
This study is an attempt to understand the political importance of the Turkish Labour Party (TLP) ( Türkiye Ýþçi Partisi) in Turkish politics and among the Turkish left in the light of the party's parliamentary experience between 1965 and 1969. The main primary sources that have been used in this study are the archival materials of the TLP, leftist journals of th9e period, and the minutes of the Turkish Grand National Assembly. The main claim of this thesis is that the TLP's entrance into the National Assembly was an important milestone in Turkish politics. Furthermore the TLP with its insistence on parliamentary methods in order to attain political power differed from the other main sections of the Turkish left of the sixties.
(Approved by Prof. Dr. Zafer Toprak, Prof. Dr. Sevket Pamuk, Assist. Prof. Asim Karaömerlioglu)
An Oral History Study on Turkish Veterans of the Korean War
This thesis is a study of oral history comparing written documents to the memories of twenty-five veterans who went to the Korean War between 1950-1953. It includes how personal memory recounts the Korean event and the relationship between personal and collective memory. By looking at way the individuals who experienced the war as a basis, the expressions made at that time, and veteran's present statements, we can see how the past has been reconstructed.
The interpretations of the veterans related to the events of the past have been affected by the experience of being a veteran, the Association of Veterans and official ideology. Discussion is made on points they make by creating the image of The Turk as modern veteran. We get clues about the reconstruction of the past by looking at the impact of knowing the consequences of an event on the building of reason-result relationships. Oral history techniques cannot show us the historical events as they actually happened, regardless of how many testimonies have contributed to it, but the oral sources can enrich history writing and provide added details although they cannot be said to be more realistic or objective.
Interviews with twenty-five veterans were conducted. The narratives of Korean War veterans, the newspaper of 1950-1953, military books, personal photos and notes are the sources accessed for this study. The recordings of the interviews were turned into transcripts after each interview. Comparison was then made between these transcripts and with the written sources. With these comparisons, it has become possible to see the similarities and differences in the accounts. The collective memory and mission of being a veteran state what can be told and what cannot be. In this sense, the impossibility of seeing their own past as it is by veterans is shared by historian.
(Approved by Prof. Dr. Zafer Toprak, Assist. Prof. Duygu Köksal, Assist. Pro. Leyla Neyzi)
Images and Perceptions of Fascism among the Mainstream Kemalist Elite in Turkey, 1931-1943
The image and perception of Italian Fascism and German National Socialism, as it comes to an expression mainly in the official organs of the Republican People's Party, Hakimiyet-i Milliye (Ulus) and Ülkü, and partly in the influential journal Kadro constitutes the subject of this study. The thirteen year period beyween 1931 and 1943, in which the authoritarian character of the single-party regime in Turkey was most evident, is the time frame. The approach to fascist ideology, the topics attracting most attention, and the way some of the core elements in Fascism and National Socialism are described in these sources, is identified in the work, which with a disclaim of undertaking a comparative analysis, still claims to include a comparative aspect. The particular interest in Italian Fascism in the first half of the 1930s, the positive perception of notions such as discipline, organization of the youth, ideological and physical education, the role of leaders, and finally, seen in general, the absence of any critical stance toward the two fascist regimes, are some of the findings which stand out in the examination of the sources. With this different approach to the experience of single-party rule in Turkey, this study brings to attention a new aspect and contributes to the wider debate over the authoritarian nature of the Kemalist regime in the inter-war period.
(Approved by Prof. Dr. Sevket Pamuk, Prof. Dr. Taha Parla, Asst. Prof. M. Asim Karaömerlioglu)
A Story of the First Constitutional Period from the Early Republican Era
This thesis analyses a newspaper serial written in 1927-1928 on the story of the First Constitutional Period by a member of the republican elite, Mehmet Asým (Us). One aim of this analysis is to show that the First Constitutional Period, often regarded as an anachronistic aspect of nineteenth century Ottoman history, did in fact leave a strong legacy in popular memory, making it a symbolically meaningful period to be reinterpreted by later generations. The thesis also aims to shed light on the discursive agenda of the Republican elite in 1927 as it surfaces in this newspaper feuilleton. In this vein, it argues that an "otherization" of the Ottoman past, an identification with "mission to civilize" and criticism of "liberal softness" were three main discursive themes conveyed in this narrative of the first Constitutional Period. Lastly, by using textual analysis as its methodology, this thesis seeks to show the ways in which this methodology, this thesis seeks to show the ways in which this methodology can add new dimensions to our understanding of past.
(Approved by Prof. Dr. Zafer Toprak, Dr. Halil Berktay, Assist. Prof. Duygu Köksal)
Hayat: The Ideology of a Nationalist Periodical in the Early Republican Period (1926-1929)
Hayat was one of the important periodicals in the early Republican era. The intellectuals that were seen in the Hayat pages aimed to shape the nationalist ideology of the era . They had a modernist approach to nationalism, projecting a break with past, to totally westernize by leaving the dichotomy of culture and civilization, to transform the people through state and intellectual controlled education.
To cut the relationship with the past also meant to destroy the old way of thinking. The things that must be destroyed were national culture based on history and the morals controlled by religion, which were found in Gökalp's model, according to the Hayat authors. The things that would replace it were culture that created civilization and secular moral control. The most important support of that agenda would come from the state.
The authors of Hayat were influenced by definitions of strong state that emerged after World War I, and tired to adapt this thought on their model. They also rejected Gökalp's understanding of individual and introduced a more powerful individual who could transform the society by his will.
(Approved by Prof. Dr. Zafer Toprak, Assist. Prof. Duygu Köksal. Assist. Prof. Asim Karaömerlioglu)
No abstract available.
The Great Wars of the First Quarter of the Twentieth Century and the Representation of War in Selected Works in European and Turkish Literature
In the thesis, the place and importance of the era of 1912-1922 in Turkish Literature is explored, focusing on the perception of the phenomenon of war in the literary work of eleven Turkish authors of the war generation. The period of 1912-1922 is a period of disorder for it embraces continuos wars that brought economic and social discomfort. It is found that 1912-1922 period is represented as an era of defense as far as the Turkish-Muslim experience is concerned. Thus, making war is identified with defending the homeland. This sate of defense was strengthened with the evaluation of the political developments of the 192-1922 period. The defeat of the Ottomans and the loss of the territories in the Balkan Wars; the attempt of annexation of the homeland during the First World War; the annexation of homeland after the initial defeat of the Ottomans strengthened this state of defense. This defense of state effected the identification of the enemy and of the self. As a result, identification of self and other are drawn with subjective concepts such as good and bad. While the Muslim Turks are profiled as brave and wise, the enemy is shown as brutal, ruthless and cowardly. Also, in the war scenes that appear rarely in the works, the Muslim Turks are victimized. The "sacred" values, heroism, faith and such traditional values of the Muslim Turks are also strongly emphasized. It is seen that in contrast with the questioning of the traditional values in the post-war European literature, in the evaluation of the Turkish Muslim experience of the 1912-1922 period, the traditional values become stronger. Thus 1912-1922 period becomes an important period that reflects the traditional values of the Muslim Turks.
(Approved by Prof. Dr. Zafer Toprak, Assoc. Prof. Halil Berktay, Assit Prof. Duygu Köksal)
The Representation of Gender, Love, Family and Sexuality in the Canonical and Non-Canonical Novels of the Early Republican Period
In the conclusion of thesis, it is observed that the authors of both the canonical and non-canonical novels prefer to discuss modernity through using gender and related themes. Moreover, namus (sexual honor) and nationalism form the limits of alternative discourses.
There is also another big difference between the non-canonical and canonical novels in terms of modernity: the canonical novels explicitly criticize a definition of modernity as a process that increases the possibilities for individual liberation, perceives it as reflection of selfish individualism and defends rather a model of modernity based on more rationally and centrally controlled society. According to the canonical novels, the first model of modernity shows is darker side in woman's degeneration. The fundamental sign of this degeneration is that woman loses her sexual namus. Thus, in the canonical novels, although there are few examples that perceive woman from a positive point of view, the degenerating influence of modernity remains the secret basis on which the story is built. The main question of the canonical novel is a negative one: How should not we modernize? It is a question that reminds the reader primarily of the dangers of modernity.
In this study, the defensive position of the canonical novels towards modernization is explained by the tension between nationalism and modernism, in Kemalist ideology and practice (as is the case in many other nation-building process, too.) National identity requires the construction of certain essential characteristics for the nation, peculiar itself. Whereas modernization, especially a project that explicitly declares that it is based on a western model, has to refer to universal values and include elements from the "other". This tension is solved in these novels by suggesting a modernization model "peculiar to Turks". In this process, the critical point is the fact that national uniqueness as difference is defined through the purity of the female body, which is manifested primarily in the protection of her namus.
(Approved by Assistant Prof. Duygu Köksal, Prof. Dr. Zafer Toprak, Assistant Prof. Nükhet Sirman)
State and Civil Society in Turkey and Argentina: A Comparative Analysis
This thesis is a comparative study of the similarities and explicit differences in the way state-civil society relations evolved in Turkey and Argentina from the early nineteenth century to the present. Greater emphasis has been put on the contemporary setting as 1983-2001 has been chosen as the core period of this essay. It evaluates on the one hand the potential role civil society plays in a transition from military rule to democracy and, on the other, the positive contribution civil society performs for democratic stability. The theoretical framework is centered around civil society theories. A short historical outline of the main ideas and works of the principal authors on the subject is given and a contemporary definition is attempted. The debate is moreover enlarged as to include the major trends and discussions on both the revival of the civil society argument and the challenges caused by globalization. This thesis shows that civil society groups and social movements can be particularly influential in the critical transition period from authoritarian regime to democracy. However, the ability of civil society to contribute and stabilize the relations between the state, the market and society in a democratic framework is a far more difficult task to achieve.
(Approved by Prof. Dr. Zafer Toprak, Assoc. Prof. Aydın Babuna, Asst. Prof. Nadir Özbek)
The Political Economy of Foreign Direct Investment in Turkey, 1950-1980
In the Turkish Republic, especially in the 1960s and 1970s, Foreign Investment was regarded as a very suspicious subject in Turkey as a result of the capitulations and s substantial amount of Ottoman Dept. There were many debates about the issue in the press and in public and most of the studies in this period had generally a normative way of looking at the FDI issue.
Although Law 6224, the encouragement of Foreign Investment, which was designed as a liberal law, was enacted in 1954, it was used to this suspicious attitude. During this period a very small amount of FDI entered into Turkey and its share was very insignificant in the Turkish economy.
When we compare the amount of FDI coming to Turkey with the corresponding amounts in other developing countries we clearly find that our findings strengthens that the share of FDI in Turkey is insignificant. These countries enjoyed an inflow of FDI averaging one-three billion dollars per year while Turkey received averaging ten-fifty million dollars per year in this period.
This master thesis studies the FDI in Turkey between 1950 and 1980 and examines the contribution of the FDI to the economic growth, employment and tax revenues. In addition, it aims to ascertain the obstacles and impediments that obstruct the greater flow of private foreign investments into Turkey.
Decentralism Versus Centralism in Ottoman Anatolia, 1919-1922
The last few years of the Ottoman Empire saw the rise of a de-centralist/localist movement and approach in the country. The movement included some features which were very different from those of the traditional political approach of the Empire. It sought the foundation of an anti-bureaucratic and de-centralist administration in the country and demanded the establishment of local councils in local units such as the provinces (Vilayets) and districts (nahiyes). This movement created tensions not only with the traditional power center in Istanbul, but also with the movement of a new political centralization, called here the "Mustafa Kemal-led Political (National) Movement." The Mustafa Kemal-led Political Movement tried to establish a new political center in Anatolia and in this process came into conflict with the local organizations or units.
The Grand National Assembly was an arena in which these two diverse approaches came together, and within which the de-centralist/localist approach could openly show itself. The de-centralist/localist approach had the potential to radically reform the political structure of the Empire. To this aim, it offered some foundational laws. However, these offers were partly and unwillingly supported by the power group. In the end the supporters, of the de-centralist/localist approach were taken out of the GNA and the laws, or the articles of laws, and the drafts for laws which represented the de- centralist/localist approach were eradicated by the power group.
Railroad Development in the Republican Era (1923 - 1940)
Between the years 1923 and 1940, a railway network of 6,948 km under the management of the Turkish State Railways came into existence as a result of the construction of new railway lines and the nationalization of those which had been constructed during the Ottoman period and operated by foreign railroad companies. This time span represents the railroad development era in the early Republican period. Railroad investments which were realized under the concept of the railway policy (Simendifer Siyaseti) of the state throughout this period constitute the subject of this study. The important events and developments that were effective on the formation of the railway policy, the construction and nationalization processes of the railway lines and the underlying motives behind the railway development are discussed throughout the study. In addition, the affects of the railroad development in terms of economic aspects were examined mainly by focusing on the financing of railway investments and the agricultural and industrial sectors during the era concerned.
The History of Geographical Perceptions in the Turkish Republic: A Spatial Interpretation of the Republican Regime During the Single-Party Era
Geography played a significant role in the establishment of the Turkish nation-state through the implementation of a new spatial mentality and of a series of spatial policies fundamentally different from those of the Ottoman Empire. While the turbulent and relatively liberal environment of the 1920s was built on the spatial resistance and emancipation of the newly arisen national consciousness vis-à-vis external powers, the authoritarian mentality of the 1930s targeted the physically oppressive spatial conquest of the domestic landscape. The cartographic dichotomy between the Treaties of Sèvres and Lausanne was finalized by the discussions on the territorial delimitation of the nation-state, passing through different ideological perspectives such as Turanism and Anatolianism and finally, Kemalist nationalism. Finally, the period following World War II welcomed the adoption of a "disciplinary" form of spatial power and control with respect to the national territory. The organization of the First Turkish Geography Congress and the adoption of a "modern", "rational" conceptualization of geography were the basis of this disciplinary form of spatial control. This thesis is built on the overlaps between a chronological/vertical and spatial/horizontal narrative of the interaction between geography and politics during the single party era. Rereading early Republican history through the articulation of a spatial analysis, this work also attempts to discuss certain basic postulates about the dynamic position acquired by "space" within the interdisciplinary framework of social sciences.
(Approved by Prof. Dr. Zafer Toprak, Prof. Dr. Füsun Üstel, Asst. Prof. M. Asim Karaömerlioglu)
Between Colonial and National Dominations: Antioch under the French Mandate (1920-1939)
This study examines the gradual and uneven transformation that Antioch, as one of the three towns of the Sanjak of Alexandretta, underwent under the French mandate. The following thesis will argue against the perspective, which usually identifies the region with inherent ethnic hostility and sectarianism. Rather, it will state that the ethno- religious segregation in the city in social, political and spatial terms corresponds to the intensification of the nationalist ideology. In this sense, it will direct its attention to the early years of the mandate in presenting "continuity" with the late Ottoman times and during when Turkish and Arab nationalisms were not considerably popularized yet. The class structure and the patronage relations will be displayed as significant indicators reifying the continuity under the French mandate. This thesis will also pay attention to the emerging critiques against the status-quo by a marginal group among the frustrated sections of the society and try to elaborate their discourses and claims on the future of the Sanjak. The main argument of the thesis will be that the Turkish party involved in this anti-traditionalist movement was gradually centralized and standardized by Turkey and transformed into a statist, ethnic-nationalist movement primarily struggling for the annexation of the Sanjak by Turkey. A critical reading of French and Turkish sources together with the oral interviews displayed some significant insights on the nature of the conflict of the period under scrutiny. Accordingly, this research will emphasize the contest for domination in the public sphere between the rivalling political factions in the city in order to create consent with an emphasis on their employment of "traditional" networks for a modern discourse.
Economics of Corruption: Causes, Consequences and Extent
The aim of this study is to present a survey of economic literature concerning the analysis of corruption. Following the theoretical survey is a brief discussion of this phenomenon in the Turkish context. The survey covers definitions and forms of corruption, an application of the new institutional economics framework to the analysis of the phenomenon, the case of the self-serving principal, the causes and consequences of corruption, and issues pertinent to the measurement of corruption perceptions. The chapter on making corrupt deals emphasises friendship as a facilitator for corrupt deals using the tools of the new institutional economics. The chapter on causes and consequences of corruption, on the other hand, focuses on the empirical studies concerning corruption. Among the findings reported in this chapter is that given the state of data, concluding on causality might be problematic for some variables, although it is known that these go hand in hand with corruption. The last chapter sets the historical background and discusses the role of some institutions in Turkey. Furthermore, a snapshot of where the country stands is presented based on results from both Transparency International's Corruption Perceptions Index and a series of country-wide surveys conducted by Adaman, Çarkoglu and Senatalar. This chapter diagnoses a grave crisis of confidence in institutions such as the Parliament and political parties, local and central governments as well as occupational groups such as MPs, traffic police, tax inspectors and customs officials.
(Approved by Prof. Dr. Sevket Pamuk, Prof. Dr. Fikret Adaman, Asst. Prof. Nadir Özbek)
The Mass Mobilization in the Elections of the Democrat Party Period
This study aims to examine the changes on the methods of making politics throughout Turkish society during the formation and the development of the multi-part system in Turkey. Mainly by examining the relations of the political parties and groups with the masses during the transition period, the continuations and the breaks in using these relations are observed. Within this framework, elections, which are the moments when political parties directly and intensively are in relation with the masses, are chosen as the subject of research to examine the mentality differences between the two periods.
During the transition to the multi-party system in Turkey, it is possible to observe some continuations and breaks in the ways of making politics and in the power party's behavior towards the masses. In order to analyze the mentalities of both the one-party and multi-party systems and the periods on the masses, the populism understandings of the main actors in both systems and periods are analyzed. To show the continuations and the breaks between the populism understandings of the two periods exposes the differentiation in the forms of founding the legitimacy of the political parties. According to this, during the transition to the multi-party system, the political parties' forms of founding their legitimacy in relation to the necessity of gaining the active support of the masses had changed as to the previous period.
In the multi-party period, during the process of gaining the power and maintaining its continuation, to gain the active support of the masses became necessary for political parties. In a sense, to maintain the continuation of the power depended on rendering the support of the masses continual for the party in power. This situation enabled the formation and the establishment of some new methods and structures in between the relations of the parties with the masses. In the DP period, the attempts at establishing these new forms of legitimacy focused on new political formations such as the Motherland Front.
(Approved by Prof. Dr. Sevket Pamuk, Prof. Dr. Zafer Toprak, Asst. Prof. M. Asim Karaömerlioglu)
The Representation and the Perception of the United States in Turkey (1946-1961)
This study, as a modest contribution to the larger discourse about the relationship between modernization and Americanism at the global level, aims at analyzing the representation and the perception of the American way of life by the Turkish middle-class. Social classes and interest groups perceived and reacted to the penetration of the American economic, political and cultural influence in Turkey in divergent ways. The fifteen years following World War Two witnessed indeed an increasing reverence for anything American, ranging from "refrigerators" to social organizations of relations. The United States of America, as the alternative to Europe, was situated as the new reference point for the modernization of Turkey. In this study, Americanism is conceived as a central concept symbolizing the diffusion and the transformation of the United States' repertoire of guiding ideals, which provide arguments toward the rejection or the advocacy of America. Accordingly, in this study, the popular magazines of the period alongside with the writings of the period's intellectuals and the novels will be read against their grain both to acknowledge the representation of hegemonic cultural and ideological meanings originating from the American cultural repertoire during the fifties and to comprehend "the America" in the minds of the Turkish middle-class.
The New Messages in Turkish Pop Music (1989-2002)
In the period between 1988-2002, the Turkish pop music world has undergone great changes. These changes have been in close relation with the social, economic and political developments in Turkey. Pop music can serve as a mirror to these developments. Moreover, Pop music has had an important role in these developments. The phenomenon known as the "Explosion of Pop" was one of the most important characteristics of the late 1980s and the 1990s.
In the process of research, theories concerning popular culture, the democratic system, the media and the Turkish revolution were employed. Text analysis was used in order to uncover the messages of the different songs. In addition, theoretical references and primary source analyses were conducted, and interviews with key figures held in order to get data, first hand.
Turkish pop has developed from a politicized effort of certain artists in the days of the second Republic to a more enjoyable, apolitical, market-oriented form of cultural expression. It has changed type a form of art that what closely linked to ideology to a non-ideological type of entertainment. However, while focusing on enjoyment, Turkish Pop music has also produced new types of messages. These messages, although apolitical, have a social nature. Issues like gender relations, the bourgeois lifestyle and self-improvement have become the focus of pop music. The most important messages that this generation of pop artists present is that of individualism. The connection between the development of a consumer society and social change is most evident through the study of Turkish pop music in the 1980s and the 1990s.
(Approved by Prof. Dr. Zafer Toprak, Assoc. Prof. Aydın Babuna, Asst. Prof. Nadir Özbek)
Reinstitutionalizing Turkey: The New Right Experience
This thesis tries to shed light on the relationship between the New Right and democracy by focusing on the new institutionalizing dynamics. In addition to the theoretical and historical background of the New Right policies implemented in Turkey after 1980, the role of these policies on the reorganization of the central state apparatus is also taken into account. The case of this thesis, which is the Metropolitan Municipalities, aims to highlight the tendencies explained throughout the thesis in a concrete analysis.
At first sight, it seems that the New Right, regarding the reorganization of the state apparatus, tends to destabilize the classic liberal democratic balances of forces by strenghtening the executive power. However, a more detailed analysis would show us that what is strenghtened by the New Right is not the executive power in general but the a group of people consisting of the high-ranks of the economy governance, who gains a considerable level of authority in the decision-making processes by paralyzing the other components of the state apparatus, such as the bureaucratic and adjudicatory mechanisms. Thus, the New Right can be considered a special phase of the process of the centralization of the decision-making mechanisms.
The post-1980 Turkey is an excellent example for this tendency, especially with regard to the elimination of the traditional bureaucratic mechanisms and judicial control mechanisms from the decision-making process. However, this tendency should not be considered only with regard to the reorganization of the central state apparatus. These dynamics expanded and the centralization of the decision-making process in a technocratic way became a characteristic that can be met in all levels of the state apparatus. In that sense, the Metropolitan Municipalities are excellent examples.
Türkiye'yi Yeniden Kurumsallaştırmak: Yeni Sağ Deneyimi
Bu tez, Türkiye örnegi üzerinden Yeni Sag ve demokrasi arasindaki iliskileri, kurumsallasma dinamikleri üzerinden incelemektedir. 1980 sonrasi Türkiye'sinde uygulanmaya baslanan Yeni Sag politikalarin teorik ve tarihsel arka planinin yaninda, merkezi devlet aygitinin degisimindeki rolü de ele alinmistir. Ayrintili örnek olay incelemesi olarak da 1984 yilinda kurulan Büyüksehir Belediye yapilanmasi ele alinmis ve tez boyunca ortaya konan kurumsallasma egilimlerinin somut tezahürü ortaya konmaya çalisilmistir.
Yeni Sag'in devlet aygitinin yeniden düzenlenmesi konusunda ortaya koydugu egilim ilk bakista, liberal demokrasilerin temel yapilanmasi olarak bilinen yasama, yürütme ve yargi dengesine dayanan rejimin, yürütme gücünün güçlendirilmesi yoluyla destabilize edilmesi olarak görünür. Fakat, daha dikkatli bir analiz, devlet aygiti içinde güçlenen unsurun yürütme gücü olmadigini, yürütme gücü içinde bulunan ve üst düzey ekononmi yönetiminde bulunan kisilerden olusan bir grubun, devlet aygitinin diger bilesenlerini paralize ederek, karar alma mekanizmalarinda büyük bir etkinlik kazandigini gösterir. Dolayisiyla Yeni Sag, karar alma mekanizmalarinin merkezilesmesi sürecinde yeni bir evreyi teskil eder.
1980 sonrasi Türkiye'si de, özellikle geleneksel bürokratik mekanizmalarin ve yargisal kontrol mekanizmalarinin devre disi birakilmasina yönelik uygulamalarla, bu egilime iyi bir örnek olusturur. Fakat, bu egilim salt merkezi devlet aygitinin düzenlenmesi noktasinda ele alinamaz. Kurumsallasma dinamiklerinin daha genele yayilmasi ve karar alma mekanizmalarinin teknokratik bir tarzda merkezilestirilmesi, devlet aygitinin her kademesinde görünen bir özellik haline gelir. Büyüksehir Belediyeleri bu konuda iyi bir örnek olarak karsimiza çikar.
The Ottoman Postal and Telegraphic Services in the Last Quarter of the Nineteenth Century
Public postal services were inaugurated in the Ottoman Empire with the establishment of the Ministry of Post in 1840. The institute was an extension of the new administrative approach which appeared especially with the Tanzimat Decree.
The first telegraph lines were installed in 1855, during the Crimean War. In time, the telegraphic network developed rapidly in the Empire. From 1871, the telegraph and postal services were managed from a single administrative center.
This thesis tells of the modernization process seen in the Ottoman postal and telegraph services in the last quarter of the nineteenth century. The process, which was begun with the membership of the Ottoman State in the Universal Postal Union in 1874 and continued under the reign of Abdülhamid II, created quantitative and qualitative changes in post and telegraph services. The system began to work much more efficiently than it had in the past. Another important finding of the thesis is that the sultan was not the only actor in the process; officials placed in the low ranks of the bureaucratic structure played significant roles in this improvement.
The thesis also examines the foreign post offices operating in the Empire. The state struggled with the foreign post offices to obtain its monopoly right over communication systems; although it did not reach certain results, the Ottomans did accomplish the modernization of their own system. The survey depends mostly on primary sources.
On Dokuzuncu Yüzyılın Son Çeyreğinde Osmanlı Posta ve Telgraf Teşkilatı
Osmanli Devleti'nde kamusal posta hizmeti 1840'da Posta Nezareti'nin kurulmasiyla baslamistir. Bu kurum, özellikle Tanzimat Fermani ile belirginlesen yeni yönetim anlayisinin bir uzantisidir.
Osmanli Devleti'ne ilk telgraf hatlari 1855'te, Kirim Savasi sürecinde dösenmis ve zamanla telgraf agi ülke içinde hizla yayginlasmistir. 1871'den itibaren telgraf ve posta teskilatlari tek elden yürütülmeye baslanmistir.
Bu tez ondokuzuncu yüzyilin son çeyreginde Osmanli posta ve telgraf hizmetlerinde görülen modernlesme sürecini anlatmaktadir. Osmanli Devleti'nin 1874'te Uluslararasi Posta Birligi'ne üyeligi ile baslayip II. Abdülhamit idaresi altinda devam eden süreç, posta ve telgraf hizmetlerinde nicel ve nitel bir degisim yaratmis, sistem eskisine oranla çok daha etkin bir sekilde islemeye baslamistir. Tezin önemli bir tespiti de sürecin tek aktörünün sultan olmadigi, bürokratik yapida daha alt kademede yer alan memurlarin da bu gelisimde önemli bir rol oynadigidir.
Tez, ayrica, imparatorluk içinde hizmet veren yabanci posta ofislerini de konu edinmektedir. Devlet, iletisim sistemleri üzerindeki tekel hakkini saglayabilmek için yabanci postalar ile mücadeleye girismis, kesin sonuca ulasamamis olsa da, kendi sistemini modernlestirmeyi basarmistir. Yapilan inceleme agirlikli olarak birincil kaynaklara dayanmaktadir.
Abstract
This study can be read as an attempt to make a comparative analysis of the experiences of 1968 Student Movement in the West and in Turkey.
The main purpose of the thesis is to reveal the historical significance of 1968 as a worldwide phenomenon. In this context, it is vital to understand the role of the youth, which came to be a separate “intermediate social category” in that period. As a departure point, it is important to analyze the basic characteristics of the movement and the social mobilizers of the 1968 in order to understand the process. In order to underline the differences between the experiences, the political and social conjuncture in those states where the 1968 Movement had occurred is sketched. Finally, the analysis focuses on Turkey, with emphasis on the social and political aspects of “Turkish 68.” By setting the dimensions and comparisons, the whole process and the Turkish experiments of 1968 are analyzed in the light of their fate.
The aim of the thesis is to answer the following question: What were the major differences between the Turkish and the Western 1968? It is claimed that, the European 1968 was not aimed simply at overthrowing the old rulers and replacing them, but creating new kinds of social realities and human existences. In contrast to Europe, the 1968 Movement in Turkey was pointed towards the state rather than the society. And the activists represented mostly nationalist, middle-class, city-oriented developmental demands.
Keywords: 1968, Student Movement, 1960s, history of political thought
Özet
Bu çalisma dünyada ve Türkiye’de 1968 Ögrenci Hareketi’nin karsilastirmali analizi için bir girisim olarak okunabilir. Öncelikli amaç, 1968’in dünya genelinde tarihsel bir fenomen olarak önemini ortaya koymaktir. Bu baglamda, o dönemde ayri bir ara sosyal kategori haline gelen gençligin rolünü anlamak hayati bir önem tasimaktadir.
Kalkis noktasi olarak, süreci anlamak için hareketin temel niteliklerini analiz etmek önemlidir. Deneyimlerin farkliliklarinin altini çizmek için, 1968’in degisik biçimlerinin haritasi çikarilmistir. Tüm bunlardan sonra odak Türkiye’ye çevrilmis ve hareketin sosyal, politik yönleri vurgulanmistir. Karsilastirmalar ve farkli boyutlarin ortaya konmasiyla 1968’in Türkiye’deki deneyimi/seyri, kendi yazgisi isiginda analiz edilmistir.
Tezin en temel amaci su soruyu cevaplamaktir: Türkiye’de 1968 ile Bati’daki 1968 arasindaki büyük farkliliklar nelerdir?
Tezin iddiasina göre, Avrupa’daki 1968 Ögrenci Hareketi basitçe eski yöneticileri yikip yerine yenilerini koymayi degil, yeni sosyal gerçeklikler ve yeni bir insan modeli yaratmayi hedeflemistir. Avrupa’nin aksine Türkiye’de 1968 hareketi ise yüzünü topluma degil devlete dönmüstür. Ve genel olarak milliyetçi, orta sinif, kent merkezli kalkinmaci talepleri temsil etmistir.
Anahtar Kelimeler: 1968, Ögrenci Hareketi, 1960’lar, Siyasal Düsünce Tarihi
The Lost Decade of EU-Turkey Relations: 1970-1980
This thesis investigates and discusses Turkey's exclusion from the expansion process of the EC towards the Mediterranean till the 1980s, beginning with the discussions about the Additional Protocol, which defined the framework of Turkey's association process and was critical for further development of the relations with in the context of the Transition Period of the three-staged EC-Turkey relations.
In the 1970s, formulating its strategic policies, the Community made the decision to expand towards the Mediterranean region, accepting the full memberships of Greece, Portugal, and Spain. Despite having much in common with these three countries, Turkey historically had paid little attention to the Mediterranean region until this development.
The initial question motivating this research project was whether Turkey lost a chance by not applying full membership at the end of the 1970s. The topic was approached from the perspective of international political economy with a comparative analysis of the four Mediterranean countries involved. The history and political economy of each country is examined, with focus on each country's relations with the EC and membership process. For the case of Turkey, a comparison is made with the other countries and the conclusion reached that there was not a chance lost at the end of the 1970s at all. The attitude of the governing elite and the issues of national consensus, developmentalism through import substitution industrialization, the role of the U.S. concern of Europeanization were found out as the crucial factors affecting Turkey's and the Community's attitudes.
AB-Türkiye İlişkilerinin Kayıp Onyılı: 1970-1980
Bu tez üç asamali Avrupa Toplulugu (AT)-Türkiye iliskilerinin Geçis Dönemi'ne odaklanarak iliskilerde kritik olan ve isbirliginin çerçevesini olusturan Katma Protokol ile baslayarak 1980'e dek geçen sürede Türkiye'nin Toplulukça uygulanan Akdeniz'e dogru genisleme sürecinin disinda kalisini inceler ve tartisir.
1970'lerde stratejik politikalarini düzenleyen Topluluk Akdeniz Havzasi'na yönelerek genisleme karari aldi ve Yunanistan, Portekiz ve Ispanya tam üyelige kabul edildi. Bu üç ülkeyle pek çok ortak özellige sahip olmasina karsin Türkiye, Akdeniz'e tarihsel süreç içinde çok az önem vermistir.
Bu arastirmayi baslatan ve gerektiren çikis sorusu Türkiye'nin Topluluga tam üye olmak için basvurmayarak 1970'lerin sonunda bir sans kaçirip kaçirmadigidir. Konu uluslararasi politik ekonomi perspektifinden sürece dahil olan dört Akdeniz ulus-devletin karsilastirmali analiziyle ele aliniyor. Her ülkenin politik ekonomik durumu ve tarihi AT ile iliskileri ve üyelik süreci baglaminda incelendi. Türkiye diger ülkelerle karsilastirilarak, 1970'lerin sonunda kaçirilmis bir sans olmadigi sonucuna varildi. Yönetici elit, ulusal uzlasma, ithal ikameci sanayilesme ile kalkinma, ABD'nin rolü ve Batililasma kaygisi Topluluk ve Türkiye'nin tutumlarini etkileyen önemli faktörler olarak ortaya çikti.
Kemalist Utopia, Study of the Propaganda Magazine La Turquie Kémaliste (1934-1948)
This thesis is built around the study of the magazine La Turquie Kémaliste published in Ankara between the years 1934 and 1948. The magazine is particular interest as it is a primary source that has not yet been studied in depth and because it contains articles by leading Turkish intellectuals of the time and is illustrated by a great number of photographs. The carefully selected symbols and discourse used in the magazine for self-representation are here handled as a search for international legitimacy on the part of the new Republican leadership. This search for legitimacy was based on the visual and textual representation of the Republic as something that was completely new and different and was contemporary to its time; it argued that the advent of the Republic involved a total social, economic, and political transformation.
Kemalist Ütopya, La Turquie Kémaliste Propaganda Dergisinin Incelenmesi (1934-1948)
Bu tez, 1934 ile 1948 arasinda yayimlanan propaganda dergisi La Turquie Kémaliste'I ele aliyor. Simdiye kadar derinlemesine incelenmemis bu dergi, içerdigi çok sayida fotograf ve dönemin öndegelen entellektüelleri tarafindan yabanci dilde yazilmis yazilariyla Cumhuriyet'in kendini nasil yansittigini anlamak için son derece ilginç bir birincil kaynak. Bu çalisma, La Turquie Kémaliste'te kullanilan söylem ve görsel ve yazili sembolleri, Cumhuriyetin uluslarasi alanda mesruyiet arayisinin ifadesi olarak inceliyor. Bu mesruiyet arayisinin en önemli ayaginin yeni ve baska bir rejim olma iddiasi oldugu, La Turquie Kémaliste'in Cumhuriyet sayesinde toplumsal yasamin, insanin, ve devletin tamamiyla degistigi izlenimi verme çabasinda görülüyor.
The Golden Age Discourse and Nationalism through the Ages
This thesis examines the cognitive sources of nationalism through a comparison of modern and non-modern cognitions of history and cosmos in Western Europe and in the Ottoman Empire. This comparison is done through the conceptual utilization of the term "Golden Age discourse". This conceptual tool and its model taxonomy has been developed in this thesis as a means to demonstrate, analyze and compare these cognitive sources; whereas the term and its model taxonomy are also suggested as operational means for the classification of the types of nationalism due to their metaphysical foundations. Stating nationalism as "a belief and cognitive system" besides being a political movement and a doctrine, the thesis presents an "ethno-symbolic" approach to nationalism in its analysis.
Türkçe Özet
Bu tez, "Altin Çag söylemi" teriminin kavramsal kullanimi araciligiyla, milliyetçiligin Bati Avrupa ve Osmanli Imparatorlugu'ndaki bilissel kaynaklarini karsilastirmali olarak incelemektedir. Bu inceleme her iki bölgedeki modern ve modern öncesi tarih ve kozmoloji anlayislarinin karsilastirilmasi üzerinden yapilmistir. "Altin Çag söylemi" kavrami ve bu kavramin model kategorizasyonu, bu tezde milliyetçiligin bilissel kaynaklarini göstermek, incelemek ve karsilastirmak amaciyla gelistirilmistir. Ayni kavram ve model kategorileri, milliyetçilik çesitlerinin farkli metafizik temellerine göre siniflandilmasi için de önerilir. Tez, milliyetçigin bir politik hareket ve ögreti olmasinin yanisira, bir bilis ve inanç sistemi oldugunu ortaya koyarak, incelemesinde milliyetçilik çalismalarindaki "etno-sembolik" yaklasimin bir örnegini sunmaktadir.
An Indigenous Social Democracy: The Democratic Left Thought in Turkish Politics (1972-1975)
This study examines the roots and characteristics of democratic left thought which was formulated by Ecevit in the Republican Peoples Party of the 1970s as the social democracy peculiar to the conditions of Turkey. The researches made about Ecevit and the RPP's social democracy generally emphasized that the RPP could not be a real social democratic party, and social democratic thought in its European sense could not develop in Turkey. All these studies successfully showed what the RPP or Ecevit were not. However, this study departs from the question that what Ecevit was in fact. Therefore, this study analyzes the programmatic content of "democratic left" and tries to place it in the history of political thoughts. The main argument of the thesis is that the democratic left aimed to achieve a social justice by preserving the small property ownership in a country, most of the habitants of which had not been yet dispossessed by developing capitalism. So, democratic left was zealous about proving that small property ownership and industrialization may not contradict; and contrary to that, small property ownership could enhance industrialization. From this perspective, Ecevit's thought reminds a Rousseauean social utopia. Parallel to this, democratic left thought can be considered as the relative of agrarian populist or peasantist movements. However, the Rousseauean content of Ecevit's social utopia was balanced by his inclinations to modern liberalism about political representation and parliamentary democracy. The main aim of this study is to understand Ecevit's position in the history of political thoughts by referring and arguing the terms like social democracy, populism, peasantism, corporatism and solidarism.
Yerli Bir Sosyal Demokrasi: Türkiye Politikasinda Demokratik Sol Düsünce(1972-1975)
Bu tez, 1970'li yillarda Türkiye solu ve CHP içinde, Ecevit'in önderliginde formüle edilen ve Türkiye kosullarina özgü bir sosyal demokrasi arayisi oldugu iddia edilen "demokratik sol" düsüncenin kökenlerini ve karakteristiklerini anlamayi hedeflemektedir. Simdiye kadar Türkiye sosyal demokrasisi hakkinda yapilan çalismalar genellikle Türkiye'de CHP öncülügünde gelisen merkez-sol akimlarin tam anlamiyla sosyal demokrat sayilamayacagi ve Avrupali muadillerinden pek çok açidan farkliliklar tasidigini iddia ettiler. CHP ve Ecevit'in ne olmadigi konusunu yeterince isleyen bu çalismalarda eksik birakilan Ecevit'in "ne oldugu" sorusu bu tezin hareket noktasidir. Dolayisiyla bu çalismada "demokratik sol" program analiz edilmis ve bu programin dünya politik düsünce akimlari içindeki yeri tespit edilmeye çalisilmistir. Tezin ana argümani, demokratik sol düsüncenin az gelismis bir ülke konjonktüründe ve toplumun genis kesimlerinin henüz tamamiyle mülksüzlestirilmedigi bir kapitalizm evresinde küçük mülk sahipligini koruyarak ve tesvik ederek sosyal adaleti saglamayi hedefleyen bir hareket oldugudur. Bu açidan demokratik sol program bütün enerjisini küçük mülk sahipligi ile sanayilesmenin çelismeyebilecegini bilakis birbirlerini destekleyerek ilerleyebilecegini ispata harcamistir. Bu yönleriyle Ecevit'in düsüncesi Rousseaugil bir ütopyayi çagristirir. Demokratik sol düsüncenin tarimsal popülizm adi verilen bir popülizm türüyle de yakin akrabaliklari vardir. Ancak Ecevit'in toplumsal düsünün Rousseaucu kisimlari siyasal temsil gibi konularda modern liberal düsünce ile dengelenmistir. Tezin temel hedefi popülizm, korporatizm, solidarizm, köycülük ve sosyal demokrasi kavramlari çerçevesinde Ecevit'in siyasal programini siyasal düsünce tarihi içinde anlamlandirmaya çalismaktir.
The Turkish Minority in Changing Bulgaria
Since Bulgaria's independence in 1878, thousands of Turks have migrated back to Turkey. The remaining Turkish community has suffered growing discrimination and resentment by the Bulgarian population.
During the Communist rule in Bulgaria, the Turkish minority, with their "outdated" religious customs, were considered an obstacle to a modern industrialized society. From 1984 to 1989, the Communist government carried out a bitter persecution program against the Turk, forcing them to take Bulgarian names, destroying Muslim sections in cemeteries, and forbidding Islamic religious practices. At the height of the persecution in 1989, an additional 350,000 Turks fled to Turkey. Since the collapse of Communism in 1990, the Turks have enjoyed greater freedom and the Muslim community has returned to some of its old customs. The national Turkish minority in Bulgaria have reclaimed most of their cultural and civil rights without the armed conflict that characterizes the relationship between ethnic groups in many multi-ethnic states, especially those in formerly Communist societies. The international integration, particularly within the context of the EU, is important for ensuring that the state and minority can interact peacefully and productively in Bulgaria. The consistent involvement of international institutions in improving ethnic relations has directly assisted the democratization process, helped to move Bulgaria toward observance of accepted international standards, and to improve the state-minority relations.
Degisen Bulgaristan'daki Türk Azinlik
Bulgaristan'in 1878'deki bagimsizligindan beri binlerce Türk Türkiye'ye göç etti. Geride kalan Türk toplulugu Bulgarlarin artan kin ve ayrimciligina maruz kalmistir.
Komünist dönem boyunca sözde modasi geçmis dini gelenekleriyle birlikte Türk azinlik modern sanayi toplumuna bir engel olarak degerlendirildi. 1984'den 1989'a kadar komünist hükümet Türklerin zorla Bulgar isimleri almasini saglayarak, Müslüman mezarlarina zarar vererek ve islam dinin uygulanmasini yasaklayarak aci bir zulme giristi. Zulmün doruga vardigi 1989 yilinda toplam 350,000 Türk Türkiye'ye göç etti.
Komünizmin 1990'da yikilmasindan beri genis özgürlüklere sahip Türkler Islami geleneklerini de tekrar uygulamaya basladilar. Bulgaristan'daki ulusal Türk azinlik birçok etnik grubun oldugu devletlerdeki özellikle önceki komünist toplumlardaki etnik iliskileri tasvir eden silahli çatismaya girismeden kültürel ve sivil haklarini çogunu elde ettiler. Uluslararasi bütünlesme özellikle Avrupa Birligi baglamindaki bütünlesme Bulgaristan'daki söz konusu barisçi ve verimli devlet azinlik etkilesimini saglayabilmesinde önemliydi. Etnik iliskilerin gelistirilmesinde uluslararasi kurumlara tutarli baglilik, Bulgaristan'daki demokratiklesme sürecine, uluslararasi standartlari kabul etmesine ve devlet azinlik iliskilerinin ilerlemesine yardim etmistir.
Disability in Turkey
This study attempted to find out the historical background of the disability in Turkish society and the current situation of the disabled individuals in Turkey. Basic focus has been on the Republican era. The theoretical framework of the thesis has been elaborated with a review of disability discourse and the disability rights movement. Prevailing definitions and model of disability have been mentioned and the basic concepts of this theoretical framework have been also reviewed in a critical way.
Emergence of awareness about disability in the world has been mentioned, which has been traced back to the devastating experience of the Second World War. The role of United Nations, as an international agent in the disability politics, has been analysed. Disability rights movement has also been briefly discussed. These provided a short narrative of the development of disability discourse and politics in the world.
The thesis focused on development of disability politics and the official disability discourse. State organisation pertaining to the disability has been analysed with its theoretical approach and the practical outcomes. Organisations of the disabled individuals in Turkey also have been studied. The development of disability nongovernmental organisations has been summarised.
The thesis shows that the disability perceptions in Turkey are still dominated by the medical model of disability, which renders disability into a question of medical treatment and rehabilitation, undermining its social dimension. Disabled individuals in Turkey are mostly segregated and social, political and economic exclusion still persist.
Özürlülügün Tarihi: Türkiye Örnegi
Tez Türk toplumunda özürlülügün tarihi geçmisini ve özürlü bireylerin Türk toplumundaki mevcut durumunu incelemeyi amaçlamaktadir. Temel vurgu Cumhuriyet dönemi üzerindedir. Tarihsel dönem seçimi, Cumhuriyet öncesi döneme ait verilerin ve belgelerin pek bulunmamasi sebebiyle ,bir tercihten çok bir zorunluluk olmustur. Teorik çerçeve özürlülük söylemi ve özürlü haklari hareketinin gözden geçirilmesi ile gelistirilmistir. Yaygin özürlü tanimlari ve özürlülük modellerinin yani sira teorik çerçeveyi belirleyen temel kavramlar da elestirel bir bakis açisiyla incelenmistir.
Dünyada özürlülük hakkinda bir ilginin ortaya çikisina deginilmis ve bunun kökenleri Ikinci Dünya Savasi'nin yikici tecrübesine dayandirilmistir. Özürlü politikalarinda uluslararasi bir aktör olarak Birlesmis Milletler'in rolü incelenmistir. Ayrica özürlü haklari kavramini görece daha erken gündeme geldigi Amerikan Birlesik Devletleri örnegine de deginilmistir. Yeni bir sivil haklar hareketi olarak özürlü haklari hareketi de kisaca incelenmistir. Tüm bunlar, dünyada özürlülük söyleminin ve politikalarinin gelisiminin kisa bir özetini ortaya koymustur. Bu analizler özürlü politikalari ve özürlü hareketi açisindan Türkiye ve yabanci ülkeler arasinda karsilastirma imkani da saglamistir.
Tezde Cumhuriyet dönemi özürlü politikalari üzerinde durulmus, özürlülük politikalarinin ve resmi özürlülük söyleminin gelismesi incelenmistir. Özürlülere yönelik devlet örgütlenmesi teorik yaklasimi ve pratik sonuçlari açisindan incelenmistir. Türkiye'deki özürlü dernekleri de tez kapsaminda arastirilmis ve gelisimleri özetlenmistir.
Tez Türkiye'de özürlülük algilarinin hala, özürlülügü tibbi müdahale ve rehabilitasyonun konusu olarak sunan ve özürlülügün sosyal boyutunu göz ardi eden tibbi tibbi özürlülük modelinin hakimiyetinde oldugunu göstermektedir. Türkiye'de özürlü bireyler çogunlukla ayrima tabi tutulmaktadirlar ve sosyal, ekonomik ve siyasi dislama sürmektedir. Bu bireyler, insani potansiyelleri gerçeklestirme özgürlügünden mahrum durumdadirlar.
Furniture and Household Goods in Istanbul at the Turn of the Twentieth Century
This work proposes that particularly at the end of nineteenth century a change occurred in furniture and household goods in the Ottoman capital city of Istanbul. Modernisation/westernisation movements accelerated. Western capital entering into the Ottoman market and population increases led to changes in the social structure and in the city itself. This transformation was reflected in home furnishings. Europeans, minorities, and elite Ottomans, all together played important roles in the spread of the use of western style furniture. Settlement patterns also began to change. While the new quarters on the Anatolian and Rumelian sides, around Taksim and along the Bosphorus coasts prospered, others, such as Beyazit, Aksaray, Fatih, Üsküdar, Eyüp, lost value. New building types such as apartments and row houses emerged in this period. Their features were different from those of traditional homes. The room and the sofa were the most important elements in the traditional Ottoman house. The main room, used for eating, living, and sleeping, featured a sedir (sofa), minder (cushion) and silte (thin mattress) together with various textile covering. In late nineteenth century buildings, the multi-functionality of the room began to change, both in traditional house types and in the new ones. Large stores, local carpenters, and the Mekteb-i Sanayi (Industry School) played important roles in the increased usage of western style household goods and furniture. These transformations are reflected in the novels of the period. Novelists gave a great deal of attention to the modernisation/westernisation movements and describe the the changing houses and eating habits. "Modern life" and "modern furniture" were perceived and represented differently by each of the novelists. "Furniture" was seen to express the life style, and the cultural background of its owners.
Geç Ondokuzuncu Yüzyılda İstanbul'da Ev Eşyaları ve Mobilya
Bu çalisma özellikle ondokuzuncu yüzyil sonunda Istanbul'da mobilya ve ev esyalarinda bir degisim meydana geldigi öngörüsüne dayanmaktadir. Geç ondokuzuncu yüzyil özellikle Osmanli baskenti Istanbul için bir dönüsüm dönemiydi. Modernlesme/batililasma hareketleri hiz kazanmisti. Bati sermayesinin Osmanli pazarina girisi ve artan nüfus sosyal yapida ve sehirde degisikliklere sebep oldu. Ayni zamanda bu dönüsüm ev dösemesine de yansidi. Avrupalilar, azinliklar ve Osmanli seçkinleri hep birlikte bati tarzi mobilyalarin kullaniminin yayilmasinda önemli rol oynadilar. Anadolu ve Rumeli yakasinda, Taksim civarinda, ve Bogaz kiyisinda yeni semtler gelisirken Beyazit, Aksaray, Fatih, Üsküdar, Eyüp gibi bazi semtler de deger kaybettiler. Bu dönemde Istanbul'da apartmanlar ve sira evler gibi yeni bina tipleri de ilk kez görülmeye baslandi. Özellikleri ve ortaya çikis hedefleri geleneksel bina tiplerinden daha farkliydi. Geleneksel Osmanli evinde oda ve sofa en önemli unsurlardi. Oda, yemek, oturmak ve yatmak gibi farkli islevler için kullanilmaktaydi. Sedir, minder ve silte çesitli tekstil örtülerle birlikte Osmanli evinin dösenisinde kullanilan baslica ev esyalariydi. Geç ondokuzuncu yüzyilda odanin çok islevlilik özelligi hem geleneksel ev tiplerinin kullaniminda hem de yeni bina tiplerinde degismeye basladi. Büyük magazalar, yerel marangozlar ve Mekteb-i Sanayi bati tarzi ev esyalari ve mobilya kullaniminda önemli rol oynadilar. Tüm bu dönüsümler dönemin romanlarina da yansidi. Romancilar modernlesme/batililasma hareketlerine, evlerin dösenisindeki detaylara ve yemek aliskanliklarindaki degisimlere romanlarinda genis yer verdiler. "Modern yasam" ve "modern mobilya" her bir romanci tarafindan farkli sekillerde algilandi ve temsil edildi. "Mobilya", sahibinin yasam biçiminin ve kültürel birikiminin sembolü olarak görüldü.
Governmental Involvement in the Establishment and Performance of the Trade Unions during the Transition to Multi Party Politics: The Case of the Worker's Bureau of the Republican People's Party
This study aims to shed light on the formative era of the trade unions by evaluating the decisive and consequential governmental impact on these institutions realised through the activities of the Worker's Bureau established in the Istanbul Branch of the then ruling Republican People's Party. After the promulgation of the Law on Trade Unions this Bureau involved in the founding and functioning of these bodies so that to influence their future development. The activities of this Bureau were not confined to Istanbul area though outside Istanbul its organisational initiatives were restricted to public enterprises.
The Bureau resorted to various means to exert its influence over the trade unions. The major tools used in this way are also exposed. These include the regional trade union federation established in Istanbul, and a weekly newspaper, Hürbilek, published first by the Bureau itself, and then transferred to this regional federation. Apart from these two other political and legal arrangements are also evaluated in the context of their connection to industrial relationships.
The nature and method of this involvement is analysed from the perspective of corporatism-pluralism dichotomy. The existence of the features of these ideal typical constructs is explored in order to sketch the framework within which the process of governmental interference operated. The study is concluded by the discussion of the dominant pattern of industrial relationships applied during the formative era of the trade unions and its consequences.
Türkçe Özet
Bu çalisma 1947'de Cumhuriyet Türkiye'sinin, 5018 no.lu ilk Sendikalar Yasasi'nin kabulünün hemen ardindan kurulmaya baslanan yasal sendikalarin bu emekleme asamalarinda, iktidardaki Cumhuriyet Halk Partisinin bu isçi örgütlerine müdahil olma sürecini ve bunun sonuçlarini ele almaktadir. Iktidar partisi bu yönlendirici müdahalelerini genellikle Istanbul Il Baskanligi nezdinde kurdugu Isçi Bürosu araciligiyla gerçeklestirmektedir. Bu büro Istanbul disindaki yerlerde de özellikle kamuda istihdam edilen isçiler arasinda faaliyet göstermekteydi.
Büro yeni kurulan ya da kuruluslarina ön ayak oldugu sendikalari etkisi altinda tutabilmek için çesitli araçlar kullanmistir. Bunlardan en mühimi Istanbul'daki sendikalari is kollarina bakmaksizin bir araya getiren bir semsiye örgütü olan Istanbul Isçi Sendikalari Birligi'ydi. Bu Birlik ve Hürbilek gazetesi CHP'nin sendikalar için öngördügü toplumsal rol ve islevin bu yapilara özümsetilmesinde etkindiler ve bu rol ve islevin ne oldugunun anlasilmasinda temel önemi haizdirler. Bunlarin yaninda çok partili siyasal rejimin geregi olarak yapilan baska yasal siyasal degisikliklerde çalisma iliskilerini etkiledikleri oranda incelenmislerdir.
Hükümet partisinin isçi sendikalarina müdahalesi korporatizm plüralizm ayrimi çerçevesinde degerlendirilmistir. Korporatizm tek parti dönemi Türkiye'si tartismalarinda sikça gündeme gelen bir kavram oldugundan ayrica tartisilmistir. Gerek fiili uygulamalarin, gerekse yasal düzenlemelerin bu iki ideal tip kavrama ne ölçüde yaklastiginin incelenmesi, bu dönemde çalisma iliskilerinin hangi baglamda olusturulmak istendigine dair önemli ipuçlari saglamaktadir. Çalismada özellikle fiili uygulamalar bu noktaya odaklanarak tartisilmistir.
A Literary Survey of Early Arab Nationalism: Old and New Narratives
This thesis explores the historical literature that has accumulated concerning the early period, generally defined as the late Ottoman and early World War One period. The primary aim of this thesis is to examine how this subject has been treated by scholars throughout the twentieth century by examining both the literature written concerning the rise of Arab nationalism itself and literature concerning historical events and social, economic, and political changes of this era.
Scholars have examined the early stages of Arab nationalism from a number of viewpoints. This survey attempts to trace the way in which these viewpoints have been presented, revised, and reinterpreted in light of advances made in the fields of social science and history, and with the availability of new evidence.
This study shows that as historiographical methodology has developed, new emphases and foci have become important to new generations of scholars. While scholars of the period examine more or less the same basic issues, their methods of examination and their emphases within these subjects have shifted over the years, dividing them into three main categories.
Each generation of scholars has made crucial contributions to the field of Arab nationalist historiography while significantly influencing its predecessor. Through the combination of standing theories and new ideas, that have developed through a continuing trend of revision and reexamination of the events of the late nineteenth and early twentieth centuries, a comprehensive view of early Arab nationalist ideology has developed.
Erken Dönem Arap Milliyetçiligi Üzerine Bir Literatür Çalismasi: Eski ve Yeni Anlatilar
Bu çalisma, Arap milliyetçiliginin erken dönemine iliskin yazilmis tarihî literatürü ele almaktadir. Bu erken dönem genellikle Osmanli Imparatorlugu'nun son dönemleri ve Birinci Dünya Savasi'nin baslangiç dönemi olarak degerlendirilmektedir. Bu tezin temel amaci milliyetçi bir Arap bilincinin ve buna yol açan tarihî olaylari, toplumsal, ekonomik ve siyasî degisiklikleri yirminci yüzyilda çesitli akademisyenlerce nasil ele alindigini incelemektir.
Bu akademisyenler Arap milliyetçiliginin ilk dönemlerini birçok degisik bakis açisiyla degerlendirmistir. Bu tezde sözkonusu bakis açilarinin sosyal bilimler ve tarih alaninda ortaya çikan gelismeler ve yeni kanitlar isiginda nasil sunulduklarini, degistirildiklerini ve yeniden yorumlandiklarini ortaya koymak amaçlanmistir.
Bu çalisma, tarihsel metodoloji gelistikçe yeni kusak akademisyenler için yeni vurgu ve odak noktalarinin önem kazandigini göstermektedir. Dönemi inceleyen akademisyenler hemen hemen ayni temel noktalari inceleseler de, inceleme yöntemleri ve bu konularda vurguladiklari noktalar yillar boyunca degisiklik göstermistir ve akademisyenlerin üç ana kategoride toplanabilecegini göstermektedir.
Her bir akademisyen kusaginin alana önemli katkilarda bulundugunu ve bir sonraki kusagi etkilendigini unutmamamiz gerekmektedir. Eski teoriler ve on dokuzuncu yüzyil sonunda, yirminci yüzyil basinda meydana gelen olaylarin bir gözden geçirilmesi sonucu ortaya çikan yeni fikirlerin birlesmeleri erken dönem Arap milliyetçiligi ideolojisine iliskin kapsayici bakis açisina yol açmistir.
The Child Question and Juvenile Delinquency During the Early Republican Era
This study tries to investigate juvenile delinquency of early republican era throughout the context of "child question". Initially, concept pf "childhood", a historically and socially constructed category, has been defined and contextualized as such. Then, juvenile delinquency has been interrogated within this conceptual framework. "Child Question", a significant debate conducted throughout 1920s and 30s, has functioned as a litmus-paper that showed the prestige, success and consolidation capacity of the existing regime. Hence, juvenile delinquency crystallized the exclusions and inclusion mechanisms of the regime. This thesis also tries to shed light on the carceral practices of children beside, the way that the elites perceive the issue. Legal texts and the writings of the jurists of that period have been surveyed. In the meantime, several magazines of the print-media have been examined to mention about the public-opinion concerning the issue.
(Approved by Prof. Dr. Zafer Toprak, Assoc. Prof. M. Asım Karaomerlioglu, Asist. Prof. Nadir Özbek)
The History of Social Services in Republican Turkey: Social Change, Professionalism and Politics
In this study, which aims to provide a modest contribution to the history of social politics in Turkey, the social policies in general and the social services in particular are explored in a new light as an "art of government" by locating the issue through a broader problematization of the "question of modernity", coupled with the elite's aspirations to social control. Although the theme of governing the lives of the citizens by defining, regulating and controlling "the social sphere" has been a governmental concern throughout the history of modern Turkey, this study deals with the alterations as well as continuities between various periods in Republican history in terms of programs, mechanisms and agents.
The first part of the thesis focuses on the Republican elite's practices and discourses concerning the "child issue" and public health, the two pillars of social policy of the inter-war era, where the nascent Republican governments aimed at the optimization of the life of its citizens through pro-natalist policies. The rest of the thesis, which concentrates on the post-World War II era, problematizes institutionalized social services and the development of professional social work as a component of plural techniques of governmentality, by locating these new techniques within a larger economical and political context.
Türkçe Özet
Türkiye sosyal politika tarihine bir katki sunmayi hedefleyen bu çalismada, genel olarak sosyal politikalar ve özel olarak sosyal hizmetler, daha genis bir "modernite" sorunsallastirmasi ve seçkinlerin sosyal kontrol arzulari baglaminda bir "yönetim sanati" kavramsallastirmasi isiginda ele alinmaktadir. "Toplumsal alani" tanimlama, düzenleme ve denetleme gibi mekanizmalarla vatandaslarin hayatlarini yönetme modern Türkiye tarihi boyunca süregelen bir tema olmakla beraber, bu çalismada Cumhuriyet tarihinin degisik dönemlerinde programlar, mekanizmalar ve özneler açisindan degisimlerle birlikte süreklilikler de incelenmektedir.
Tezin ilk kismi, Cumhuriyet elitlerinin iki dünya savasi arasindaki dönemde sosyal politikanin önde gelen iki ayagi olan "çocuk davasi" ve kamu sagligina yönelik pratikleri ve söylemleri üzerine yogunlasir. Bu dönemde yeni Cumhuriyet yönetimi nüfus arttirici politikalar yoluyla vatandaslarinin yasamlarini üretken hale getirmeyi amaçlamistir. Tezin Ikinci Dünya Savasi sonrasina agirlik veren diger kisminda ise sosyal hizmetlerin kurumsallasmasi ve modern sosyal hizmet mesleginin gelisimi, bu yeni teknikleri genis bir ekonomik ve siyasal baglamin içine yerlestirerek, yönetim zihniyetinin çogul tekniklerinin bir bileseni olarak sorunsallastirilir.
'Not Just a Game': Sports and Physical Education in the Early Republican Turkey (1923-1951)
This thesis explores the policies towards sports and physical education during the early Republican era. Rather than introducing a chronological outline, its aim is to understand the actual dynamics lying beneath the physical culture. The hypothesis is that the Turkish physical culture was shaped by the utilitarian aspects of sports and physical education rather than by its audience and leisure time functions.
The Kemalist policy makers aimed at utilizing sports and physical education to improve the physical and mental health of the people, particularly children and adolescents. Furthermore, the physical training activities were designed as powerful tools of equipping the youth with the necessary physical and mental skills for military service and industrial development. Therefore, they can be handled as components of the early Republican social policy. However, like other components of the social policy, sports and physical education included measures towards moral regulation and social control. Although there was a strong belief in the sports and physical education policies in the way of reaching the ultimate goals, these attempts of the governing circles could not be put into practice to any great extent. Both because of financial and infrastructural problems and the principal contradictions implicit in the policies, they could be applied only on a limited scale.
Bir Oyundan Daha Fazlasi: Erken Cumhuriyet Türkiyesinde Beden Terbiyesi ve Spor (1923-1951)
Bu yüksek lisans tezi erken Cumhuriyet Türkiyesi'nde beden terbiyesi ve spor politikalarini ele almaktadir. Spor tarihi ile ilgili literatürde hakim olan tarzin ötesine geçilerek, modern sporlarin Türkiye'deki kronolojik gelisimi ile yetinilmemis, bu gelisimin arkasindaki gerçek dinamikler aydinlatilmaya çalisilmistir. Tezin ana iddiasi, erken Cumhuriyet Türkiyesi'nde beden egitimi ve spor politikalarinin seyire yönelik, bos zamanlari degerlendirme fonksiyonlarinin ötesinde, onlardan beklenen sosyal faydalar etrafinda sekillendigidir.
Spor ve beden terbiyesi politikalari, bu baglamda öncelikle düsük olan saglik düzeyini yükseltmeyi ve özellikle gençlerin ve çocuklarin daha saglikli nesiller olarak yetismesini amaçlamistir. Bununla beraber bu politikalar sayesinde halkin ve özellikle yeni nesillerin milli müdafaa ve ekonomik kalkinma hamleleri içerisinde yüksek yeteneklerle donatilmasi hedeflenmistir. Bu yüzden beden terbiyesi ve spor politikalari erken Cumhuriyet Türkiyesi'nde genel sosyal politikasinin ayrilmaz birer parçasidirlar. Ancak sosyal politikanin diger ögeleri gibi, spor ve beden tebiyesi politikalari da yüksek oranlarda moral regülasyon ve sosyal kontrol normlari içerir.
Tez, spor ve beden terbiyesi politikalarinin bu yillarda uygulanis kosullarina da isik tutmayi amaçlamaktadir. Kemalist resmi söylemde beden terbiyesi politikalari yoluyla elde edilecek faydalara sarsilmaz bir inanç olmussa da, finansal ve altyapisal problemler, bu politikalarin içerdigi çeliskiler ve bürokrat kadrolar arasindaki anlasmazliklar yüzünden büyük ölçüde atil kalmis ve hayata geçirilememistir.
The Politics of Difference within the Feminist Movement in Turkey as Manifested in the case of Kurdish Woman/Feminist Journals
In my thesis, I discuss the issue of difference in the context of the women's movement in Turkey. I concentrate on Kurdish feminists and Kurdish women in the 1990s in relation to certain cases in which ethnic and gender identities either combine or clash. The title is "The Politics of Difference within the Feminist Movement in Turkey as Manifested in the Case of Kurdish Woman/Feminist Journals".
The cases that are chosen are "birth control" and "language". Around these two cases, I question the significance of difference as a political strategy. Focusing on the issues of "birth control" and "language" helped me to analyze difference as a political strategy of Kurdish feminists and women in relation to the feminist movement, the Kurdish movement and the state.
My sources are the Kurdish woman/feminist journals published at the end of 1990s, Roza, Jujin, Jin u Jiyan, Yasamda Özgür Kadin, and Özgür Kadinin Sesi. All of these journals are Kurdish women journals published in Turkey in Turkish. In this study, textual analysis is used as method.
The thesis consists of four chapters. In the first chapter, I set my theoretical background by focusing on literature by Black and Third World feminists. In the second chapter, after a general view of the women's movement in Turkey in the 1980s and 1990s, Kurdish woman/feminist journals are examined separately. In the third chapter, the issue of birth control is focused on, and in the forth chapter the issue of language is analyzed.
Türkçe Özet
Bu tezde Türkiye'de Kadin Hareketi çerçevesinde farklilik konusu tartisilmaktadir. Özellikle, 1990'larda Kürt feministler ve Kürt kadinlarinin etnik ve toplumsal cinsiyet kimliklerinin çatistigi ve birlestigi belirli durumlara odaklanilmaktadir. Tezin basligi "Kürt Feminist/Kadin Dergilerinde Ortaya Kondugu Biçimiyle Feminist Hareket Içinde Farklilik Politikasi"dir.
Seçilen konular "dogum kontrolü" ve "anadil" dir. Bu iki konu çerçevesinde politik bir strateji olarak farkliligin önemi sorgulanmaktadir. Bu iki, konu Kürt feministlerinin ve Kürt kadinlarinin politik bir strateji olarak farkliligi nasil kullandiklarina dair bir inceleme olanagi sunmaktadir.
Kullanilan kaynaklar 1990'larin sonlarina dogru yayinlanan Kürt feminist/kadin dergileridir. Bu dergiler Roza, Jujin, Jin u Jiyan, Yasamda Özgür Kadin, and Özgür Kadinin Sesi'dir. Tüm bu dergiler, Türkiye'de Türkçe yayinlanan Kürt kadin dergileridir. Bu çalismada metin analizi teknigi kullanilmistir.
Tez dört bölümden olusmaktadir. Birinci bölümde Siyah Feminizm ve Üçüncü Dünya Feminizmi literatürüne dayanan teorik bir altyapi sunulmaktadir. Ikinci bölümde 1980'ler ve 1990'larda Türkiye'deki kadin hareketinin genel bir panoramasi çizilmektedir ve Kürt Kadin Dergileri tanitilmaktadir. Üçüncü bölümde dogum kontrolü ve dördüncü bölümde de anadil konusu islenmistir.
Turkey’s Experince With Planning in the 1960s
This thesis tries to shed light on the broad relationship between state and economic change in Turkey by studying the institutional history of the State Planning Organization in the 1960s. The recent literature on the political economy of late industrialization is evaluated critically in order to explore the aforementioned relationship. A central theme of this literature is the significance of the presence of a key institution within the state apparatus combining centralization of economic decision-making process with the power to discipline private business activity for long-term industrial development. The foundation of the State Planning Organization by young-reformist officers after the military coup in 1960 represents an attempt for such an organizational design which was envisaged to be instrumental in the formation of a developmental coalition that would have sustained economic development. However, the course of the events in the 1960s, especially the resignation of early planners in 1962 and the formation of a special Incentive and Implementation Department inside the planning agency in 1967, would prove that the relationship between the State Planning Organization and private capital was determined by the requirements of short-term private capital accumulation. In this regard, it is argued that, the developmental state theories fail to come to terms with the Turkish experience since they put too much stress on the formation of state apparatus while neglecting the significance of social formation.
1960’larda Türkiye’de Kalkinma Deneyimi
Bu tezde Devlet Planlama Teskilati’nin 1960’li yillardaki kurumsal tarihinden hareketle, devletle iktisadi kalkinma arasindaki iliskiye isik tutulmaya çalisildi. Bu amaçla geç kalkinmanin ekonomi politigine iliskin literatürün elestirel bir degerlendirmesi sunuldu. Bu literatürün önemli temalarindan birisi devlet içinde karar alma süreçlerinin merkezilestirilmesi ile özel sektör faaliyetlerinin disiplin altina alinmasini içeren bir kurumsallasmanin uzun dönemli endüstriyel kalkinmanin önkosulu oldugudur. Devlet Planlama Teskilati’nin 1960 askeri müdahalesinden hemen sonra genç ve reformcu kadrolarca kurulmasi bu tip bir kurumsallasma arayasinin ürünüdür. Ancak 1962’de ilk kusak plancilarin istifasi ve 1967’de Tesvik ve Uygulama Dairesi’nin kurulmasi ile devam eden gelismeler, planlama örgütü ile özel sektör arasindaki iliskilerin kisa dönemli özel sermaye birikiminin ihtiyaçlari geregince biçimlendigini göstermektedir. Özetle bu tezde, kalkinmaci devlet üzerine son dönemdeki literatürün, bir yandan devlet formasyonuna agirlik verirken toplumsal formasyonun önemini gözardi ettigi ölçüde, Türkiye deneyimini açiklamakta basarisiz kaldigi idda edilmektedir.
An Abstract of the Thesis of Baris Yildirim for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken July 2004
Rethinking the 1980 Coup and its Aftermath in Turkey from a Comparative Latin American Perspective
The Turkish polity is often analyzed without a broader view of similar experiences and many writers tend to stress the uniqueness of the Turkish case, allegedly due to a unique combination of a “strong” state and a weak civil society. However, a reassessment of the Turkish experience in neo-liberalization through the lenses of the Latin American experience and the rich literature based on Latin America and East Asia are fruitful, demonstrating that the differences are not as great as assumed. Turkey may be said to lie between certain countries which have experienced a harsh military intervention and a deep restructuring of the political institutional system (resulting in political and economic stability) and others which have experienced a more ambiguous and limited political break (often resulting in political chaos and economic disaster). The comparison further reveals that the Turkish military has not been as audacious as presumed at reforming the political institutional system and transforming the economic development model. The element of continuity of the pre-1980 political tradition is evident in the experience of the coup and especially in the resulting political institutional framework. The state’s capacity of social penetration and transformation continues to be limited and ambiguous. This might account for the rather unstable economic experience of the 1990’s in Turkey, and explain how and why this supposedly exemplar student of the IMF in the 1980’s, turned into its scapegoat in the following “lost” decade.
No abstract available.
An abstract of the thesis of Burak Gürel for the degree of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2004
Political Mobilization in Turkey in the 1970s: The Case of the Kahramanmaras Incidents
This thesis examines the low-intensity civil war in Turkey in the 1970s by exploring the background of the conflicts and massacres that occurred in Kahramanmaras on 22-25 December 1978. The emergence of radical left/socialist movements was witnessed along with the rise of a workers’ movement, peasant struggles and student opposition from the mid-1960s onwards. The extreme rightist movement that organised itself as an anti-communist reaction to that rise and became a mass movement in the mid-1970s in parallel to the search for alternatives among the parts of the population that lived in central and eastern Anatolia who were bothered by the cultural modernization and economic expropriation of the capitalist modernization. This thesis discusses the Kahramanmaras Incidents by analysing the effects of this division on the both national and local levels. Emphasizing the political side of this division separates this work from essentialist approaches that perceive the events only as a religious and ethnic conflict by removing the events from the context of the 1970s. The second aim of the thesis is to cast light upon the traumatic effects of the efforts of the power holders for the loss of memory after the 12 September coup d’etat, by following the traces of the Kahramanmaras Incidents in the collective memory. The traumatization of the collective memory, while it has sought to erase the radical alternatives of the 1970s from popular memory, has also had the effect of increasing the risk that Turkish society will face events similar to the ones in Kahramanmaras once more. Therefore, this thesis carries out the idea of an intervention into the traumatized social memory through an analysis of the political struggles in the 1970s on both the national and regional levels.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Burak Gürel tarafindan Eylül 2004’te teslim edilen tezin kisa özeti
1970’ler Türkiye’sinde Politik Mobilizasyon: Kahramanmaras Olaylari Örnegi
Bu tez 22-25 Aralik 1978 tarihinde Kahramanmaras’ta meydana gelen çatisma ve katliamlarin arka planini arastirmak yoluyla Türkiye’nin 1970’li yillarda yasadigi düsük yogunluklu iç savasi incelemek amacini tasimaktadir. 1960’larin ortalarindan itibaren isçi hareketinin, köylü mücadelelerinin ve ögrenci muhalefetinin yükselisiyle birlikte radikal sol/ sosyalist hareketlerin de ortaya çikisina tanik olundu. Bu yükselise karsi anti-komünist bir tepki hareketi olarak örgütlenen asiri sagci hareket ise özellikle Iç ve Orta Anadolu’da yasayan ve kapitalist modernlesmenin ekonomik alanda mülksüzlestirici, kültürel alanda modernlestirici etkilerinden rahatsizlik duyan kesimlerin alternatif arayisina paralel olarak gelisti ve 1970’lerin ortalarinda bir kitle hareketi haline geldi. Bu tez, Kahramanmaras Olaylari’ni bu saflasmanin hem ulusal hem de yerel düzeydeki etkilerini incelemek yoluyla tartismaktadir. Saflasmanin “politik” yönünü vurgulamasi bu çalismayi bu olaylari 1970’lerin baglamindan koparip sadece dini ve etnik kimlik çatismasi olarak ele alan özcü yaklasimlardan ayirmaktadir. Tezin ikinci amaci Kahramanmaras Olaylari’nin toplumsal bellekteki izlerini sürerek 12 Eylül darbesinde sonra iktidar sahipleri tarafindan yürütülen belleksizlestirme çabalarini kolektif hafizadaki travmatik etkilerini açiga çikartmaktir. Kolektif bellegin travmaya ugratilmasi 1970’lerin radikal alternatiflerinin hafizalardan silinmesine yol açtigi gibi, Türkiye toplumunun Kahramanmaras’takine benzer olaylarla karsi karsiya kalma riskini arttirici etki yapmaktadir. Dolayisiyla bu tez 1970’lerdeki politik mücadeleleri ulusal ve bölgesel düzeyde inceleme yoluyla travmaya ugratilan toplumsal bellege müdahale etme kaygisi tasimaktadir.
An abstract of the Thesis of Can Nacar for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2004
Working Class in Turkey During the World War II Period: Between Social Policies and Everyday Experiences
Even though Turkey did not become a part of the conflict in the World War II, the economic and social life of the country was heavily affected by the war conditions. The wartime scarcities, high levels of inflation, and government regulations as regards to economy and work life enabled various actors, such as manufacturers, importers, and large and middle landowners to accumulate a substantial amount of capital. The capital accumulation that occurred during the war years was one of the important factors, which made the private enterprises’ active role in the economic life in the post-war era possible. On the other hand, large segments of the society were hard hit by the war conditions. Amongst them, this thesis focuses on the everyday experiences of the working class in the urban areas. Although in most cases working people worked long hours in unhealthy environments, they faced great difficulties in meeting their basic needs. However, they did not remain mere objects of the social circumstances. Resorting to various means, they attempted to challenge the social relation imposed on them and improve their conditions. The activities and demands that were brought on to the agenda for the fulfillment of these goals became a critical factor in the formation of a welfare regime that had at its center the labor.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Can Nacar tarafindan Eylül 2004’te teslim edilen tezin kisa özeti
Ikinci Dünya Savasi Döneminde Türkiye’de Isçi Sinifi: Sosyal Politikalar ve Gündelik Deneyimler
Türkiye Ikinci Dünya Savasi’nda çatismanin tarafi olmasa da, ülkedeki sosyal ve ekonomik yasam savasin yarattigi kosullarindan fazlasiyla etkilenmistir. Savas dönemi kitliklari, yüksek düzeylerde seyreden enflasyon ve hükümetin ekonomi ile çalisma hayatina iliskin yaptigi yasal düzenlemeler büyük ve orta ölçekli toprak sahiplerinin, ithalatçilarin ve sanayicilerin önemli ölçüde sermaye birikimi yapmasina olanak saglamistir. Söz konusu sermaye birikimi savas sonrasi dönemde özel girisimin ekonomide aldigi etkin rolü olanakli kilan önemli faktörlerden biridir. Diger taraftan, toplumun önemli bir kesimi ise savas dönemindeki mevcut kosullardan oldukça olumsuz etkilenmistir. Bu tez, söz konusu kesimlerden biri olan isçi sinifinin kentsel alanlardaki gündelik yasam deneyimleri üzerinde yogunlasmaktadir. Emekçi özneler sagliksiz kosullarda uzun saatler boyunca çalismalarina ragmen temel ihtiyaçlarini karsilamakta bile önemli güçlüklerle karsilasmislardir. Buna karsin, mevcut sosyal kosullarin nesnesi olarak kalmamis, çesitli yollara basvurarak, kendilerine dayatilan sosyal iliskilere karsi mücadele vermis ve yasam kosullarini gelistirmeye çalismislardir. Emekçi öznelerin bu amaçlari gerçeklestirebilmek için gündeme tasidigi eylem ve talepler savas sonrasi dönemde emek merkezli bir refah rejiminin olusumunda kritik bir rol oynamistir.
State and Body: The Treatment of Physical Education during the Single-Party Period as a Case Study in Political Socialization
This study seeks to address the impact of the physical education policies in the formative years of the Turkish Republic for the process of nation building. Arguing that one-party systems possess a number of distinguishing features with respect to the formation of social life, the study then turns its focus to an analysis of the views of Ziya Gökalp, the prominent intellectual progenitor of Turkish sociology. In so doing, it draws important parallels on prevailing discourses during the Second Constitutional Period and early Republican era. The following chapter elaborates on the nature of the authoritarian regimes in Europe in the interbellum era that provides clues for a comparative analysis with that of the Turkish case. The Law on Physical Education promulgated in 1938, comes under scrutiny in this regard to find the peculiarities of the example of Turkey. Seen in this light, this law reveals the mentality prevailing among the Kemalist elite. The last part of this work expands on the successes and failures of the Law on Physical Education by way of looking at the implementation of this law. In this frame of mind, the inputs of the press and sport clubs are also under examination.
Devlet ve Beden: Türkiye Cumhuriyeti Tek Parti Döneminde Bir Toplumsallasma Araci Olarak Beden Terbiyesi
Bu çalisma Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulus yillarinda uygulanan beden egitimi politikalarindan yola çikarak tek parti rejiminin toplumu hangi eksen üzerinde sekillendirdigini ele almaktadir. Tek parti sistemlerinin ana hatlarina iliskin bir degerlendirme ile baslayan çalisma, Cumhuriyet döneminin kurucu ideologlarindan Ziya Gökalp’in gelistirdigi bir dizi kavramsallastirma ile “terbiye” fikrinin arasindaki nedensel baglantilari kurarak ilerlemektedir. Böylece, Ikinci Mesrutiyet döneminin egemen söylemi ile Cumhuriyet devrimlerinin niteligi arasindaki benzerliklere isik tutmaya çalisilmaktadir. Izleyen bölümde dönemin dogasina iliskin yorumlardan kalkarak Avrupa’daki rejimlerle Türkiye örnegi arasinda karsilastirmali bir degerlendirme yapilmistir. Bu baglamda Türkiye örnegini daha isabetli olarak degerlendirebilmek için 1938 yilinda yürürülüge konulan ve spor politikalari açisindan önemli bir dönemeci ifade eden Beden Terbiyesi Kanunu ayrintili olarak incelenmektedir. Sözkonusu kanun, yasa koyucunun hangi saiklerle hareket ettigini anlamak bakimindan önemli ipuçlari saglamaktadir. Çalismanin son bölümü, Beden Terbiyesi Kanunu ile bütünüyle devletin müdahale alanina giren beden terbiyesi meselesinin sözkonusu kanunun ilgasina degin ne ölçüde basarili oldugunu tartismaya açarak, kamuoyu ve klüplerin bu sürece katkisini saptamaya çalismaktadir.
An abstract of the thesis of Emmanuel Huntzinger for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2004
Politics of Cultural Change and Religious Discourse in the Nineteenth Century Ottoman Empire and Qajar Persia
This thesis looks at the dynamics of rapid changes affecting cultures, discourses and ideologies in the early modern Ottoman and Qajar empires up to the constitutional revolutions of the early twentieth century. Both polities, under the political pressure and intellectual inspiration of Western Europe, engaged in technical and political reforms, by the hands of their governments. Along with them, far-reaching cultural changes occurred, re-shaping the empires’ symbolic dimension, altering the meanings of all components of the social world. In the early modern Middle East, an important dynamic for intellectual innovation was the use of Islamic idiom in new specific discourses. Cultural changes were closely related to social ones, in a double-sense causal relationship. The dominant elites, especially the Hamidian regime in the Ottoman Empire and higher shi’i clergy in Persia, used religious discourses to naturalize their privileged social positions. They constructed these discourses according to their interactions with other strategic actors, and the effectiveness of their symbolic violence relied for a large part on the good-will of third parties willing to diffuse and enforce the official creed. Opposing the domination discourses, a number of resistance cultures appeared. The interstices of power in peripheries were filled with local symbolic constructions partly opposing the central one. Opposition ideologies, developed in places of exile and sustained by political subversion in the centers, frontally challenged the official discourses. Endogenous cultural confrontation, both by clandestine activism and during direct political conflicts, thus accounts for cultural change and the birth of ideologies in the early modern Middle East.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Emmanuel Huntzinger tarafindan Eylül 2004’te teslim edilen tezin kisa özeti
On Dokuzuncu Yüzyildaki Osmanli ve Kacar İmparatorluklarinda Kültürel Degisimlerin ve Dini Söylemlerin Siyasetleri
Bu tez, modernlesme asamasinin baslangicindan yirminci yüzyilin baslarindaki anayasal reformlara kadar olan dönemde Osmanli ve Kacar imparatorluklarinda kültür, söylem ve ideoloji açisindan meydana gelen hizli degisimlerin dinamiklerini ele almaktadir. Her iki devlet, Bati Avrupa’nin siyasi baskilari ve entellektüel ilhamlarinin etkisinde kalarak kendi hükümetlerinin çabalariyla idari ve siyasi reformlara girismislerdir. Bu reformlar sirasinda imparatorluklarin sembolik boyutlarini degistiren ve ayni zamanda toplumsal alanlari olusturan bilesenlere yeni anlamlar katan derin kültürel degisimler meydana gelmistir. Modern Orta Dogu’nun erken dönemlerinde entellektüel yeniligi saglayan önemli bir unsur, islami dilin yeni söylemlerde kullanilmasidir.Kültürel degisimler toplumsal degisimlere çift tarafli bir neden sonuç iliskisi ile bagliydi. Baskin elit guruplar, özellikle de Osmanli’da 2.Abdülhamit yönetimi ve Iran’daki yüksek Sii ulema, kendi sosyal konumlarini mesrulastirmak için dini söylemlerden yararlandilar. Söylemlerini diger önemli unsurlarla olan etkilesimlerine göre biçimlendirdiler. Sembolik siddetlerinin etkili olmasi büyük oranda diger unsurlarin resmi inanci yaymaya ve uygulamaya ne kadar gönüllü olduguna bagliydi. Hakim söylemlere karsi olarak çesitli direnisçi kültürler ortaya çikti. Hakim gücün merkezine uzak yerlerde olusan çatlaklari, merkeze muhalif olan yerel sembolik olusumlar bir ölçüde doldurdu. Sürgün bölgelerinde ortaya çikip merkezdeki gizli örgütlenmelerle beslenen muhalif ideolojiler, resmi söylemlere dogrudan karsi çikmaya basladilar. Böylece, modern Orta Dogu’nun erken dönemindeki kültürel degisimleri ve ideolojilerin dogmasini, iç dinamiklerden kaynaklanan ve hem yeraltindaki hareketler hem de açik siyasi mücadeleler biçiminde ortaya çikan kültürel çatisma açiklamaktadir.
No abstract available.
An Abstract of the thesis of Fulya Özkan for the degree of Master of Arts in the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2004
A Discourse About Normalization or Fantasy and Its Reflections on Everyday Life: A Cultural-Historical Analysis of Two Popular Magazines of the 1950s, Bütün Dünya and Hafta
Even though Turkey did not enter World War II officially, it was inevitable for her to be affected by a war that had repercussions throughout the world. Therefore, in a parallel fashion to the new developments following the war, the end of it marked a new era in Turkey as well. The economic prosperity that emerged relative to the harsh war conditions found its ideological reflections in the cultural realm, where a -so to speak- boom was observed. One consequence of this cultural proliferation was an increase in the number of popular culture magazines published in Turkey. Thus, this study presumes that an analysis of two major popular periodicals, Bütün Dünya and Hafta, is a good means to get an understanding of this transition period that followed the war. Accordingly, these two journals had a discourse parallel to the changing socio-economic environment of the post-war years in that they included articles about the entrepreneurial spirit in their pages. However, they reserved a place for a counter-discourse that challenged the industriousness and work ethics of this spirit as well. Moreover, the everyday life of the “common people” that was narrated in Hafta also constitutes a picture of the reality that contradicted such a discourse. This contradictory nature of the discourse of these two magazines also shapes the theoretical framework of this study in which recent discussions in the academic circles of both history and cultural studies disciplines are examined.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Fulya Özkan tarafindan Eylül 2004’te teslim edilen tezin kisa özeti
Normallesme veya Fantezi Üzerine Bir Söylem ve Gündelik Hayattaki Yansimalari: 1950’lerin Iki Popüler Dergisinin Kültürel ve Tarihsel Bir Analizi, Bütün Dünya ve Hafta
Her ne kadar Ikinci Dünya Savasi’na resmen katilmamis olsa da Türkiye’nin, etkileri tüm dünyaya yayilan bu savastan etkilenmesi kaçinilmazdi. Bu nedenle savasin sona ermesiyle birlikte ortaya çikan gelismelere paralel olarak, Türkiye yeni bir döneme girdi. Çetin savas kosullarina kiyasla hissedilen iktisadi refah, ideolojik yansimalarini tabiri caizse bir patlamanin yasandigi kültürel alanda buldu. Bu kültürel zenginlesmenin sonuçlarindan biri de yayinlanan popüler kültür dergilerinin sayisindaki artisti. Bu nedenle bu çalisma, dönemin iki önemli popüler dergisi olan Bütün Dünya ve Hafta üzerine bir incelemenin, savas sonrasi geçis dönemini anlamak için uygun bir çerçeve sundugunu öngörmektedir. Zira bu dergilerin söylemi, girisimci bir ruhun nasil olmasi gerektigini ele alan makalelere yer verdigi ölçüde savas sonrasi yillarin degisen sosyal ve ekonomik çehresini de yansitiyordu. Ancak bu dergilerin, girisimci çalisma ahlakini yeren bir karsi-söylemleri de vardi. Hatta, Hafta dergisinin aktardigi sekliyle “siradan insanin” gündelik hayati da dergilerin bu söylemiyle çelisen bir resim teskil ediyordu. Dergilerin bu çeliskili söylemi, bu tezin hem tarih hem de kültürel çalismalar disiplinlerine içkin bazi akademik tartismalarin ele alindigi teorik çerçevesini de biçimlendirmistir.
An Abstract of the Thesis of Ibrahim Halil Kalkan for the degree of Master of Arts at the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2004
Medicine and Politics in the Late Ottoman Empire (1876-1909)
This thesis, as a work of social history, studies medicine as political phenomena through its three aspects: public hygiene within the urban space, syphilis and forensics, in the late Ottoman Empire. As a result of the conception of medicine as political, this study deals with the issue within the framework of relations of power and domination. Thus, it focuses on acts of different social and historical actors determined by the strategic positions of each within the social hierarchy. Within this framework, this study analyses the policies in the medical realm from the standpoint of social stratification.
The period selected to study, the reign of Abdülhamid II, was a turning point in terms of the occurrence of an immediate acceleration in the efforts of the political power towards the medical and political control of the social body. However, the policies of public health which were planned to become highly intrusive in the lives of the poor masses engendered their resistance in the form of refusal and escape. On the other hand, within the framework of resistance, forensics as an illustration of the incorporation of medicine into the law towards the constitution of a normative social order was perceived by the weak as a tool to contest the abusive power of the agents of the modern state.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde yüksek lisans derecesi için Ibrahim Halil Kalkan tarafindan Haziran 2004’te teslim edilen tezin kisa özeti:
Osmanli Son Döneminde Tip ve Siyaset (1876-1909)
Bir sosyal tarih çalismasi olan bu tez son dönem Osmanli Imparatorlugu’nda, kentsel alanda hifzisihha, frengi ve adli tib olgulari üzerinden, siyasi bir fenomen olarak tip konusunu ele almistir. Tip, siyasi bir fenomen olarak algilanisinin neticesi olarak, iktidar ve tahaküm iliskileri çerçevesinde degerlendirilmistir. Dolayisiyla farkli sosyal ve tarihsel aktörlerin toplumsal hiyerarsi içerisinde sahip olduklari pozisyonlari tarafindan belirlenen eylemleri üzerinde yogunlasilmistir. Bu baglamda tip konusunda gelistirilmis olan politikalar toplumsal tabakalasma açisindan analiz edilmeye çalisilmistir.
Çalisma için seçilen II. Abdülhamit dönemi siyasi iktidarin toplumsal bedenin tibbi ve siyasi kontrolü dogrultusundaki çabalarinda bir siçramanin gözlemlenebilecegi bir zaman dilimidir. Ancak yoksul kitlelerin yasamlarina ileri derecede müdahil olmak üzere tasarlanmis olan halk sagligi politikalari söz konusu kitlelerin reddetme ve kaçis seklinde tezahür eden mukavemetleriyle karsilasmistir. Normatif bir toplumsal düzenin kurulmasi dogrultusunda tip ve hukuk alanlarinin eklemlenmesinin bir görünümü olan adli tip olgusu ise, toplumsal muhalefet çerçevesinde degerlendirildiginde, yoksul kitleler tarafindan modern devletin memurlarinin keyfi uygulamalarina karsi koyma vasitasi olarak algilanmistir.
An abstract of the thesis of Laden Yurttagüler for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2004
Social Policies on Female Body in Turkey in the 1930s
This thesis explores the social policies on female body in the 1930s in Turkey. The 1930s witnessed the construction and the institutionalization of the new regime. Early Republican elite had a vision and a project in the “creation” of the new generation and the construction of the new state. Nationalist discourse due to its unification effect and modernist discourse due to its stress on the progress had hegemonic tone in the project. With the impacts of the nationalist and modernist discourse, female body was determined as a “social” value. In this study, the construction of female identity, which is defined as a “social” value in the 1930s project, was questioned. This thesis that particularly examined the “desired” practices of female body sought to display the regulation of the everyday life by the new system with the legal applications, moral and social discourses. In order to follow the developed policies on body, particularly female body, the scientific, nationalist and modernist discourses and their effects on female body were examined.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilâp Tarihi Enstitüsünde Yüksek Lisans derecesi için Laden Yurttagüler tarafindan Eylul 2004’te teslim edilen tezin kisa özeti
1930lar Türkiye’sinde Kadin Bedeni Üzerine Sosyal Politikalar
Bu tez 1930’larda Türkiye’de kadin bedeni üzerine gelistirilen sosyal politikalari ele almaktadir. 1930’lar yeni rejimin kurulmasi ve kurumsallasmasina taniklik eden yillar olarak düsünülebilinir. Cumhuriyetin erken dönem elitleri yeni neslin “yaratilmasinda” ve yeni devletin kurulmasinda bir vizyona ve projeye sahiptirler.
Projede birlestirici oldugu için milliyetçi ve ilerlemeyi vurguladigi için için modernist söylemin hakim oldugu söylenebilir. Milliyetçi ve modernist söylemlerin etkisiyle kadin bedeni “sosyal” bir deger olarak öne çikmistir. Bu çalismada “sosyal” bir deger olarak tanimlanan kadin kimliginin 1930’larin projesinde kurgulanmasi sorgulanmistir. Özellikle kadin bedeni tarafindan uygulanmasi “istenen” pratiklere bakan bu çalisma, yeni rejimin günlük hayati, hukuki uygulamalar, ahlaki ve sosyal söylemlerle nasil düzenlemeye çalistigini ortaya koymayi amaçlamaktadir. Bedenin, özellikle kadin bedeninin üzerine gelistirilen politikalari izlemek için 1930’larda üretilen bilimsel, milliyetçi ve modernist söylemler ve bu söylemlerin kadin bedeni üzerinde yaratmaya çalistigi etkiler incelenmistir.
An abstract of the Thesis of Maria Demesticha for the degree of the Master of Arts from the Atatürk Institute of Modern Turkish History to be taken August 2004
Minorities in the Balkans in the Era of Globalisation: The Case of the Turks in Western Thrace
This thesis explores the history of the Turkish minority of Western Thrace from 1923 until the present time. By presenting the life conditions and the problems that the minority has faced in Greece it shows what an important positive change in Greek policy towards the minority has taken place since 1991. The thesis presents the reasons of change, the way the change took place, and the new policies that were followed. The effects of globalization and of the international protection of minorities that intensified, especially after the end of the Cold War, the pressure exercised over Greece by the European Union and other international organizations, the efforts of minority politicians and of their media to present their problems, and the cultivation of a European identity among the members of the minority are among the basic factors that contributed to the “change.” Through the presentation of the current situation, the reader is afforded a look into the basic problems of the minority in the present day and the discussions inside the minority. Finally, the thesis stresses the fact that the way Greece changed its policy towards its minority can work as a model for other countries, future members of the European Union (like Turkey) that try as well to improve the life conditions of their minorities.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilâp Tarihi Enstitüsünde Yüksek Lisans derecesi için Maria Demesticha tarafindan Agustos 2004’te teslim edilen tezin kisa özeti
Küresellesme Çaginda Balkanlardaki Azinliklilar: Bati Trakya’daki Türklerin Durumu
Bu tez, Bati Trakya’daki Türk Azinligin 1923’lerden bu güne tarihini inceler. Tez, azinligin Yunanistan’daki hayat sartlarini ve karsilastiklari sorunlari sunarak, 1991’den sonra Yunan azinlik politikasinin nasil olumlu yönde degistigini gösterir. Tezde bu degisimin nedenleri, ne sekilde meydana geldigi, ve degisim sonundaki yeni politikalar sunulmustur. Küresellesmenin etkileri ve özellikle soguk savas bittikten sonra yogunlasan uluslararasi azinlik korumaciligi, Avrupa Birligi ve diger uluslararasi organizasyonlarin Yunanistan üzerindeki baskilari, azinlik politikacilarinin ve medyasinin problemlerini sunmadaki çabalari, ve azinlik bireyleri arasinda Avrupali kimliginin gelismesi degisime katkida bulunan temel nedenler arasindadir. Simdiki durumun sunulmasiyla, okuyucu azinligin bugünlerdeki temel problemlerine ve azinligin içindeki tartismalara göz atabilir. Son olarak, bu tez; Yunanistan’in kendi azinligina karsi politikalarini degistirme seklinin; azinliklarinin yasam kosullarini gelistirmeye çalisan, Türkiye gibi gelecekteki Avrupa Birligi üye ülkelerine bir model olabilecegi gerçegini vurgular.
An abstract of the Thesis of Mehmet Fatih Uslu for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2004
Resimli Ay Magazine (1929-1931): The Emergence of an Oppositional Focus Between Socialism and Avant-Gardism
This thesis focuses on the two-year period of Resimli Ay magazine between 1929-1931, which was published between 1924-1931. This period bore witness to the magazine’s transformation from an American-like popular magazine to a left-wing literary one. As a result of this transformation, not only the content of the magazine changed, but also the staff of magazine, which was leading by Nâzim Hikmet, involved in political struggles. These struggles are grouped in two in the study. The first one corresponds to the position of the magazine in radical left and the second one implies the magazine’s challenge to the Single Party government. The thesis, focusing on the literary content of the magazine, attempts to analyze those political tensions; in other words, tries to define political equivalents for literary dynamics that sprouted through the publication process of the magazine. The literary content of the Resimli Ay was shaped by the interaction of socialist and avant-garde concerns of the period and thus it had an eclectic structure. Employing socialist and avant-garde formations and concepts that eclectic structure is analyzed and it is showed that the magazine was the house of a unique experience of transformation into an oppositional formation. This experience takes importance because of its housing a critical approach both to the populist discourse of the Single Party which prevented the development of radical left and to the rigid attitude of the Turkish Communist Party that was totally dependent on Soviet Russia.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Mehmet Fatih Uslu tarafindan Eylül 2004’de teslim edilen tezin kisa özeti
Resimli Ay Dergisi (1929-1931): Sosyalizm ve Avangardizmin Arasinda Muhalif Bir Odagin Dogusu
Bu tez 1924-1931 yillari arasinda çikmis bir dergi olan Resimli Ay’in 1929-1931 arasini kapsayan dönemine odaklanmaktadir. Söz konusu dönem derginin, sehirli insana seslenen Amerikanvari bir magazin dergisinden sol bir edebiyat dergisine dönüsümüne taniklik eder. Bu dönüsüm neticesinde sadece derginin içerigi degismekle kalmamis, Nâzim Hikmet’in basini çektigi dergi kadrosu somut siyasi mücadelelere de dahil olmustur. Bu mücadeleler çalismada iki temel eksende konumlandirilir. Bu eksenlerden birincisi derginin radikal sol içindeki, ikincisi ise tek parti iktidarina karsi tutumuna tekabül eder. Tez, dergide yayinlanan içerige, agirlikla da edebi içerige odaklanarak söz konusu siyasi gerilimleri çözümlemeyi dener; yani edebi unsurlarin dönem için siyasi karsiliklarini arastirir. Resimli Ay’in söz konusu yillardaki edebi içerigi sosyalist ve avangard kaygilarin etkilesiminde sekillenmistir ve eklektik bir yapi tasimaktadir. Bu eklektik yapinin edebiyat alanindaki toplumcu ve avangard olusumlara ve kavramlara atifta bulunularak çözümlenmesi araciligiyla derginin söz konusu iki yilinin, dönem için esi bulunmaz bir muhaliflesme tecrübesine isaret ettigi gösterilir. Bu tecrübe hem tek parti iktidarinin solu halkçilik içinde eriten söylemine hem de Türkiye Komünist Partisi’nin Sovyet Rusya temelli katiligina elestirel bir tavri barindirmasiyla önem kazanir.
The Opposition in The Second Constitutional Monarchy Period: Ahmet Samim's Case
Ahmet Samim was one of the three journalists assassinated after the declaration of the second constitutional monarchy. Samim, who was a fervent opponent of the Committee of Union and Progress, was also one of the founders of the Ahrar Firkasi (Liberal Party). This thesis analyses Samim's articles published in Sadayi Millet (Sound of the Nation), touching on the internal politics. Samim's articles are evaluated against a background describing the political atmosphere of the period. In this background we have chosen some subtitles: The amendments of 1909, the thought of Prince Sabahaddin, the elections of 1908 and the parliament, Grand Viziers and cabinets in the period of 1908-1910.
Samim's articles are analysed in eight subdivisions: constitutional monarchy, the military service of non-Muslims, the union of the elements, the press, the revolt in Albania, the Committee of Union and Progress, Abdülhamit and the ancien regime, and the minister of public works, Hallacyan Efendi. In the conclusion, after summarising Samim's opinions, his position in the political atmosphere of the second constitutional monarchy is described.
Özet
Ahmet Samim II. Mesrutiyet döneminde öldürülen üç gazeteciden biridir. Atesli bir Ittihatçi muhalifi olan Samim Ahrar Firkasi kurucularindandir. Bu tezde Samim'in Sadayi Millet gazetesindeki makalelerinden iç politikaya iliskin olanlarina degindik. Ahmet Samim'in makalelerini dönemin siyasi olaylarindan olusan bir arka plan üzerinde degerlendirmeye çalistik. Bu arka plani olustururken seçtigimiz konu basliklari; 1909 Kanun-i Esasi degisiklikleri, Prens Sabahaddin düsüncesi, 1908 Seçimleri ve Parlamento, 1908-1910 Sadrazamlar/Kabineler oldu.
Ahmet Samim'in makalelerini 8 baslik altinda degerlendirdik; Mesrutiyet, Gayrimüslimlerin Askerlik Hizmeti, Ittihad-i Anasir, Basin, Arnavutluk Isyani, Ittihat ve Terakki Cemiyeti, Devr-i Sabik, Nafia Naziri Hallacyan Efendi. Sonuç bölümünde Ahmet Samim'in görüslerini özetledikten sonra Samim'in II. Mesrutiyet'in siyasi ortami içerisinde nasil bir yere oturdugunu saptamaya çalistik.
An abstract of the thesis of Mehmet Yerçil for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken July 2004
European Interest in Eskişehir and its Meerschaum Industry in the Nineteenth Century
The main argument of this thesis is that Eskisehir of the nineteenth century was a subject of the orientalist discourse, which paved the way to its being molded by the “West,” facilitating both intentionally and unintentionally commercial pursuits benefiting the “West,” as in the concrete example of the city’s meerschaum extraction and trade. The dominating effect of orientalism on the city of Eskisehir is analyzed in cultural, textual, and economic terms. The main sources of the thesis are orientalist accounts by European travelers and the orientalist periodicals of the Austro-Hungarian Empire. The thesis provides a critical reading of these orientalist sources, and attention is drawn to the political qualities and consequences of seemingly impartial orientalist accounts on the city and its surroundings. The orientalists who wrote on Eskisehir are periodized in the chronological categories of pre-modern, mid-nineteenth century modern, and post-1870 modern orientalism. In this way, a description of the role and place of each orientalist in the historical evolution of orientalism is provided. The analysis of the meerschaum extraction and trade of Eskisehir with Austria-Hungary serves as a case study on orientalism’s close connection with colonial imperialism in the late nineteenth century. Thus, imperialism is defined in connection with orientalism. The significant price markups on meerschaum, indicating the highly probable existence of large profits of both Austria-Hungary and the merchants of Eskisehir, are pointed out from a perspective of imperialism.
Temmuz 2004 için öngörülen, Atatürk Enstitüsü Modern Türkiye Tarihi Yüksek Lisans derecesi için Mehmet Yerçil tarafindan hazirlanmis tezin özeti
19. Yüzyılda Avrupa'nın Eskişehir ve Eskişehir'in Lületaşı Sanayisine Olan İlgisi
Tezin baslica savunusu Eskisehir’in 19. yüzyilda oryantalist diskurun bir konusunu olusturdugu, bunun Eskisehir’in “Bati” için yine “Bati” tarafindan sekillendirilmesinde rol oynadigi, “Bati”nin kendisini kazançli çikarmayi hedef alan ticari kovalamalarinin yine bu oryantalist diskurdan yararlanarak Eskisehir’in lületasi ticaretinde kendisini gösterdigidir. Oryantalizmin Eskisehir üzerindeki baskici etkisi, kültürel, metinsel ve ekonomik açilardan analiz edilmistir. Tezin baslica kaynaklarini Avrupali gezginlerin sehir ve çevresi hakkinda yazdiklariyla, Avusturya-Macaristan Imparatorlugu’nun oryantalist dergileri olusturmaktadir. Tez bu kaynaklarin kritik bir okumasini sunmakta, ve dikkati tarafsiz gibi görünen bu yazilarin politik özellik ve sonuçlarina odaklamaktadir. Eskisehir üzerine yazan oryantalistler, modern öncesi oryantalizm, 19. yüzyil ortasi modern oryantalizm ve 1870 sonrasi modern oryantalizm peryodlamasina tabi tutulmus, aradaki farklar ve ortak noktalar oryantalizmin tarihsel gelisimi açisindan ele alinmistir. Tezde, Eskisehir’in Avusturya-Macaristan ile arasindaki lületasi ticareti, oryantalizmin sömürgeci emperyalizm ile 19. yüzyil son çeyregindeki yakin ilgisi hakkinda bir örnek görevi görmektedir. Tezde emperyalizmin tanimi oryantalizm ile olan bu iliskisi baglaminda yapilmis ve gerek Avusturya Macaristan’in gerekse Eskisehir lületasi tacirlerinin yüksek gelirlerine emperyalizmin bu tanimi bazinda dikkat çekilmistir.
An Abstract of the Thesis of Meryem Burcu Karaman for the degree of Master of Arts at the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2004
Yarın : A Cultural Periodical in the National Struggle Period (1921-1922)
Yarin was one of the most important periodicals in the National Struggle period for dealing with the issues of the Ottoman women’s movement and images of new life. This thesis aims to explore the Ottoman women’s movement with its decline and dilemmas in the National Struggle period through the help of the journal, Yarin. Rather than a simple relation between women and history, its aim is to consider the journal within a more complex context with relations to representations of “new life” and nationalism. The hypothesis is the Ottoman women’s movement had discontinuities and declines both on the level of discourse and social practices, in terms of mobilization, activism, and organization in the National Struggle period, and included dilemmas on the level of discourse, these based on the axis of feminism and class issue.
This thesis deals with the issues of considering the dilemmas of the movement in terms of deceleration, its class issues, and its contradictions on the level of discourse such as reproducing and disseminating the discipline and control of women. Moreover, in a process of nation building and the creation of images of a new life, with the notions of the women’s question, Yarin, was expressed nationalism, through in a covert manner, via articles and visual matter on sports and via literary products on nationalistic values; and in an explicit manner with the 42nd issue, which was devoted solely to the war.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans Derecesi Için Meryem Burcu Karaman tarafindan Eylül 2004’te teslim edilen tezin kisa özetidir
Yarin : Milli Mücadele Dönemi’nde Kültürel Bir Dergi (1921-1922)
Yarin, Milli Mücadele Dönemi’nde yayinlanan Osmanli kadin hareketi ve yeni yasam imgelerini incelemek için en önemli dergilerden biridir. Bu tezin amaci, Osmanli kadin hareketini; hareketteki düsüs ve ikilemlerle Milli Mücadele Dönemi’nde, Yarin dergisi’nin yardimiyla ele almak ve sadece kadin ve tarih arasinda bir bag kurmak yerine, “yeni yasam” imgeleri ve milliyetçilikle daha karmasik bir baglamda kadin ve tarih iliskilerini göstermektir. Tezin ana iddiasi, Osmanli kadin hareketinin hem söylem hem sosyal pratik düzeyinde; mobilizasyon, aktivizm ve organizasyon anlaminda Milli Mücadele Dönemi’nde kopukluklar ve düsüsler tasidigi ve bu hareketin, söylemsel düzeyde; feminizm ve sinif ekseninde, ikilemler barindirdigidir.
Bu tez; Osmanli kadin hareketindeki ikilemleri, düsüs ve sinif temalariyla inceleme ve kadin üzerindeki disiplin ve kontrolü yeniden üretme ve yayma anlaminda, hareketteki söylemsel düzeydeki çeliskileri degerlendirme ile ilgilidir. Bununla birlikte, Yarin; ulus devlet insaa ve yeni yasam imgeleri yaratma sürecinde, kadin sorunsaliyla birlikte, milliyetçiligi; zimni olarak spor üzerine yazilan makaleler ve sporla ilgili görsel malzemelerle ve milliyetçi edebi ürünlerle ve açikça da sadece Birinci Dünya Savasi üzerine olan 42. sayisiyla disavurmustur.
Wars Outside the War: Social Impact of the Second World War on Turkey
The social impact of Second World War on Turkey has not attracted the attention of scholars because of the politico-historical approach in Turkish historiography, which holds the state, elites, macro-economic developments. and diplomatic events as its focal point. However, although Turkey did not participate in the war, the people were affected by it profoundly.
This thesis describes the effects of the war on the small peasants, working class, poor people, children and women. Because the domain of high politics was stable, the state has been regarded as the main actor of the period and in the developments of the post-war era and the people have been regarded as the passive and silent objects of the socio-economic conditions and the state policies.
This thesis shows that the people were not passive objects, that they resisted the state policies and socio-economic conditions created by the war. It is argued that their everyday life experiences and resistance should be taken into account in the interpretation of the post-war liberal-turn and institutionalization of the social policy.
As for the state, which was called a strong state, the war revealed its weakness in the face of the problems in the social field and social resistance in everyday life. In a nutshell, this thesis opens to question the orientalist conceptualization of the Turkish people as passive objects and the state as strong.
Savas Disindaki Savaslar: Ikinci Dünya Savasi’nin Türkiye Toplumuna Etkileri
Ikinci Dünya Savasi’nin toplumsal alanda yarattigi etkiler, siradan insanlarin deneyimleri ve sorunlari döneme iliskin literatüre hakim olan siyasal tarih perspektifi nedeniyle pek ilgi çekmedi. Devlet, elitler, makro ekonomik gelismeler, diplomatik olaylar temel ilgi konusu oldu. Halbuki Türkiye savasa katilmamasina karsin, insanlar savastan derin bir biçimde etkilendiler. Ayrica, savas yillarinda yüksek siyaset alaninin durgun ve sakin olmasi nedeniyle, kitleler, devletin ve içinde bulunduklari sosyoekonomik kosullarin karsisinda sessiz ve pasif olarak resmedildi. Devlet ve elitler de savas yillarinin ve savas sonrasindaki gelismelerin temel özneleri olarak kurgulandi. Bu tez ilk olarak Ikinci Dünya Savasi’nin küçük köylülük, isçi sinifi, yoksul insanlar, çocuk ve kadin üzerindeki etkilerinin altini çizmekte ve onlarin yasam mücadelelerini hatirlatmaktadir. Tezin diger bir amaci da savas yillarina gündelik yasam perspektifinden bakarak, insanlarin, içinde bulunduklari kosullara ve devlet politikalarina gündelik yasam içindeki direnislerini ve meydan okumalarini göstermektir. Türkiye savasin disinda kalmasina ragmen insanlar savastan etkilenmisler ve gündelik yasam içinde kendi savaslarini vermislerdir. Bu anlamda, tez, savas sonrasi ortaya çikan gelismelerde, gerek çok partili siyasi yasama geçiste, gerekse sosyal siyasetin kurumsallasmasinda ve örgütlenmesinde, insanlarin savas yillarindaki direnislerinin ve gündelik yasam deneyimlerinin hesaba katilmasi geregini ileri sürmektedir. Ayrica, gündelik yasam perspektifinden bakildiginda, genellikle güçlü bir devlet olarak nitelenen dönemin devletinin savasin yarattigi kosullar ve insanlarin direnisleri karsisinda sanildigi kadar güçlü olmadigi görülmektedir.Özetle, bu tez, erken Cumhuriyet döneminde kitlelerin, devlet ve içinde bulunduklari kosullar tarafindan belirlenen pasif nesneler oldugunu, devletin ve elitlerin ise güçlü ve yegane tarihsel özneler oldugunu iddia eden, kitlelerin yasam deneyimlerini, seslerini ve direnislerini dislayan yaklasimlari tartismaya açmayi amaçlamaktadir.
No abstract available.
An abstract of the Thesis of Nilay Özok for the degree of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2004
“Social Development” as a Governmental Strategy in the Southeastern Anatolia Project (GAP)
This thesis examines the emergence and transformation of social development as a governmental strategy within the Southeastern Anatolia Project (GAP) in the 1990s. GAP, which emerged as an infrastructure project to build dams, irrigation canals and hydroelectricity stations in the Tigris-Euphrates river basin in the 1970s, was transformed into an integrated development project in the early 1990s in which social development was a significant concern. In the late 1990s, under the impact of the shifting of the global development practice from state-led to market-led models, GAP adopted the discourse of “sustainable human development,” which entailed a novel notion of “social development” reconfigured in accordance with the neo-liberal development practices. Since the 1960s, governmental regional development concerns in Turkey were intermingled and became an instrument of managing the Kurdish population which since the early Republican era has had a tense relation with the state. Thus, in the GAP case, dealing with the Kurdish question has become the most significant rationale for the governmental efforts to bring social development to the east. Therefore the notion of “social development” GAP entailed should be considered as a governmental strategy set forth as a means of the governmental aspiration to manage the population living in the region. Considering this relation between the regional development policies and the Kurdish question this thesis looks at the notion of “social development” within GAP through an exploration of the governmental rationalities underlying its emergence and transformation, the technologies it deployed and the processes of subject-formation it entailed. In this manner, the study aims to bring a critical approach to studies on GAP in which “development” is taken as a given entity without being subjected to criticism.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Nilay Özok tarafindan Eylül 2004’te teslim edilen tezin kisa özeti
Güneydogu Anadolu Projesi’nde Bir Yönetim Stratejisi Olarak “Sosyal Kalkinma”
Bu tez, 1990’li yillarda Güneydogu Anadolu Projesi’nde bir yönetim stratejisi olarak “sosyal kalkinma” nin ortaya çikisini ve dönüsümünü incelemektedir. 1970’li yillarda Firat-Dicle havzasinda bir dizi baraj, sulama kanali ve hidroelektrik enerji santrali kurmak üzere altyapi projesi olarak ortaya çikan GAP, 1990’li yillarin baslarinda sosyal kalkinmnin önemli bir mesele oldugu bir “entegre kalkinma projesi” ne dönüstürüldü. GAP, 1990’li yillarin sonlarinda ise, devlet-eksenli kalkinmadan piyasa eksenli kalkinma modeline geçen küresel kalkinma söyleminin etkisi altinda, neo-liberal kalkinma pratiklerinin gereklerine göre yeniden yapilandirilan farkli bir “sosyal kalkinma” nosyonuna sahip olan “sürdürülebilir insani gelisme” söylemini benimsedi. Türkiye’de 1960’li yillardan beri hükümetlerin bölgesel kalkinma kaygilari, erken Cumhuriyet döneminden beri yönetimle gerilimli bir iliskisi olan Kürt nüfusunu kontrol etme kaygilariyla iç içe geçti ve hatta bunun bir araci oldu. Dolayisiyla GAP örneginde de Kürt sorunuyla basetme, hükümetlerin Dogu’ya sosyal kalkinmayi getirme çabalarinin altinda yatan en önemli rasyonel oldu. Bu yüzden, GAP’in içerdigi sosyal kalkinma da, devletin bölgedeki nüfusu kontrol etmek için ortaya koydugu bir yönetim stratejisi olarak düsünülmelidir. Kürt sorunu ile bölgesel kalkinma politikalari arasindaki bu iliskisellikten yola çikarak bu tez GAP’taki sosyal kalkinma nosyonunu, ortaya çikisi ve dönüsümünün altinda yatan yönetimsel rasyonellere, kullanilan teknolojilere ve öngörülen özne-olusturma süreçlerine bakarak incelemektedir. Bu sekilde, bu tez, “kalkinma” kavramini elestirmeden verili bir bütün kabul eden GAP üzerine yapilmis çalismalara elestirel bir bakis açisi sunmayi amaçlamaktadir.
An abstract of the Thesis of Pinar Öztamur for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2004
Defining A Population: Women And Children In Early Republican Turkey, 1923-1950
This thesis looks at the construction of welfare, and women and children as objects of welfare practices, new sciences, technologies and arts of government in early Republican Turkey and covers a period between the late 1920s and the 1940s. Following World War I and the Independence War and in the climate of the nation-state building, several actors in Republican Turkey, including state authorities, intellectuals, physicians and others, were concerned with the size, rate of growth and “quality” of the population as an object of government and management. These new forms of government, which primarily intended to confront the problem of population decline, targeted several objects which included the regulation of the social and employed techniques such as censuses, social insurance, urban planning and housing projects and problematized the city, the home, the family as well as the individual body as objects of their projects. Among these objects, this thesis is primarily concerned with women and children, and the policies and practices targeting them. Through the lens of womanhood, motherhood and childhood, this thesis presents discussions, on a broad scale, of Turkish state and society in a period of the nation-state building and the ongoing efforts to transform society by the Republican elites. The Republican elite’s obsession with the concepts of childhood and proper womanhood and motherhood went hand in hand with their obsession with nationhood and modernity. Like woman’s bodies, children’s bodies promised a field which bore possibilities for the Republican elite to chart their aspirations in the path of nation-state building and symbolized the severed ties with a distant imperial past, which they strove to forget.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Pinar Öztamur tarafindan Haziran 2004’te teslim edilen tezin kisa özeti
Bir Nüfusu Tanimlamak: Erken Cumhuriyet Dönemi’nde Kadinlar ve Çocuklar, 1923-1950
Bu tez erken Cumhuriyet döneminde, 1920’li ve 1940’li yillar arasi dönemi kapsamakta ve bu dönemde kadinlar ve çocuklari; kadinlarla çocuklarin refah uygulamalarinin, yeni bilim ve teknolojilerin ve yönetim sanatinin nesnesi olma sürecini incelemektedir. Birinci Dünya ve Kurtulus Savaslarindan sonra ulus-devletin kurulus sürecinde, Cumhuriyet Türkiyesinde devlet yetkilileri, entelektüeller, doktorlar gibi birçok aktör sahneye çikmis ve nüfusun boyutlari, büyüme hizi ve “kalite”siyle ilgili endiselerini dile getirmis; nüfusu hükümet politikalarinin ve yönetim tarzinin nesnesi durumuna getirmeye çalismislardir. Esas olarak nüfus azalmasinin önüne geçmeye çabalayan bu yeni yönetim biçimleri sosyal alanin regülasyonu gibi birçok amaci hedeflemis; nüfus sayimi, sosyal sigorta, sehir planlamasi, barinma projeleri gibi birçok teknige basvurmus ve projelerinin nesneleri olarak sehri, evi ve aileyi sorunsallastirmislardir. Bu tez, bu nesneler arasinda, kadinlar ve çocuklari; kadinlari ve çocuklari hedef alan politikalari ve pratikleri incelemektedir. Çocukluk, “dogru” kadinlik ve annelik gibi kavramlar isiginda, daha genis düzlemde ulus-devlet sürecinde Türk devleti ve toplumu ile Cumhuriyet seçkinlerinin toplumu dönüstürme çabalari konusunda tartismalar sunmaktadir. Cumhuriyet seçkinlerinin çocukluk, “dogru” kadinlik ve annelik kavramlariyla olan takintili iliskisinin gelisimi ulus ve modernite kavramlariyla olan takintili iliskisinin gelisimiyle kosut bir süreç izlemistir. Kadin bedeni gibi, çocuk bedeni de Cumhuriyet seçkinlerine, ulus-devlet kurulus sürecindeki özlemlerini gerçeklestirebilecekleri bir alan yaratmis ve unutmaya çalistiklari imparatorluk geçmisleriyle kopan baglarini simgelestirmistir.
An abstract of the Thesis of Sinem Özer for the degree of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2004
Turkey’s Experience with Microcredit: The New Governmental Strategy
Microcredit delivery to the poor in order to encourage them to involve in income-generating activities or develop their micro-enterprises emerged as a survival strategy on the basis of the assumption that the poor can survive on their own. Given that the poor as self-sufficient market actors are considered to be able to involve in entrepreneurial activities, microcredit represents a new conception of fight against poverty rendered to a matter of availability of financial resources for the poor. Credit recovery is secured not through guarantee or collateral but rather through formation of solidarity groups among credit receivers and maintenance of peer-pressure. This thesis examines microcredit delivery as a new governmental strategy defined by the transition in the conception of development from the direct provision of social services in order to secure the welfare of citizens to empowerment of the poor in order to enable them to survive on their own. In this sense, microcredit delivery represents reconstitution of the social as market spaces subjected to determination of market actors rather than bureaucratic intervention of the state. This approach to microcredit delivery that allows for focusing on forms of knowledge and techniques rendering the poor to object of government and hence problematizing poverty as a governmental concern transgressing the limits of purely economic categories enables to consider penetration of daily forms of life by global power structures.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Sinem Özer tarafindan Eylül 2004’te teslim edilen tezin kisa özeti
Türkiye’deki Mikrokredi Deneyimi: Yeni Bir Yönetim Stratejisi
Yoksullara gelir getirici faaliyetlere girismeleri ya da çok küçük çaptaki isletmelerini büyütebilmeleri için dagitilan mikrokrediler; yoksullarin yoksulluklarindan kendi kendilerine kurtulabileceklerini varsayan bir ayakta kalma stratejisi olarak ortaya çikti. Mikrokredi, yoksullarin kendi ayaklari üzerinde durabilen piyasa aktörleri olarak girisimde bulunabileceginden hareketle yoksullukla mücadele stratejilerini yoksullarin finansal kaynaklara ulasabilirligine dayandiran yeni bir yoksullukla mücadele anlayisini temsil ediyor. Kredilerin geri dönüsü teminat ya da kefil göstermeyle degil, onun yerine krediyi alanlar arasinda dayanisma gruplarinin olusturulmasi ve yoksullarin birbirleri üzerinde grup baskisi uygulamasi yoluyla güvence altina aliniyor. Bu tez mikrokredileri, vatandaslarin refahini güvence altina almak için sosyal hizmetlerin dogrudan sunumuna dayali bir anlayistan yoksullarin kendi kendilerine ayakta kalabilmek üzere güçlendirilmelerine dayali bir kalkinma anlayisina geçisle tanimlanan yeni bir yönetim stratejisi çerçevesinde incelemektedir. Bu anlamda mikrokrediler, toplumsal olanin devletin bürokratik müdahalesine tabi kilinmis alanlardan çok piyasa aktörlerinin belirleyiciligine devredilmis piyasa alanlari olarak yeniden olusturulduguna isaret ediyor. Ekonomik kategorilerin sinirlarini asarak yoksullugu yönetimsel bir kaygi olarak sorunsallastiran ve yoksullari yönetimin nesnesine indirgeyen bilgi biçimleri ve teknikler üzerine odaklanan bu bakis, küresel iktidar yapilarinin gündelik hayata nasil nüfuz edebildigini görmeye olanak veriyor.
No abstract available.
Abstract
This study investigates the history of social politics and women’s history in Turkey in terms of philanthropy and women through an examination of women’s socialization and participation to transformed the public sphere through philanthropic women’s NGOs. Women have been prominent in organizations since the Ottoman period. These organizations changed in the 1980s and 1990s in terms of goals, activities and organizational structure. The Hanimlar Egitim ve Kültür Vakfi (Foundation for Women’s Education and Culture) has witnessed and has influenced all active periods of the Turkish women’s movements in the 1980s and 1990s, thus witnessing the transformation first hand.
My sources are activity reports, offical documents, bulletins, brochures, and boks published by the foundation. In order to reflect philanthropic women’s motivations, characteristics and the impact of activities on their lives, I used questionnaires, interviews and my own observation notes.
The thesis consists of four chapters. Chapter one focuses on the women’s issue and modernization in order to draw a picture of Turkey. Chapter two presents a literature review on the feminization of poverty, the gendering social policy towards voluntary organizations and the transformation of women’s NGOs. In chapter three, categorization of Turkish women’s NGOs described from a historical perspective, in terms of the transformation of women’s NGO. Chapter four reports a case study, and provide state results, examined in all detail.
Özet
Bu çalisma, “ kadin ve hayirseverlik” konusunda, Türkiye sosyal tarihine ve kadin tarihine bir katki saglamayi hedeflemektedir. Çalismada kadinlarin, kadin hayir organizasyonlari vasitasiyla sosyallestikleri ve yeni formlar almis kamusal alana dahil olduklari konusu tartisilmaktadir. Özellikle Osmanli döneminden bu yana hayir kurumlarinda, kurucu, yönetici, finansör pozisyonlarinda basat rol oynayan kadin öznesi üzerinde durulmustur. 1980ler ve 1990 lardan itibaren kadin hayir kurumlarinda gözlemlenen degisim, hedefler, aktivite tarzlari ve organizasyonel yapi baglaminda incelenmistir. 1980 ve 1990lardaki degisimi yasama imkanini bulan Hanimlar Egitim ve Kültür Vakfi çalismanin amaci ve yöntemiyle uyum arzettigi için örnek olay olarak islenmistir.
Kullanilan kaynaklar Vakfin yillik faaliyet raporlari, tüm resmi evraklari, bültenleri, brosürleri, Vakif adina yayinlamis kitaplardir. Hayirsever kadinlarin motivasyonlarini, ortak özelliklerini ve bu tür faaliyetler içerisinde bulunmanin hayatlari üzerindeki etkileri tespit edebilmek adina anket, mülakat ve faaliyetlere katilim-gözlem teknikleri uygulanmistir.
Tez dört bölümden olusmaktadir. Ilk bölümde Türkiye’deki Kadin meselesi ve Modernite’nin genel bir panoramasi çizilmektedir. Ikinci bölümde Yoksullugun Kadinsilasmasi, Sosyal Politikalarin Gönüllü Organizasyonlar Çerçevesinde Cinsiyet Kazanmasi, ve Kadin NGO’larinin Degisimi konularinda bir literatür taramasi yapilmistir. Üçüncü bölümde Türk Kadin NGO larinin degisimi tarihi perspektiften ele alinmistir. Dördüncü bölümde örnek olay olan, vakif çalismasi dördüncü bölümde tüm detaylariyla tartisilmaya çalisilmistir.
An Abstract of the thesis of Aykut Tunç Kiliç for the degree of Master of Arts in the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2004
Populism, Sources of Rural Domination and Resistance in Turkey in the 1970s
This study attempts to delineate what “populism” means for rural subjects in 1970s’ Turkey, especially after the 1974 world recession that has created immense social and economic turbulences in the so-called Third World countries. Investigating sources of domination and several rural resistance practices of petty commodity producers in various parts of the country usually led by socialist movements and parties, I try to argue that the distinctive character of the relationship between populism and development has characterized the short history after the Second World War. Identifying developmentalism as the chief legitimating function of ruling regimes and the most important “reason of state”, which conceals social inequalities and contentions, my main contention is to depict how the discourses of development have played a central role in shaping the evolution of these rural resistance practices at the local level. One of the most important ways in which discourses of development have affected the everyday lives of people in rural Turkey is through populist policies and programs. In this study, rather identifying populism as an elite preference to mobilize subaltern classes, we tried to illustrate it as a mode of reproduction both for ruling bloc and subaltern classes with reference to market relations.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilâp Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Aykut Tunç Kiliç tarafindan Eylül 2005’te teslim edilen tezin kisa özeti
1970’ler Türkiye’sinde Popülizm, Kirsal Tahakküm ve Direnis
Bu çalismanin amaci 1970’ler Türkiye’sinde, özellikle 1974 dünya ekonomik krizinden sonra, uygulamaya konan populist kirsal politikalarin toplumsal özneler için ne anlam ifade ettigini anlamaya çalismaktadir. Kirsal politikalarin yarattigi tahakküm biçimleri ve genel olarak sosyalist hareketler tarafindan yönlendirilen küçük üretici direnisleri incelenerek kalkinmacilik ile populist politikalar arasindaki özgül iliskinin niteligi ele alinmistir. Kalkinma ideolojisinin Ikinci Dünya Savasi’ndan sonra toplumsal esitsizlikleri ve çeliskileri gizledigi ve iktidardaki rejimlerin en önemli mesruiyet kaynagi oldugu varsayimdan hareketle yerel düzeydeki direnislerin ortaya çikisinda kalkinma söyleminin nasil merkezi bir rol üstlendigi arastirilmistir. Bu söylemin kirsal kesimde yasayan insanlarin gündelik yasamlarini en etkili olarak populist politikalar ve programlarla sekillendirdigi belirtilmistir. Son olarak popülizm madun siniflarin elitler tarafindan mobilize edildigi bir strateji olmaktan çok, iktidar blogu ve madun siniflarin piyasa iliskileri araciligiyla kendilerini yeniden üretmelerinin bir biçimi olarak kavramsallastirilmistir.
An abstract of the Thesis of Ercüment Asil for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken August 2005
The Reception of Liberty in Konya, September 1908 – April 1909
This thesis traces the path that led to divergences in the public opinion in Konya between September 1908 and April 1909. Following the proclamation of the Constitution, the Selanik headquarters of the CUP sent a delegation to the province of Konya, which visited various towns in order to inform the people about the Committee and the new regime. The single local private newspaper Anadolu highly appreciated these visits. In addition, the newspaper reflected a colorful account of one of the major blessings of liberty: political participation through elections. With the inauguration of political discussions in the Parliament the public opinion in Konya started to bifurcate. This thesis argued that the Parliament, as an institution that crystallized competing political perspectives, was significant in determining the issues around which the public opinion in Konya developed divergences. It was first divided along the actions of Kamil Pasha and then along the concept of seriat. Party affiliations, especially with the Liberal Union, did not play a major role in these splits. Special attention was paid to the slowly
changing perceptions of the CUP during the period in question. While the CUP enjoyed a highly prestigious position until March, afterwards minor criticizing accounts started to be seen in some newspapers.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Ercüment Asil tarafından Agustos 2005’te teslim edilen tezin kısa özeti
Konya’da Hürriyet’in Alımlanması, Eylül 1908 – Nisan 1909
Bu tez Konya kamuoyunun 1908 Eylül’ünden 1909 Nisan’ına dogru nasıl bir kırılma geçirdigini izlemektedir. Mesrutiyet’in ilanının hemen ardından, Selanik’teki
An abstract of the Thesis of Falma Fshazi for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken on September 2005
Albanian Dilemma in the Balkans: Nationalism and Globalization
This thesis consists of a case study of the interaction of nationalism and globalization in a specific geography: the Balkans, more precisely, Albania, Kosovo and Macedonia. The thesis is focused on three major issues: first, it analyses three Albanian societies in the Balkans focusing on the nationalist dynamics. It analyses and compares the present situation of Albanian nationalism and the national identity in Albania, Kosovo and Macedonia. Second, it investigates the interaction of globalization and nationalism in these societies with a special emphasis on the effect of globalization on national identity, ethnic minorities and nation-state. Third, the thesis makes an effort to debunk some myths on the Balkans and especially on the Albanians. Despite the historical background that tries to trace the roots of the present day Albanian situation in the past, the concern of the thesis is the current condition of nationalism and national dynamics especially in Albania, but also in Kosovo and Macedonia. The thesis represents also a general analysis of the society in a former communist country - Albania - and the effect the communist regime had on national identity. To sum up, the thesis attempts to throw some light on contemporary Albania and the nearby Albanian communities, trying to offer some realistic insight into the real social and political dynamics of the Albanians in the Western Balkans.
Bogaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Falma Fshazi tarafından eylül 2005’te teslim edilen tezin kısa özeti
Balkanlar’da Arnavut İkilemi: Milliyetçilik ve Küresellesme
Bu tez milliyetçilik ve küresellesme etkilesiminin bir Balkan cografyası üzerindeki etkisini incelemektedir. Tezin, Balkanlarda odaklandıgı nokta ise Arnavut toplumlarıdır. Tez üç ana sorunsal çerçevesinde gelismektedir: Bir, Arnavutluk, Kosova ve Makedonya’da Arnavut milliyetçiliginin dinamiklerini incelemekte ve kıyaslamaktadir. İ[1]ki, bu toplumlarda küresellesme milliyetçilik etkilesimini irdeleyerek küresellesmenin ulusal kimlik, etnik azınlıklar ve ulus devlet üzerindeki etkisini incelemektedir. Üç, tez Balkanlar ve özellikle Arnavutlar hakkında var olan birçok miti ortaya cıkarmak için çaba göstermektedir. Arnavutların bugünkü durumlarının geçmisteki kökenlerini arastıran tarihsel bir bölüm içermekle beraber, tezin esas odak noktası günümüzdeki Arnavutluk ve sınırlarındaki Arnavut toplumlarıdır. Tez aynı zamanda post komünist toplumlarda ulusal kimlik arastırması çalısmalarının de bir örnegini olusturmaktadır. Tez özünde bugünkü Arnavutluk ama aynı zamanda Kosova ve Makedonya’daki Arnavut toplumlarını milliyetçilik açısından incelerken söz konusu toplumların sosyo-politik dinamiklerini tarafsız ve gerçekçi bir bakıs açısı ile sunmaktadır.
An abstract of the Thesis of F. Asli Kelkitli for the degree of the Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2005
Turkish-Balkan Policy After the Cold War
This thesis examines the Turkish-Balkan policy since the establishment of the Republic until now. Special emphasis is given to the period after the end of the Cold War as Turkish foreign policy gained several new aspects and experienced significant changes during this era. With the dissolution of the Soviet Union and collapse of the communist regimes in the Balkans, the Iron Curtain which divided Turkey and Balkan states disappeared and these developments brought out a renewed Turkish interest and involvement in the region. However this early optimism gave way to stability and security concerns with the bloody disintegration of Yugoslavia and the emergence of new conflicts and wars in the Balkans. Turkey had to bring forth new approaches and policies in order to face the difficulties in this volatile geo-political environment. In this context, diplomatic initiatives towards the solution of the Bosnian and Kosovo crises and Turkish attempts to improve bilateral relations with the Balkan states were explored in details in this thesis. After the end of the Kosovo War the EU and the US accelerated their efforts to integrate the Balkans into the Euro-Atlantic institutions. This thesis also attempts to find out the role of Turkey in this new economic, political and security structures in the Balkans.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için F. Asli Kelkitli tarafindan Haziran 2005’te teslim edilen tezin kisa özeti
Soguk Savas Sonrasinda Türkiye’nin Balkan Politikasi
Bu tez, Cumhuriyet’in kurulusundan günümüze Türkiye’nin Balkan politikasini inceler. Soguk Savas sonrasinda Türk dis politikasi önemli degisiklikler geçirdigi ve birçok yeni veçheler kazandigi için bu döneme özel önem verilmistir. Sovyetler Birligi’nin yikilisi ve Balkanlar’da komünist rejimlerin çökmesiyle Türkiye’yle Balkan devletlerini ayiran demir perde ortadan kalkti ve bu gelismeler Türkiye’nin bölgeye dair merak ve ilgisini arttirdi. Bununla beraber, Yugoslavya’nin kanli biçimde parçalanmasi ve Balkanlar’da yeni çatismalarin ve savaslarin çikmasi bu erken iyimserligin yerini istikrar ve güvenlik endiselerine birakmasina neden oldu. Türkiye, bu degisken jeo-politik ortamda güçlükleri asabilmek için yeni yaklasimlar ve politikalar ortaya koymak zorunda kaldi. Bu baglamda, bu tezde Bosna ve Kosova krizlerinin çözümüne yönelik diplomatik girisimler ve Balkan devletleriyle ikili iliskileri gelistirmek için Türkiye’nin yaptigi çalismalar ayrintili bir sekilde incelendi. Kosova Savasi bittikten sonra Avrupa Birligi ve Amerika Birlesik Devletleri Balkanlari Avrupa ve Atlantik kurumlarina entegre etme çabalarini arttirdilar. Bu tez ayni zamanda Balkanlar’da olusan bu yeni siyasi, ekonomik ve askeri yapilarda Türkiye’nin rolünü anlamaya çalismaktadir.
An Abstract of the Thesis of Hasan Sen for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken August 2005
The Transformaton of the Politics of Punishment and the Birth of Prison in the Ottoman Empire
This work examines the governing mentality of the Ottoman Empire by looking specifically to its punishment politics in the nineteenth century. It was aimed to examine how new kinds of punishment politics were introduced in the Ottoman agenda. This thesis is an attempt to define the transformation of the State mentality in which the traditional perception of justice replaced with modern penal codes. Moreover, these changes discussed on the basis of how the state was able to replace corporal punishment with a new system of imprisonment. It attempts to find the reason of what makes prison as unavoidable outcome of modernization process of the Empire in this thesis. Then it includes an evaluation how those people who were defined as criminals were subjected to some political practices by the central authority. The political practices that mostly underlined here are health care of the confined and improving the living standards of prisoners.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Hasan Sen tarafindan Agustos 2004’te teslim edilen tezin kisa özeti
Bu çalisma on dokuzuncu yüzyil Osmanli yönetim mantiginin modernlesme paradigmasiyla beraber nasil degisip dönüstügüne dair bir inceleme olmakla birlikte, Osmanli ceza sisteminin ne gibi devinimler sonucunda pragmatik cezalandirmadan hapishaneye dönüstügüne dair bir kisa degerlendirmeyi içermektedir. Temelde Osmanli ceza sisteminin suçlularin cezalandirilmasi noktasinda hangi anlamda içerik olarak bedene yönelik eziyetten daha az kati ve daha rasyonel bir zemine çekildigini, bu anlamiyla bu dönüsümün Osmanli zihniyetinde hangi siyasi ve sosyal olaylar sonucunda gerçeklestigi incelenmistir. Ayrica bu degisim sürecinin hangi siyaset mekanizmalarina imkan verdigine dair bir arastirma olup, modern anlamda hapishanenin Osmanli gündemine nasil ve ne sekilde girdigi ve bu gibi kurumsal mekanlarin ne gibi sosyal ve politik anlamlar tasidigina bakilmistir. Özetle bu mekanlara konulan ve “suçlu” diye nitelenen gruplarin ne gibi siyaset pratiklerine maruz kaldiklarinin bir degerlendirmesinden ibarettir.
Fashion and Women in the Istanbul of the Armistice period, 1918-1923
This thesis examines women’s changing fashions throughout the Armistice period to understand the transformation of Istanbul women before the foundation of the Turkish Republic exploring mainly articles published in popular women’s periodicals. The hypothesis is that Turkish women in Istanbul experienced a relative liberty most explicitly in their clothing due to the extraordinary conditions of the Armistice period that would later contribute to their emancipation movement after the foundation of the Republic. Throughout the occupation the coexistence of the extreme poverty and excessive wealth due to wartime speculations increased the moral degeneration in the city, but at the same time forced women to work outside. Many Muslim women entered into prostitution to survive and this increased the importance of girl’s education in a profession as a protection for times of privation. Working life, making lower-class women more visible in the street, also encouraged upper-class women to make more radical changes in their appearance. Russian refugee women served as models in this transformation. The expenditures of upper-class women on European fashions would be criticized in diverse ways in the popular periodicals of the time and in the literary works. As opposed to Anatolian women, who were idealized as “mourning nurses” of the nation, Istanbul women, with their fondness for fashion and the new entertainments, were despised and were accused in the writings of many intellectuals of being indifferent to moral, economic and national concerns.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilâp Tarihi Enstitüsü’nde yüksek lisans derecesi için Ikbal Elif Mahir tarafindan Haziran 2005’te teslim edilen tezin kisa özeti
Mütareke Dönemi Istanbul’unda Moda ve Kadin, 1918-1923
Bu yüksek lisans tezi, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulusundan önce Istanbul kadinlarinin yasadigi dönüsümleri anlayabilmek amaciyla, öncelikle popüler kadin dergilerinde yayimlanan makaleleri arastirarak Mütareke döneminde degisen kadin modalarini incelemektedir. Tezin ana iddiasi Istanbul’daki Türk kadinlarinin, Mütareke döneminin olaganüstü kosullarina bagli olarak, kendini en belirgin sekilde kadin kiyafetlerinde gösteren ve Cumhuriyet'in ilânindan sonra onlarin özgürlesme hareketlerine katkida bulunacak olan, göreceli bir özgürlük yasadiklaridir. Isgal yillari boyunca savas dönemi vurgunculugu nedeniyle ortaya çikan asiri yoksulluk ve asiri servetin bir arada bulunmasi sehirdeki ahlaki yozlasmayi arttirmis, fakat ayni zamanda da kadinlari evlerinin disinda çalismaya zorlamistir. Birçok Müslüman kadin hayatta kalmak amaciyla fahiselik yapmaya baslamistir. Buna bagli olarak, yoksunluk döneminde kötü yola düsmelerini engellemek amaciyla, kizlarin meslek sahibi olabilecekleri bir egitim almalarina verilen önem artmistir. Çalisma hayatinin alt sinif kadinlarini sokaklarda daha çok görünür kilmasi, üst sinif hanimlarini da görünüslerinde daha köklü degisimler yapmak yönünde cesaretlendirmistir. Bu degisimde ayni yillarda
An abstract of the Thesis of Ilker Cörüt for the degree of Master of Arts from the Ataturk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2005
Social Rationality of Lower-Class Criminal Practices in the Late Nineteenth Century Istanbul
The late nineteenth century witnessed the emergence of a new mentality about work, society and crime among the Ottoman elites. As work became the central principle on which society was based, the unemployed and poor began to be perceived as serious threats to the social order and all socially unapproved behaviours and values were attributed to this group. They were located outside the bounds of respectable society and legal measures also contributed to the construction of a new criminal class image. This thesis focuses on both property and violent crimes committed by lower-class individuals in the late nineteenth century Istanbul to analyze the social rationality of these crimes. These cases show that property crimes largely were not committed by members of a professional criminal class who were experts in their branch and that violent crimes were not the senseless, meaningless and barbaric acts of essentially aggressive and degenerate social groups. Rather, most of the criminal practices were an integral feature of lower class life and it was impossible to find a criminal class socially and morally separated from the honest laboring class of Istanbul.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Ilker Cörüt tarafindan Eylül 2005’de teslim edilen tezin kisa özeti
Geç 19. yy Istanbul’da Alt-Sinif Kriminal Pratiklerinin Sosyal Rasyonalitesi
Geç 19. yy, elitler arasinda is, toplum ve suça dair yeni bir zihniyetin dogusuna taniklik etti. Is toplumun dayandigi temel ilke olmaya basladikça, issiz ve yoksullar da sosyal düzene karsi ciddi birer tehdit olarak algilanmaya basladilar. Toplumca onaylanmayan bütün davranis ve degerler onlara atfedildi ve saygin toplumun sinirlari ötesinde konumlandirildilar.Yasal önlemler de bu yeni kriminal sinif imajinin olusmasina katkida bulundu. Bu tez, geç 19.yy’da Istanbul’un alt-sinif üyelerince islenen mülkiyet ve siddet suçlarini, bu suçlarin sosyal rasyonalitesini çözümlemek amaci dogrultusunda ele almaktadir. Bu suçlar göstermektedir ki ne mülkiyet suçlari kendi alanlarinda uzmanlasmis profesyonel bir kriminal sinif tarafindan islenmektedir ne de siddet suçlari özsel olarak saldirgan ve dejenere bir sosyal grubun saçma, anlamsiz ve barbar hareketleridir. Çogu kriminal pratik alt sinif yasaminin entegre bir parçasiydi ve Istanbul’un dürüst emekçi sinifindan sosyal ve ahlaki olarak ayrilmis bir kriminal sinif bulmak imkansizdi.
An abstract of the thesis of Liaisan Sahin for the degree of the Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2005
Soviet Studies on Turkey, 1917-1991: Institutional History and Analytical Perspectives
Turkish studies represent one of the oldest and most developed branches of Russian Oriental studies. The peculiarities of Russian-Turkish relations and Russia’s consequent close interest in Turkey have determined the fact. In the Soviet period, Turkish studies continued to develop and showed steady proliferation and advance, because Turkey served for Soviet Orientalist scholarship as a model in elaborating many of the problems of the Third World. It stemmed from some peculiarities of Turkish development, namely, the fact that Turkey won its political independent much earlier of the majority of colonial and semi-colonial countries and had a long experience in capitalist way of socioeconomic development. This thesis attempts a comprehensive history of Soviet studies on Turkey, considering them within the context of the overall development of Soviet Oriental studies. Along with institutional history, some aspects of the Soviet analysis of Turkey are dealt with: the Soviet interpretation of the two most important Soviet Turkologist scholarship themes, the Turkish National Struggle and socioeconomic development of the Republic of Turkey, is conveyed. It is indicated that Soviet studies on Turkey showed an obvious continuity with the Tsarist Turkology in regard to the priorities of investigation, as the same focus on contemporary issues and the primary engagement with recent history and economics were the case. Soviet Turkology developed parallel to the overall growth of Soviet Oriental studies and was characterized by a quick response to the state’s demands and to the major trends of research. As to the peculiarities of the Soviet analysis, the Turkish National Struggle was considered by Soviet scholars as a bourgeois liberation revolution under the leadership of the native merchant bourgeoisie and big land-owners and its anti-people character was emphasized. The Soviet scholarship was of the opinion that capitalism in Turkey was characterized by the middle level of development; the strong state element; the existence of many feudal remnants and consequent contradictions and disproportions in socioeconomic structure; and unequal dependence on the world capitalist system.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Liaisan Sahin tarafindan Eylül 2005’te teslim edilen tezin kisa özeti
Sovyetler Birligi’nde Türkiye Üzerine Arastirmalar, 1917-1991: Kurumsal Gelismenin Tarihi ve Analiz Özellikleri
Türk-Rus iliskilerinin özellikleri dolayisiyla Rusya tarihi boyunca Türkiye’ye yakin ilgi duymustir. Bu yüzden Türkiye konulu çalismalar Rus Sarkiyatçilik biliminin en eski ve gelismis dallarindan birini olusturmaktadir. Sovyet döneminde de Türkiye üzerine çalismalar devam etmis ve hatta daha da yayginlasmis ve gelismistir, zira Türkiye’nin diger Dogu ülkelerinden daha uzun olan siyasi bagimsizlik ve kapitalist gelisme tecrübesi Üçünçü Dünya ülkelerinin meselelerini incelemek için Sovyet bilimine bir örnek teskil etmistir. Bu tez, Sovyetler Birligi’nde Türkiye üzerine yürütülmüs olan çalismalarin tarihsel gelisimini içermektedir. Kurumsal tarihin yani sira Sovyetlerin Türkiye analizine de deginilmekte ve Sovyet bilim adamlarini özellikle mesgul etmis olan iki konu – Milli Mücadele ve Türkiye’nin toplumsal ve ekonomik gelisimi – ele alinmaktadir. Varilan sonuca göre, Sovyetler Birligi’ndeki Türkiye uzmanlarinin bilimsel ilgi alanlari Çarlik Rusyasinda yürütülen çalismalara benzerlik göstermis ve ayni sekilde yakin tarih ve ekonomi konularina agirlik verilmistir. Sovyetlerin Türkiye üzerinde çalismalari Sovyet Sarkiyatçilik biliminin genel gelisimi ile birlikte ilerlemis ve Sovyet devleti tarafindan konulan taleplere hizla karsilik vermistir. Sovyet analizinin özelliklerine gelince, Milli Mücadele sonucu kazanilan zafer Sovyet bilim adamlari tarafindan bir burjuva ihtilali olarak degerlendirilmis; yerli ticari burjuvazi sinifinin ve büyük toprak sahiplerinin önderlik yaptigi bu ihtilalin “halk-karsiti” yönüne vurgu yapilmistir.
An abstract of the Thesis of Mehmet Inanç Özekmekçi for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken August 2005
The Formation of Children in the Late Ottoman Empire: An Analysis Through the Periodicals for Children (1869-1914)
This thesis aims to reveal the evolution of children's formation via public education in the late Ottoman Empire through a historical analysis of periodicals published for children. The term ‘formation‘ indicates the expectations from and duties foisted upon children via public education by the political authorities. Addressing mainly elementary school students, the periodicals were considered as complementary educational sources that the Ottoman students encountered during their school years. The state supervision of publishing periodicals for children makes it possible to trace both the alteration and continuity of the official view of the aims of public education and thus the formation of children over the years. The thesis deals with two main formation categories that were reflected in the pages of periodicals: Political and economic formation. From the political formation point of view, the construction of sense of collectivity in terms of loving the fatherland was a common incentive shared by periodicals of all periods. Yet the meaning attributed to the concept of fatherland was not stable. As the meaning shifted in the course of time, the political formation of children differentiated as being little subjects of the sultan, little citizens and little soldiers. With respect to economic formation, up to the Revolution of 1908, the accumulation of wealth was painted in a negative light and conservative Islamic discourse was used in order to prevent individual profit. After the revolution, children were reconceived as the merchants of the future.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü'nde Yüksek Lisans derecesi için Mehmet Inanç Özekmekçi tarafindan Agustos 2005'te teslim edilen tezin kısa özeti
Son Dönem Osmanli Imparatorlugu'nda Çocuklarin Formasyonu: Çocuk Dergileri Üzerinden Bir Analiz (1869-1914)
Bu tez son dönem Osmanli Imparatorlugu'nda çocuklarin kamusal egitim vasitasiyla formasyonlarindaki degisimi, çocuk dergilerinin tarihsel bir analiziyle ortaya çikarmayi amaçlamaktadir. Formasyon terimiyle politik iktidarin kamusal egitimle çocuklardan beklentileri ve bu dogrultuda onlara yükledigi görevler kastedilmistir. Genellikle orta ögretim ögrencilerine hitap eden dergiler, Osmanli çocuklarinin okul hayatlarinda karsilarina çikan tamamlayici egitsel kaynaklar olarak ele alinmistir. Çocuk dergilerinin yayinlanmasi üzerindeki devlet denetimi, yillar boyunca kamusal egitimin amacina dolayisiyla da çocuklarin formasyonuna dair resmi görüslerdeki hem degisimi hem de sürekliligi izlemeyi mümkün kilmistir. Tez, çocuk dergilerinin sayfalarina yansiyan iki temel formasyon kategorisiyle ilgilenmektedir: Politik ve ekonomik formasyon. Politik formasyon açisindan, vatan sevgisi baglaminda olusturulacak kolektiflik duygusu, tüm dergiler tarafindan paylasilan ortak bir amaçtir. Fakat, vatan kavramina yüklenen anlam degismez degildir. Anlam degistikçe, çocuklarin politik formasyonunun padisahin küçük kullari, küçük vatandaslar ve küçük askerler seklinde bir farklilasma içine girdigi gözlemlenebilir. Çocuklarin ekonomik formasyonlarinda ise 1908 devrimine kadar servet birikimi hos karsilanmamis ve bireysel kârin önüne geçmek için muhafazakar bir Islami söylem kullanilmistir. Devrimden sonra ise çocuklar gelecegin tacirleri seklinde yeniden formasyona tabi tutulmuslardir.
An abstract of the Thesis of Murat Altun for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken August 2005
The Photocopied 1990s: Youth, Culture, and Fanzines
This thesis strives to elucidate the cultural transformation of a period, the 1990s, considering fanzines as products of youthful experiences. The 1990s are conceptualized throughout the thesis following the argument of “Society of the Spectacle” which is very fruitful to grasp the evolution of youth from a social category to a symbolic capital full of exclusionary concepts. With a different perception of youth in a historically constructed perspective, thesis seeks to negate a common public mood in the post-1980s years that claimed the apoliticalness and the silence of the non-adult members of society. In that sense, despite their anti-social and pessimist satire, the thesis takes fanzines as “social-texts” produced by youthful experiences to survive in a climate of cultural transformation that displaced all recognized social identifications. Therefore, the thesis stands on three main bodies, namely youth, culture, and fanzines in order to demonstrate the reciprocal process of the determination of historical context and the social text and its subject. On the other hand, although fanzines pinpoint a very small extent of youthful experiences, they may help to remember a history which is not merely full of repression and fragmentation, but also of possibilities and refusals which reckoned with their present, not a glorified past or promising future. As a consequence, fanzines as a spectacular response to the reign of spectacle, within a historicist framework, may present the clues to many in order to guide their struggle to survive in an everydayness that is collapsed and rebuilt by the new culturalist turn of global capitalism.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Murat Altun tarafindan Agustos 2005’te teslim edilen tezin kisa özeti
Fotokopi 1990lar: Gençlik, Kültür ve Fanzinler
Bu tez, bir dönemin yani 1990lar’in kültürel dönüsümünü gençlik tecrübelerinin ürettigi fanzinleri dikkate alarak aydinlatmaya çalismaktadir. 1990lar tez boyunca, gençligin toplumsal bir kategoriden giderek dislayici kavramlar silsilesi olan bir sembolik sermayeye dönüsmesini kavramak için son derece verimli olan “Gösteri Toplumu” savini izleyerek kavramsallastirilmaktadir. Tarihsel olarak insa edilmis farkli bir gençlik algisiyla beraber, tez 1980ler sonrasi gençligin apolitikligine ve sessiz olduguna dair yaygin kamusal inanisi bütünüyle olumsuzlamaya çalismaktadir. Bu baglamda anti-sosyal ve karamsar hicivlerine ragmen tez, fanzinleri bilinen toplumsal aidiyetleri yerlerinden eden kültürel dönüsümde ayakta kalmak için gençlik tecrübesi tarafindan üretilen “toplumsal metinler” olarak ele alir. Dolayisiyla bu tez, tarihsel baglam ile toplumsal metin ve onun öznesi arasindaki karsilikli belirlenimi göstermek için 3 ayak üzerinde, yani gençlik, kültür ve fanzinler üzerinde durmaktadir. Diger taraftan, fanzinler çok kisitli bir gençlik tecrübesini sabitlese bile sadece baski altinda tutma ve parçalanmadan ibaret bir tarihi degil; ayni zamanda yüceltilmis bir geçmis ya da umut vaat eden gelecegin aksine kendi güncellikleriyle hesaplasan imkanlari ve reddiyeleri de barindiran bir tarihi hatirlamada yardimci olabilir. Sonuç olarak gösteri toplumuna yönelik görsel bir cevap olan fanzinler, historisist bir çerçevede küresel kapitalizmin yeni kültürcü sapaginin yikip yeniden kurdugu gündeliklik içinde, birçoklarina ayakta kalmak için mücadelelerine yön verebilecek ipuçlari sunabilir.
An abstract of the Thesis of Murat Kaya for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken August 2005.
Reha Oguz Türkkan and Pan-Turkist Movement in Turkey (1938-1947)
This thesis aims to examine the discourse and activities of Reha Oguz Türkkan, a leading representative of the Pan-Turkist revival during the Second World War in Turkey. The Pan-Turkist ideology, which began to develop among the Turkic peoples living within the borders of the Russian Empire at the end of the nineteenth century and targeted to establish a political and cultural unity among the all Turkic peoples from the Balkans to Central Asia, was carried to the Ottoman Empire by the Turkic intellectuals such as Yusuf Akçura, Ahmet Agaoglu ve Hüseyinzade Ali. Pan-Turkism, through the activities of the Turkist associations like the “Turkish Hearths”, the serious trauma that the Balkan War created in the Ottoman-Turkish society and the contributions of the Ottoman-Turkish intellectuals such as Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin, Moiz Kohen and Mehmet Emin Yurdakul, became a serious ideology and gained numerous supporters, including some of the leading members of the Committee and Union and Progress, which was the ruling party at the time. However, Pan-Turkism was not able to maintain its popularity after the foundation of the Turkish Republic and was rejected clearly by the Kemalist regime. In this period, although Zeki Velidi Togan and Nihal Atsiz tried to keep Pan-Turkist ideology vivid, it lost a considerable momentum. Begin with the war; a clearly racist anti- Communist and militarist discourse accompanied Pan-Turkism, which was revived again by a new generation the leader of which was Reha Oguz Türkkan and this continued until the end of the war. In addition to the new political athmosphere in the country, created by the Second World War, paradoxically, the Kemalist regime itself, which rejected Pan- Turkism officially, played an important role in the revival of Pan-Turkist ideology among the young generation which had been taught in the thirties the pseudo scientific theories like “The Turkish History Thesis” and “The Sun-Language Theory”, which exalted Turks as race and showed Central Asia as the motherland of Turks, used to create a new national consciousness and Turkish identity by the regime.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Murat Kaya tarafindan Agustos 2005’te teslim edilen tezin kisa özeti.
Reha Oguz Türkkan ve Türkiye’deki Pan-Turkist Hareket (1938-1947)
Bu tez, Ikinci Dünya Savasi sirasinda Türkiye’de yeniden canlanan Pan-Turkist ideolojinin en önemli temsilcilerinden biri olan Reha Oguz Türkkan’in o dönemdeki söylemini ve eylemlerini inceleme amacindadir. 19. Yüzyilin sonlarinda Rus Imparatorlugu sinirlari içerisinde yasayan Türki halklar arasinda filizlenmeye baslayan ve Balkanlardan Orta Asya’ya bütün Türki halklar arasinda siyasi ve kültürel bir birligin kurulmasini hedefleyen Pan-Turkist ideoloji Yusuf Akçura, Ahmet Agaoglu ve Hüseyinzade Ali gibi Türki entelektüeller tarafindan Osmanli Imparatorlugu’na tasinmistir. Pan-Turkizm, “Türk Ocaklari” gibi Türkçü derneklerin faaliyetleri, Balkan Savasi’nin Osmanli-Türk toplumu üzerinde yaratmis oldugu ciddi travma ve Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin, Moiz Kohen ve Mehmet Emin Yurdakul gibi Osmanli-Türk entelektüellerinin katkilari sayesinde ciddi bir ideoloji haline gelmis ve o dönemde iktidar partisi olan Ittihat ve Terakki’nin bazi önde gelen üyeleri de dahil Imparatorluk içinde birçok taraftar kazanmistir. Fakat, Pan-Turkizm, Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasindan sonra ayni ortami bulamamis ve iktidari elinde bulunduran Kemalist rejim tarafindan açik bir sekilde reddedilmistir. Bu dönemde, Pan-Türkist ideolojiyi Zeki Velidi Togan ve Nihal Atsiz gibi isimler canli tutmaya çalissa da, Pan-Turkist ideoloji önemli bir oranda güç kaybetmis bu durum Ikinci Dünya Savasi’na kadar devam etmistir. Savasin baslamasiyla birlikte, Reha Oguz Türkkan’in liderligini yaptigi yeni bir jenerasyon tarafindan yeniden canlandirilan Pan-Turkist ideolojiye açik bir sekilde irkçi, anti-komunist ve militarist bir söylem de eslik etmistir ve bu durum savasin sonuna kadar devam etmistir. Ikinci Dünya Savasi’nin ülkede yarattigi yeni siyasi atmosfere ek olarak, paradoksal bir sekilde, resmi olarak Pan-Turkismi reddeden Kemalist rejimin kendisi, yeni bir milli bilinç ve Türk kimligi yaratmak amaciyla kullandigi, Orta Asya’yi Türklerin ana vatani olarak gösteren ve Türkleri bir irk olarak yücelten “Türk Tarih Tezi” ve “Günes-Dil Teorisi” gibi sözde bilimsel teorilerle 1930’lu yillarda egitilen genç nesil arasinda Pan-Turkist ideolojinin yeniden canlanmasinda önemli bir rol oynamistir.
An abstract of the Thesis of Murat Koptas for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken August 2005
Armenian Political Thinking in the Second Constitutional Period: The Case of Krikor Zohrab
This thesis aims to examine the attitude of the Ottoman Armenian society and its political elites towards the idea of Ottomanism and Constitutional Regime in the Second Constitutional Period, in which an atmosphere of political pluralism was experienced first time in the Ottoman Empire. While studying the late Ottoman period, the dominant nationalist historiography in Turkey puts forward the Ottoman Armenians as a monolithic entity organized around a certain political engagement; namely, as the absolute supporters of Armenian independence and seperation from the Ottoman State. In this thesis, accepting beforehand that there were groups, individiuals, in a nutshell voices among the Ottoman Armenians supporting different world views, it is intended to avoid essentialist generalisations while re-constructing the mentioned period, and to examine how were these voices depicted. In this respect, programs and declarations of different political parties representing the Armenian community, such as Tashnak and Hnchag parties, is examined, and it is observed that these groups expressed several ocassions their devotion to the Ottoman State and the Constituitonal Regime on condition that some certain socio-political priorities were guarded by the constituitonal governments. The policy of Ottomanism was approved as an protective umbrella by the political movements and political elites, such as Krikor Zohrab expressing such a devotion. Zohrab (1861-1915), the author and the lawyer, who was elected as the deputy of Istanbul three times, worked for an Ottomanism more liberal, pluralist, and peaciful on the basis of a symbiosis of different ethnic groups. He became one of the most active deputies in the Ottoman Parliament with his efforts and rhetorical talent, and spent his political energy to lead the Tashnak Party –which he was politically very close– to a political cooperation with the Comittee of Union and Progress, leading political power of the period. It is undoubtedly very clear that there were some Armenian people or groups which were not sharing the attitude explained above. But, the aim of this thesis is to open a passageway to a historiography far from essentialism, hasty and nasty generalisations, and reductionism, by revealing that there were Ottoman Armenians who imagine their future as citizens of a more prosperous, peaciful, libertarian Ottoman State.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Murat Koptas tarafindan Agustos 2004’te teslim edilen tezin kisa özeti
Ikinci Mesrutiyet Döneminde Ermeni Siyasi Düsüncesi: Krikor Zohrab Örnegi
Bu tez, Osmanli Imparatorlugu’nda siyasi çogulculuk ortaminin ilk kez tecrübe edildigi Ikinci Mesrutiyet Dönemi’nde, Osmanli Ermeni toplumunun ve onun siyasi seçkinlerinin Osmanlicilik fikrine ve Mesrutiyet’e karsi olan tavrini incelemek amacindadir. Türkiye’deki hâkim milliyetçi tarihyazimi geç Osmanli dönemini incelerken Osmanli Ermenilerini tek bir siyasi amaç çevresinde yekvücut olmus, mutlak bir sekilde bagimsizlik ve Osmanli Devleti’nden ayrilma yanlisi bir siyasi bütün olarak sunar. Bu tezde, Osmanli Ermenileri içerisinde farkli görüste gruplarin, bireylerin, kisacasi farkli seslerin var oldugu ön-kabulünden yola çikilarak, anilan dönemi yeniden kurgularken özcü bir bakis açisindan, genellemelerden kaçinilmis, bu farkli seslerin hangi sekillerde dile getirildiginin izi sürülmeye çalisilmistir. Bu amaçla, Osmanli Ermenilerini temsil eden çesitli görüslerden siyasi partilerin, sözgelimi Tasnak ve Hinçak partilerinin siyasi program ve bildirileri incelenmis, bu gruplarin bellibasli bazi toplumsal-siyasi önceliklerin hükümetler tarafindan gözetilmesi kosuluyla Osmanli Devleti’ne ve mesruti rejime bagliliklarini çesitli defalar dile getirdikleri ve bu ugurda çalismalar yürüttükleri gözlenmistir. Osmanlicilik siyaseti, bu türden bir bagliligi dillendiren siyasi hareketler ve Krikor Zohrab gibi seçkinler için koruyucu bir semsiye olarak kabul görür. Mesrutiyet döneminde üç kez Istanbul mebusu seçilen yazar ve hukukçu Zohrab (1861-1915) 1915 Tehciri gerçeklestiriline dek liberal, çok sesli, farkli etnik unsurlarin bir arada yasamalari temeli üzerinde yükselen bir Osmanliciligin savunuculugunu yapmis, çesitli konularda yürüttügü çalismalar ve belagatli hitabetiyle Meclis-i Mebusan’in en faal mebuslarindan biri olmus, enerjisini siyaseten yakin durdugu Tasnak Partisi’nin dönemin güçlü teskilati Ittihat ve Terakki Cemiyeti’yle ortak siyasetler gelistirmesi için kullanmistir. Osmanlicilik siyaseti temelinde bu tavri paylasmayan Ermeni kisi ve gruplarin da var oldugu tartisilmaz bir gerçektir. Ancak bu tezde amaçlanan, gelecek tahayyüllerini daha müreffeh, barisçi, özgürlükçü bir Osmanli Devleti’nin vatandaslari olmak temelinde sekillendiren Osmanli Ermenilerinin de varligini göstererek özcülükten, aceleci ve kaba genellemelerden ve indirgemecilikten uzak bir tarihyaziminin kapisini aralamaktir.
An abstract of the Thesis of Neslisah Leman Basaran for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken October 2005
The Evaluations of Sefik Hüsnü on the "National Question" and on the Revolution in Turkey Between 1919-1925
This thesis examines the evaluations of Sefik Hüsnü Degmer, who was the general secretary of the Communist Party of Turkey for many years, on the social, economic and political structure of Turkey, the national liberation struggle and the foundation of the Republic in the period between 1919-1925. The topics that Sefik Hüsnü dealt with within this period were the class structure of Turkey, the possibility of a socialist revolution in the actual conditions of the country and the attitude that the communists should take towards the national liberation struggle in Anatolia and its leadership. The answers that Sefik Hüsnü formulated were closely related not only to the objective conditions of the country, but also to the debates taking place in the international communist movement and to the existence of the newly founded socialist republic in Russia.
This thesis analyzes the thoughts of Sefik Hüsnü within the framework composed of the elements mentioned below; at presenting the evolution in the thinking process and organizational position of Sefik Hüsnü and at revealing how his evaluations of the national movement varied parallel to the great changes in Tukey
in the aftermath of World War One and parallel to the alterations in the policies of the Communist International.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Neslisah Leman Basaran tarafindan Ekim 2005’te teslim edilen tezin kisa özeti
1919-1925 Yillari Arasinda Sefik Hüsnü’nün Türkiye’de Devrim ve “Ulusal Kurtulus” Hakkindaki Görüsleri
Bu tez uzun yillar Türkiye Komünist Partisi genel sekreterligi yapmis Sefik Hüsnü Degmer’in, 1919-1925 yillari arasinda, Türkiye’nin sosyal, iktisadi ve siyasal yapisi ve ulusal kurtulus mücadelesi ile cumhuriyetin kurulusu hakkindaki düsüncelerini incelemektedir. Sefik Hüsnü’nün bu yillarda ilgilendigi ve tez kapsaminda incelenen basliklar, Türkiye’nin sinifsal yapisi, sosyalist bir devrimin mevcut kosullarda mümkün olup olmadigi ve komünistlerin Anadolu’daki ulusal kurtulus mucadelesine ve bu mücadeleye liderlik eden ulusalci kadrolara karsi nasil bir tavir almasi gerektigidir. Sefik Hüsnü’nün bu sorulara verdigi cevaplar sadece Türkiye nesnelligi ile degil ayni zamanda uluslararasi komünist hareket içerisindeki tartismalar ve Rusya’da yeni kurulmus olan sosyalist cumhuriyet ile de yakindan baglantililidir. Tez, Sefik Hünü’nün bu konulardaki görüslerini tüm bu baglantilariyla birlikte incelemeye çalisirken ayni zamanda dönem içerisinde, Sefik Hüsnü’nün, kendi düsünsel ve örgütsel gelisimini; Türkiye’nin Birinci Dünya savasinin ardindan geçirdigi büyük dönüsümler ve Komünist Enternasyonalin savundugu politikalardaki degisime paralel olarak Türkiye’deki ulusal harekete dair düsüncelerinin süreç boyunca nasil bir degisim izledigini de ortaya koymaya çalismaktadir.
An abstract of the Thesis of Ohannes Kiliçdagi for the degree of the Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken August 2005
The Bourgeois Transformation and Ottomanism Among Anatolian Armenians After the 1908 Revolution
This thesis examines the bourgeois transformation and the Ottomanist discourse among Anatolian Armenians. The period it focuses is between the 1908 Revolution, which was saluted with joy by most of the people in the Ottoman Empire, and the Balkan Wars of 1912-13, which was the beginning of the end for the Empire. This thesis utilizes two periodicals in Armenian published just after the Revolution as primary resources, one in Sivas and one in Harput. The main parameters along which the bourgeois transformation is examined are the mechanical and scientific advance, the expansion of the modern Western-style education, the emergence of voluntary associations and public life, the implementation of the rule of law, and the examples of entrepreneurship. A certain level of improvement was realized in all these parameters except the implementation of the rule, which should be provided by the state. The implementation of the rule of law and the equality before law were the weakest ring of the Ottoman bourgeois transformation. One aspect of the bourgeois transformation is the emergence of public opinion and its increasing importance. This thesis also looks at how some Armenian intellectuals and professionals in Anatolia tried to shape Armenian public opinion around the Ottomanism. These opinion leaders achieved to create a certain level of resonance in the Armenian community. However, the catastrophe of the First World War ruined all these efforts.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Ohannes Kiliçdagi tarafindan Agustos 2005’te teslim edilen tezin kisa özeti
Ikinci Mesrutiyet Sonrasi Anadolu Ermenilerinde Burjuva Dönüsümü ve Osmanlicilik
Bu tez Anadolu Ermenilerinde burjuva dönüsümünü ve Osmanlicilik söylemini incelemektedir. Odaklandigi dönem, imparatorlugun halklarinin büyük bir kisminin coskuyla karsiladigi Ikinci Mesrutiyet (1908) ile imparatorluk için sonun baslangici olarak nitelenebilecek Balkan Savaslari (1912-13) arasindaki dönemdir. Bu tez birincil kaynak olarak, Mesrutiyetin ilanindan sonra biri Sivas’ta digeri Harput’ta Ermenice olarak yayinlanan iki süreli yayindan faydalanmistir. Burjuva dönüsümünün temel ölçütleri olarak bilim ve teknolojideki gelismeler, Bati tarzi egitimin yayginlasmasi, gönüllü sosyal örgütlerin ve kamusal hayatin ortaya çikisi, hukukun üstünlügünün ve kanun önünde esitligin tesisi, girisimciligin yayginlasmasi ele alinmistir. Devlet tarafindan saglanmasi gereken hukukun üstünlügünün ve kanun önünde esitligin tesisi hariç bütün bu alanlarda belli ilerlemeler kaydedilmistir. Hukukun üstünlügünün ve kanun önünde esitligin tesisi Osmanli burjuva dönüsümünün en zayif halkasi olarak ortaya çikmaktadir. Burjuva dönüsümünün bir baska veçhesi de kamuoyunun ortaya çikisi ve artan önemidir. Bu tez ayni zamanda Anadolu’daki bazi Ermeni entellektüellerinin Ermeni kamuoyunu Osmanlicik etrafinda sekillendirme çabalarini incelemektedir. Bu kanaat önderleri Ermeni toplumunu Osmanlicilik etrafinda sekillendirme konusunda belli bir basari da saglamislardir. Fakat, Birinci Dünya Savasi felaketi bu çabalari darmadagin etmistir.
The Republic’s Children and Their Burdens in 1930s and 1940s Turkey: The Idealized Middle-Class Children as the Future of the Nation and the Image of 'Poor' Children in Children’s Periodicals
This study aims to contribute to highlighting some mainstream perceptions of the Turkish nation-state about its children from 1930s till the middle of the 1940s in the light of themes
from children’s periodicals. This paves the way to distinguishing the specific meanings and burdens attributed directly to children in the specific political context of nation-state
formation with their own dilemmas. By this, it is aimed to illuminate significant images and values that were wished to be instilled onto children’s minds regarding both the political
discourse dimension about public issues and the private dimension of their daily lives at home. This illumination results in distinguishing a hidden duality.The ideal and virtuous
middle-class child of a truly Republican nuclear family with its gendered terms in the stories is represented especially from the 1930s towards 1940s. The essentialized, culturalist
definitions and metaphors of the newly established nation-state and the Republic in the 1930s Turkey in the periodicals targeted the imagination of this child and tried to establish a
dialogue with it. The narratives about “poor children” on the other face of the coin, intensified in the 1940s with the hard socio-economical conditions caused by the Second World War
conditions in Turkey. The question of “poverty” in this respect was perceived just as a moral issue devoid of any socio-political meaning. This study tries to shed light on the ways
through which the hidden duality between these idealized middle-class children and 'poor' children as mostly objects of pity, sometimes object of exclusion, were narrated, portrayed and visualized in the children’s periodicals.
1930’lar ve 40’larin Türkiye’sinde Cumhuriyet Çocuklari ve Yükleri: Çocuk Dergilerinde Ulusun Gelecegi Olarak Ideallestirilen Orta Sinif Çocuklari ve Yoksul Çocuk Imgesi
Bu çalisma, çocuk dergilerinde geçen kimi temalarin isiginda, 1930’larda ve 1940 baslarinda Türkiye Cumhuriyeti’nin, çocuga dair temel algilarina isik tutmayi amaçlamaktadir. Ulusdevletlesme sürecinin sosyal-tarihsel baglaminda Cumhuriyet düzeninin en çok rastlanilan tema ve metaforlarini, direk olarak çocuklara yönelen yayinlar isiginda incelemek; çocuklara
yüklenilen temel anlam ve rolleri ayirdetmek açisindan özel önem tasir. Çalismadaki temel amaç, hem kamusal siyasi söylem baglaminda hem de aile ve ev yasantisina odaklanan
söylemde çocuga yüklenen imaj ve degerlere isik tutmaktir. Bu sayede, dergilerdeki temel bir çeliski de açiga çikmaktadir: Orta-sinif çocukluk ile “yoksul” çocukluk arasindaki ikilem.
1930’lardan 1940’larin baslangicina kadar, çocuk dergilerinde daha çok, çekirdek aile özellikleri gösteren ve toplumsal cinsiyetçi normlari da içeren standart bir Cumhuriyet
ailesinin erdemli çocugu temsil edilmekte ve ideallestirilmeye çalisilmaktadir. Yeni kurulan ulus-devletin ve Cumhuriyetin tözcü, kültürcü algi ve metaforlari temel olarak bu ideal ortasinif
çocuga seslenmekte ve onu muhatap almaktadirlar. Ama öte yandan, 1940’lardan itibaren,
An abstract of the thesis of Seçil Yilmaz for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2005
Visualization of Culture, Memory and History: Museum Politics in the post-1980s Turkey
This thesis explores the museum as an institution of the modern state. It seeks to uncover the transformation in the museum in which the visualization and organization of the information of the past has shaped in Turkey in the post- 1980s. On the one hand, extending beyond the 1980s, the emergence of the modern museum in the nineteenth century is conceptualized as the encyclopedia of the nation building through which its culture and history are represented. On the other hand, the initial practices of the Late Ottoman and Early Republican Era are presented in order to reveal the function of the museum in the power relations. The museum in the modern sense is framed as the public space and the early practices in the Peoples Houses constitutes one of the main axis of this study in order to discuss the publicity in the museum and its function in the building of power relations. The change in the post-1980 context in the museum is examined in effect with the transformation in the concepts of time and space through which the idea of modernity extended in the body of the museum. In this study, the transformation of these basic notions of modernity in the space of museum is basically discussed in terms of the changing representation strategies in the body of the museum by post-1980s. The emergence of private museums, the physical change in the structure of the museum by extending beyond the walls and following a less linear narration and the emergence of multi-cultural representations are put forward as the basic unit of analysis in order to reveal the transforming social space and the politics in the body of the of museum by the post-1980s.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Seçil Yilmaz tarafindan Eylül 2005’te teslim edilen tezin kisa özeti
Kültür, Tarih ve Bellegin Görsellesmesi: 1980 Sonrasinda Türkiye’de Müze Politikalari
Bu tez müzeyi modern devletin bir kurumu olarak ele almaktadir. Geçmisin bilgisinin ve organizasyonunun sekillendigi müzenin 1980 sonrasinda Türkiye’deki dönüsümünü açiklamayi hedeflemektedir. Bir taraftan 1980 öncesine uzanilarak, ondokuzuncu yüzyilda ortaya çikan modern müze, ulusal kimligin tarihinin ve kültürünün temsil edildigi ansiklopedi olarak kavramsallastirilmaktadir. Diger taraftan Osmanli Imparatorlugu’nun son döneminin ve erken Cumhuriyet döneminin ilk örnekleri müzenin iktidar iliskilerinin içindeki yerini açiklayabilmek için sunulabilinir. Modern anlamda müze kamusal alan olarak belirlenmekte ve Halkevleri pratikleri çerçevesinde müzedeki kamusallik ve bunun iktidar iliskilerinin kurgulanmasindaki islevi çalismanin ana eksenlerinden birini olusturmaktadir. 1980 sonrasi baglaminda müzedeki degisim modernite fikrinin temel kavramlari olan zaman ve mekandaki dönüsümle etkilesimli olarak ele alinmaktadir. Bu çalismada, bu modernitenin temel kavramlarinin dönüsümü 1980 sonrasinda müze alaninda degisen temsiliyet stratejileri olarak incelenmektedir. 1980 sonrasinda müzedeki siyasetin ve toplumsal alanin dönüsümünü açiklamakta özel müzelerin açilmasi, fiziksel olarak müzenin duvarin ötesinde de kurgulanmasi, çizigisel anlatiya daha az yer vermesi ve müze alaninda çokkültürcü temsiliyetlerin ortaya çikmasi temel inceleme noktalari olarak ele alinmistir.
An Abstract of the Thesis of Şerife Özkan for the degree of Master of Arts at the Ataturk Institute for Modern Turkish History, 17 January 2004
Yüzellilikler and Süleyman Sefik Kemali: A Legitimacy and Security Issue
This thesis studies the Yüzellilikler, the 150 names decided upon by the government to remain outside of the general amnesty included in the Treaty of Lausanne, and the case of Süleyman Sefik Kemali Söylemezoglu, who was on that list for having assumed the command of the Kuva-yi Inzibatiye (Caliphal Army). The period under study, the last years of the Ottoman Empire, was a special period in ttoman history because after 23 April 1920 there were two centers of power: Istanbul and Ankara. These fought each other and both were active in diplomacy until the Peace Conference at Lausanne. Throughout the Turkish War of Independece the struggle between Ankara and Istanbul was one of legitimacy. But after the war, an internal security problem arose for the new regime, for the enemies of the new regime might have taken some actions against the young Turkish republic. To keep those potential enemies away, the new government decided to send into exile some politicians, militar, journalists, and policemen. A total of 150 persons, called the "Yüzellilikler" were excluded from the general amnesty stipulated by the Treaty of Lausanne.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü'nde yüksek lisans derecesi için Serife Özkan tarafindan 17 Ocak 2004 tarihinde teslim edilen tezin kisa özeti.
Yüzellilikler ve Süleyman Sefik kemali: Bir Mestuiyet ve Güvenlik Meselesi
Bir siyasi tarih çalismasi olan bu tez, Kurtulus savasi (1919-1922) boyunca Ankara Hükümeti'nin mesruiyet ve güvenlik meseleleri, bunun bir sonucu olarak "Yüzellilikler", hükümet tarafindan Lozan Baris Antlasmasiyla ilan edilen genel affin disinda birakilmasina karar verilen 150 kisi, ve "Yüzellilikler"e bir örnek olarak, Kuvva-i Inzibati kumandani oldugu için listeye konulan Süleyman Sefik Kemali Söylemezoglu'nu ele almistir. Çalisma için seçilen, Osmanli Imparatorlugu'nun son yillari, osmanli tarihinde çok özel bir dönemdir çünkü 29 Ekim 1920'den sonra resmi olarak Osmanli Devleti'nin iki iktidar merkezi olmustur, Ankara ve Istanbul. Bu merkezlerin her ikisi de Lozan Baris antlasmasina kadar hem birbirleriyle hem de dis siyasetin dayatmalariyla mücadele ettiler. Savas boyunca Ankara ve Istanbul arasindaki mücadele mesruiyet meselesine dayaniyordu fakat savasin ardindan bu mesele yeni Türkiye rejimi için bir iç güvenlik sorunu haline geldi çünkü bazi tedbirler alinmazsa yeni yapinin düsmanlari genç Türkiye Cumhuriyeti'ne karsi bazi hareketlerde bulunabilirdi, bunlari uzakta tutabilmek için yeni yönetm, politikacilar, askerler, gazeteciler, güvenlik güçleri ve Osmanli halki içinde bir tasfiyeye giristiler. 150 kisilik bir liste hazirlandi ve bu listede isismleri geçenler "Yüzellilikler" olarak adlandirilarak, Lozan Baris Antlasmasiyla ilan edilen genel affin disinda tutuldu.
An abstract of the thesis of Ali Sipahi for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2006
The Labor-based Prisons in Turkey, 1933-1953
This work scrutinizes special prisons which were founded under the name of “the Labor-based Prisons” in the mid-1930s and encapsulated in time one-third of the convicts although the number of them was under twenty. The increasing intervention of the state in the economic realm in the 1930s provided the base to use convict labor productively. With efforts of the technocratic class, the penal system was transformed as labor-oriented and restructured legally in a company-logic. The Second World War reinforced this system as an independent variable. With the end of the 1940s, the basic economic context disappeared, and finally in the first half of the 1950s the penal system in general and the prison system in particular were transformed from a labor-oriented structure to a system regardless of labor. It can be claimed that in this period the penal system began to be more interested in the political criminals. Accordingly, the labor-based prisons lost the period in which they were held precious, and in the 1960s they were renamed as “the Open Prisons.” Working in prisons has continued, also the number of open prisons and the work-dorms has ascended to date. But, for a profitable production, neither the economic context nor the legal/administrative structure is appropriate. This thesis finds the justification of the existence of productive convict labor only in the focused period, in the economic priorities of the period and in the structure of state apparatus and its relation with the economic sphere.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Ali Sipahi tarafindan Haziran 2006’da teslim edilen tezin kisa özeti
Türkiye’de Is Esasina Dayali Cezaevleri, 1933-1953
Bu çalisma erken Cumhuriyet döneminde “Is Esasina Dayali Cezaevleri” adiyla kurulan ve sayilari yirmiden az olmasina ragmen mahkûmlarin üçte birini barindirabilmis özel bir cezaevi grubunun incelenmesidir. 1930larda devletin ekonomik alana gittikçe artan oranda müdahil olusu, mahkûm emeginin üretken bir sekilde ve amaçla kullanilmasina zemin hazirlamistir. Teknokrat sinifin aktörlerinin çabalariyla ceza sistemi emek merkezli olarak yeniden düzenlenmis ve bir sirket mantigiyla hukuki olarak yeniden yapilandirilmistir. II. Dünya Savasi bagimsiz bir degisken olarak sistemi beslemistir. 1940larin sonunda itibaren ise temel ekonomik baglam ortadan kalmis, ve nihayet 1950lerin ilk yarisinda genelde ceza sistemi özelde ise hapishaneler sistemi insan emeginin merkezî oldugu bir yapidan, emegin degerine paha biçmeyen bir ceza sistemine dönüstürülmüstür. Bu dönemde siyasi suçlularin ceza sistemini daha çok ilgilendirmeye basladigi iddia edilebilir. Böylece is esasina dayali cezaevleri el üstünde tutulduklari dönemi kaybetmisler, 1960’da da “Açik Cezaevleri” olarak isimlendirilmislerdir. Hapishanede çalisma sürmeye devam etmis, hatta günümüze kadar is yurtlari ve açik cezaevlerinin sayisi hayli artmistir. Fakat, kâr amaçli bir üretim için ne ekonomik baglam ne de hukukî/yönetimsel yapi uygun degildir. Bu tez üretken mahkûm emeginin sadece odaklanilan dönemde görülmesini, döneme özgü ekonomik önceliklere ve devlet aygitinin yapisi ve ekonomik alanla iliskisine baglamaktadir.
An absract of the Thesis of Asli Duru for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2006
Apartmentalization and Middle Classness: Urban Socio-spatial Change in the period 1950s-1970s
The Turkish experience of the housing issue makes possible the display of remarkable ways, interrelations between individuals and their residential practices as well as the functional necessities developed within the context of republican modernism. During the rapid urbanization era in Turkey the home as concept and physical unit has been transformed in accordance with the changing social and physical norms and values of living. This study aims to explore the specific material and social ways, apartment home as subjective experience in the period 1950s and the 1970s provided the domain for the urban population to experience change in their subjective capacities and become middle class. The main issue the study questions is whether and to what extent the spatial chaos the processes of unplanned/spontaneous urbanization and residential change have caused in the physical environment, has its counterpart in the minds of dwellers in their becoming middle class.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Asli Duru tarafindan Eylül 2006’da teslim edilen tezin kisa özeti
Apartmanlasma ve Orta Siniflasma: 1950 ve 1970’lerde Toplumsal ve Mekansal Kent Degisimi
Fiziksel ünite ve kavram olarak “ev,” Türkiye’deki hizli kentlesme süreçlerinde dünyaya bakisin, degerlerin ve sosyal ve fiziksel yasam normlarinin da degisimiyle dönüsüme ugramistir. Degerlerin, yasam tarzlarinin ve bunlara dair sembollerin mekânsallastigi alan ve iliski süreçleri olarak ev, özneler ve yasam deneyimleri arasindaki iliskileri analiz etmede kilit bir ara-yüzdür. Türkiye’de1950’lerden itibaren yayginlasan yap-satçi apartmanlarin baskin kentsel konut tipolojisi olarak gelismesi de bu tür bir analizi dogrulayacak bir baglam sunmaktadir. Türkiye’de varligi çok daha eskiye dayanmasina ve çoklu aile yasaminin Türk aile yasantisina uymamasi nedeniyle toplum tarafindan yadirgandigi halde, apartmanlar, kirsal göç sonucu ortaya çikan konut sorunu baglaminda dönemin diger yaygin konut alternatifi olan gecekondularla beraber çestli eksenlerle bölünmüs ikili bir kentli yasam algisinin yeniden üretildigi mekânlar olmustur. “Modern yasama” ekseninde apartman daireleri sadece gecekondularda ikamet eden “yeni gelenler” için degil “kent kökenliler” için de “modern aile yasami”ni mümkün
kilan üniteler olarak algilanmistir. Bu çalisma, hizli kentlesme baglaminda baskin kentli konut tipolojisinin apartmanlar olarak dönüsümünü, evsel mekanlarda, aile iliskilerinde ve tüketim biçimlerinde benzeserek anonim bir kentli “orta hallilik” idealinin olusumunu ve bunlarin yapili çevre-birey ekseninde yarattigi yogunluklu olarak toplumsal cinsiyet temelli çeliskileri analiz etmeyi amaçlamaktadir.
An abstract of the Thesis of Ayse Saraç for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History of the Bosphorus University to be taken June 2006
Historical Reconciliation Policies of the European Union. A Comparison: The Benes Decrees and the Armenian Issue
From the First and Second Balkan Wars, to the First World War and Second World War, and finally to the violent break-up of Yugoslavia, Europe has seen numerous expulsions and exchanges of populations that have not fit into the concept of the relatively homogeneous wholes sought to be created by the nation-states which had gone to war with each other. The forced population transfers are institutionalised at the level of states in some cases, they are forms of population cleansing. Turkey’s history has some similarities to European history in this respect. At the beginning of the twentieth century, under the process of disintegration, the Christian minorities, particularly the Armenian members of the Empire, were viewed as one of the primary factors responsible for the decline and disintegration of the Ottoman Empire and it was decided they were to be the subject of a forced population transfers (tehcir) in 1915-16. As a result of this forced transfer, according to different sources, 300,000-1,500,000 Armenians died of several cause. There has been a continuing debate over the issue of that this decision was right or wrong, and continuing debate over the terminology (“genocide”, “ethnic cleansing” or “forced population transport”, etc.) that can be appropriate to apply to the events, for nearly 91 years. In that regard, the European Union (EU), announced several times, using the term of “genocide” to describe the Armenian deportation, that it would not accept a country which cannot or will not face its own. Under these circumstances, Turkey feels wrongly accused and it does not trust the EU and its good-will towards the solution. The main concern of my thesis is to outline a theoretical approach towards the analysis of the reconciliation policies in the EU to help Turkey overcome its fears and to help to ease the relations between the EU and Turkey. The other targets are to comprehend whether or not the European Union might be the ideal interlocutor in solving Turkey’s longest and hottest historical problem and to find out that whether Turkey would play a positive role in developing and instutionalizing a theoretical approach towards the historical reconciliation policies in the EU.
Bogaziçi Üniversitesi, Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Ayse Saraç tarafindan Haziran 2006’da teslim edilen tezin kisa özeti
Avrupa Birligi’nin Tarihle Barisma Politikalari. Bir Karsilastirma: Benes Kararlari ve Ermeni Meselesi
Birinci ve Ikinci Balkan Savaslarinda Birinci ve Ikinci Dünya Savaslarina, oradan da Yugoslavya’nin bölünmesiyle sona eren iç savaslar da dahil olmak üzere, Avrupa, ulus-devletlerin homojen hale dönüsmek amaciyla basvurdugu pek çok nüfus transferine sahit olmustur. Bu nüfus hareketleri bazi durumlarda “etnik temizlik” tanimini hak edecek kadar kanli geçmistir. Türkiye tarihi de bu açidan Avrupa tarihine benzer. Yirminci yüzyilin basinda Osmanli Imparatorlugu’nun parçalanmaya baslamasindan travmatik bir sekilde etkilenen Ittihat ve Terakki Partisi önderleri, ülkenin bu hale gelmesinden gayri-müslüm Osmanli tebasini, özellikle de Ermenileri sorumlu görmüsler ve Ermenilerin etnik bir grup olarak ülkenin bir baska kösesine, Suriye’ye göç ettirilmesine karar vermislerdi. Bu zorunlu göçün sonucu olarak da çesitli kaynaklara göre 300,000 ila 1,500,000 Ermeni çesitli nedenlerle hayatini kaybetti. Bu kararin hakli mi haksiz mi oldugu konusundaki tartisma 91 yildir sürüyor. Ayrica bu eylemin adinin “soykirim” mi, “etnik temizlik”, “zorunlu nüfus transferi” mi oldugu konusunda da bir anlasma yok. Ancak Avrupa Birligi, 1987’den beri, söz konusu göç ettirmenin “soykirim” tanimina girdigini kabul ederek, Türkiye’nin Avrupa Birligi’ne üye olmasi için tarihi ile yüzlesmesini sart olarak kostugunu açiklayan çesitli kararlar aldi. Türkiye ise hem bu suçlamayi reddediyor hem de Avrupa Birligi’nin haksiz bir biçimde Türkiye’yi zorladigini düsünüyor. Bu tezin esas amaci, Avrupa Birligi’nin “tarihle barisma” konusundaki politikalarini analiz ederek, Türkiye’nin Avrupa Birligi’ne yönelik endiselerini azaltmak ve Avrupa Birligi ile iliskilerinin kolaylastirilmasina katkida bulunmaktir. Diger amaçlar ise, Avrupa Birligi’nin Türkiye’nin bu en uzun ve en hassas tarihsel problemini çözmek konusunda ideal bir kolaylastirici olup olmadigini anlamak ve bu tartisma baglaminda, Türkiye’nin Avrupa Birligi’nin tarihle barisma politikalarinin kurumsallasmasi ve gelismesi konusunda olumlu bir rol oynamasinin mümkün olup olmadigina dair bir öngörüde bulunmaktir.
An abstract of the thesis of Azer Kiliç for the degree of Master of Arts from the Ataturk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2006
Gender and Social Policy in Turkey: Positive Discrimination or a Second-Class Female Citizenship?
This thesis examines the gender-specific provisions of social security and labor legislations in Turkey. The development of the gendered policies in question is traced back through the modern history of Turkey, focusing on normative amendments in the legislation and the related discourses of the policy-making elites on the base of parliamentary discussions. The thesis aims to explore the gender norms and relations which are embedded in the policies pointing at the conceptualizations and assumptions on gender roles, family structure, parental responsibility, sexual division of labor, etc. signified by the policies and discourses. This analysis revolves around the main question of the thesis, that is, whether the specific benefits and “protections” provided to women mean a positive discrimination to satisfy specific needs and to compensate disadvantages and so, to facilitate women’s equal participation in society, or they reinforce the underlying gender norms and relations which define needs in gendered terms and create gender injustice, leading to a second-class citizenship for women. Despite the variety of discourses and policy-areas, the thesis argues that the underlying common assumptions and principles represent women as a weaker, vulnerable group in need of special protection and largesse, stigmatizing them as “the destitute.” The regulations reinforce the conditions of familial dependency and the gendered division of labor both in the domestic sphere and paid employment, confining women to traditional gender roles. However, recently some normative changes also have been observed in the policies, which can be interpreted as promising for the transformation of existing gender relations.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Azer Kiliç tarafindan Eylül 2006’da teslim edilen tezin kisa özeti
Türkiye’de Toplumsal Cinsiyet ve Sosyal Politika: Pozitif Ayrimcilik mi, yoksa Kadinlar için Ikinci Sinif Vatandaslik mi?
Bu tez, Türkiye’de sosyal güvenlik ve çalisma hayatina iliskin düzenlemelerin toplumsal cinsiyet temelindeki uygulamalarini incelemektedir. Mevzuatta görülen normatif degisikliklere ve siyasi seçkinlerin yasama sürecindeki ilgili söylemlerine odaklanarak söz konusu cinsiyetlendirilmis politikalarin modern Türkiye tarihi boyunca gelisiminin izi sürülmektedir. Tez, bu politika ve söylemlerin isaret ettigi toplumsal cinsiyet rolleri, aile yapisi, ebeveyn sorumlulugu, cinsiyete dayali is bölümü vb. üzerine kavramlara ve varsayimlara bakarak söz konusu politikalarin temelindeki toplumsal cinsiyet norm ve iliskilerini incelemeyi amaçlamaktadir. Bu tahlil tezin temel sorusu etrafinda sekillenmektedir: kadinlara saglanan söz konusu özel haklar ve “korumalar” belirli ihtiyaçlari karsilamaya ve dezavantajlari telafi etmeye yönelik ve dolayisiyla kadinlarin topluma esit katilimini kolaylastiracak bir pozitif ayrimcilik örnegi midir; yoksa, ihtiyaçlari cinsiyetlendirerek tanimlayan ve toplumsal cinsiyet adaletsizliklerini yaratan temeldeki toplumsal cinsiyet norm ve iliskilerini güçlendirmekte ve kadinlar için ikinci sinif bir vatandasliga mi yol açmaktadir? Sonuç itibariyle, söylemlerin çesitliligine ve politika alaninin genisligine ragmen, bunlarin temelindeki hakim varsayim ve ilkelerin kadinlari özel korumaya ve ihsana ihtiyaç duyan, nispeten zayif ve savunmasiz bir grup olarak temsil ettigi ve onlari “muhtaç” olarak damgaladigi görülmektedir. Düzenlemeler kadinlari geleneksel toplumsal cinsiyet rollerine hapsedip, aileye bagimliligi ve gerek ev içinde gerekse emek piyasasinda cinsiyete dayali is bölümünü güçlendirmeye yöneliktir. Öte yandan, son dönemde mevcut toplumsal cinsiyet iliskilerinin dönüstürülmesi açisindan umut verici olarak degerlendirilebilecek bir takim normatif degisiklikler de gözlemlenmektedir.
An abstract of the thesis of Bilgen Komut for the degree of Master of Arts from the Ataturk Institute for Modern Turkish History to be taken October 2006
A Reading Practice as the Consumption of Leisure Time: Hayat Magazine 1980-1986
This study strives to shed light on the socio-cultural transformations of a period, the 1980s. This decade, for Turkey, is evaluated throughout the thesis as a new break in continuity rather than a total differentiation. Because, even though there were constant transformations beginning in the 1950s towards “consumption society,” consumption patterns and leisure activities were evolved into cultural practices by permeating the everyday life through multiple media channels in the 1980s. Since reading practice was a widespread leisure activity and Hayat was one of the most well-known weekly newsperiodicals, the issues of this magazine published in the post-1980 is decoded within the thesis in order to get an understanding of two points: one is the changing assessment of leisure time and the other is the role attributed to media. Therefore, throughout the thesis the historical period the thesis deals with is discussed by considering the interaction between two points.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Bilgen Komut tarafindan Ekim 2006’da teslim edilen tezin kisa özeti
Bos Zamanin Tüketimi Olarak Okuma Pratigi: Hayat Dergisi 1980-1986
Bu çalisma bir dönemin, 1980ler’in sosyo-kültürel dönüsümüne isik tutmayi amaçlamaktadir. Bu on yillik dönem tez boyunca total bir farklilasmadan ziyade süreç içerisinde bir kirilma olarak ele alinmistir. Çünkü, her ne kadar 1950ler’den itibaren “tüketim toplumuna” yönelik dönüsümler gerçeklesmisse de, asil 1980ler’de tüketim kaliplari ve bos zaman aktiviteleri sayisiz medya kanaliyla gündelik hayata etki ederek kültürel pratikler haline gelmistir. Okuma pratigi yaygin bir bos zaman aktivitesi oldugu ve Hayat da en bilenen haftalik haber-aktüalite dergisi oldugundan, bu derginin 1980ler sonrasinda çikan sayilari iki konuyu anlamlandirabilmek için incelenmistir: ilki, bos zamana dair degisen degerlendirmeler, digeri de medyaya atfedilen rol. Dolayisiyla tez boyunca tezin üzerinde durdugu tarihsel dönem de bu iki nokta arasindaki etkilesimi tartismaktadir.
An abstract of the thesis of Binnaz Tugba Sasanlar for the degree of Master of Arts from the Ataturk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2006
A Historical Panaroma of an Istanbul Neighborhood: Cihangir from the Late Nineteenth Century to the 2000s
This study can be seen as a contribution to the history of a cosmopolitan Istanbul neighborhood, Cihangir, where Greeks, Armenians, Jews, Levantines, Turks, and other Muslim and non-Muslim inhabitants lived in harmony for centuries. Based on oral history narratives by older and new inhabitants of the neighborhood as well as primary sources identified by the author, the present study aims to shed light on its cosmopolitan fabric and the changes it has undergone throughout the republican history of Turkey. It reflects its author’s perspective which situates the story of Cihangir within the framework of the story of the decline of cosmopolitan Istanbul due to the Turkification policies of the nationalist state. After a series of regrettable events like the notorious Wealth Tax of 1942, the 6-7 September riots in 1955, and the 1964 decree for the deportation of Greek nationals, Cihangir lost its original human fabric with the gradual departure of its non-Muslim inhabitants, specifically the Greeks, who were the main population in the neighborhood. It also presents the cosmopolitan mahalle life in Cihangir, especially in the 1950s and the 1960s. After a period of déclassement, however, Cihangir was reinvented in a globalizing metropolis, Istanbul. This study also discusses the process of gentrification in Cihangir and its effects on the neighborhood and the daily mahalle life there. Present day Cihangir is a culturally heterogeneous but ethnically less mixed neighborhood embracing the few remaining Greeks, Armenians, Jews and Levantines. However, it is a neighborhood still living together with its past.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Binnaz Tugba Sasanlar tarafindan Eylül 2006’da teslim edilen tezin kisa özeti
Bir Istanbul Semti’nin Tarihsel Panoramasi: On Dokuzuncu Yüzyil Sonundan 2000’lere Cihangir
Bu çalisma yüzyillardir Rum, Ermeni, Musevi, Levanten, Türk ve diger Müslüman ve gayrimüslim unsurlarin bir arada uyum içinde yasadiklari kozmopolit bir Istanbul semti olan Cihangir’in tarihine bir katki olarak görülebilir. Eski ve yeni Cihangirlilere ait sözlü tarih anlatilari ve yazar tarafindan ortaya çikarilan birincil kaynaklara dayanan bu çalisma semtin kozmopolit dokusuna ve onun Cumhuriyet tarihi boyunca geçirdigi dönüsümlere bir isik tutmayi hedeflemektedir. Bu çalisma Cihangir’in hikayesini milliyetçi devletin Türklestirme politikalari ile ilintili olarak kozmopolit Istanbul’un düsüs hikayesi içerisine yerlestiren yazarinin perspektifini yansitmaktadir. 1942 Varlik Vergisi, 6-7 Eylül 1955 olaylari, 1964’te Yunan tebaalilarin sinir disi edilmesine yol açan kararname gibi bir dizi üzücü olay sonrasinda Cihangir gayrimüslim, özellikle de semtin agirlikli nüfusu olan Rum sakinlerinin zaman içerisinde ayrilmasi sonucunda orijinal insan dokusunu kaybetmistir. Çalisma ayni zamanda özellikle 1950’ler ve 1960’larin Cihangirindeki kozmopolit mahalle hayatini da yansitmaktadir. Bununla birlikte Cihangir bir dönem geçirdigi sinifsal düsüsün ardindan küresellesen bir metropol olan Istanbul’da yeninden kesfedilmistir. Bu çalisma ayni zamanda Cihangir’de mutenalasma sürecini ve onun semt ve oradaki mahalle hayati üzerindeki etkilerini tartismaktadir. Günümüzde Cihangir kültürel anlamda heterojen ama etnik olarak daha az karisik fakat hala az sayidaki Rum, Ermeni, Musevi ve Levanten sakinlerini kucaklayan ve her seye ragmen bugünü dünü ile birlikte yasayan bir semttir.
An abstract of the thesis of Cem Bico for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2006
Liberating Narratives of Yasar Kemal: The Other Face of the Mountain Trilogy
This thesis aims to show how the novels of Yasar Kemal comprising The Other Face of the Mountain trilogy—The Wind from the Plain (1960), Iron Earth, Copper Sky (1963) and The Undying Grass (1968)—function as “liberative narratives.” After a literature review focusing on the interpretations of the author’s works based on the concept of reality and his own assertions regarding the issue, an analysis of the novels under focus provides the characteristics of the social setting in the novels and the themes whereby the liberating effect is created. Finally, the basic principles underlying the liberating qualities of the narratives are shown through an analysis of how they are constructed and related to the social context and how these narratives call the readers for political activity. It is argued that the covering of subjectivities of the protagonists—and culture as the subjectivity of the community—as factors making the objective reality in various ways, enables the author to convey the possibility of human agency. This approach sees culture as a practice. Moreover, the actualization of moral tensions within the narrative, which are formed around humanist-socialist social values, also serves to the liberating ends of the author by allowing him to convey an ethical stance that is necessary for a notion of liberation. These novels of Yasar Kemal function as liberating narratives in portraying a reality made by human beings, a socialist ethics that is actual and through the use of experience-oriented formal literary tools.
Atatürk Ilkeleri Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Cem Bico tarafindan Haziran 2006’da teslim edilen tezin kisa özeti
Yasar Kemal’in Özgürlestirici Anlatilari: Dagin Öte Yüzü Üçlüsü
Bu tez Yasar Kemal’in Dagin Öte Yüzü üçlüsünü olusturan romanlarinin—Ortadirek (1960), Yer Demir Gök Bakir (1963) ve Ölmez Otu (1968)—nasil “özgürlestirici an-latilar” olarak isledigini göstermeyi amaçlamaktadir. Yazarin çalismalarina iliskin gerçeklik kavrami çerçevesindeki yorumlari ve konuya iliskin yazarin kendi açikla-malarini içeren bir literatür taramasindan sonra, odaklanilan romanlarda özgürlestiri-ci etkinin yaratildigi toplumsal dekor ve izleklerin özellikleri çözümlendi. Son ola-rak, anlatilarin nasil kurgulandigi, toplumsal baglamla nasil iliskilendirildikleri ve okuru siyasi eylemsellige nasil çagirdiklari çözümlenerek özgürlestirici özelliklerinin altinda yatan temel ilkeler gösterilmistir. Anlatida kahramanlarin öznelliklerinin—toplulugun öznelligi olarak da kültürün—nesnel gerçekligi farkli yollarla olusturan unsurlar olarak içerilmesinin, yazara insan failliginin olanakliligini gösterme imkani tanidigi iddia edilmistir. Bu yaklasim kültürü de praksis olarak görmektedir. Ayrica, anlatilarda hümanist-toplumcu toplumsal degerler etrafinda örülmüs ahlaki gerilim-lerin güncel kilinmasi da bir özgürlesme fikri için zorunlu olan etik durusu iletme-sini saglayarak yazarin özgürlestirme amacina hizmet etmektedir. Yasar Kemal’in bu romanlari, gerçekligi insanlar tarafindan olusturulur ve toplumcu bir ahlaki güncel göstererek ve deneyim odakli edebi biçimleri kullanarak özgürlestirici anlatilar ola-rak islemektedirler.
An abstract of the thesis of Ceren Gülser Ilikan for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2006
Tuberculosis, Medicine and Politics: Public Health in the Early Republican Turkey
This study examines the struggle against tuberculosis in the early Republican Turkey in the context of health policy. The thesis explains that the population problem derived from the years between the Balkan Wars and the formation of the Republic shaped the public health area. Medicine is discussed as political, and the dimensions of the regime’s intervention in social and daily domains are introduced.
In 1930s Turkey, in the process of the formation of the nation-state, the improvement of the population qualitatively and quantitatively came onto the agenda, and methods on how to prevent population decrease are discussed. In this process, it is observed that physicians appeared as active actors. The physicians played roles in both the prevention of epidemic diseases, and public health education.
Tuberculosis is handled as one facet of the epidemic diseases problem in the early Republican period, and it is explained that the policy developed in this period in the field of health was realised actually with also the intense efforts of voluntary societies due to the financial shortages of the state. Additionally, the normalisation of the body through dealing with it in the social field and the inclusion of medicine within social control norms are revealed.
Atatürk Ilkeleri Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Ceren Gülser Ilikan tarafindan Eylül 2006’da teslim edilen tezin kisa özeti
Verem, Tip ve Siyaset: Erken Cumhuriyet Döneminde Kamu Sagligi
Bu çalisma Türkiye’de erken Cumhuriyet döneminde saglik politikasi baglaminda veremle mücadeleyi incelemektedir. Tez, Balkan Savaslari ile Cumhuriyet’in kurulusu arasindaki yillarin dogurdugu nüfus meselesinin kamusal saglik alanini sekillendirdigini anlatmaktadir. Tip, siyasi bir olgu olarak ele alinmis, ve devletin sosyal ve gündelik alanlara müdahelesinin boyutlari ortaya konmaya çalisilmistir.
1930’larin Türkiyesi’nde, ulus- devletin kurulus sürecinde nüfusun nitelik ve nicelik açisindan iyilestirilmesi gündeme gelmis, nüfus azalmasinin önüne geçmeye yönelik yöntemler tartisilmistir. Bu süreçte doktorlarin, etkin aktörler olarak ortaya çiktiklari görülmektedir. Doktorlar hem salgin hastaliklarla mücadelede, hem de saglik egitiminde rol oynamislardir.
Çalisma için seçilen verem, erken Cumhuriyet döneminde salgin hastaliklar probleminin bir ayagi olarak ele alinmis, bu dönemde saglik alaninda gelisen sosyal polikanin aslinda devletin maddi olanaksizliklari sebebiyle gönüllü derneklerin de yogun çabasi ile gerçeklestigi anlatilmistir. Buna ek olarak bedenin sosyal alanda ele alinmasi yolu ile normallestirilmesi ve tibbin sosyal kontrol normlari içermesi ortaya konmustur.
An Abstract of the Thesis of Esen Egemen Özbek for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2006
Quests for Impossible Wholeness: Time, Memory, and In-Betweenness in Marcel Proust’s A la recherche du temps perdu and Ahmet Hamdi Tanpinar’s Huzur
This thesis scrutinizes Marcel Proust and Ahmet Hamdi Tanpınar’s conceptions of time with a particular interest in the experience of modernity. The primary sources studied in this thesis are Proust’s A la recherche du temps perdu (In Search of Lost Time) and Tanpınar’s Huzur (Peace of Mind). Moreover, in order to shed more light on Tanpınar’s thought his articles are also investigated. The study incorporates literary and historical analyses to contextualize both authors’ works.
The main problem of the study is to investigate the impact of the experience of modernity on temporality. For this end, this thesis, first of all, accounts the historical transformation of the perception of time. It is possible to maintain that the experience of modernity was constructed upon a specific time perception and that this experience brought with fragmentation, transitoriness, and loss of stable ground. Proust and Tanpınar’s works are tried to be situated in this context.
The thesis argues that within this modern temporality dominated by transitoriness and elusiveness Proust and Tanpınar try to find a stable anchoring point that would resist the cruel order of time. The way of finding this stable point and wholeness is constructing links between the past and the present that would constitute the temporal continuity that they are in search of. However, both novels demonstrate that the quest for wholeness is an impossible one because wholeness is once broken and there is merely the memory of it. They are reconstruction of that wholeness in the aesthetic field.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Esen Egemen Özbek tarafından Eylül 2006’da teslim edilen tezin kısa özeti
İmkansız Bütünlük Arayışları: Marcel Proust'un Kayıp Zamanın İzinde ve Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Huzur Romanlarında Zaman, Bellek ve Aradalık
Bu tez Marcel Proust ve Ahmet Hamdi Tanpınar’ın zaman kavramsallaştırmalarını modernlik deneyimine özel bir vurgu bağlamında incelemektedir. Tez birincil kaynak olarak Proust’un A la recherche du temps perdu (Kayıp Zamanın İzinde) ve Tanpınar’ın Huzur romanlarını almaktadır. Bu eserlere ek olarak Tanpınar’ın düşüncesini daha fazla anlayabilmek için makalelerine de yer verilmiştir. Çalışma metin analizi ve tarihsel analizi birleştirmektedir.
Tezin temel problemi modernlik deneyiminin zamansallık üzerindeki etkisidir. Bu amaçla çalışma ilk olarak zaman algısının tarihsel dönüşümünü açıklamaya çalışmaktadır. Bu bağlamda modernlik deneyiminin özel bir zaman algısı üzerine kurulduğunu ve bu deneyimin beraberinde parçalanma, geçicilik ve sabit zeminin kaybını getirdiği söylenebilir. Bu tezde Proust ve Tanpınar’ın eserleri bu çerçeveye oturtulmaya çalışılmaktadır.
Tez Proust ve Tanpınar’ın geçicilik ve kayganlık tarafından belirlenen modern zamansallık içinde sabit bir nokta ve bütünlük arayışı içinde olduklarını iddia etmektedir. Bunu yapmanın yolu olarak zamansal devamlılığı sağlayacak geçmiş ile şimdi arasında bağlar kurulması ön plana çıkmaktadır. Ancak her iki eser de göstermektedir ki bu arayış imkansız bir arayıştır çünkü bütünlük ve devam bir kere kırılmış ve geriye sadece hatıraları kalmıştır. Ele alınan romanlar aranan bütünlüğün ve devamın estetik alanda yeniden kurulmalarıdır.
An abstract of the thesis of Erdem Kocabaş for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken in 2006
Political Change and Working Class Formation between 1945 – 1960 in Turkey
The conditions and properties of the working class formation between the end of the Second World War and the military intervention of 1960 have not recieved the attention they deserve from scholars working in the field of labor history. This partly has been due to the obvious weakness of the labor action and union organization in the 1950s when compared to the periods of the 1960s and 1970s. At the same time, the dominant view of labor history has prevented the period from being regarded as an attractive subject of study. The thesis tries to alter this limited approach in labor history in two ways. First of all, the selection of the period is against the general tendency of focusing on the periods where the working class is visible to the public by its colletive action as an obvious social actor. The 1950s are considered as an important period of transition in which the formation of working class accelerated, and the “amele” of the late Ottoman era became the “isçi” of modern Turkey. In addition to the choice of period, the method selected aims to go beyond the approach regarding the working class formation just as a passive result of legal regulations and economic development. An analysis of the factors affecting the class formation within their multi-level causal hierarchy and without strong deterministic relations would help us to end up with a rich checklist of working class formation in the period in question and understand the nature of the labor movement in modern Turkey.
Atatürk İlkeleri İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Erdem Kocabaş tarafından 2006’da teslim edilen tezin kısa özeti
1945 – 1960 Türkiye’sinde Siyasal Degisim ve İsçi Sınıfı Olusumu
İkinci Dünya Savası’nın sonuçlanması ile 1960 darbesi arasındaki dönemde işçi sınıfı olusumunun kosulları ve özellikleri emek tarihi alanında çalısan akademisyenler tarafından hakettigi ilgiyi görmemistir. Bu kısmen 1950’lerdeki isçi örgütleri ve eylemlerinin 1960 ve 1970’li yıllar ile karsılastırdıgında oldukça zayıf olmasına baglanabilir. Aynı zamanda, emek tarihi aranındaki egemen yaklasım, dönemin ilgi çekici bir arastırma alanı olarak görülmesini engellemistir. Bu çalısma, emek tarihi alanındaki sınırlı yaklasımı iki yönden asmaya çalısmaktadır. En basta, dönem seçimi, sadece isçi sınıfının kollektif eylemi ile toplumun gözünde belirgin bir sosyal aktör olarak ortaya çıktıgı dönemlere odaklanılması egilimine karsı durmaktadır. 1950’ler, isçi sınıfı olusumunun ivmelendigi ve Osmanlı döneminin “amele”sinin modern Türkiye’nin “isçi”sine dönüstügü bir geçis dönemi olarak ele alınmıstır. Dönem seçimindeki yaklasım kadar, tercih edilen yöntem de, isçi sınıfi olusumunu sadece yasal düzenlemelerin ve kapitalist gelisme düzeyinin edilgen bir sonucu olarak gören yaklasımları asmayı hedeflemektedir. Sınıf olusumunu etkileyen faktörlerin çok katmanlı bir neden-sonuç yapısı içinde ve güçlü baglayıcılık iliskilerini öngörmeden incelenmesi, sözkonusu dönemde isçi sınıfı olusumunu ve modern Türkiye’deki isçi hareketlerinin dogasını anlamamıza yardımcı olacaktır.
An abstract of of the thesis of Erkal Ünal for the degree of Master of Arts from the Ataturk Institute for Modern Turkish History to be taken August 2006
Invited Sojourners: A Survey of the Translations into Turkish of Non-Fiction Left Books between 1960 and 1971
Faring forth by critiquing those metaphors of and approaches to translation which are orientated by difference-centred theories, this thesis starts by turning this negating critique into an immanent path. The present study focuses on another metaphor of translation which may have a utopian blossom with an endeavour to learn from “others” in order to explore the alterity in “ourselves” and also to comprehend the commonalities that we have with others, in terms of the translation of non-fiction left books between 1960 and 1971, which can be seen as a certain concrete representation of such an ideal. If we leave aside the 1930s, left books were translated tenously in the early Republican history until the 1960s. But when the door was opened with the 1961 Constitution and the stimulation of international dynamism and internal social struggles emerged, the rate of production of such books began to escalate when compared with the past history of the Left in Turkey. In this direction, first of all, the translated books that were produced by the left movement in the early Republican period are browsed. Then the left books that were translated in the 1960s are subjected to a quantitative description. Following these two overviews, the contours of the translated literature are examined critically in terms of a product and problematic based framework. What are exposed afterwards are the sources of the political movements that could not find a representation among the political configurations of the time and accordingly were excluded from the canon, and also art criticism which increasingly was scaled down to the back of the political agenda.This thesis points at a tendency for the dissident translation activities to inspire or contribute to some theoretical debates revolving around “nativity” in the first part of the decade, but also indicates a proclivity for a direct subordination to problems of political strategy and search for models in the following years. The study comes to an end by putting forward the observation that the intellectually occlusive effect of translation, whose ambiguous character has been frequently emphasised throughout the whole thesis, began to generally overbalance at the end of the period.
Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans Derecesi için Erkal Ünal tarafından Ağustos 2006’da teslim edilen tezin kısa özeti
Davetli Misafirler: 1960 ile 1971 Arasında Türkçeye Çevrilen, Kurgusal Nitelikte Olmayan Sol Kitaplara Dair Bir İnceleme
Farklılık merkezli teorilerin yön verdiği çeviri metaforu ve yaklaşımlarının eleştirisiyle yola çıkan bu tez, söz konusu olumsuzlayıcı eleştiriyi içkin bir yola çevirerek işe başlıyor. Bu çalışma, “başka”larından öğrenerek “kendimizdeki” farklılıkları keşfetme ve başkalarıyla olan ortaklıklarımızı anlama çabasıyla ütopik bir uç verebilecek bir başka çeviri metaforunu, bir diğer deyişle sol enternasyonalizmi, bu idealin bir tür somut temsili olarak görülebilecek kurgusal olmayan sol kitap çevirileri çerçevesinde, 1960 ila 1971 yılları arasında odağa almayı amaçlıyor. 30’lu yılları dışarıda bırakırsak, Cumhuriyet tarihinin 60’lara kadar geçen döneminde seyrek bir seyir izleyen sol çeviri kitaplar, 1961 Anayasası’yla açılan kapıya varıp uluslararası devingenliğin ve ülkedeki toplumsal mücadelelerin tetiklemesiyle, solun geçmiş tarihi açısından bakıldığında niceliksel bir artışa geçmişti. Bu minvalde, ilk olarak erken Cumhuriyet dönemindeki sol hareket tarafından üretilmiş çeviri kitaplar gözden geçiriliyor. Ardından, 60’lı yıllardaki sol çeviri kitaplar niceliksel bir betimlemeye tabi tutuluyor. Bu iki genel bakışın sonrasında ise, önce mevcut çeviri literatürünün ana hatları ürün ve sorunsal odaklı bir çerçeve içinde eleştirel bir şekilde inceleniyor. Daha sonra ise dönemin siyasi kümelenmelerinde temsil bulamayarak kanon dışına itilen siyasi hareketlerin ve siyasi gündemin gitgide arka sıralarına düşmüş olan sanat eleştirisinin kaynakları serimleniyor. Onyılın ilk yarısında “yerlilik” odaklı bazı teorik tartışmalara esin vermiş, ya da katkıda bulunmuş muhalif çeviri faaliyetlerinin, yıllar ilerledikçe siyasi strateji sorunları ve model arayışlarına giderek dolaysızca bağımlı kılındığı şeklindeki bir eğilime işaret eden bu tez, müphem niteliğinin altı sıklıkla çizilen çevirinin entelektüel açıdan kapatıcı etkisinin dönemin sonunda genel olarak ağır basmaya başladığı gözlemini öne sürerek sona eriyor.
An Abstract of the Thesis of Hacer Sözbir for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2006
The Nature and Characteristics of the Major Kurdish Movements: An Analysis of Kurdish Movements from the Bedirhan Rebellion (1847) to the Sheikh Said
Rebellion (1925)
This work evaluates the important Kurdish rebellions, which are the Bedirhan Rebellion (1847), the Sheikh Ubeydullah Rebellion (1880), the Koçgiri Rebellion (1921) and the Sheikh Said Rebellion (1925). While the first three of the rebellions took place during the Ottoman era, the last one, the Sheikh Said rebellion broke out in republican Turkey. The aim of this work is to introduce the continuity and differentiation in the Kurdish rebellions; nevertheless, it does not attempt to explain the history of Kurdish nationalism inasmuch as nationalism constitutes only one aspect of the latter two rebellions mentioned above. The centralization attempts of the state that started from the Tanzimat period and continued into the republican era were a major threat to the local Kurdish aghas and sheikhs. The Bedirhan rebellion and the Sheikh Ubeydullah rebellion were typical examples of resistance against the centralization of the Ottoman state, and they broke out in order to preserve old prerogatives and expand the authority of the tribal leaders over Ottoman Kurdistan. In spite of the changing slogans and the diversity of the participants, the local Kurdish leaders were the main actors of the Koçgiri rebellion and the Sheikh Said rebellion, since any government intervention or centralization endeavor was a challenge to their authority. However, a nationalistic dimension was added to the Kurdish movement in the twentieth century. This new dimension stemmed from the educated Kurds, who evolved from self-awareness to nationalism and participated in the Koçgiri and Sheikh Said rebellions. Nevertheless, it would be misleading to refer one or two reasons and to rely exclusively on the nationalist discourse with respect to the Kurdish movements. Being aware of this reality, this thesis discusses the issue within a larger context of the Tanzimat, the Hamidian period, and the Republican era.
Boğaziçi Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Hacer Sözbir tarafından Eylül 2006’da teslim edilen tezin kısa özeti
Başlıca Kürt Ayaklanmalarının Niteliği ve Genel Özellikleri: Bedirhan Ayaklanmasından (1847) Şeyh Said Ayaklanmasına (1925) Kürt Hareketlerinin Bir İncelemesi
Bu çalısma önemli Kürt ayaklanmalarından, Bedirhan ayaklanması (1847), Seyh Ubeydullah ayaklanması (1880), Koçgiri ayaklanması (1921) ve Seyh Said ayaklanmasını (1925) değerlendirmektedir. İlk üç ayaklanma Osmanlı döneminde meydana gelmisken, Seyh Said ayaklanması Cumhuriyet döneminde yasanmıstır. Bu çalısmanın amacı, Kürt isyanlarındaki devamlılık ve farklılasmayı ortaya çıkarmaktır. Bununla birlikte, bu Kürt milliyetçiliğinin tarihsel gelisimini anlatmak anlamına gelmemektedir. Zira, Kürt milliyetçiliği bahsedilen ayaklanmalardan yalnızca son ikisi için sebepler arasında sayılabilir. Tanzimat dönemiyle baslayan ve Cumhuriyet döneminde de süren devletin merkezilesme çabaları, Kürt ağaları ve seyhleri için çok ciddi bir tehdit olusturuyordu. Bedirhan ayaklanması ve Seyh Ubeydullah ayaklanması, Osmanlı Devleti’nin merkezilesmesine karsı direnme hareketlerinin tipik örnekleri olup, asiret liderlerinin eski imtiyazlarını korumak ve Osmanlı Kürdistan’ı üzerindeki otoritelerini genisletmek için çıkardıkları isyanlardır. Değisen sloganlara ve katılımcıların çesitliliğine rağmen, her türlü devlet müdahelesini ve merkezilesme çabasını otoritelerine karsı tehdit olarak algılayan yerel Kürt liderler, Koçgiri ve Seyh Said ayaklanmalarının da en önemli aktörleriydi. Bununla birlikte, yirminci yüzyılda Kürt hareketine milliyetçi bir boyut eklendi. Bu yeni boyut, Koçgiri ve Seyh Said ayaklanmalarına da katılan, Kürtlük bilincinden milliyetçiliğe doğru
evrilen eğitimli Kürtlerden kaynaklanıyordu. Bununla beraber, Kürt hareketleri sözkonusu olduğunda, bir ya da iki sebepten bahsetmek ve milliyetçi söylemlere dayanmak yanıltıcıdır. Bunun bilincine vararak, bu tezde konu, Tanzimat, Abdulhamid dönemi, ve cumhuriyet dönemini de içine alan genis bir bağlamda tartısılmaktadır.
An abstract of the thesis of Helin Özge Burkay for the Degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2006
Social Policy of Urban Transformation: Social Housing Policies in Turkey from the 1980s to Present
This thesis analyzes the post-2000 policies of social housing in Turkey with reference to urban transformation and gentrification attempts on the one hand and social policies directed at the redefinition of the position of the poor in urban society on the other hand. The aim is to historicize the current developments taking place in the low-income housing in the context of post-1980 capitalist urbanization with a special emphasis on the relation between the formation of the squatter settlements (gecekondus) and state regulation through different legal and institutional frameworks in time. The legal framework of ongoing gecekondu transformation projects crystallize the embedded intentions and mentality of the new strategy of the state with the peculiarities of the Turkish case like the specific role of informality, the upward mobility motivation of the gecekondu residents, their articulation with the urban life in one way or another as well as the state’s reluctance for regulating the issue through formal housing and preferring to set the terms of the bargaining with the gecekondu residents by means of electoral politics and reconstruction amnesties in a social and economic setting of free market in the post-1980 period. The main argument of this thesis is that the current policies of the state regarding the transformation of the gecekondu areas reflect a radical change in the patterns of regulating the urban poor through housing measures different than the previous periods with implications relevant to the overall organization of the urban space in the post-2000 period.
Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Helin Özge Burkay tarafından Eylül 2006’da teslim edilen tezin kısa özeti
Kentsel Dönüşümün Sosyal Politikası: Türkiye’de 1980lerden Günümüze Sosyal Konut Politikaları
Bu tez Türkiye’de 2000 sonrası sosyal konut politikalarını, bir yandan kentsel dönüşüm ve soylulaştırma girişimlerini diğer yandan kent yoksullarının konumunu yeniden tanımlamaya yönelik sosyal politikaları göz önünde bulundurarak incelemektedir. Amaç, düşük gelir gruplarına yönelik konut politikalarında 2000 sonrasında yapılan yasal ve kurumsal değişikliklerin, 1980 sonrası kapitalist kentleşme bağlamında, devlet ve gecekondu ilişkisinin değişimini de vurgulayarak tarihselleştirilmesidir. Devam eden gecekondu dönüşüm projeleri devletin
gecekondulara ilişkin yeni stratejisini belirginleştirmekte; aynı zamanda enformel ekonominin, gecekondu sakinlerinin yukarı hareketlilik motivasyonlarının ve kent hayatıyla eklemlenme yöntemlerinin çerçevesini çizmektedir. Bu projelerin yasal çerçevesi devletin son yıllara kadar bir politika olarak formel konut sunumunu bu alanda alternatif olarak görmekte tereddüt etmesinin ve bunun yerine gecekondu sakinleriyle seçim politikaları ve imar afları dolayımıyla pazarlık içinde olmasının dinamiklerinin de tartışılmasını sağlamaktadır. Bu bağlamda, bu tez, 2000 sonrası düşük gelir gruplarına yönelik konut politikalarının, devletin gecekondularla ilişkisi bakımından incelendiğinde, daha önceki dönemlerden farklı bir çerçeveye oturduğunu ve bu çerçevenin 1980 sonrası sosyal ve ekonomik değişimler ekseninde kent mekanının serbest piyasanın ve küresel ekonominin gereklerine uygun olarak yeniden düzenlenmesine yönelik uygulamalarla beraber anlaşılması gerektiğini iddia etmektedir.
An abstract of the Thesis of Mustafa Akyol for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2006
The Origin of Turkey's Kurdish Question: An Outcome of the Breakdown of the Ottoman Ancien Régime
This thesis looks at the impact of the transformation of Ottoman society from a multi-ethnic, religious and decentralized structure (i.e. the Ottoman Ancien Régime) to a modern nationhood on its Kurdish citizens. The roots of the Kurdish discontent with Turkish authority are traced back to the reaction of the Kurdish notables to the centralization reforms of the Tanzimat period. The main focus of the thesis is, though, on the period of revolutionary transformation from the Ottoman Empire to the Turkish Republic. Until the official destruction of the empire, under which the symbols of the Ottoman Muslim millet had served as a common bond between Turks and Kurds, the latter stayed devoted to the former’s struggle for survival and independence. However, after 1922, and especially from 1924, the radical emergence of the modern identity of the Turkish Republic alienated the Kurdish population and hence came Kurdish rebellions. The thesis argues that the fall of the Ottoman Ancien Régime and the subsequent modernization was inevitable, however the methods and the pace of nation-building could have been different; in a sense, more evolutionary than revolutionary in nature. Why that course wasn't opted and how this influenced the Kurdish question of Turkey is analyzed by examining key historical facts of the time through an extensive survey of the literature relating to that early period of the
Turkish Republic.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Mustafa Akyol tarafindan Eylül 2006’da teslim edilen tezin kisa özeti
Türkiye'nin Kürt Sorununun Kökeni: Osmanli 'Eski Rejim'inin Yikilmasinin Sonucu
Bu tez, Osmanli toplumunun çok-etnisiteli, dini ve adem-i merkeziyetçi Osmanlicilik'tan modern bir ulusa radikal bir dönüsüm süreciyle geçisinin Kürt yurttaslar üzerindeki etkisini ele almaktadir. Her ne kadar tez, Kürt sorununun arka planini Kürt yerel liderlerin Tanzimat dönemindeki merkezilestirme reformlarina dayandirarak 19. yüzyilin ortalarina kadar geriye gitse de, ana odak noktasi, Osmanli Imparatorlugu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne geçis dönemidir. Tezde, Osmanli Imparatorlugu'nun resmi olarak yikilmasina dek, imparatorlugun "Müslüman milleti"ne ait deger ve sembollerinin Türkler ve Kürtler arasinda hala bir bag olarak etkili oldugu ve Kürtleri Türklerin hayatta kalma ve bagimsizlik kazanma davasina bagladigi savunulmaktadir. Ancak 1922'den, özellikle de 1924'ten sonra, Türkiye Cumhuriyeti’nin modern kimliginin radikal bir biçimde belirginlesmesi Kürt nüfusu yabancilastirmis, bir tepki olarak Kürt milliyetçiligi güçlenmis ve buradan da Kürt isyanlari dogmustur. Tez, ulus devletler çaginda Osmanliciligin çöküsünün kaçinilmaz oldugunu vurgulamakta, ancak ulus-insasinda kullanilan yöntemler ve hizin farkli olmus olabilecegini savunmakta, "devrimsel yerine evrimsel bir yaklasim olabilirdi" görüsünü savlamaktadir. Bu yaklasimin neden hayata geçme sansi bulamadigi ve bunun Türkiye'nin Kürt sorunun nasil etkiledigi, tez boyunca, Türk tarihinin söz konusu dönemiyle ilgili literatürün kapsamli bir incelemesi yoluyla ortaya konmaktadir.
An abstract of the thesis of Nurçin Ileri for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken August 2006
The Story of a Transition: The Organization and the Reception of the Bergama Movement
This study scrutinizes the way of organization, the demands, the conflicts and the dynamics of the Bergama Peasant Movement which started fifteen years ago and has been amortizing after 2003. Not the movement itself, but “how the movement was reflected and perceived by the other groups” is the basic subject of this study. Considering the economic, political and juridical agenda of Turkey, how the popular media interpreted the movement and the transformation in the reflections of the media about the movement and its implications will be analyzed. Bergama Peasant Movement – thought to have a social basis –inspired and guided following environment and peasant movements methodologically. However, the popular media articulate the movement different development discourses according to the agenda of Turkey. The press first confirmed and attempted to articulate the movement with modernization and democratic development discourse in Turkey. But then, popular media initiated to criminalize the movement since it was believed that the movement hindered economic development. The mass media both gave place to and reflected the movement according to both the socio-economic conditions and the reactions of the actors to these conditions. Yet, it reduced the movement to only an environmentalist one and tried to articulate this struggle to the politics of democratic development and then sustainable economic development, thus ignored the villagers’ struggles for their basic rights such as right to live and protection of habitation. This study is thought to underline a period of economic, political, and juridical tensions in Turkey.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Nurçin Ileri tarafindan Agustos 2006’da teslim edilen tezin kisa özeti
Bir Degisimin Hikayesi: Bergama Hareketi’nin Örgütlenmesi ve Alimlanmasi
Bu çalisma, yaklasik on bes yil önce baslamis ve 2003’te sönümlenmis olan Bergama Köylü Hareketi’nin örgütlenme biçimini, taleplerini, çeliskilerini ve dinamiklerini incelemektedir. Hareketin kendisi degil, “bu hareketin farkli gruplar tarafindan nasil yansitildigi ve alimlandigi,” bu çalismanin temel konusudur. Türkiye’nin ekonomik, politik ve hukuki gündemi göz önünde bulundurularak, popüler medyanin bu hareketi nasil yorumladigi ve medyanin bu hareketi yansitis biçimindeki degisimler ve bunun anlamlari analiz edilmektedir. Toplumsal bir tabani oldugu düsünülen Bergama Köylü Hareketi kendisinden sonra gelen çevre ve köylü hareketlerine yol göstermis ve örnek olmustur. Fakat popüler medya, hareketi Türkiye’nin farkli gündemlerine göre kalkinma söylemlerine eklemlemistir. Baslangiçta hareketi olumlamis ve modernlesme ve kalkinma söylemlerine eklemlemistir. Daha sonra ise, bu hareketin ekonomik kalkinma önünde bir engel teskil ettigini düsündügü için, hareketi kriminalize etmistir. Kitle medyasi sosyo-ekonomik durumlara ve aktörlerin bu duruma verdigi tepkilere göre, harekete yer vermis ve yansitmistir. Ancak hareketi sadece çevreci bir harekete indirgeyerek, onu önce demokratik kalkinma, daha sonra sürdürülebilir ekonomik kalkinma politikalarina eklemlemeye çalisarak, köylülerin yasam hakki ve yasam alanini koruma gibi temel mücadelelerini göz ardi etmistir. Böyle bir çalismanin, Türkiye’de bir dönem ekonomik, politik ve hukuki gerilimlerin altini çizecegi düsünülmektedir.
An abstract of the thesis of Osman Öztürk for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken in October 2006
The Labor Unionism of 1946
During the transition to a multi-party system in Turkey during 1946, the prohibition of founding societies “based on class” was lifted. Thus, the way was open to unionist organizations. At this turning point of the Republic’s history, socialists had been forced to work underground to establish legal parties and take their place in the political arena. The Türkiye Sosyalist Partisi (TSP), the Turkish Socialist Party, and the Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisi (TSEKP), the Turkish Socialist Workers and Peasants Party, were founded and started to organize unions. Although the two parties adopted different methods in organization, this unionist experience conducted by the supporters of TSP and TSEKP is known as “Labor Unionism of 1946” in the Turkish unionist literature.
Both socialist parties and the unions that were founded by their supporters were closed on December 16, 1946 by the Martial Law Command. Labor Unionism of 1946, even though it lasted only a short period, was organized in a noticeable and speedy fashion among the working class. The prohibition of the Labor Unionism of 1946 which was essentially of a socialist worldview based on class unionism opened the way to a different type of unionism that is known as the “Labor Unionism of 1947” in Turkey. The Labor Unionism of 1946 and the developments that took place around it, is an early example of indicating how a multi-party system would take shape in Turkey and provide clues for the understanding of Turkish politics and the history of the labor class.
Atatürk Ilkeleri Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Osman Öztürk tarafindan Ekim 2006’da teslim edilen tezin kisa özeti
1946 Sendikaciligi
Türkiye’de çok partili yasama geçildigi 1946 yilinda Cemiyetler Kanunu’nda degisiklik yapilarak “sinif esasina müstenit” cemiyet kurma yasagi kaldirildi. Böylece sendikal örgütlenmenin önü açildi. Cumhuriyet tarihinin bu önemli kirilma noktasinda, uzun yillar boyunca yasa disi çalisma kosullarina itilmis olan sosyalistler de yasal partiler kurarak siyasal yasamda yerlerini almaya çalistilar. Türkiye Sosyalist Partisi (TSP) ve Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisi (TSEKP) kuruldu ve sendikalari örgütlemeye basladilar. Örgütlenmede farkli modeller izlemis olsalar da, TSP ve TSEKP yandaslari tarafindan yürütülen bu sendikal deneyim Türkiye sendikacilik literatüründe “1946 Sendikaciligi” olarak tanimlanir.
Her iki sosyalist parti ve bu partilerin yandaslari tarafindan kurulan sendikalar 16 Aralik 1946 tarihinde Sikiyönetim Komutanligi tarafindan kapatildi. 1946 Sendikaciligi sinirli bir zaman diliminde de olsa isçi sinifi arasinda dikkat çekici bir hizla ve yayginlikta örgütlendi. Ana karakteri sosyalist dünya görüsüne dayali sinif sendikaciligi anlayisi olan 1946 Sendikaciligi’nin bu sekilde yasaklanmasi, Türkiye’de “1947 Sendikaciligi” olarak da adlandirilan bir baska sendikal tarzin önünü açti. 1946 Sendikaciligi ve onun etrafinda gelisen bu olaylar Türkiye’deki çok partili yasamin ilerideki yillarda nasil sekillenecegini ve sinirlarini gösteren erken bir örnektir ve Türkiye siyasetini ve isçi sinifi tarihini anlamak için önemli ipuçlari saglamaktadir.
An abstract of the thesis of Özlem Bülbül for the degree of Master of Arts from the Ataturk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2006
Remzi Oguz Arik and Cultural Nationalism in Turkey
Taking into consideration the historical development of nationalism in Turkey, it is not possible to claim that it followed a unique path. In fact, considering nationalism on the axis of Turkey needs in a way to take into account the intellectual accumulation these different perspectives put forward. At this point, cultural nationalism indicates an entirety of intellectual standings which are undeniable. The historical agenda of Turkey is rich with the cultural nationalist discourse that signified culturally extensive ideas on the basis of nationalism. Anatolia has been
host to many nationalist discourses from the late era of the Ottoman Empire until today. The Anadoluculuk Movement, or Anatolian Nationalism, played a significant role in the historical development of one of the nationalist discourses, cultural nationalism. Within the Anadoluculuk Movement were three succeeding intellectual waves. This thesis concentrates on the second wave of the Anadoluculuk Movement throughout the 1930s and especially 1940s, the years that symbolized the golden age of nationalist currents in Turkey, and nationalist understanding of Remzi Oguz Arik, who became a significant representative of this school of thought.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Özlem Bülbül tarafindan Eylül 2006’da teslim edilen tezin kisa özeti
Remzi Oguz Arik ve Türkiye'de Kültürel Milliyetçilik
Milliyetçilik akiminin Türkiye'deki tarihsel gelisimi söz konusu oldugunda bunun tek bir yoldan ibaret oldugunu iddia etmek mümkün degildir. Aslinda milliyetçiligi Türkiye ekseninde düsünmek bir anlamda da bu farkli bakis açilarinin ortaya koyduklari entelektüel birikimi göz önüne almayi gerektirir. Kültürel milliyetçilik tam da bu noktada yadsinamaz bir entelektüel duruslar bütününü ifade ediyor. Milliyetçilik temelinde kültürel yogunluklu bir bakisin egemen oldugu kültürel milliyetçilik söylemi açisindan Türkiye'nin tarihsel ajandasi oldukça zengindir. Anadolu, Osmanli Imparatorlugu'nun son zamanlarindan günümüze degin ideolojik platformda pek çok milliyetçilik söylemine ev sahipligi yapmistir. Bu söylemlerden biri olan kültürel milliyetçiligin Türkiye'deki tarihsel gelisiminde, Anadoluculuk akimi pek çok açidan önemli bir rol üstlenmistir. Anadolu milliyetçiligi olarak da adlandirilan Anadoluculuk akimi çerçevesinde birbirini bir anlamda takip eden üç entelektüel dalga oldugu söylenebilir. Bu çalisma, Türkiye'deki milliyetçilik akimlarinin altin çaglarini yasadiklari 1930'lu ve özellikle de 1940'li yillarin egemen Anadoluculuk söylemini simgeleyen ikinci dalga Anadoluculuk ve bu entelektüel durusun önemli bir temsilcisi durumundaki Remzi Oguz Arik'un milliyetçilik anlayisi üzerine yogunlasmaktadir.
An Abstract of the Thesis of Pinar Farimaz for the degree of Master of Arts from the Atatiirk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2006
The Reconstruction of "Hegemonic Masculinity:" An Analysis through Erkekçe, 1981-1990
This thesis strives to delineate how "hegemonic masculinity" was reconstructed in the 1980s, especially through focusing on the economic and cultural atmosphere of the decade. The indispensable motive in designating the 1980s as a proper ground for this thesis lies precisely behind the notion of "social alteration" on account that its impacts on the social codes (morality, culture, and organizations) and on social figures (the image of woman and man, the perception of masculinity and femininity, and for sure, ideals concerning these images and perceptions) are precious sources in terms of putting forth a masculinity study for consideration. In brief, the "socio-economic structure" of the 1980s- maybe it does not give the appearance of an indisputable rupture in comparison with the previous years in which a liberal economic leap was materialized in Turkey, when it is considered together with the "global triumph of capitalism," had a conspicuous influence on the social configuration, in this connection, on the issues of "gender," "identity," and "lifestyle." Here it is why the 1980s were preferred as a case for this masculinity study; however, my main purpose is not to claim that the neo-liberal discourse spreading throughout the world contributed to a dramatic transformation in gender relations, but rather to insist that gender relations or "sexual politics," which have persisted in a certain way (homophobia and subordination of woman) for a long time, were reproduced in a different state within the discourse of neo-liberalism. At this point, to support my argument, throughout the thesis, the press will be regarded as an important mechanism of establishing hegemony to which is applied in the process of "persuasion." However, apart from the mechanism of establishing hegemony, one more definition of the press, especially of Erkekçe will be employed in the thesis; it is the network of "popular culture." In this manner, Erkekçe, as an important part of popular culture in the 1980s or as an important "persuasion" mechanism in creating the "consent," will have the privileged position throughout this thesis, especially while elaborating on how hegemonic masculinity was reconstructed in the 1980s within the neo-liberal discourse.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü'nde Yüksek Lisans Derecesi için Pinar Farimaz tarafindan Eylül 2006'da teslim edilen tezin kisa özeti
"Hegemonik Erkekligin Yeniden insasi: Erkekçe üzerinden bir Analiz, 1981-1990
Bu tez, "hegemonik erkekligin" 1980'lerde nasil yeniden insa edildigini özellikle on yilin ekonomik ve kültürel atmosferine odaklanarak betimlemeye çalismaktadir. 1980'leri bu tez için uygun bir zemin olarak belirlemedeki vazgeçilmez neden kesinlikle "sosyal degisim" nosyonunun ardinda yatar ki bu nosyonun sosyal kodlar (ahlak, kültür ve organizasyonlar) ve sosyal figürler (kadin ve erkek imgesi, kadinlik ve erkeklik imgesi ve elbette bu imge ve algilara iliskin idealler) üzerindeki etkisi bir erkeklik çalismasi ortaya koymak acisindan kiymetli bir kaynaktir. Kisacasi 1980'lerin sosyo-ekonomik yapisinin - belki Turkiye'de liberal ekonomik atilimlarin gerçeklestirildigi önceki yillara kiyasla kesin bir kopus izlenimi vermez, "kapitalizmin global zaferi" ile birlikte düsünüldügünde, sosyal düzen ve dolayisiyla "toplumsal cinsiyet," "kimlik" ve "yasam biçimi" meseleleri üzerine çarpici bir etkisi olmustur. Tam da bu nokta 1980'lerin bu erkeklik çalismasi için neden temel bir çerçeve olarak tercih edildigini vurgular, bununla beraber benim baslica amacim dünyayi çepeçevre saran neo-liberal söylemin toplumsal cinsiyet iliskilerinde dramatik bir dönüsüme yol açtigini iddia etmek degil aksine toplumsal cinsiyet iliskilerinin veya çok zamandir belirgin bir dogrultuda (homofobi ve
kadinin ikincilligi) sürüp giden "cinsel politikalarin" neo-liberal söylem içinde bir baska kertede yeniden üretildigi hususunda israrci olmaktir. Bu noktada, tez boyuca savimi
desteklemek için basin, "ikna" sürecinde basvurulan önemli bir hegemonya olusturma mekanizmasi olarak ele alinacaktir. Bununla beraber, hegemonya olusturma
mekanizmasi disinda basinin özellikle Erkekçe'nin bir betimlemesi daha yani "populer kültür" agi seklindeki tanimi sikça kullanilacaktir. Buna ilaveten Erkekçe, 1980'lerde
populer kültürün önemli bir parçasi olarak ya da "riza" yaratmada önemli bir "ikna" mekanizmasi olarak tez boyunca öncelikli bir pozisyona sahip olacaktir bilhassa
hegemonik erkekligin 1980'erde neo-liberal söylem içinde nasil yeniden insa edildigini detaylariyla incelerken.
An abstract of the thesis of Selin Dingiloğlu for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken in September 2006
The Statist Industrialization and the Formation of Industrial Working Class in the Early Republic
The basic concern of this master’s thesis is to develop a historical approach towards the statist industrialization initiated in early 1930s and the formation of Turkish industrial working class with its economic, social, ideological and political aspects. It tries to ascertain how the state-owned enterprises Sümerbank and Etibank shaped the profile of the industrial working class and what sort of an influence they had on the intra-class composition and inter-class relations. Those state-owned factories went beyond being merely a production plant and provided other facilities such as housing, training activities, and so on. In this way, the industry complexes contributed to the provisioning and the reproduction of the labour force required by the statist industrialization. The policies pursued by those enterprises had an impact also on the formation and representation of the class identity of industrial workers. Depicting how those impacts were experienced by workers, this thesis examines the labor movement, including both the period before and after the ban on unionization.
Atatürk İlkeleri İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Selin Dingiloğlu tarafından Eylül 2006’da teslim edilen tezin kısa özeti
Erken Cumhuriyet Döneminde Devletçi Sanayileşme ve Sanayi İşçi Sınıfının Oluşumu
Bu tezin amacı, 1930’ların ilk yarısında başlayan devletçi sanayileşme politikalarına ve bu bağlamda ekonomik, sosyal, ideolojik ve siyasi boyutlarıyla Türkiye sanayi işçi sınıfının oluşumuna tarihsel bir yaklaşım geliştirmektir. Tezde, Sümerbank ve Etibank devlet işletmelerinin sanayi işçisi profilini nasıl şekillendirdikleri ve sınıf içi kompozisyon ve sınıflararası ilişkiler üzerinde nasıl bir etkide bulundukları incelenmektedir. Bu devlet işletmeleri sadece bir üretim mekanı olmanın ötesine geçerek konut, eğitim ve benzeri faaliyetler içinde bulunurlar. Bu yönüyle bu sanayi kompleksleri, devletçi sanayileşmenin ihtiyaç duyduğu emek gücünün sağlanması ve yeniden üretiminde rol üstlenirler. Bu işletmeler tarafından izlenen politikalar, sanayi işçi sınıfının oluşumu ve sınıf kimliğinin sunumu üzerinde de etkili oldu. Tez, bu etkinin işçiler tarafından nasıl deneyimlendiğini aktararak, sendikalaşma yasağı öncesi ve sonrası emek hareketini ele almaktadır.
An abstract of the Thesis of Yahya Bostan for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken August 2006
The United States’ Efforts at Being a Great Power and Its Effects on Ottoman-United States Relations at the End of the Nineteenth Century
The history of the relations between the Ottoman Empire and the United States has roots in the beginning of the nineteenth century. This relationship which was officially recognized in 1830, become problematic after the 1870s. Missionary activities and educative studies of American citizens in the Ottoman lands were carried out from the beginning of the relations. But, the break out of nationalist problems and Americans’ relative support to the favor of Bulgarian and Armenian uprisings carried Ottoman-American relations to a different dimension.
This thesis discusses those changes and transformations in Ottoman-American relations. Revision parameters in the relations are investigated without ignoring Ottoman foreign policy, the balance of power of the nineteenth century and Empire’s relations with the other Great Powers.
The most important result achieved in the research is that Ottoman-American relations were directly connected to American foreign policy preferences. Until the Civil War in America, they adopted a relatively isolationist policy and relations with the Ottomans mainly were executed free of problems. However, after the 1880s, especially after the changing conjuncture with the Berlin Treaty of 1878, interventionist inclinations in Washington gained power. It affected Ottoman-American relations in the case of the nationalistic uprisings and missionary activities.
Furthermore, American policies for the sake of being a great power are also evaluated in the thesis by drawing attention to the embassy debates. The United States’ desire to upgrade the rank of its diplomatic representative in Istanbul from the ministry to embassy and the Ottoman’s resistance to this promotion was an explanative and typical example of Ottoman-American relations at the end of the nineteenth century.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Yahya Bostan tarafindan Agustos 2006’da teslim edilen tezin kisa özeti
On dokuzuncu yüzyil sonu Amerikan’in Büyük Güç Olma Çabalari ve Bunun Osmanli-Amerikan Iliskilerine Etkisi
Osmanli-Amerikan iliskilerinin tarihi on dokuzuncu yüzyil baslarina uzanir. 1830’da resmi hüviyete bürünen bu iliski, inisli çikisli boyutuyla 1870’lerden sonra problemli bir hale gelmeye basladi. Misyonerlik faaliyetleri ve Amerikalilarin Osmanli topraklarindaki egitim çalismalari iliskilerin basindan beri yürütülüyordu. Fakat Osmanli Imparatorlugu’nda milliyetçilik sorunun bas göstermesi ve Bulgar ve Ermeni kalkismalarinin Amerikalilardan buldugu destek Osmanli-Amerikan iliskilerini farkli bir boyuta tasidi.
Bu tez Amerikan-Osmanli iliskilerindeki bu degisimi ele almaktadir. Osmanli Imparatorlugu’nun on dokuzuncu yüzyil Avrupa denge politikasini ve diger büyük güçlerle olan iliskisini göz ardi etmeksizin, Osmanli-Amerikan iliskilerindeki degisim parametreleri arastirilmistir.
Arastirmada ulasilan sonuç Osmanli-Amerikan iliskilerinin Amerika’nin dis politika tercihleri ile dogrudan baglantili oldugudur. Amerikalilar iç savasa kadar görece izolasyonist bir politika benimsemis ve Osmanli ile iliskileri temelde sorunsuz gitmistir. Fakat 1880’lerden sonra, özellikle Avrupa’da 1878 Berlin Anlasmasi ile de degisen konjonktür sonrasi, Washington’da daha müdahaleci egilimlerin güç kazanmasi, Amerikan-Osmanli iliskilerini milliyetçi isyanlar ve misyonerlik baglaminda etkilemistir.
Dahasi tezde elçilik tartismalarina da dikkat çekilerek, Amerika’nin büyük güç olma yolunda uyguladigi politikalar degerlendirilmistir. Amerika’nin Istanbul’daki orta elçilik seviyesindeki diplomatik temsilcigini büyük elçilige çevirmeye çalismasi ve Babiali’nin buna yaklasik on yil direnmesi, on dokuzuncu yüzyil sonu Osmanli-Amerikan iliskilerini açiklar mahiyettedir.
An abstract of the thesis of Alpkan Birelma for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2007
Three Cases of Worker Mobilization in Contemporary Turkey
This thesis examines three cases of contemporary worker mobilizations with the aim of unionization in Turkey. Special emphasis is devoted to the investigation of the participant workers’ experiences and agency. It is argued that there is an ever-present temptation to objectify and distance the working class due to the unequal power relations in our global society. Thanks to the rise of neo-liberalism at the ideological level and the concomitant rise of post-fordism, this temptation has become even stronger, in line with the fact that the extent of the rule of the capital has strengthened itself. Hence workers’ experiences have become degraded, and their agency neglected.
The investigation of three mobilizations reveals the particular difficulties the workers faced on the way to unionization due to the legal restrictions and the economic conditions as can be seen in high rates of unemployment and low job security. Emphasis is given to the ways in which workers attempted to overcome the mentioned difficulties by way of workers’ agency. The data consists of observations made during the mobilizations and afterwards, and the detailed interviews with the participants. How those workers perceived and expressed their experiences, as necessarily it is, in cultural terms is especially scrutinized, following E. P. Thompson’s inspiring contributions.
This thesis illuminates the workers’ agency, and focuses on the more indigenous worker strategies, cultural practices and active work-group social relations such as the formation of solidarity, cohesion and networks among workers, instead of focusing on the external factors, such as union involvement, or pure economic factors on which conventional works mainly concentrate.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Alpkan Birelma tarafindan Eylül 2007’te teslim edilen tezin kisa özeti
Günümüz Türkiye’sinde Üç Isçi Hareketi Örnegi
Bu tez Türkiye’de sendikalasmayi hedef alan üç güncel isçi hareketini incelemektedir. Hareketlerde yer alan isçilerin deneyimlerine ve özneliklerine özel bir önem atfedilmistir. Günümüz küresel toplumunda isçi sinifini nesnelestirme ve uzaklastirmaya yönelik –daima var ola gelmis olan– bir egilim oldugu iddiasi ile yola çikilmistir. Ideolojik alanda neo-liberalizmin ve ona eslik eden post-fordizmin yükselisi ile bu egilim, sermayenin egemenliginin güçlenmesi ile denk düsecek sekilde daha da güçlenmistir. Bu yüzdendir ki isçilerin deneyimleri degersizlestirilmekte ve öznelikleri yok sayilmaktadir.
Üç hareketin incelenmesi isçilerin sendikalasirken karsilastiklari yasal sinirlamalar ve yüksek issizlik, düsük is güvencesi gibi ekonomik kosullardan kaynaklanan zorluklari ayrintisiyla ortaya koymaktadir. Tezde isçilerin bu zorluklari hangi yollarla asmaya çalistiklarina agirlik verilmistir. Kullanilan veriler, hareketler sürerken ve sonrasinda yapilan gözlemlere ve katilimcilarla yapilan ayrintili görüsmelere dayanmaktadir. E. P. Thompson’in ilham verici katkilarinin izinden gidilerek, isçilerin yasadiklari deneyimleri, zorunlu olarak kültürel terimlerle, nasil algiladiklari ve ifade ettikleri özellikle irdelenmistir.
Bu tez isçilerin özneligine egilmektedir. Geleneksel çalismalarin odaklandigi sendika etkisi ya da ekonomik etkenler gibi dissal etkenlerden ziyade isçilerin kendi stratejilerine, kültürel pratiklerine ve dayanismanin, bagliligin, aglarin olusturulmasi gibi isyerindeki etkin toplumsal iliskilerine odaklanmaktadir.
An abstract of the Thesis of Anna Vakali for the degree of Masters of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2007
Agreements and Friendship between Greece and Turkey in 1930: Contesting Nationalist Discourses and Press Reactions
The signing, among others, of a “friendship agreement” between Greece and Turkey in 1930 has been coined by official nationalist discourses as the initiation of a brand new “friendship-era” between the two nations. This rupture though was undermined by the fact that the signing followed only few years after the end of the Greek-Turkish war in 1922, and the ethnic tensions that the ten-year-long fighting had brought as its unavoidable repercussion. This thesis, after a brief analysis of the international matrix in which the Greek-Turkish rapprochement was concluded, proceeds to a two-fold analysis: On the one hand it reconstructs the nationalist discourses -mirrored in parliament debates and public speeches, as well as the regime-loyal press, that is, the Venizelist ??e??e??? ??µa (Free Tribune), and the Turkish Cumhuriyet (Republic)- with which both the Venizelist and the Kemalist government justified in public the followed policy and attempted to render the other party as a “trustable” and “new” partner, disentangling it thereby from past connotations, while presenting themselves as fully supported by both countries’ “public opinion.” On the opposite pole, it seeks to shed light on the differences evolving between these official nationalist discourses and oppositional/popular ones. With that aim it analyzes the two countries’ press spectrum of 1930 and sheds light on the different nationalist imaginaries that were uttered around the signing of the agreements in June and October 1930, by popular versions of the official nationalist discourse, like the Turkish newspaper Vakit (Time), by oppositional parties, as the anti-Venizelists in Greece, or such marginalized groups like the refugees/exchangees and the communists. The method thereby used is a critical reading and a reconstruction of the texts of the parliament discussions and a variety of newspapers, with the aim to create a narrative unraveling the different political implications, the power relations and the contradictions these contain.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Anna Vakali tarafindan Haziran 2007’te teslim edilen tezin kisa özeti
1930 Yilinda Yunanistan ve Türkiye Arasinda Dostluk Dönemi ve Anlasmalari: Çekisen Milliyetçi Söylemler ve Basindaki Tepkiler
Imzalanan benzeri anlasmalar arasinda, 1930 yilinda Yunanistan ve Türkiye arasinda imzalanan “dostluk anlasmasi”, resmi milliyetçi söylemler tarafindan iki ülke arasinda yeni bir “dostluk dönemi”nin baslangici olarak nitelendirildi. Ancak bu “yeni dönem” 1922 yilinda sona eren Türk-Yunan savasindan hemen sonra anlasma ve yaklasik on yil süren bir savasin kendisiyle birlikte kaçinilmaz olarak getirdigi etnik gerilimler tarafindan gölgemekteydi. Bu tez, Türk-Yunan yakinlasmasinin sonuçlandigi uluslararsi iliskiler matrisini kisaca inceledikten sonra iki yönlü bir analizi hedefliyor: Bir taraftan -parlamentodaki tartismalarda, halka açik konusmalarda ve rejim taraftari basinda (hem Venizelist ??e??e??? ??µa (Serbest Kürsü’ de) hem Cumhuriyet’ te) yankilanan- Venizelist ve Kemalist hükümetlerin, her iki ülkenin “kamuoylari” tarafindan da desteklendikleri iddiasiyla, anlasmayi kamuoyunda mesrulastirmak için kullandigi, bir digerinin “güvenilir” ve “yeni” ortak olarak tasvir edilerek, geçmis kötü çagrisimlara mesafe konuldugu, milliyetçi söylemleri yeniden insa etmeyi deniyor. Diger taraftan bu çalisma, bu resmi söylemlerle muhalif/popüler söylemler arasinda ortaya çikan farklara isik tutmaya çalisiyor. Bu amaçla, her iki ülkede de 1930 yili basini taranarak, Haziran ve Ekim ayinda imzalanan anlasmalarla ilgili, resmi söylemin daha popüler versiyonlarini dillendiren basinin -Türkiye’deki Vakit gazetesi gibi-, Yunanistan’da anti-Venizelistlerin olusturdugu muhalif partilerin, ya da göçmen/mübadil gruplar ve komünistler gibi marjinallestirilmis gruplarin bu anlasma etrafinda gelistirdikleri milliyetçi tahayyüller ortaya çikarilmaya çalisiliyor. Bu amaçla kullanilan metod, farkli politik sonuçlari, güç iliskilerini ve söylemlerde içerilen çeliskileri açiga çikaran bir anlati ortaya koymak amaciyla, parlemento tartismalarini ve bir dizi gazete metnini yeniden insa eden bir elestirel okumadir.
An abstract of the thesis of Bahar Bilgen for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2007
Implementation of Land and Agricultural Reform Law No. 1757 in Urfa (1960-1980)
This thesis focuses on the implementation period of Land and Agricultural Reform Law No. 1757 in Urfa which was the region of implementation. The law remained in force between 1973-1978. After the application of the Democratic Party to the Constitutional Court, the law was abrogated in 1977. The Constitutional Court gave a one-year term to pass a new law; however, there wasn’t any attempt to make a new law. As a result, Law No. 1757 ceased to have force in 1978. Until Law No. 3083 the Agricultural Reform Law on Land Arrangement in Irrigation Regions inured in 1984, several articles of the Law No. 1757 remained in force. Law No. 1757 was implemented in a very restricted way; nevertheless, it had drastic effects in Urfa. This law was a very flexible law that it may create a transformative effect in the region of implementation depending on the interpretation of certain articles related to expropriation and types of enterprises. On the other hand, it contained certain articles that allowed large land owners to compensate their loss or even avoid the expropriation process. In this respect, the success of the implementation very much depended on the government. The main questions of the thesis are that what kinds of effects the implementation of land reform had both on landless peasants and land owners and what their reactions were to being included in the process. The land reform had to be perceived as an implementation that might facilitate egalitarian social structure in a geography where not much industrial employment opportunities were provided and where serious inequalities were observed in land dispersion.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Bayram Sen tarafindan Eylül 2007’de teslim edilen tezin kisa özeti
1757 Sayili Toprak ve Tarim Reformu Kanunu’nun Urfa’da Uygulama Süreci (1960-1980)
Bu tez 1757 Sayili Toprak ve Tarim Reformu Yasasi’nin uygulama sürecini incelemektedir. Bu yasa pilot bölge olarak seçilen Urfa’da uygulanmistir. Yasa 1973-1978 yillari arasinda yürürlükte kalmistir. Demokratik Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne basvurmasindan sonra yasa 1977 yilinda iptal edilmis ve yeni bir yasa çikarilmasi için bir yillik süre taninmistir. Ancak yeni bir yasa çikarmak yönünde herhangi bir adim atilmamistir. 1984 yilinda 3083 Sayili Sulama Alanlarinda Arazi Düzenlenmesine Dair Tarim Reformu Kanunu çikana kadar, 1757 No.lu yasanin belirli maddeleri yürürlükte kalmistir. Temel olarak yasanin çikis süreci, uygulama süreci ve sonrasi ele alinmaktadir. Bu anlamda tez, 60–80 arasi dönemi kapsamaktadir. Yasa her ne kadar çok sinirli ölçüde uygulanmis olsa da, Urfa için çok etkili sonuçlari olmustur. Bu yasa maddelerinin yorumlanmasina göre çok çesitli uygulama sonuçlari doguracak kadar esnek bir yasaydi. Bir taraftan bölgede sosyal ve ekonomik iliskileri dönüstürücü bir etkisi olabilecekken, di
An abstract of the thesis of Bayram Sen for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2007
Nationalism and Migration: The post-1950 Balkan Immigrants from Yugoslavia
This thesis examines the relationship between nationalism, emigration and identity in Turkey in the post-1950 era. It studies the ways in which the immigrants define their nationality, legitimize their emigration to Turkey. For this reason, it first gives historical background from the secondary resources and memoirs about the immigration from Balkans to Turkey before the 1950s.This thesis is mainly based on oral history that includes twenty interviewees’ daily experiences and narratives both in Yugoslavia and then in Turkey. It studies the changing nationalities of Balkan immigrants through the effect of Muslim and Turkish identity. In this manner,immigrants tend to base their nationality dating back to the Ottoman Empire times.
Moreover, this study aims to illustrate that although nationalism can be created, it has been materialized by political, historical, economical reasons. For this reason, this thesis claims that it is not an imaginary entity. As a result, this thesis examines at first the difficulties of being an immigrant through analyzing the post 1950 Yugoslavian immigrants’ experiences. At second, it studies the relations between Balkan identities with Turkish nationalism. It considers Balkan identities under the
concept of being from Turkey. In the same manner, this thesis contributes to the literature through giving the example of Balkan people within the framework of the immigration to Turkey and the constitution of national identity in Turkey.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Bayram Sen tarafindan Eylül 2007’de teslim edilen tezin kisa özeti
Milliyetçilik ve Göç: 1950 Sonrasi Yugoslavya’dan Türkiye’ye Göç
Bu tez, 1950 sonrasi Türkiye’de milliyetçilik, göç ve kimlik arasindaki iliskiyi incelemektedir. Göçmenlerin kendi milliliklerini nasil tanimladiklari ve Türkiye’ye göç etmelerini mesrulastirdiklari yollari çalismaktadir. Bu nedenle, 1950 öncesi Balkanlar’dan Türkiye’ye göç ile ilgili ikincil kaynaklardan ve hatiratlardan, tarihsel bir altyapi vermektedir. Bu tez, esas olarak yirmi göçmenin Yugoslavya’da ve Türkiye’deki gündelik deneyimlerini ve hikayelerini içeren bir sözlü tarih çalismasina dayanmaktadir. Müslüman ve Türk kimlikleri etkisiyle Balkan göçmenlerinin degisen milliliklerini çalismaktadir. Bu anlamda, göçmenler kendi milliliklerini Osmanli
An abstract of the thesis of Bilge Seçkin for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2007
Staging the Revolution: The Theatre of the Revolution in the Ottoman Empire 1908-1909
This study scrutinizes the role of theater in the transformation of the public sphere and its political character by focusing on the “theater epidemic” that emerged immediately after the 1908 Revolution. This period is conceptualized as the “theater of revolution” which started with the first performance of Besa by Semsettin Sami and ended first with the ban of Sabah-i Hürriyet and finally with the 31 March Affairs. In this period in which mass politics emerged was distinctive from the previous and following eras, theater was used as an effective vehicle in the transformation of the public sphere, mobilization of the masses and intervening in the actual daily politics. In this regard, the performances of the plays are taken into account as a social and political phenomenon, rather than a literary text. These performances forms the main subject of this thesis were social, political and mass events, which reflected the revolutionary aspects of the period. However, these performances are undermined by the conventional historiography with the claim that they do not have “artistic” value. The performances of Besa, Vatan, and Sabah-i Hürriyet, which are the representatives of the genre of revolutionary plays, became political and social events such as a mass pageant, a festival or a demonstration. In this respect this study includes one of the main components of theater, the audiences, in the analysis by criticizing the conventional theater historiography. That is why, this thesis consider theater as a research area of social history rather than field of literature. The main sources of this thesis are comprised of theater critiques, new and advertisements that appeared in periodicals, memoirs and the Basbakanlik Ottoman Archives.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Bilge Seçkin tarafindan Eylül 2007’de teslim edilen tezin kisa özeti
Devrimi Sahnelemek: Osmanli Imparatorlugu’nda Devrimin Tiyatrosu 1908-1909
Bu tez 1908 Devrimi’nin hemen ardindan ortaya çikan “tiyatro salgini”na odaklanarak, tiyatronun kamuoyunun ortaya çikisi ve biçimlenmesinde oynadigi rolü ve politik niteligini incelemektedir. Semsettin Sami’nin Besa yahud Ahde Vefa oyununun sahneye konulusuyla baslayan bu salgin Sabah-i Hürriyet oyununun yasaklanmasini izleyen 31 Mart olayi ile son bulmakta ve bu tez içerisinde bu dönem “Devrimin Tiyatrosu” olarak kavramsallastirilmaktadir. Kendinden önceki ve sonraki dönemden radikal bir biçimde ayrilan, kitlelerin politiklestigi ve politikanin kitlesellestigi bu dönem içerisinde tiyatro kitlelerin mobilizasyonunda, kamuoyunun biçimlendirilmesinde, gündelik politikaya müdahale etmenin etkin bir araci olarak kullanilmistir. Bu kavramsallastirma içerisinde tiyatro metinlerinden ziyade sosyal ve politik birer olgu olarak oyunlarin performanslari ele alinmistir. Döneme iliskin tarih yaziminda sanatsal degere haiz olmadiklari sebebiyle göz ardi edilen bu performanslar aslinda dönemin devrimsel niteligini yansitan siyasal, toplumsal ve kitlesel olaylar olarak bu tezin ana konusunu olusturmaktadir. Devrim Tiyatrosu’nun örnegi olarak Besa, Vatan ve Sabah-i Hürriyet birer politik ve toplumsal vaka, birer kitle gösterisi, zaman zaman da bir festival haline gelen sahnelemeleriyle ele alinmis ve bu toplumsal olaylari mümkün kilan tiyaronun ana bileseni seyirci faktörü tarih yaziminin ana egilimin aksine analiz çerçevesine dahil edilmistir. Bu noktadan hareketle bu tez tiyatroyu bir edebiyat incelemesi alanindan ziyade toplumsal tarihin bir arastirma alani olarak ele almistir. Bu çalismanin temel kaynaklari dönemin basininda çikan tiyatro elestirileri, haber ve ilanlari, anilar ve Basbakanlik Osmanli Arsivi belgeleridir.
An abstract of the thesis of Burcu Birinci for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2007
The Marshall Plan in Turkey, a Critical Evaluation of United States Interests in the Plan and Effects of the Plan on the Republic
The aim of this thesis is to draw general implementation process of the Marshall Aid in Turkey and show the reasons for and the results of the Marshall Plan related to its implementation policy. What the United States demand from the Marshall Plan and from it’s highway policy and how it affected Turkey’s economic and social development process gave the direction to the study. In this context, the paper analyses the position of the United States in the period, the theoretical support of the Marshall Plan, modernization theory, the first aid package of the Truman Doctrine, the Marshall Plan implementation in several sectors, the highway construction policy throughout the Plan, and it’s outlook on the social sphere. The research follows three turning points in the general Marshall Plan process and in its Turkey implementation from focusing on the agricultural development to supporting the defense sector and to making the private sector flourish. Following these transformations, the paper investigates the actors that carried out this project to obtain several benefits for them instead to improve countries as is presented in modernization literature. Sources for the study include Assembly minutes, reports, the national and US archives of this period, newspapers, magazines, and secondary sources. This paper underlines the fact that the Marshall Plan did not convert the whole country into an American satellite without any decision-making process of internal actors; it did not devastate the country –instead many benefits were provided in various spheres-; or, it was not a compulsory process but the result of mutual negotiations. This thesis researches thoroughly the immediate benefits of the United States from the projection of such a Plan leaving the internal politics aside.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Burcu Birinci tarafindan Eylül 2007’de teslim edilen tezin kisa özeti
Türkiye’de Marshall Plani, Amerika Birlesik Devletleri’nin bu Plan’dan Beklentilerinin Elestirel bir Degerlendirmesi ve Plan’in Cumhuriyet’e Etkileri
Bu tezin amaci, Türkiye’de Marshall yardiminin genel uygulama sürecini ortaya koymak ve uygulama tarziyla iliskili olarak Marshall Plan’inin sebeplerini ve sonuçlarini göstermektir. “Amerika Birlesik Devletleri Marshall Plan’indan ve onun karayolu siyasetinden neler bekledi ve bu, Türkiye’nin ekonomik ve toplumsal gelisim sürecini nasil etkiledi?” sorusu çalismaya yön vermistir. Bu baglamda, metin Amerika Birlesik Devletleri’nin o dönemdeki konumunu, Marshall Plani’nin kuramsal destekleyicisi olan Modernlesme kuramini, ilk yardim paketi Truman Doktrini’ni, Marshall Plani’nin çesitli sektörlerdeki uygulamasini, Plan kapsamindaki karayollari insa siyasasini, ve Plan’in toplumsal alandaki görünüsünü incelemektedir. Arastirma, genel olarak Marshall Plani sürecinde ve özel olarak onun Türkiye uygulamasindaki tarimsal gelismeden savunma sektörünü desteklemeye ve özel sektörü gelistirmeye odaklanan üç dönüm noktasini takip etmektedir. Bu dönüsümleri takiben, metin, Marshall Plan’i uygulayicilarinin, modernlesme literatüründe sunuldugu gibi ülkeleri gelistirmekten ziyade kendileri için pek çok fayda saglama amaciyla bu projeyi gerçeklestirmelerini arastirmaktadir. Bu çizgideki bir arastirmayi ortaya koymak için meclis tutanaklari, raporlar, dönemin ulusal ve Amerikan arsivleri, gazeteler, süreli yayinlar ve ikincil kaynaklar arastirilmistir. Bu metin, Marshall Plani’nin, yerli aktörlerin hiçbir karar verme süreci olmaksizin tüm bir ülkeyi bir Amerikan uydusu haline getirmediklerinin; Plan’in ülkeyi harap etmediginin –aksine çesitli alanlarda pek çok faydalar saglamistir; yada zorunlu bir süreç olmayip aksine karsilikli uzlasmanin ürünü oldugunun altini çizmektedir. Ne var ki bu tez, iç politikayi bir kenara birakmak suretiyle, böylesi bir Plan’in tasarlanmasindan Amerika Birlesik Devletleri’nin dolaysiz çikarlarinin/ beklentilerinin neler oldugunu arastirmaya talip olmustur.
An abstract of the thesis of Deniz Arzuk for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2007
Vanishing Memoirs: Dogan Kardes Children’s Periodical between 1945-1993
This study aims to carry out a descriptive and a textual analysis of Dogan Kardes children’s periodical, which is one of the best-remembered icons of Turkey’s popular culture. The periodical was published between 1945 and 1993 under the auspices of the Yapi ve Kredi Bank. Along with the 1247 issues of the periodical, Dogan Kardes also published more than 250 children’s books. Although Dogan Kardes no longer survives, Yapi Kredi Yayinlari has continued to publish children’s books under the title of Dogan Kardes Kitapligi since 1990. Using the periodical as the primary source, this study attempts to define the three meanings of Dogan Kardes, as a project of its creators, as a legend of children’s culture, and as a lieu de memoire.
First of all, Dogan Kardes was a project of its creators: the Yapi ve Kredi Bank, Kazim Taskent and Vedat Nedim Tör; the institute, the bourgeois and the intellectual. Although the periodical changed throughout the decades, a certain set of values remained underneath. This was a humanist, democratic project that tended to determine the life style and mentality of the new middle and upper classes. Secondly, Dogan Kardes was a part of children’s culture. It can be concluded that the perception of childhood from the said perspective of modernity shaped Dogan Kardes’s attitude towards children. The children loved that attitude, and they embraced Dogan Kardes. And lastly, Dogan Kardes is a realm of collective memory. And by its analysis, this study hopes to apprehend the dynamics of rememberance and the erasure of a memory that has been constantly reset.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Deniz Arzuk tarafindan Eylül 2007’de teslim edilen tezin kisa özeti
Kayip Hatirat: 1945-1993 Yillari Arasinda Dogan Kardes Çocuk Dergisi
Bu çalisma, Türkiye’nin popüler kültüründe en çok yer etmis ikonlardan biri olan Dogan Kardes çocuk dergisi hakkinda metinsel ve kavramsal bir analiz yürütmeyi amaçliyor. 1945 ve 1993 yillari arasinda Yapi ve Kredi Bankasi’nin destegiyle 1247 sayisi yayimlanan derginin yani sira, Dogan Kardes adiyla 250’nin üzerinde çocuk kitabi yayimladi. Günümüzde Dogan Kardes varligini sürdüremese de Yapi Kredi Bankasi 1990 yilindan beri Dogan Kardes Kitapligi adi altinda çocuk kitaplari yayimlamaya devam ediyor. Bu çalisma, dergiyi birincil kaynak olarak kullanarak Dogan Kardes’in üç anlamini tanimlamaya çaliyor; yaraticilarinin bir projesi, çocuk kültürünün bir efsanesi ve bir lieu de mémoire, bir hafiza mekani olarak. Dogan Kardes öncelikle yaraticilarinin bir projesiydi: Yapi ve Kredi Bankasi, Kazim Taskent ve Vedat Nedim Tör’ün; baska bir deyisle kurum, burjuva ve entelektüel ortakliginin. Dergi onyillar boyunca çesitli degisikliklere ugramis olsa da belli bir degerler sistemi bu süreçte varligini sürdürebildi. Bu, gelecegin üst ve orta siniflarinin yasam tarzini ve zihniyetini belirlemeye soyunmus, hümanist ve demokratik bir projeydi. Ikinci olarak, Dogan Kardes’in çocuk kültürünün bir parçasiydi. Bu anlamda, Dogan Kardes’in çocuklara tavrini ilk anlaminda bahsedilen modernitenin belirledigi söylenebilir. Çocuklar iste bu tavri sevdiler ve Dogan Kardes’i benimsediler. Sonuçta Dogan Kardes kollektif hafizanin bir mekanina dönüstü. Bu çalisma son olarak derginin bu üçüncü anlaminin analizi üzerinden sürekli sifir noktasindan yeniden kurulmak zorunda birakilan bir hafizadaki hatirlama ve silme dinamiklerini anlamayi umuyor.
An abstract of the thesis of Emre Soysal for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2007
The Impact of TÜSIAD on the European Relations of Turkey (1995-2005)
This thesis examines TÜSIAD and its impact on Turkey-EU relations as a civil society organization, which is an actor of foreign policy for a decade starting from the mid 90s. The changing foreign political issues in the context of the changing international system after the collapse of the Cold War system is analyzed together with the changing and increasing roles of the civil society organizations during the period. The thesis also presents a historical background for the development of the relations between the Turkish state and businessmen.Based on the theoretical and historical background summarized above, the thesis analyzes the organizational characteristics of TÜSIAD, its membership policy and its foundation principles. With the explained organizational structure, the activities of TÜSIAD, on the path to the EU are described in detail and its impacts both abroad and inside the country are presented within the text. Moreover, the text includes economic data that has given the motive to TÜSIAD to be so active for the membership of Turkey to the EU, based on the growth and foreign trade data.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Emre Soysal tarafindan Eylül 2007’de teslim edilen tezin kisa özeti
TÜSIAD’in Türkiye-Avrupa Birligi
An abstract of the thesis of Ergin Bulut for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2007
The Transformation of the Turkish Vocational Training System: Creation of Lifelong Learning, Loyal Technicians
This thesis scrutinizes the current transformation of vocational training system in Turkey. Beginning with the question “Why did the vocational high schools become the problem of the country all of a sudden?” it tries to cover the social and economic dynamics and motives behind this transformation. Establishing the link between Turkey’s integration with the global economy and the general trends in global economy and education, it lays out the motive behind the attempts of capital circles to transform the current system to a modular one, which is based on lifelong learning. Questioning the meaning of concepts such as knowledge economy and lifelong learning, it seeks to decipher what kind of implications this might have regarding the creation of modular, lifelong learning blue collar workers. The thesis aims to challenge the mainstream functional perspective on vocational training system and underlines the political character of education in general and vocational education in particular. With a field work carried out in a district of İstanbul, the thesis seeks to find out what kind of techniques and strategies the capital resorts to in order to train its loyal technicians. In this regard, this study suggests approaching the current integration of private companies and vocational schools within the context of the internationalization of capital, need for qualified labor and flexible markets which certainly require a cultural transformation of the minds of the youth and the normalization of social inequalities in their perception.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Ergin Bulut tarafından Eylül 2007’de teslim edilen tezin kısa özeti
Türkiye’de Mesleki Eğitim Sisteminin Dönüşümü: Yaşamboyu Öğrenen Sadık Teknisyenlerin Yaratılması
Bu tez, Türkiye’de mesleki eğitim siteminin şu anki dönüşümünü incelemektedir. “Meslek liseleri birdenbire neden memleket meselesi oldu?” sorusuyla başlayan tez, söz konusu dönüşümün arkasındaki sosyal ve ekonomik nedenleri ortaya çıkarmaya çalışmaktadır. Türkiye’nin küresel ekonomiyle bütünleşmesinin dünyada genel olarak ekonomi ve eğitimde görülen eğilimlerle ilişkisini kuran çalışma, sermaye çevrelerinin mevcut sistemi yaşamboyu öğrenmeye dayalı modüler bir biçime sokma çabalarının sebeplerini ortaya koymaktadır. Tezde bilgi ekonomisi ve yaşamboyu öğrenme gibi kavramların anlamları sorgulanmakta ve bunların, modüler, yaşamboyu öğrenen mavi yakalı işçilerin yaratılması açısından ne gibi implikasyonları olabileceği deşifre edilmeye çalışılmaktadır. Tez, mesleki eğitim sistemine ilişkin hakim işlevselci perspektife meydan okumakta ve genel olarak eğitimin özel olarak da mesleki eğitimin siyasi yapısını vurgulamaktadır. İstanbul’da bir meslek lisesinde yapılan saha çalışması ile bu tez, sermayenin kendi sadık teknisyenlerini eğitebilmek için ne gibi teknik ve stratejilere başvurduğunu bulmayı amaçlamaktadır. Bu anlamda tez, özel şirketler ve meslek liselerinin mevcut entegrasyonuna, sermayenin uluslararasılaşması, vasıflı işgücü ihtiyacı ve esnek piyasalar bağlamında bakılması gerektiğini önermektedir. Zira bütün bunlar, hiç şüphesiz gençlerin zihinlerinin kültürel olarak dönüşümünü ve toplumsal eşitsizliklerin söz konusu gençlerin algılarında normalleştirilmesini gerektirmektedir.
An abstract of the thesis of Fatma Berin Okur for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2007
Conspicuous Consumption in Turkey in the 1950s: An Examination of Hayat Magazine
This study aims to examine the ascendance of social mobility opportunities in Turkish society in the 1950s. In so doing, it draws upon Veblen’s notion of conspicuous consumption.Veblen’s notion is striking in that it highlights both the continuous nature of striving for higher status positions and the role of wealth display for status aspirants. The main body of the thesis is shaped around some social transformations in the 1950s, regarding the perception of marital relationships, social mobility, and consumption patterns. In this respect Hayat magazine is considered both a valuable source to trace such changes and a social phenomenon to be examined in its own respect.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Fatma Berin Okur tarafından Eylül 2007’de teslim edilen tezin kısa özeti
Türkiye’de 1950’li Yıllarda Gösterişçi Tüketim: Hayat Dergisinin bir İncelemesi
Bu çalışma 1950’li yıllarda Türkiye’de sosyal mobilite fırsatlarında gerçekleşen artışı incelemeyi amaçlamaktadır. Bunun için, Veblen’in gösterişçi tüketim kavramından faydalanmıştır. Gösterişçi tüketim kavramı, hem statü edinme mücadelelerinin sürekliliğini hem de bu mücadelelerde parasal gösterişin oynadığı rolü vurgulaması bakımından dikkat çekicidir. Tezin ana hatları evlilik ilişkileri, sosyal mobilite ve tüketim kalıplarından hareketle 1950’lerde ortaya çıkan bazı sosyal dönüşümler çerçevesinde şekillenmiştir. Bu hususta,Hayat dergisi hem bu değişiklikleri gözlemlemek için değerli bir kaynak, hem de başlı başına bir sosyal olgu olarak ele alınmıştır.
An abstract of the thesis of Hakkı Başgüney for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2007
Sinematek (Turkish Cinémathèque Association): Cinema and Political Debate in Turkey Between 1965-1980
This thesis examines Sinematek Association, which was a specific phenomenon among many other cultural and social projects of the 1960s. It was established on August 25, 1965 by passionate cinema followers and lasted till the military coup d’etat of 1980. The thesis focuses on the effects of the social and cultural atmosphere of the 1960s and 1970s on the evolution of the Sinematek association, and the impact of the Association on the shaping of the general political atmosphere. This thesis seeks to uncover the decade between 1965 and 1975, which was the heyday of the association, that is considered as a period of transformation in Turkish cinema, just like other transformations in theatre and literature, as artistic activities were diffused in the public life. I argue that an artistic environment took shape in which political discussions were made possible. Interaction with the public sphere and the desire for a utopian new society were the essential characteristics of this generation. In this period, the intellectuals and youth in Turkey defined themselves in relation to the political & socio- economic problems of their country. This critical consciousness naturally found expression in the cultural sphere. Therefore, the main concern of this study will be to map the elements of this intellectual or political movement via an analysis of this institution. To put it differently, my hypothesis is that Sinematek and other cinema circles in the 1960s and in the early 1970s can give us the opportunity to understand the atmosphere of Turkey in that period as they reflected, sustained and expressed generally the significant intellectual and political orientations of their period.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Hakkı Başgüney tarafından Eylül 2007’de teslim edilen tezin kısa özeti
Sinematek (Türk Sinematek Derneği): 1965-1980 Arasında Sinema ve Politik Tartışma
Bu tez 1960’lı yılların pek çok diğer sosyal ve kültürel projelerinin yanı sıra kayda değer bir fenomen olan Türk Sinematek derneğini incelemektedir. Bir çok sinema sevdalısı tarafından 25 Ağustos 1965’te kurulan dernek 12 Eylül askeri darbesine kadar varlığını sürdürmüştür. Bu tez 1960 ve 1970’lerin kültürel gelişmelerinin derneğin gelişimi üzerindeki etkilerini ve derneğin genel politik atmosferin biçimlenmesindeki rolünü incelemektedir. Bu tez, derneğinde en üretken dönemi olan 1965-1975 aralığını, Türk sinemasındaki dönüşümlerle birlikte diğer alanlarda da tiyatro ve edebiyat gibi, dönüşümlerin yaşandığı bir dönem olarak değerlendirmekte ve bu dönemde kültürel faaliyetlerin kamusal hayata çok daha fazla mal olduğu tespitini yapmaktadır. Ayrıca tezde bu dönemde politik tartışmaların yapılabildiği bir sanatsal ortamın oluştuğunu iddia edilmektedir. Bunun yanı sıra, o dönemki gençlerin ve entelektüellerin temel karakteristikleri olarak kamusal alanla etkileşim ve yeni, ütopik bir toplum isteğinin belirleyici olduğu düşünülmektedir. Bu dönemde, entelektüeller ve gençlik, kendilerini ülkenin politik, ekonomik-sosyal problemleriyle ilişkileri içerisinde tanımlamaktaydılar. Bu eleştirel yaklaşımın tabii ki kültürel alanda da yansımaları oluyordu. Dolayısıyla bu tezin temel amacı bu derneğin analizi üzerinden dönemin entelektüel ve politik hareketlerinin özelliklerini saptamak olacaktır. Daha farklı bir şekilde ifade edersek, benim hipotezim, Sinematek derneği ve diğer sinema gruplarının, 1960’ların ve erken 1970’lerin önemli politik ve entelektüel yaklaşımlarını yansıttıkları, ifade ettikleri ve o dönem dair bilgi sağladıkları ölçüde, dönemin genel atmosferinin anlamamı sağladıklarıdır.
An abstract of the thesis of Kerem Morgül for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2007
A History of the Social Struggles in Fatsa 1960-1980
This thesis aims to make a modest contribution, via the Fatsa experience, to the efforts to revive the collective memory about the social struggles in Turkey in the 1960s and 1970s. To achieve this target, the thesis utilizes a social history approach that focuses on the everyday experiences of ordinary people regarding social inequalities and their struggles to overcome these inequalities. The social disturbances between 1960 and 1980 are reduced merely to left-right conflicts, youth radicalism and anarchy in the official historiography, and usually to the inevitable social reflections of some macro-structural transformations in the social sciences literature about the period. This thesis argues that in reality these disturbances were a sign of the strict class struggles between laboring masses and capital. In accordance with this argument, it is claimed that the period in question amounted to a historical swelling of the social opposition wave all over the country, as a result of which the resistances and struggles of laboring masses became the principal component of the political sphere that is generally restricted to inter-elite struggles in traditional narratives. Thanks to its local character which ensured that the policies were shaped by a dialectical relation developed between the revolutionaries and the people within the everyday struggles aiming to overcome the concrete problems of the common people, the social opposition in Fatsa acquired an extensive mass support, and this middle-sized coastal town became an arena of one of the most severe social struggles in the country.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Kerem Morgül tarafindan Eylül 2007’de teslim edilen tezin kisa özeti
Fatsa’da Toplumsal Mücadeleler Tarihi 1960-1980
Bu tez Fatsa deneyiminden yola çikarak, 1960’lar ve 1970’lerde Türkiye’deki toplumsal mücadelelere iliskin kollektif hafizayi tazeleme çabalarina küçük de olsa bir katki yapmayi amaçlamaktadir. Bu amaç dogrultusunda tezde siradan insanlarin toplumsal esitsizliklere dair gündelik deneyimlerine ve bu esitsizlikleri asma mücadelelerine odaklanan bir toplumsal tarih anlayisindan yararlanilmistir. 1960 ile 1980 arasindaki toplumsal çalkantilar resmi tarihyaziminda basitçe sag-sol çatismalari, gençlik radikalizmi ve anarsiye indirgenirken dönemle ilgili sosyal bilimler literatüründe de çogu kez birtakim makro-yapisal dönüsümlerin kaçinilmaz toplumsal yansimalari olarak ele alinmaktadir. Bu tez ise bahsi geçen çalkantilarin gerçekte emekçi kitleler ile sermaye arasindaki çetin sinif mücadelelerinin bir göstergesi oldugunu ileri sürmektedir. Bu argümana uygun olarak tezde söz konusu dönemin tüm ülkede toplumsal muhalefet dalgasinin kabarisina tekabül ettigi ve bunun sonucunda da emekçi kitlelerin direnis ve mücadelelerinin geleneksel anlatilarda elitler arasi mücadelelerle sinirlandirilan siyasal alanin temel bileseni haline geldigi savunulmaktadir. Politikalarin, siradan insanlarin somut sorunlarini çözmeyi amaçlayan gündelik mücadeleler içerisinde devrimciler ve halk arasinda gelisen diyalektik bir iliski tarafindan sekillenmesini mümkün kilan yerel karakteri sayesinde, Fatsa’daki toplumsal muhalefet genis biçimde kitlesellesmis ve bu orta büyüklükteki sahil kasabasi ülkedeki en siddetli toplumsal mücadelelerden birine sahne olmustur.
An abstract of the thesis of Kerem Özkurt for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2007
Tracing Modernity in the Popular Romances of the Early Republican Period (1930-1945): The Novels of Kerime Nadir, Esat Mahmut Karakurt and Muazzez Tahsin Berkand
This thesis seeks to unearth the modernity discourse in the popular romance novels of Kerime Nadir, Esat Mahmut Karakurt and Muazzez Tahsin Berkand published during the period between 1930 and 1945. The analysis of these novels is made within a cultural context in which the similarities and differences of the novels are examined along with the literary production and consumption mechanisms of the period. This context is related to a global trend, the rise of the popular romance novels that narrate the social change, which was brought about the interwar modernity, over the man-woman relations in most part of Europe. In this framework, it is observed that modernity narrated in the popular romance novels studied here indicates a different modernity discourse than that exists in the canonical novels. This discourse of the popular romance novels, which is welcomed by the re-emerging middle class in the early Republican period, approaches modernity in a more positive manner and signals an intrinsic social change.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Kerem Özkurt tarafindan Eylül 20057’de teslim edilen tezin kisa özeti
Erken Cumhuriyet Dönemi Popüler Romanslarinda Moderniteyi Izlemek (1930-1945): Kerime Nadir, Esat Mahmut Karakurt ve Muazzez Tahsin Berkand’in Romanlari
Bu tez Kerime Nadir, Esat Mahmut Karakurt ve Muazzez Tahsin Berkand’in 1930 ile 1945 arasinda yayinlanmis popular romans romanlarindaki modernite söylemini açiga çikartmaya çalismaktadir. Bu romanlarin analizleri, romanlar arasindaki benzerlik ve farkliliklari, o dönemin yazinsal üretim ve tüketim mekanizmalariyla beraber dikkate alan kültürel bir baglam içinde yapilmaktadir. Bu baglam, iki savas arasi modernitesiyle gelen sosyal degisimi kadin-erkek iliskileri üzeriden anlatan popular romans romanlarinin yükseliste oldugu daha küresel bir egilimle iliskilendirilmistir. Bu çerçeve içinde, burada çalisilan popular romans romanlarinda anlatilan modernite, kanon romanlarinda bulunandan farkli bir modernite söylemine isaret etmektedir. Erken Cumhuriyet döneminde yeniden olusan orta sinif tarafindan kabullenilen popüler romans romanlarinin bu söylemi, moderniteye daha olumlu bir sekilde yaklasir ve kendiliginden bir sosyal degisimin sinyallerini verir.
An abstract of the thesis of Mehmet Evren Dinçer for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2007
The Transformation of an Industrial Location: Dilovasi from 1990s to Present
This study scrutinizes the transformation of Dilovasi, a densely industrialized location, from 1990s to present. It focuses on the effects of industrialization process of Turkey on Dilovasi and through the data discusses the changing relationship between state and industry/industrialist and the environmental outcomes of the industrial density in the region. This time interval is analyzed in two sections. The period from the establishment of Dilovasi Municipality in 1987 to the constitution of Dilovasi Organized Industrial Zone in 2002 constitutes the first section; whereas post-2002 period constitutes the second. The set of oscillating discourses and practices between philanthropy and corruption is underlined in the first period. The second period, on the other hand, argues that Dilovasi has become an industrial location which is almost autonomous and free from public inspection and an integrated place to the global capitalist economy. The Law of Organized Industrial Zone in 2000, as an outcome of the neoliberal institutionalization period in Turkey, provided vast authority and almost autonomous structure to the industrial regions. Focusing on Dilovasi, which is declared as an organized industrial zone in 2002, this thesis discusses how it is included to this new setting and the outcomes of the process. Lastly it aims to consider the social, political and ecological results of the recent industrialization experience in Turkey.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Mehmet Evren Dinçer tarafindan Eylül 2007’de teslim edilen tezin kisa özeti
Bir Sanayi Bölgesinin Dönüsümü: 1990’lardan Günümüze Dilovasi
Bu çalisma, yogun bir sanayi bölgesi olan Dilovasi’nin 1990’lardan bugüne geçirdigi dönüsümü ele almaktadir. Türkiye’nin içinden geçtigi sanayilesme sürecinin Dilovasi gibi yogun bir sanayi bölgesine ne sekilde yansidigi üzerinde durulmus ve verilerden hareketle devlet ile sanayi/sanayici iliskisinin degisen boyutlari ile bölgedeki sanayi yogunlugunun çevresel sonuçlari tartisilmistir. Bu zaman dilimi iki ana bölümde incelenmistir. Dilovasi Belediyesi’nin kuruldugu 1987 yilindan Dilovasi Organize Sanayi Bölgesi’nin kuruldugu 2002 yilina kadarki dönem ilk kismi olustururken, 2002 sonrasi ikinci kismi olusturmaktadir. Birinci kisimda devlet ile sanayi/sanayici arasindaki iliskide hayirseverlik ile yolsuzluk arasinda gidip gelen söylem ve pratiklerin öne çiktigi vurgulanmistir. Ikinci dönemde ise, 1990’larin sonunda gündeme gelen yasal dönüsümleri takiben bölgenin küresel kapitalist sisteme entegre ve özerk bir sinai üretim merkezi haline geldigi öne sürülmüstür. Neoliberal kurumsallasma döneminin ürünlerinden biri olan ve 2000 yilinda çikan organize sanayi bölgeleri yasasi ile sanayi bölgeleri genis yetkilere ve önemli özerklik yetenegine sahip olmuslardir. Dilovasi örnegine yogunlasan bu çalisma, 2002 yilinda organize sanayi bölgesi ilan edilen Dilovasi sanayi bölgesinin giderek artan çevre sorunlarina ragmen nasil bu yeni yapi içerisine dahil edildigini ve bu durumun sonuçlarini tartismaktadir. Son olarak Dilovasi’ndan hareketle Türkiye’nin içinde bulundugu sanayilesme süreci ve bunun toplumsal, siyasi ve ekolojik sonuçlari ele alinmistir.
An abstract of the thesis of Osman Savaskan for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2007
Contemporary Social Policy in Turkey: Workfare Programs in the Context of the Neo-liberal International Governance System
This thesis focuses on the workfare programs which came onto the agenda of Turkey after 1999 Marmara earthquake and 2001 economic crisis as one of the strategies to struggle against poverty in parallel to the approaches of international organizations such as the World Bank. Workfare programs, by improving the employability of the poor and facilitating their access to the credit mechanisms, make the poor actors in market. In this way, market is presented as if it is an effective mechanism for poverty alleviation programs, and this causes market conditions creating poverty to remain unquestioned. Attempts to integrate the poor into the market also redefines social policy via poverty alleviation programs in a way in which social policy puts market at the center of the lives of the poor in a manner which reinforces the neo-liberal hegemony.
In the thesis, workfare programs in Turkey are discussed over the three interrelated basic points, by taking into consideration the international neo-liberal social policy environment. First while examining workfare programs; the reflection on Turkey of the transition from welfare to workfare state is taken into account. Secondly the nature of the cooperation between social policy actors in conducting workfare programs is examined. Within the context of international neo-liberal governance system, international organizations, state and voluntary organizations come together on the basis of cooperation; but this sort of cooperation, taking the social policy area out of the politics, causes the issue to be dealt with in a technical way like just carrying out the programs. Finally it is examined to what kind of labor markets employability training courses and self-employment programs, among workfare programs, strive to integrate the poor. The basic starting point here is to challenge the ignorance of ‘working poor’ category through which poverty and unemployment are taken as the same. Consequently workfare programs function to reinforce the hegemony of market in social policy area rather than becoming an effective way for poverty alleviation by ignoring the labor market conditions.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Osman Savaskan tarafindan Eylül 2007’de teslim edilen tezin kisa özeti
Türkiye’de Güncel Sosyal Politika: Uluslar arasi Neo-liberal Yönetisim Sistemi Baglaminda “Workfare” Programlari
Bu tez 1999 Marmara depremi ve 2001 ekonomik kriz sonrasi Dünya bankasi gibi uluslar arasi örgütlerin yaklasimina paralel olarak Türkiye’de gündeme gelen yoksullukla mücadele stratejilerinden “workfare” programlari üzerinde odaklanmaktadir. “Workfare” programlari, yoksullarin istihdam edilebilirliliklerini artirarak ve kredi mekanizmalarina ulasmalarini kolaylastirarak yoksullari piyasadabirer aktör haline getirmektedir. Böylelikle piyasa, yoksullukla mücadele programlari için etkili bir mekanizma olarak sunulmakta, bu da yoksullugu bizzat yaratan piyasanin sorgulanmamasina neden olmaktadir. Yoksullari piyasaya baglamaya çalismak, ayni zamanda yoksullukla mücadele programlari üzerinden sosyal politikayi yeniden tanimlamakta, sosyal politika neo-liberal hegemonyayi pekistirecek sekilde piyasayi yoksullarin hayatinda merkezi bir yere tasimaktadir.Tezde Türkiye’deki “workfare” programlari, uluslar arasi neo-liberal sosyal politika ortami göz önünde tutularak birbiriyle iliskili üç temel nokta üzerinden tartisilmaktadir. Ilk olarak, “workfare” programlari degerlendirilirken refah devletinden istihdam devletine geçisin Türkiye’deki yansimasi göz önünde tutulacaktir.
An abstract of the thesis of Özgür Burçak Gürsoy for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2007
The Opium Problem in Turkey, 1930 – 1945
This study examines the opium problem in the early Republican Turkey with its political, economic and social aspects. Opium, as an agricultural commodity, conceptually transformed under the hegemony of modern–scientific medical discourse with the turn of the twentieth century, and became one that had to be economically, politically and legally restricted and controlled at both international and national levels. Turkey took part in this global change more in the 1930s. The opium was taken under the state monopoly by the new laws issued in 1933 for Turkey’s participation to the international conventions on opium, and by the enactment of these laws, its cultivation was limited, and its foreign trade was regulated and restricted. However, this process was quite tense for a country like Turkey, which was one of the most significant high–quality opium producers of the world, and this tension created an “opium problem” for all related actors until World War II. The war conditions both weakened the international control of the opium trafficking and increased the demand for opium. This dual effect was regarded as an opportunity by the Turkish political elites. The solution of the “opium problem,” which continued for almost a decade resulting in many economic and political tensions was found in the weakening the hegemony of the control-supporting approaches and in the abandonment of the restrictions to a great extent.
This thesis examines the opium problem in the specified era from the positions of both the Republican governing elites and the opium peasantry. The different approaches to the opium problem led to tensions and rifts among the Republican governing elite. The difference brought out mainly between the ones demanding to procure the necessary revenue for the young Republic from opium and the ones supporting to control opium under the hegemony of medicine, as a part of the world-wide discourse. The latter group was politically influential especially in the post-law period, while the former approach gained more power with the start of the war. For the opium peasantry, the new system arising from the laws led many kinds of problems, and caused the worsening of the economic and social conditions of the peasantry. Many aspects of this negative picture were the targets of the peasantry’s political reactions, resistances, and demands. These reactions were taken into account by the governing elite, and affected the course of governmental practices.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Özgür Burçak Gürsoy tarafindan Eylül 2007’de teslim edilen tezin kisa özeti
Türkiye’de Afyon Meselesi, 1930 – 1945
Bu çalismada, erken Cumhuriyet döneminde Türkiye’de yasanan afyon meselesi politik, ekonomik ve sosyal yönleri ile incelenmektedir. Afyon, zirai bir meta olarak yirminci yüzyilin baslangici itibariyle modern–bilimsel tip söyleminin tahakkümü altinda kavramsal bir dönüsüm yasamis ve hem uluslararasi hem de ulusal düzeyde ekonomik, politik ve yasal olarak kontrol edilmesi gereken bir hale gelmistir. Türkiye, daha çok 1930’lardan itibaren bu küresel dönüsüme dahil olmustur. Afyon, uluslararasi sözlesmelere katilmak için 1933’te çikarilan yeni yasalar ve bunlarin uygulanmasiyla devlet tekeline alinmis, üretimi kisitlanmis, ihracat ve ithalati düzenlenerek sinirlandirilmistir. Ancak bu süreç Türkiye gibi dünyanin en önemli kaliteli afyon üreticilerinden olan bir ülke için fazlasiyla sancili olmus ve II. Dünya Savasi yillarina kadar konunun bütün taraflarini kapsayan bir “afyon meselesi” yaratmistir. Savas kosullari hem afyon trafigininin uluslararasi kontrolünü zayiflatmis hem de afyona duyulan talebi arttirmistir. Bu ikili etki, Türkiye politik eliti tarafindan bir firsat olarak degerlendirilmistir. Yaklasik on yil boyunca ekonomik ve politik pek çok gerilim yaratarak süregiden “afyon meselesi”nin çözümü, kontrolcü yaklasimlarin egemenliginin zayiflamasinda ve kisitlamalarin büyük ölçüde terk edilmesinde bulunmustur.
Tezde, belirtilen dönemdeki afyon meselesi hem erken Cumhuriyet eliti hem de afyon köylülügü açisindan ele alinmistir. Afyon konusuna yaklasim, Cumhuriyet yönetici elitinin kendi içinde gerilimler ve görüs ayriliklari yaratmistir. Ayrisma temelde, afyondan genç Cumhuriyetin ciddi biçimde gereksindigi ekonomik kazancin saglamasini isteyenlerle afyonun dünya geneli söylemin bir uzantisi olarak tibbin kesin belirleyiciliginin kontrolünde olmasini tercih edenler arasinda yasanmistir. Özellikle yasalarin uygulanma döneminde ikinci tercihin temsilcilerinin belirleyici oldugu, savas yillarinin baslangici ile ise birinci istemlerin geçerlilik kazandigi görülmektedir. Afyon köylülügü açisindan ise, yasalarla getirilen yeni sistem çok çesitli sikintilar yaratmis ve köylülügün ekonomik ve sosyal durumunun kötülesmesine neden olmustur. Bu olumsuz tablonun pek çok yönü, köylülerin politik tepkilerinin, direnislerinin ve taleplerinin konusu olmustur. Bu tepkiler, yönetici elit tarafindan da dikkate alinmis ve iktidar pratiklerinin gidisatini etkilemistir.
No abstract available.
An abstract of the thesis of Pelin Basaran for the degree of Master of Arts degree from Ataturk Institute for Modern Turkish History to be taken February 2007
The Privatization of Culture and The Development of Cultural Centers in the post-1980s
This thesis seeks to uncover the privatization of culture in the post-1980s in the context of social and economic transformations. To achieve this aim, it compares, what motivated rich families and corporations to make investments beside business between and after 1980s. The motivations of their philanthropic activities beyond the 1980s are explored in relation with the import substitution industrialization model of this period. The reasons for the transformation of their investments to the cultural sphere with the change of social life are put forward as the basic unit of analysis. After conceptualizing this transformation within the theoretical framework, the thesis focuses on the cultural institutions opened in the post-1980s and discusses issues such as westernization, the classed based structure of art, and the global city fantasy in the basis of the discourse analysis of the interviews made with the actors of the institutions. This thesis mainly takes culture and art institutions and the discourses of the related actors to the center.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Pelin Basaran tarafindan Subat 2007’de teslim edilen tezin kisa özeti
Kültürün Özellestirilmesi ve 1980 Sonrasinda Türkiye’de Kültür Merkezlerinin Gelisimi
Bu tez 1980 sonrasi kültürün özellestirilmesini dönemin toplumsal ve ekonomik kosullari baglaminda açiklamayi hedeflemektedir. Bu dönüsümü göstermek için 1980 öncesi ve sonrasinda sirketler ve zengin ailelerin is disinda neye yatirim yaptiklarinin karsilastirilmasi yapilmaktadir. 1980 öncesinde yapmis olduklari hayirseverlik faaliyetlerinin nedenleri dönemin ithal ikameci sanayilesme modeli ile iliskilendirilerek ortaya çikarilmaktadir. Degisen toplumsal hayatla birlikte bu yatirimlarin kültür alanina dönmesinin nedenleri çalismanin ana eksenini olusturmaktadir. Teorik bir çerçeve olusturulduktan sonra, 1980 sonrasi Türkiye’de açilan özel kültür ve sanat kurumlarina odaklanilmakta ve bu kurumlarin yöneticileriyle yapilan görüsmelerin söylem analizi ile batililasma, sanatin sinifsalligi, küresel kent fantazisi gibi noktalar tartisilmaktadir. Bu çalismada kültür sanat kurumlari ve iliskili aktörlerin söylemleri inceleme noktalari olarak ele alinmistir.
An abstract of the thesis of Pelin Helvaci for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2007
Prince Sabahattin (1878-1948) and His Place in Ottoman Intellectual Development
This thesis examines Prince Sabahattin’s place in Ottoman intellectual development that started to flourish in Tanzimat era. Prince Sabahattin is portrayed with his intellectual capacity, besides his stance in politics as a liberal and his lead in social sciences. As an intellectual, Prince Sabahattin was misunderstood in his own period due to his close association to Anglo-Saxon system with decentralization and private initiative issues that were pillars of liberalism. Although he did not involve actively in politics, he influenced the formation of opposition party, Ahrar (Liberal Party). But his main impact was putting individual development to the core for the advancement of the society, which, according to him, was possible only by inner dynamics, rather than applying top-down reforms. For this, he outlined a social program, Meslek-i Içtimai (Profession of Sociology), which was the first attempt to look for the solutions of social problems, like administration, education and village development in a systematic way that he learned from the French sociologist, Le Play. In this program, which was shaped around the belief in the superiority of Anglo-Saxon system, he emphasized the importance of individualistic form of society, rather than communitarian one and put the British type of education to the core, which led the prospering of individual by himself rather than kinship ties or community bonds for the advancement of society. The Village Institutes of the 1940s could be traced back him, since he was the first one to mention the importance of village development, which became one of the main issues in 1940s. Although his lack of knowledge of Ottoman society could not be ignored because of his belonging to the Ottoman dynasty, as a son of Mahmud Celaleddin Pasa and Seniha Sultan (Abdulhamid II’s sister), compared to his contemporaries, his program was a permanent and a projectionist one, which left an imprint in both Turkish politics and social sciences.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Pelin Helvaci tarafindan Haziran 2007’de teslim edilen tezin kisa özeti
Prens Sabahattin (1878-1948) ve Osmanli Entellektüel Gelisimindeki Yeri
Bu tez Prens Sabahattin’in Tanzimat ile baslayan Osmanli entellektüel gelisimindeki yerini incelemektedir. Bir liberal olarak siyasetteki durusuna ve sosyal bilimlerdeki yerine göre bir aydin olarak ele alinmistir. Liberalizmin ana maddeleri olan adem-i merkeziyet ve sahsi tesebbüse inanarak Ingiliz sistemiyle yakindan ilgilendigi için Prens Sabahattin kendi zamaninda anlasilamamis bir aydindir. Siyasette aktif olarak yer almamasina karsin düsünceleri liberal bir muhalefet partisi (Ahrar) olusturmustur. Sabahattin’in asil etkisi, toplumun gelisimi için yukaridan uygulanan ihraç edilmis reformlarin yerine, kisisel gelisimi savunmasidir. Fransiz sosyolog Le Play’den etkilenerek yönetim biçimi, egitim ve köy gelisimi gibi sosyal problemlere çözüm aramis ve Meslek-i Içtimai programiyla Osmanli aydinlari arasinda ilk defa sistemli bir program uygulamistir. Anglo-Sakson sisteminin üstünlügünü savundugu programinda, tecemmüi (komuniter) yerine infiradi (ferdiyetçi) toplum yapisini benimsemis ve aile ve toplum iliskileri yerine bireysel gelisimi ön planda tutan Ingiliz egitim sisteminin önemini vurgulamistir. Prens Sabahattin köylerin gelisimini göz önünde tutan ve programinda bunu da kapsayan ilk aydin oldugu için 1940larda gelisen Köy Enstitülerinin olusumu Prens Sabahattin’e kadar getirilebilir. Mahmud Celaleddin Pasa ve II. Abdülhamid’in kiz kardesi Seniha Sultan’in oglu olarak kendisinin Osmanli toplumuna mesafesi gözden kaçirilamaz, fakat çagdaslarina göre sosyal programi kalici ve ileri görüslü olmasi sebebiyle Prens Sabahattin, Osmanli/Türk siyasetinde ve sosyal bilimlerinde iz birakmistir.
An abstract of the thesis of Sarah Carpenter Kilinç for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2007
The National Education Board Conferences and Political Transition: 1939-1960 / Changing Perceptions of Schooling and Dialogue of Negotiations
This thesis uses the published reports that represent the National Education Board Conferences (Milli Egitim Suralari) as a means of exploring both change and continuity in the national system of education during mainly the 1940’s and 1950’s specifically within the context of the political transition between the single-party and multi-party periods. Too often, these Conferences have been utilized as mirrors that simply reflect the most critical issues of education throughout Republican history, while this is an oversight. What this thesis proposes to do is, without assuming that the selected topics of discussion during the Conferences are the most central points of the time, to take a more critical approach towards the character of the Conferences and delve into the details of how the roles, functions, and perceptions of the Conferences evolved within two very dynamic decades. While the contextual portion of the thesis focuses on producing a framework surrounding the general educational developments from the birth of the Republic to the military intervention of 1960 and focusing on the push for a nationalistic system of schooling, the section aiming to be critical examines more specific aspects of the Board Conferences themselves. The following chapters will also briefly analyze the
weight of the Board’s advisory role to the Ministry of Education on issues of religion, technical schooling, the Village Institutes, and democracy in education. It will then be argued that while the Board’s suggestions are generally reflected in governmental policy, there are significant cases in which the advice of the Board and laws and regulations do not correspond. Finally, this thesis will demonstrate that while the Conference reports contain a plethora of information that gives valuable insight into the growth of a nation, the entity itself that can and should be analyzed for not only outcomes, but for the behind-the-scenes perspective as well.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Sarah Carpenter Kilinç tarafindan Eylül 2007’de teslim edilen tezin kisa özeti
Milli Egitim Suralari ve Siyasi ve Intikallar: 1939–1960 / Egitim Üzerinde Degisen Algilar ve Diyalog Müzakereler
Bu tez, tek partili sistemden çok partili sisteme geçis dönemindeki milli egitim sisteminde devamlilik ve degisikligi incelemek amaciyla, özellikle, 1940’li ve 1950’li yillarda yapilan Milli Egitim Suralari nin raporlarini içermektedir. Suralar, arastirmacilar tarafindan genellikle Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki en kritik egitim meselelerini yansitan bir ayna olarak kullanildilar. Bu tez, Suralarda tartisilan konularin dönemin en önemli noktalari oldugunu varsaymadan, Suralarin niteligini daha elestirel bir yaklasimla inceliyor. Tezin amaci, içinde çok önemli toplumsal degisikliklerin yer aldigi yirmi yillik bir dönemde Suralarin rolü, görevi ve algilanisinin nasil bir evrim geçirdigi detaylariyla incelemektir. Bu amaç dogrultusunda, çalisma, Cumhuriyetin dogusundan 1960 yilinda gerçeklesen askeri darbeye kadar egitim alanindaki gelismelere ve egitim sistemini milliyetçilik dogrultusunda biçimlendirme çabalarina odaklaniyor. Bunun yanisira, Milli Egitim Suralarinin içerikleri daha ayrintili ve elestirel bir yaklasimla tartisiliyor. Bu dogrultunda, Suralarin din egitimi, meslek okullari, köy enstitüleri ve egitimde demokrasi gibi konular hakkinda Milli Egitim Bakanligina yaptiklari önerilerin ne kadar dikkate alinmis oldugu inceleniyor. Sura önerlerinin genel olarak hükümet politikalarina bir ölçüde yansimis olmalarina ragmen, bazi durumlarda aksi yönde gözlemler yapmak da mümkün olmaktadir. Sonuç olarak, Suralarin incelenmesi Türkiye Cumhuriyeti egitim tarihine isik tutabilecek niteliktedir. Ama bu, sadece önerilerin içerigine bakarak degil, tartismalarin baglam ve arka plan dikkate alindiginda degerlendirilebilecek bir imkandir.
An abstract of the thesis of Şeyda Barlas for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2007
Visions of Aesthetics and Culture in "Yeni Adam": Republic of Fine Arts (1934-1950)
This thesis aims to examine the construction of art and aesthetic as objects of national identitiy construction in both Kemalist and Yeni Adam’s cultural conservative perspective in the early Republican Turkey covers a period between the mid 1930s and the 1940s. Following the state’s building process, discussion on culture, tradition, and ideology were questioned by different groups of intellectuals and state authorities. On the one hand, the single party regime monopolized artistic production and contributed state directed national art.On the other hand, Ismayil Hakki Baltacioglu was a follower of cultural nationalist ideology in the early era attempt to deal with the main problematics of national art in more liberal way. This thesis presents discussions on a broad scale of visual arts in the period of nation-building.Art critiques of early Republican intellectuals show the ongoing efforts to change the society’s perception of art.Among the dominant discourse of the 1930s, Yeni Adam’s critical perspective on art and aethetic in the concept of nation-state and Westernism went hand in hand with nationalism and modernism. Yeni Adam’s reshaping the Western cultural formation in the Turkish culture opened up a new path for art and aesthetics in which nationalism, social realism, and modernism co-existed.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Şeyda Barlas tarafindan Haziran 2007’de teslim edilen tezin kisa özeti
Güzel Sanatlar Cumhuriyeti: Yeni Adam'da Estetik ve Kültür
Bu çalismanin amaci erken cumhuriyet döneminde sanat ve estetigin milli kimligin insasi süreci olan 1930 ve 1940’li yillarda Kemalist ve Yeni Adam dergisinin kültürel milliyetçi bakis açisindan karsilastirmali olarak incelenmesidir.Milli devlet insasini takip eden süreçte kültür, gelenek ve ideoloji gibi kavramlar devlet yönetici kadrosu ve erken dönem entellektüel çevre tarafindan siklikla sorgulanmis.Bir taraftan devlet sanatta yapilan üretim üzerine denetim uygulayarak güdümlü milli sanat politikasinin hayata geçirmeye çalirirken diger taraftan Ismayil Hakki Baltacioglu kültürel milliyetçi söylemin bir takipçisi olarak milli sanat anlayisinin ana sorunsallarina daha liberal bir bakis açisiyla yaklasmisti. Bu tez milli devlet in
An abstract of the thesis of Utku Kundakçi for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2007
The Black Sea Region: An Analysis of Regional Politics and Cooperation in the Post Cold War Era
This study provides a comprehensive analysis of the regional politics in the Black Sea region in the post Cold War era from an international relations perspective. The objective of the thesis is to analyze the politics of the Black Sea in the post Cold War era, evaluate the current developments, and reflect the positions of the main actors such as Turkey, Russia, the EU, and the USA. The most important issues that pertain to the region are evaluated. In this context, the study concentrates on frozen conflicts and the new security threats (NTSs) and analyzes energy politics and democratization movements in the region, and the regional cooperation organization, namely the Organization of the Black Sea Economic Cooperation (BSEC). The thesis investigates the areas in which fruitful cooperation has been taking place within the mandate of the BSEC. The increasing global importance of the Black Sea draws the attention of major international actors towards the region. The study puts special emphasis on the EU’s and the USA’s changing policies toward the region and evaluates the regional countries’ reactions to these global actors. The study investigates the cooperation opportunities regarding economic interaction, security, energy, and democratization. In this context, the major actors’ roles and the BSEC’s potential with respect to these issues are considered. The thesis concludes that the potential to deepen regional cooperation exists; however, in order to realize this, all of the involved actors should assume positive approaches and follow constructive
policies.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Utku Kundakçi tarafindan Eylül 2007’de teslim edilen tezin kisa özeti
Karadeniz Bölgesi: Soguk Savas Sonrasi Dönemde Bölgesel Siyaset ve Isbirligi
Bu çalisma, Soguk Savas sonrasinda Karadeniz’e yönelik bölgesel politikalarin uluslararasi iliskiler açisindan kapsamli bir analizini sunmayi amaçlamaktadir. Bu tezin hedefleri arasinda, Soguk Savas sonrasinda Karadeniz bölgesi politikalarini incelemenin yani sira, mevcut gelismeleri analiz etmek ve Türkiye, Rusya, AB ve ABD gibi aktörlerin pozisyonlarini ortaya koymak bulunmaktadir. Güvenlik basligi altinda donmus ihtilaflara ve literatürde yeni güvenlik tehditleri olarak tanimlanan kavramlara odaklanilmakta, bölgedeki enerji politikalari ve demokratiklesme hareketleri incelenmektedir. Ayrica, tek kapsamli bölgesel isbirligi örgütü olan Karadeniz Ekonomik Isbirligi Teskilati’na (KEI) yer verilmekte ve bu örgüt bünyesinde gerçeklestirilmekte olan isbirligine deginilmektedir. Karadeniz’in artmakta olan küresel önemi sebebiyle, bölgeye uluslararasi aktörlerin ilgisi yogunlasmaktadir. Bu dogrultuda, tez, AB’nin ve ABD’nin bölgeye yönelik degisen politikalarini incelemekte ve bölge ülkelerinin bu küresel aktörlerin politikalarina karsi pozisyonlarini degerlendirmektedir.
An abstract of the thesis of Ümmühan Ceren Ünlü for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2007
Celebrating and Remembering the Festival of September 9: Ritual, History, and Memory
This study scrutinizes the festivals of September 9 for the celebration of Izmir’s Independence Day, both as an official ceremony organized by the nation state and as a commemorative event attended and remembered by the people. A detailed description and analysis of the festival is given with its program, parades, participants, activities, narratives, and symbolic objects. The ritual is analyzed as a totality that has been manipulated by both political elite and ordinary people and that has been affected by the political, historical, local, and festive context. Upon a thorough search of the local newspapers and periodicals of the period, it is argued that September 9 celebrations in the early Republican Turkey were dominated by a national hegemonic narrative which rested on the principles of ethnic homogeneity, national unity and solidarity, monophonic society, and state authority. In this context, the commemoration of September 9 presented the nation state an arena on which the elite had the means of festive symbolism to construct a synchronized collective memory/identity for the citizens. Nevertheless, the analysis of memories of Izmirians through oral history reveals that despite the efforts of the “omnipresent” state, the festival of September 9 has also been an event within which collective and personal memories, different from the hegemonic collective memory, can grow up. The construction of uniform national collective memory could not hinder the obstinate survival of multiple unofficial memories around the commemoration of September 9.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Ümmühan Ceren Ünlü tarafindan Eylül 2007’de teslim edilen tezin kisa özeti
9 Eylül’ü Kutlamak ve Hatirlamak: Tören, Tarih ve Bellek
Bu çalisma Izmir’in Kurtulus Günü olan 9 Eylül’ü hem ulus devletin düzenledigi resmi bir tören hem de insanlarin katilip belleklerine yerlestirdikleri bir anma günü olarak ele almaktadir. Programi, zafer alaylari, katilimcilari, etkinlikleri, söylemleri ve sembolik nesneleri ile birlikte, bayramin ayrintili bir çözümlemesi ve betimlemesi verilmektedir. Tezdetören, hem siyasi seçkinlerce hem de siradan insanlarca yönlendirilen ve siyasi, tarihsel, yerel ve bayramsal baglamda sekillenen bir bütün olarak incelenmektedir. Çalismada, dönemin yerel dergi ve gazetelerinin derinlemesine incelemesine dayanarak, erken Cumhuriyet Türkiye’sinde 9 Eylül kutlamalarina ulusal bir söylemin egemen oldugu ve bu söylemin ana ilkelerinin de etnik homojenlik, ulusal birlik ve beraberlik, tek-sesli toplum ve devlet otoritesi oldugu iddia edilmektedir. Bu baglamda, 9 Eylül bayrami ulus devlete bayramin sembolik araçlarinin kullanilabilecegi bir meydan sunmaktadir ki siyasi seçkinler, vatandaslar için senkronize bir toplu bellek/kimlik insa edebilsinler. Bununla beraber, Izmir’de yasayan insanlarla yapilan sözlü tarih mülakatlari göstermistir ki “her alanda var olan” devletin çabalarina ragmen 9 Eylül bayrami çerçevesinde, egemen olandan farkli toplu ve kisisel bellekler yeserebilmistir. Tekdüze, milli toplumsal bellegin insasi, resmi olmayan, çogul belleklerin inatla hayatta kalmalarini engelleyememistir.
An abstract of the Thesis of Yunus Emre for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2007
The Genesis of The Left of Center in Turkey: 1965-1967
In the thesis the discourse of left of center which came onto the agenda before the 1965 elections was scrutinized in the context of the intellectual history and social democracies of Western Europe. The left of center entered Turkish political life as an attributed feature to the Republican People’s Party and then with the reception of this definition by
An abstract of the Thesis of Ayse Alniaçik, for the degree of Master of Arts from the Ataturk Institute for Modern Turkish History of Bogaziçi University to be taken in September 2008
After Deindustrialization, In the Midst of Urban Transformation: the Case of Pasabahçe
This study scrutinizes Pasabahçe borough which had witnessed deindustrialization as a prominent social change and came to be threatened with displacement due to the rise of neoliberal urbanism. The specific characteristic of the district has been that once it was a blue-collar worker basin where generations of factory workers were the main current in the production of a self-sufficient and integrated space in its social and economic life. However, in the realm of working life, deindustrialization meant the end of the specific occupation of being a factory worker and the appearance of multiple, fragmented, and even derogatory job positions. The people are kept in this working life by the pressure of unemployment. In this context, the stories of the factory workers were about decline, dispersal, and defeat of the community and place, since plant-closures were experienced as dissolution of place in economic, social, and cultural means. The place and its inhabitants have been left with the ruins of the factory buildings waiting their arrangement in the new urban politics, since the production of space in the district that dated back to the fordist phase of urbanization became superfluous with plant-closings. Concurrently, the urban fabric of Pasabahçe has been in the process of a complete transformation, as the gated communities have been developing at the higher elevations and urban transformation projects has been stepped in. In this context, this study concentrates on the experience of these prominent changes in which the inhabitants perceive dispossession. As the plight of the borough has been observed, people seem to gain a kind of critical awareness on the class strategies operating in this process. Correspondingly, this study also examines the response of people to this dislocating process and their means and limits of solidarity and resistance. The appearance of a rupture between generations according to age and migration is an important determining factor. The generation of migrant factory workers and their close community have different repertoire of events and different “sense of past.” Thus, their “appeal to past” under the constant threat of displacement should be considered with its potential contributive effect to a novel organization, yet, the process is open.
Bogaziçi Üniversitesi Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Ayse Alniaçik tarafindan Eylül 2008’de teslim edilen tezin özeti
Sanayisizlesme Sonrasinda, Kentsel Dönüsüm Ortasinda: Pasabahçe
Bu çalisma sanayisizlesmeye sarsici bir toplumsal degisim olarak taniklik eden ve neoliberal kentlesmenin hiz kazanmasi sonucu yerinden edilme tehdidiyle karsi karsiya kalan Pasabahçe semtini inceliyor. Semtin spesifik karakteristigi geçmiste bir mavi yakali havzasi olmasiydi, öyle ki bir zamanlar fabrika isçisi nesiller toplumsal ve ekonomik yasamda kendine yeter ve bütünlesmis bir mekanin üretiminin omurgasini olusturmuslardi. Ancak sanayisizlesmenin çalisma hayatindaki anlami spesifik bir ugras olarak fabrika isçisi olma halinin sonlanmasi ve çogul, parçalanmis, hatta asagilayici is pozisyonlarinin yayginlik kazanmasiydi. Insanlari bu is ortaminda çalismak durumunda birakan issizlik baskisiydi. Bu baglamda, fabrika isçilerinin hikayeleri toplulugun ve mekanin dagilmasi ve yenilgisi üzerineydi, zira fabrikalarin kapatilmasi ekonomik, sosyal ve kültürel anlamda mekanin çözülüsü olarak deneyimlenmisti. Mekan ve sakinleri kendilerini, fabrika binalarinin yikintilari ile bas basa kalmis, yeni kentsel siyasetin düzenlemelerinden kendi paylarina düseni bekler bir halde buldular. Çünkü kentlesmenin artik geçmiste kalan fordist asamasina uzanan bölgedeki mekanin üretimi fabrikalarin kapanmasi ile fuzuli hale geldi. Buna eszamanli olarak güvenlikli siteler bölgenin yüksek tepelerinde gelismekte, kentsel dönüsüm projeleri devreye girmekte, yani Pasabahçe’nin kentsel dokusu bütünlüklü bir dönüsüm süreci içerisine sürüklenmekteydi. Bu baglamda, bu çalisma bölge sakinlerinin mülksüzlesme olarak algiladiklari bu önemli dönüsümlerin nasil deneyimlendigine odaklanmaktadir. Semtin kötülesen durumunu gözlemleyen sakinler, bu süreçte devreye giren sinif stratejilerine dair bir tür elestirel farkindalik kazanmis görünmekteler. Bu durumdan hareketle çalisma, insanlarin bu yerinden etme sürecine verdikleri tepkileri, kullandiklari araçlari ve ortaya koyduklari direnis ile dayanismanin sinirlarini da incelemektedir. Yasa ve göçe dayali farkli kusaklar arasindaki yarilma önemli bir belirleyici etkendir. Göçmen fabrika isçileri kusagi ve onlarin yakin toplulugu farkli bir repertuara ve farkli bir “geçmis algisina” sahiptir. Bu sebeple sürekli bir yerinden edilme tehdidi altindayken “geçmisi çagirma”larinin, yeni türden bir örgütlenmeye katkida bulunma potansiyeli göz önünde bulundurmalidir; zira sürecin ucu aciktir.
An abstract of the thesis of Aysecan Kartal for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken in September 2008
Turkish Social Work Sector After the 1990s through the Accounts of Social Workers
This study scrutinizes the state-civil society partnerships in the Turkish Social Services Sector after the 1990s. This approach is embraced in Turkey paralel to the approaches of the international organizations such as the World Bank. In this new model, state is one of the partners rather than a regulator who provide public services. In Europe this new model of welfare meant the de-structration of an existing welfare system. However Turkish social policy environment in general and the Turkish social services understanding in particular had a different structre than Europe. The Turkish social work sector since its early days in early Twentieth Century was considered to be within the realm of the civil society and voluntariness. This new welfare model is integrated into the existing structure of SHÇEK as a startegy to cope with the new poverty. Consequently, new social services institutions were established through protocols signed between the NGOs and SHÇEK. Society Centers which is the focus of this study is one of those institutions. These are institutions of SHÇEK established in 1993 with an aim to ease the integration of migrants in urban areas, through projects that will be cnducted jointly with NGOs. The primary source of this study is the in-depth interviews conducted with the social workers and SHÇEK administrators . The social workers interviewed were employed in Society Centers.The interviews were analyzed from two different lines. First, the ways in which the social workers perceive the bureaucratic structure of the institution is discussed. Second, the ways in which they perceive to work together with the NGOs and volunteers is discussed. The emphasis is on how Project-mode of service provision influence the ways they perceive their job. This study argues that discomfort of the social workers, manifested as the loss of institutinal trust and not being able to define their role in the institution, is not resulting from a new structure within the institution, rather it is the new form of poverty they try to respond with the vaguely defined borders between the state and the civil society.
Bogaziçi Üniversitesi Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans Derecesi için Aysecan Kartal tarafindan Eylül 2008’de Teslim Edilen Tezin Kisa Özeti
Sosyal Hizmet Uzmanlarinin Gözünden Türkiye’de 1990 sonrasi Sosyal Hizmet Sektörü
Bu çalisma, 1990 sonrasinda Türkiye’de sosyal hizmet sektöründeki sivil toplum devlet iliskilerini incelemektedir. Sivil toplum- devlet ortakligi yaklasimi Türkiye’de Dünya Bankasi gibi uluslararasi örgütlerin yaklasimlarina paralel olarak benimsenmistir. Bu yeni modelde devlet, bir düzenleyici olmaktansa kamu hizmeti saglayan aktörlerden biri olmaktadir. Bu yeni model, Avrupa’da hali hazirdaki refah devletinin çözülmesi ile ortaya çikmistir. Ancak Türkiye’de genel olarak sosyal politika özel olarak da sosyal hizmetler anlayisi Avrupa’dan daha farkli bir yapiya sahiptir. Türk sosyal hizmet sektörü Yirminci Yüzyil’in basinda ilk ortaya çikisindan bu yana sivil toplum ve gönüllülük anlayisinin agirlikli oldugu bir alandir. Sivil toplum-devlet ortakligini destekleyen bu yeni model, 90li yillarda daha görünür olan “yeni yoksulluk” olgusuna karsi, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu’nun hali hazirdaki yapisina eklemlenmistir. Bunun sonucunda sivil toplum-devlet arasi protokoller ile kurulan yeni sosyal hizmet kurumlari ortaya çikmistir. Bu tezin odagini da bu kurumlardan biri olan Toplum Merkezleri olusturmaktadir. Bu kurumlar sivil toplum örgütleri ile ortaklasa gerçeklestirilecek projeler yardimi ile kirdan kente göçen insanlarin kente uyumlarini kolaylastirmayi amaçlamaktadirlar. Bu çalismanin birincil kaynagini sosyal hizmet uzmanlari ve SHÇEK idarecileri ile yapilan derinlemesine görüsmeler olusturmaktadir. Görüsme yapilan sosyal hizmet uzmanlari Toplum Merkezleri’nde çalismaktadirlar. Bu görüsmeler iki yönden degerlendirilmistir. Ðlk olarak sosyal hizmet uzmanlarinin kurumun bürokratik yapisini nasil algiladiklari tartisilmistir. Ðkinci olarak sivil toplum örgütleri ve gönüllülerle beraber çalisma konusundaki görüsleri incelenmistir. Burada vurgu, proje üzerinden hizmet saglamayi nasil algiladiklari üzerine olmustur. Bu çalisma, sosyal hizmet uzmanlarinin çalistiklari yere olan güvenlerini yitirme,yaptiklari isi tanimlamakta zorlanma ve kurum içindeki yerlerinin belirsiz oldugunu düsünme olarak ortaya çikan rahatsizliklarinin nedeninin, SHÇEK’de uygulanan yeni bir model olmadigini söylemektdir. Sivil toplum-devlet arasinda kurulan sinirlari net olmayan ortaklik ile toplumda 90 sonrasinda ortaya çikan ‘yeni yoksulluk’ olgusu ile bas etmek zorunda kalmanin bu rahatsizligi ortaya çikardigi savunulmustur.
An abstract of the thesis of Baris Tasyakan for the degree of Master of Arts from the Ataturk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2008
The Volunteer Firefighters of Istanbul, 1826-1923
This study explains the various responses developed by the inhabitants of the Ottoman capital during the last hundred years of the empire to the frequent fires they experienced. Being a city comprised of a wooden and dense dwelling pattern and having inadequate water supply systems, Istanbul had been vulnerable to flames throughout the entire Ottoman reign. During the nineteenth century with a rapid population growth, the city witnessed an increase in both the frequency of fires and the attempts, in turn, to alleviate their destructive effects. This study focuses on these attempts displayed on one hand by the government through new administrative bodies constituted during the Tanzimat period, and on the other by the dwellers themselves through volunteer teams established in various Istanbul neighborhoods. The research follows the traces of these organizations mainly in the archival documents but also in contemporary accounts, novels, and travelers’ books. The volunteer firefighter teams of neighborhoods appeared after 1826 when the Janissaries, the main institution responsible for containing fires in Istanbul, were abolished, and existed for more than a century along with firefighter teams of official departments and later the military fire brigade. These volunteer firefighters, using a manually operated firepump carried on shoulders all through these years, not only established a profession appealing to many neighborhood young men, but also became subjects of a very different story turning into popular heroic figures, sportsmen, and improvisers of folk literature, through practices having their essence in their fights against fires, yet not only being restricted to the fire scenes.
Bogaziçi Üniversitesi Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Baris Tasyakan tarafindan Eylül 2008’de teslim edilen tezin özeti
Istanbul’un Gönüllü Tulumbacilari, 1826-1923
Bu çalisma, imparatorlugun son yüzyilinda Osmanli baskentinin sakinlerinin siklikla yasadiklari yanginlara karsi gelistirdikleri çesitli tepkileri anlatmaktadir. Ahsap ve sik yerlesim modeli ve yetersiz su dagitim sistemleriyle Istanbul tüm Osmanli hakimiyeti süresince yanginlara karsi zayif olmustu. Ondokuzuncu yüzyilda hizli nufüs artisi ile beraber kent hem yanginlarin sikliklarinda hem de bu yanginlarin yikici etkilerini azaltma çabalarinda artislara taniklik etti. Bu çalisma, bir yandan Tanzimat döneminde meydana getirilen yeni idari organlar yoluyla devlet eliyle, diger yandan çesitli Istanbul mahallelerinde olusturulan gönüllü takimlar yoluyla kent sakinleri eliyle sürdürülen bu çabalara odaklanmaktadir. Arastirma esas olarak arsiv belgelerinde, ayrica dönemin anlatilarinda, romanlarda ve gezginlerin kitaplarinda bu organizasyonlarin izlerini sürmektedir. Mahallelerdeki gönüllü tulumbaci takimlari Istanbul’da yanginlari söndürmekle sorumlu asil kurum olan Yeniçeriligin kaldirildigi 1826 yili sonrasinda ortaya çikti ve resmi devlet dairelerinin tulumba takimlari ve daha sonra da askeri itfaiye ile yanyana bir yüzyildan fazla bir süre yasadi. Tüm bu yillar boyunca, omuzda tasinan ve kol gücü ile çalisan bir tulumbayi kullanan bu tulumbacilar, sadece pek çok mahalle gencini kendine çeken bir meslek yaratmakla kalmadilar, ayni zamanda özünü yanginlarla yaptiklari mücadeleden alan ama sadece yangin alanlariyla sinirli olmayan pratikler yoluyla popüler kahraman karakterlere, sporculara, ve dogaçlama halk edebiyati icracilarina dönüserek çok farkli bir hikayenin özneleri haline geldiler.
An abstract of the Thesis of Basak Deniz Özdogan, for the degree of Master of Arts from the Ataturk Institute for Modern Turkish History of Bogaziçi University to be taken in September 2008
Experience of September 12 Coup D’état in Turkish Novels of 1980s
This study scrutinizes the September 12 literature written just after the September 12 coup d’état, that is to say in 1980s. How the coup affected to the literature both its form and content; how the coup experienced by the authors and how the coup is represented within the novels in 1980s are the basic questions of this study. For this purpose, this study examines the September 12 novels, including to its field both the works of the canonized authors and the prison literature. Main focus of this study is the prison literature of 1980s which is considered as both a resistance space and as a representative of the hegemonic mentality of the period. It is suggested that the exclusion of the prison literature from the literary history is the representation of the exclusion of the prisoners from the politics and the public sphere. This study examines both the canonized literature of September 12 and the prison literature to analyze the entire atmosphere of the 1980s which was shaped by the military take over.
Bogaziçi Üniversitesi Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Basak Deniz Özdogan tarafindan Eylül 2008’de teslim edilen tezin özeti
80’li Yillarin Türk Romanlarinda 12 Eylül Deneyimi
Bu çalisma boyunca 1980’lerdeki yani hemen 12 Eylül darbesi ertesinde yazilan ve darbeye odaklanan edebiyat incelenmektedir. 12 Eylül darbesi, edebiyati biçim ve içerik bakimindan nasil etkiledigi, yazarlarin darbeyi nasil deneyimledikleri ve darbenin edebiyatta nasil temsil edildigi bu çalismanin temel sorularidir. Bu sorularin isiginda, bu çalismada hapishane edebiyati da çalismaya dahil edilerek, 80’li yillar boyunca yazilmis 12 Eylül romanlari incelenmektedir. Odak noktasini 80’li yillardaki hapishane edebiyatinin olusturdugu bu çalismada, hapishane edebiyati hem bir direnis alani olarak, hem de dönemin egemen zihniyetinin ve tavrinin tezahürlerini görebilecegimiz bir yazma deneyimi olarak incelenmistir. Hapishane edebiyatinin edebiyat tarihinden dislanmasinin, 12 Eylül mahkumlarinin siyasetten ve kamusal alandan da dislanmasinin bir sonucu oldugu savunulmustur. Çalisma boyunca 12 Eylül sonrasinda darbeyle sekillenmis kültürel atmosferin bütünlüklü bir haritasini çikarabilmek amaciyla, hem kanonize olmus yazarlarin hem de hapishane edebiyati yazarlarinin eserleri birlikte incelenmistir.
An abstract of the thesis of Burcu Çingay for the degree of Master of Arts from The Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2008
Automobility in Turkey: A Critical Evaluation of Turkish Automobile Production in the 1960s and the 1970s
This thesis evaluates the diffusion of automobility as a system in terms of its economic, social and cultural aspects during the 1960s and the 1970s in the Turkish context. Turkey adapted to global domination character of automobility starting in the 1950s. The rapid enhancement of automobility boosted the demand for and interest in personal automobiles, which resulted in a serious foreign exchange crisis in the end of the 1950s. To deal with the problem, Turkey applied different measures
until the transfer of mass production through joint ventures with foreign automobile firms. Hence, the solution of the problem permanently tied Turkey to global production and consumption relations as well as the system of automobility.
This thesis analyzes the diffusion of automobility from a perspective that combines the transformations of the economy and society in line with the changes in the daily life culture. The diffusion of automobility in the Turkish context was accelerated by two mutually exclusive factors. The first one was the decision to transfer the carbuilding technologies into the country and establishing the automobile industry for mass-production. And the second one was the changes in the public perception concerning automobility which directly affects the market formation and consumption patterns of the middle classes. These reasons are taken into account to underscore the formation and the development of the capitalist production and consumption patterns during the import substitution era, which is denoted as the preparatory background of the recent global integration.
Bogaziçi Üniversitesi Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans Derecesi için Burcu Çingay tarafindan Eylül 2008’de teslim edilen tezin kisa özeti
Türkiye’de Otomobilli Hayata Geçis: 1960’li ve 1970’li yillarda Türkiye’de Otomobil Üretiminin Elestirel Degerlendirilmesi
Bu çalisma, 1960’li ve 1970’li yillarda otomobillesmenin (automobility) yayisilisini bu yayilisin ekonomik, sosyal ve kültürel yönlerini dikkate alarak Türkiye baglaminda degerlendirir. Türkiye 1950’li yillardan baslayarak otomobillesmenin küresel nüfuz etme hakimiyetine uyum saglamistir. Hizli otomobillesme ile otomobil talebinin ve otomobile olan ilgininin asiri artmasi 1950’lerin sonunda ciddi bir döviz krizine sebep olmustur. Bu sorunun çözümü için Türkiye, yabanci firmalarla ortakliklar sonucu otomobil üretiminin ülke içine transferine kadar, degisik çözüm yollari denemistir. Sonuç olarak, seri üretim karari ile sorunun çözümü, Türkiye’nin otomobillesmis sisteme oldugu kadar küresel üretim ve tüketim iliskilerine de entegre olmasina neden olmustur.
Bu çalisma, otomobillesmenin yayilmasini, sosyo-ekonomik dönüsümleri gündelik yasam kültüründe degisikliklerle birlestiren bir perspektiften inceleme yöntemini kullanmistir. Türkiye baglaminda otomobilli hayatin yayilmasini hizlandiran iki etmen vardir. Bu etmenlerden birincisi, ülke içine otomobil-üretim teknolojilerini transfer etme karari ve akabinde ülkede seri-üretim yapabilecek otomobil sanayinin kurulmasidir. Ikinci etmen ise pazar olusumunu ve orta siniflarin tüketim aliskanliklarini dogrudan etkileyen, otomobillesme ile ilgili kamuoyu algisindaki degisikliklerdir. Bu etmenler isiginda Türkiye’de otomobillesme incelendiginde, ithal ikameci dönemde, kapitalist üretim ve tüketim kaliplarinin olusumu ve gelisimi günümüz global dönüsümünün arka plani olarak ifade edilmistir.
An abstract of the Thesis of Didem Türkoglu, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Bogaziçi University to be taken in September 2008
Snapshots of Popular Turkish Nationalism: Neo-Kemalism, Bestsellers and Facebook
This thesis takes snapshots from contemporary popular culture to understand manifestations of Turkish nationalism. It focuses on neo-Kemalist version of Turkish nationalism which is defined as a new type of Turkish nationalism emerging in the 1990s emphasizing political action and civil society. This focus is based on analyses of best sellers such as Those Crazy Turks and Metal Storm. These analyses are products of discourse analysis of the books and interviews with the readers of Those Crazy Turks. The thesis also examines a new medium for the Turkish nationalism to be articulated: Facebook. Being a popular internet-based networking sites, protests are organized and realized here. When the analysis of the books/readers and Facebook/users are put together, neo-Kemalist discourse surfaces as specifically targeting the youth to take action. Yet the ambiguities and paradoxes neo-Kemalism implies lead to a dichotomous picture. This thesis argues that the dichotomy lies in many points of the discourse swinging between Orientalism and Occidentalism, the “virtual” and the “real,” past and future, conservation and transformation, militarism and civil politics, action and passivism, pessimism and optimism. All these sensitive points are blended with the language and symbolism of consumer culture. In the struggle of neo-Kemalist discourse to have hegemony over other versions of nationalism, producers and user of this discourse embrace this language and symbolism.
Bogaziçi Üniversitesi Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Didem Türkoglu tarafindan Eylül 2008’de teslim edilen tezin özeti
Popüler Türk Milliyetçiliginden Kareler: Neo-Kemalizm, Çok Satanlar ve Facebook
Bu tez, Türk milliyetçiliginin tezahürlerini anlamak için popüler kültürden kareler ele almaktadir. 1990’larda sivil toplumun altini çizerek ortaya çikan neo-Kemalist milliyetçiligin üzerinde durulmaktadir. Bu odaklanma Su Çilgin Türkler ve Metal Firtina gibi çok satan romanlarin analizinden yola çikarak yapilmaktadir. Bu analiz de kitaplarin söylem analizine ve okuyucularla yapilan görüsmelere dayandirilmaktadir. Bu tez ayni zamanda Türk milliyetçiliginin kendini ifade ettigi yeni bir araç olan Facebook’u da incelemektedir. Internette yer alan popüler bir iletisim agi sitesi olan Facebook’ta çesitli protestolar organize edilmekte ve gerçeklestirilmektedir. Bahsedilen kitaplarin/okuyucularin ve Facebook’un/ kullanicilarinin analizleri bir araya getirildiginde gençligi harekete geçmeye çagiran bir neo-Kemalist söylem ortaya çikmaktadir. Ancak bu söylem muglakliklara ve çeliskilerin varligi ikiliklere de isaret etmektedir. Bu tezde bu ikiliklerin ortaya çiktigi Sarkiyatçilik-Garbiyatçilik, geçmis-gelecek, sanal-gerçek, muhafaza-degisim ve militarizm- sivil siyaset gibi pek çok noktanin oldugu öne sürülmektedir. Tüm bu hassas noktalar tüketim kültürü dili ve sembolizmi ile iç içe geçmekte ve neo-Kemalist söylemi üreten ve kullananlar da hegemonya mücadelesinde bu dil ve sembolizmi kullanmaktadirlar.
An abstract of the thesis of Edip Gölbasi for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2008
The Yezidis and the Ottoman State: Modern Power, Military Conscription, and Conversion Policies, 1830-1909
The community on which this thesis builds and fixes its narrative is the “heterodox” Yezidi tribes that lived in the eastern provinces of the nineteenth-century Ottoman Empire, with Mosul holding the first place. Yet it is not an anthropological or ethnological study concentrated on the community itself. However, based on these tribes, it rather approaches the political order and new regime of power of nineteenth-century Ottoman Empire along with the Hamidian policy of “taming” formulated for the population segments that lived on the margins of the empire and were regarded as “heretic”, “uncivilized and nomadic” on the grounds of the discrepancy in their religious beliefs. Hence it preeminently claims to be a monograph on nineteenth-century Ottoman history. The Yezidis, who had survived beyond the state’s political authority and military penetration to a large extent in previous periods, were on the agenda of the state, more than they ever had been, in the time period discussed owing to the formation of a modern regime of power. From the 1830s onwards, there emerged several problems between the Yezidis, who were not recognized by the state as a separate religious group, and the Ottoman State, which attempted to exploit bodies and tax resources of its subjects more effectively, sought to ensure public security, and desired to gain the loyalty of communities under its hegemony. Among the leading problems between the two parties were military conscription, to which the Yezidis were opposed allegedly in accordance with their religious beliefs, and the conversion policies of the Hamidian period, firstly launched on the basis of “advice and persuasion” tactics as long as applicable, but, if not, implemented by pressure and violence. The focal points of this study are the afore-cited topics in addition to how the Yezidi identity was perceived by the state, and the question of status, which is closely interrelated with their position in the political structure. Based on Ottoman archival documents, and contemporary observers’ and researchers’ narratives, the state policies and discourse in combination with their effects on the Yezidis and subsequent reactions are analyzed in this thesis. This study presents military conscription, a modern phenomenon, as a story of “abstaining from both call to arms and threats to their beliefs” in the case of Yezidis. It is also argued in this study that endeavors to “tame” the Yezidis and “correct their beliefs” (tashih-i akaid) and to subjugate them by means of military operations in the Hamidian regime, all in one, resulted from general characteristics and “strategies for hegemony” of the regime. Finally, it is oriented to show that attempts of penetration, and discourse and politics of the state had seriously affected the realities of the Yezidi community yet eventually did not culminate in an accomplishment as the state desired.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Edip Gölbasi tarafindan Eylül 2008’de teslim edilen tezin özeti
Yezidiler ve Osmanli Devleti: Modern Iktidar, Zorunluk Askerlik, ve Ihtida Siyaseti, 1830-1909
Bu tezin anlatisini insaa ettigi ve sabitledigi topluluk basta Musul olmak üzere 19. yüzyil Osmanli Imparatorlugu’nun dogu vilayetlerinde yasamis olan “heterodoks” Yezidi asiretleridir. Ancak toplulugun kendisine yogunlasan antropolojik ya da etnolojik bir çalisma degildir. Daha ziyade bu asiretler üzerinden 19. yy. Osmanli siyasal düzeni, yeni iktidar rejimi ve II. Abdulhamid döneminin, imparatorlugun marjininde yasayan ve dini inançlarinin farkliligi nedeniyle “sapkin” (heretik) ve “vahsi ve bedevî” olarak telakki edilen kesimlere dönük “islah” etme siyaseti ele alinmaktadir. Bu nedenle öncelikle 19. yüzyil Osmanli tarihine dair bir monografi olma iddiasindadir. Daha önceki dönemlerde devletin siyasal ve askeri nüfuzunun büyük oranda disinda yasayan Yezidiler ele alinan dönemde modern bir iktidar rejimin tesis edilme süreci nedeniyle hiç bir zaman olmadigi kadar devletin gündemine girmislerdir. 1830’lu yillardan itibaren, tebaasinin bedenini ve vergi kaynaklarini daha verimli bir sekilde tasarruf etmeye girisen, kamu güvenligini ve asayisi tesis etmeye çalisan, ve hakimiyeti altindaki topluluklarin sadakatini kazanmayi arzu eden Osmanli Devleti ve devlet tarafindan ayri bir din olarak taninmayan Yezidiler arasinda bir dizi sorun meydana gelmistir. Bunlarin basinda Yezidiler’in, kendi söylemlerine göre, dinî inançlari geregi karsi olduklari askerlik hizmeti ve II. Abdulhamid döneminde önce ‘nasihat ve ikna’ yoluyla, mümkün olmadiginda ise baski ve siddet yoluyla Islamlastirma girisimleri gelmektedir. Bu iki konu ve Yezidi kimliginin devlet tarafindan nasil algilandigi ve onlarin siyasal yapidaki yerleriyle baglantili olan ‘statü problemi’ tezin odak noktalaridir. Osmanli arsiv kaynaklari ve çagdas gözlemci ve arastirmacilarin anlatilarina dayanarak hazirlanan bu çalisma, devlet siyaseti ve söylemi ile bunun Yezidiler üzerindeki etkisi ve buna verilen tepkileri incelemektedir. Bu tez modern bir fenomen olan zorunlu askerlik konusunu Yezidiler örneginde “silah altina alinmaktan ve dinî inançlarina yönelik tehditlerden kaçinma” öyküsü olarak sunmaktadir. II. Abdulhamid döneminde Yezidiler’i “islah” etme, “inançlarini düzeltme” (tashih-i akaid), ve onlari askeri harekâtlarla denetim altina alma girisimlerinin ise, II. Abdulhamid rejiminin genel karakteristikleri ve “egemenlik stratejileri”nden kaynaklandigi iddia ediliyor. Nihayet, tezde bu nüfuz etme girisimleri ile devlet söylemi ve siyasetinin Yezidi toplulugunun realitelerini ciddi derecede etkiledigi ancak bunlarin devletin arzu ettigi sekilde neticelenmedigi gösterilmeye çalisiliyor.
An abstract of the Thesis of Emine Beyza Satoglu for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2008
Abstract
This study aims to analyze the post-1980 export-oriented industrialization story of the leading provinces of Anatolia, the commonly called “Anatolian Tigers”, by focusing firstly on the Turkish manufacturing industry data with references to the impacts of the changing global economics and local adaptation to the liberal system; second, particularly through concentrating on the socio-economic institutional aspects of the development in Kayseri, a typical Central Anatolian rapid industrialized province.
A relative adaptation in particularly labor-intensive sectors of manufacturing industry regardless from state supports into the global market economies is observed in Denizli, Gaziantep, Kahramanmaras, Kayseri, Konya ve Malatya that classified as Anatolian Tigers. The local institutions in Kayseri provided a ground to benefit from the advantages of flexible production models underlining the prominence of SME prevalently seen in Anatolian manufacturing firms. The manufacturing firms in Kayseri benefited from networks arising from the social ties seen in traditional relations, and from the localities of public and private institutions while at the same time modeling Asian Tigers cost reduction methods. In this regard, the sociological aspects of the Anatolian family and organizational firm structure and institutional assets of the provinces fitted to the conditions of international trade and the changes in organizational structure in international division of labor. Thus, the subject refers to an articulation of the local into global, and also the fit between the traditional societies and the competitive global economy.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans Derecesi için Emine Beyza Satoglu tarafindan Eylül 2008’da teslim edilen tezin kisa özeti
Özet
Bu çalisma öncelikle yeni dünya ekonomisine ve buna bagli olarak ortaya çikan uluslararasi liberal piyasa modellerine yerelde verilen tepkileri ve adaptasyon sürecini dikkate alarak Türkiye Ðmalat Sanayii verileri üzerinden “Anadolu Kaplanlari” olarak bilinen 1980 sonrasi ihracata dayali büyümede asama kaydetmis ve sanayilesme yolunda ilerlemis Anadolu illerini ve özelliklerini belirlemeyi, ikinci olarak da bu süreçlerin sosyo-iktisadi ve kurumsal yönlerini anlamak için Orta Anadolu’da bahsedilen hizli sanayilesmenin tipik bir örnegini teskil eden Kayseri üzerine yogunlasmayi amaç edinmistir.
Denizli, Gaziantep, Kahramanmaras, Kayseri, Konya ve Malatya olarak siniflandirilan Anadolu Kaplanlari özellikle imalat sanayiinin emek yogun sektörlerinde, devlet desteginden bagimsiz, daha çok kendi dinamiklerine dayanan ve 1980 sonrasi liberal piyasa sistemine geçis ile ortaya çikan göreceli bir adaptasyon basarmislardir. Kayseri örneginde yerel kurumlarin ve Anadolu’daki yaygin Küçük ve Orta ölçekli isletmeciligin Esnek Üretim Modelleriyle uyumu gözler önüne serilmistir. Kayseri imalat sanayii firmalari geleneksel toplumsal iliski aglari ve kamusal ve özel kurumlardaki yerellik unsurlari ile degisen rekabet kosullarina uyum saglamislardir. Konu yerelin küresele olan eklemlenmesi ve geleneksel toplumlardaki sosyal iliskilerin rekabetçi piyasa ekonomisinde iletisim ve dönüsüm aglarini artirmadaki artan etkisini göstermektedir.
An abstract of the Thesis of Gözde Orhan, for the degree of Master of Arts from the Ataturk Institute for Modern Turkish History of Boğaziçi University to be taken in September 2008
From Motherhood to Activism: A History of Women in Transformation
This study scrutinizes the mobilization of mothers in Turkey whose children were subjected to state violence or to abuse of rights for a variety of reasons, relying on the “natural” legitimacy rooted in being a mother, and their entrance into the political sphere with which they had not been familiar. How individual attempts having the aim of saving / finding a child evolved towards collective action, how the pain experienced brought women a collective identity, and how the struggle process transformed the mentality of the mothers are the basic questions of this study. Considering clear and hidden forms of resistance special to motherhood, how the title of “mother,” which serves to confine women in the home and which is shown as the reason for woman’s oppression by some feminists was used as the “weapon of the weak” by the mothers and how it led to reverse their disadvantageous position in the public sphere are analyzed. The study, which examines the way of organization, the demands, and the dynamics of the motherist movements in Turkey by classifying those in four periods, highlights the contribution of the motherist movements to the struggle of human rights.
Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Gözde Orhan tarafından Eylül 2008’de teslim edilen tezin özeti
Annelikten Aktivizme: Değişen Kadınların Tarihi
Bu çalışma, çocukları çeşitli nedenlerle devlet şiddetine maruz kalmış ya da hak ihlaline uğramış olan Türkiyeli annelerin, anne olmanın verdiği “doğal” meşruiyete dayanarak mobilize olmalarını ve daha önce tanışık olmadıkları bir alana, kamusal alana girişlerini incelemektedir. Başlangıçta amacı yalnızca kendi çocuğunu bulmak / kurtarmak olan bireysel kalkışmaların nasıl kolektif bir harekete evrildiği, deneyimlenen acının kadınlara nasıl kolektif bir kimlik kazandırdığı ve mücadele sürecinin annelerin zihniyet dünyalarını nasıl dönüştürdüğü bu çalışmanın temel sorularıdır. Anneliğe özgü açık ve gizli direniş formlarından yola çıkarak, kadını eve bağlayan ve kimi feministlerce kadının ezilmesinin bir nedeni olarak gösterilen “annelik” sıfatının, anneler tarafından nasıl “ezilenlerin silahı” olarak kullanıldığı ve kadınların kamusal alandaki dezavantajlı konumlarını tersine çevirmelerinde etkili olduğu incelenmektedir. Türkiye’deki anne hareketlerinin örgütlenme biçimini, taleplerini ve dinamiklerini dört ana dönem altında değerlendiren bu çalışma, anne hareketlerinin insan hakları mücadelesine katkılarına da dikkat çekmektedir.
An abstract of the Thesis of Maral Jefroudi, for the degree of Masters of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2008
A Re-politicized History of Iranian Transit Migrants Passing Through Turkey in the 1980s
This study scrutinizes the experiences of Iranian transit migrants passing through Turkey in the 1980s, whose history is dehumanized and depoliticized in the reconstruction of the history of Turkey’s experience with transit migration. It is argued that extracting their stories for the sake of depicting a homogenized picture of Iranian transit migrants in the background disguises the conflicts, struggles, and strategies embedded in their lives in transit. It is also argued that their experiences of being in transit cannot be told without taking into account their pre-flight experiences and their subjective assessment of being a refugee. The present study focuses on Iranian transit migrants’ relations with the Turkish authorities, their perceptions of being in transit in Turkey, and the relations among the community of Iranians in transit. It is argued that the degree of political affiliation was an important factor in the way they experienced being a transit migrant. Through the case of the Iranian transit migrants passing through Turkey in the 1980s, this study aims to contribute to the literature that challenges the victimized portrait of refugee. The main sources of this thesis are oral narratives of Iranian refugees living in Sweden and Germany, as well as written and filmed narratives of or pertaining to Iranians passing through Turkey.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans Derecesi için Maral Jefroudi tarafindan Haziran 2008’de teslim edilen tezin kisa özeti
1980’lerde Türkiye’den Geçen Iranli Transit Göçmenlerin Yeniden Politize Edilmis Tarihi
Bu çalisma 1980’lerde Türkiye’den geçen ve Türkiye’nin transit göçle deneyiminin tarihini yeniden kurgulamak adina tarihleri insansizlastirilip depolitize edilen Iranli transit göçmenlerin deneyimlerini incelemektedir. Bu tezde, hikâyelerinin baska hikâyelerin arka planini olusturacak homojen bir resim yaratmak ugruna çalinmasinin, göçmenlerin transit hayatlarina gömülü çatismalari, mücadeleleri ve stratejileri gizledigi ileri sürülmektedir. Ayrica, kaçis öncesi deneyimlerini ve öznel olarak mülteci olma
durumunu nasil degerlendirdiklerini hesaba katmaksizin, transitte olma deneyimlerinin anlatilamayacagi savunulmaktadir. Bu çalisma, Iranli transit göçmenlerin Türkiyeli otoritelerle iliskilerine, Türkiye’de transitte olmayi nasil algiladiklarina ve transitte olan Iranlilar arasindaki iliskilere odaklanmaktadir. Politik baglantilarin derecesinin transit göçmen deneyimini belirleyen önemli bir etken oldugu öne sürülmektedir. Çalisma, 1980’lerde Türkiye’den geçen Iranli transit göçmenler vakasi araciligiyla, mültecinin kurbanlastirilan çehresini sorgulayan elestirel literatüre katki sunmayi amaçlamaktadir. Isveç ve Almanya’da yasayan Iranli mültecilerin sözlü anlatilariyla Türkiye’den geçen Iranlilar hakkindaki yazili ve filme çekilen anlatilar bu çalismanin ana kaynaklarini olusturmaktadir.
An abstract of the Thesis of Mehmet Ertan for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2008
The Circuitous Politicization of Alevism: The Affiliation between the Alevis and the Left Politics (1960-1980)
This study scrutinizes the affiliation between the Alevis and the left-wing political movements within the context of the 1960s and 1970s. These years witnessed the dissolution of traditional Alevism, which had been based on rural/isolated life, as a result of urbanization. Turkey also experienced a rapid social and physical mobilization in these years. The social dynamics of Turkey in the 1960s and 1970s associated the dissolution of the archaic Alevism with the social mobilization of Turkey within the context of urbanization; therefore, the Alevis, who became more visible in the newly urbanizing environment, mainly remained a part of left-wing politics in that period. The left politics enabled Alevis to be integrated into the modern life and the centralized state apparatus during the dissolution process of traditional Alevism. In this regard, this thesis examines why Alevis politically moved towards the left movements politically during this time period. The affiliation between the Alevis and left wing movements is investigated in two dimensions. On the one hand, the Alevis’ relation with the Republican People’s Party on the basis of Alevis’ satisfaction with the secularist policies of the early Republican governments and the populist discourse of Bülent Ecevit are discussed. On the other hand, the affiliation between the Alevis and the radical socialist movements within the framework of the overlaps between the implications of nomadic characteristic of the archaic Alevism and the actual needs of the socialist movements of the era are examined. Moreover, the Unity Party of Turkey which addressed the Alevis indirectly and the Alevis’ indifference to the UPT are investigated while inspected the affiliation between the Alevis and left politics.
Bogaziçi Üniversitesi Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Mehmet Ertan tarafindan Haziran 2008’te teslim edilen tezin kisa özeti
Aleviligin Örtük Politiklesmesi: Aleviler ve Sol Siyasetler arasindaki Yakinlasma (1960–1980)
Bu çalisma 1960’li ve 1970’li yillarda Aleviler ve sol siyasal hareketler arasindaki yakinlasmayi incelemektedir. Bu yillar kirsal alanlarda disa kapali bir yasam biçim üzerine temellenen geleneksel Aleviligin, kentlesme etkisiyle çözülmesine tanik oldu. Ayrica söz konusu dönemde Türkiye hizli bir fiziki ve sosyal hareketlilik yasadi. 1960’li ve 1970’li yillarin sosyal dinamikleri geleneksel Aleviligin çözülmesiyle Türkiye’nin yasadigi sosyal hareketi kesistirdi ve kentlesmenin etkisiyle toplumsal yasamda daha da görünür hale gelen Aleviler bu dönemde daha çok sol siyasetlerin içinde yer aldilar. Bu anlamda sol siyaset geleneksel yasam kosullari çözülen Alevilerin modern hayata ve merkezi devletin araçlarina entegre olmasina olanak sagladi. Bu tez söz konusu dönemde Alevilerin neden politik olarak solda konumlandigini incelemektedir. Aleviler ve sol siyasetler arasindaki iliski ise iki boyutta degerlendirilmektedir. Ilki erken cumhuriyet hükümetlerinin seküler politikalarindan duyulan memnuniyet ve Ecevit’in populist söylemi ekseninde Aleviler ve Cumhuriyet Halk Partisi arasindaki iliskidir. Digeri ise geleneksel Aleviligin göçebe özelliklerinin etkileriyle incelenen dönemin sosyalist hareketlerinin ihtiyaçlari arasindaki örtüsme ekseninde Alevilik ve radikal sosyalist örgütler arasindaki yakinlasmadir. Ayrica, Alevilere seslenen Türkiye Birlik Partisi ve Alevilerin bu partiye yönelik kayitsizliklari da, sol siyasetler ve Aleviler arasindaki iliski baglaminda incelenecektir.
An abstract of the thesis of Mehmet Kiliç, for the degree of Master of Arts from The Ataturk Institute for Modern Turkish History of Bogaziçi University to be taken in September 2008
Abstract
This thesis analyzes Ottoman tonbaku imports from Iran and its sociocultural implications. This study examines the possibility of success of public economic policies that did not take society and social groups into consideration in the economic decision process within the context of the tonbaku trade. This work takes smuggling as a case to study this argument. The Ottoman state imported tonbaku from Iran owing to its own low domestic production. Thus, this circumstance led to the domination of Iranian merchants and the Shiite Ulama, who collected religious taxes from this trade, on the tonbaku market in the Ottoman Empire. The state also monopolized the tonbaku trade with Iran to maximize its revenue, giving a concession to Société du Tombac, known as the Tonbaku Monopoly, in 1891. The Ottoman government and the Monopoly did not take the merchants and the Ulama groups into consideration in the decision process and preferred to continue a high price policy. However, the establishment of the Monopoly and the price policy contributed to a severe smuggling and consumption of smuggled tonbaku. Thus, the income of the state from the trade decreased. Additionally, the Monopoly was abolished in 1914.
Bogaziçi Üniversitesi Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans Derecesi için Mehmet Kiliç tarafindan Eylül 2008’de teslim edilen tezin kisa özeti
Özet
Bu tezin konusu Osmanlinin Iran’dan tonbaku ithalatini ve sosyokültürel uzantilarini analiz etmektir. Bu çalisma ekonomik karar sürecinde toplumu ve toplumsal gruplari dikkate almayan kamu iktisadi politikalarinin uygulanabilme sansini tonbaku ticareti baglaminda inceler. Bu çalisma argümanini arastirmak için kaçakçiligi “olay/sorunsal” olarak alir. Osmanli devleti yerli üretimi sinirli oldugu için Iran’dan tonbaku ithal etmekteydi. Bu durum ise Iranli tüccarlarin ve bu ticaretten dini vergiler alan Sii Ulema’nin, Osmanli Imparatorlugunda tonbaku pazari üzerinde dominant olmalarina neden oldu. Osmanli devleti ise gelirini arttirmak için Iran’la olan tonbaku ticaretini tekellestirip bu hakki Tonbaku Rejisi olarak taninacak Société du Tombac sirketine 1891’de vermistir. Osmanli hükumeti ve Reji ekonomik karar alma sürecinde tüccar ve Ulema gruplarini dikkate almamislar ve ayni zamanda yüksek fiyat politikasi sürdürmeyi tercih etmislerdir. Fakat, tekelin kurulusu ve fiyat politikasi keskin bir kaçakçiliga ve kaçak tonbaku tüketimine neden olmustur. Böylece, devletin tonbaku ticaretinden gelirleri düsmüs ve Reji de iflas ederek 1914’te lagvedilmistir.
An abstract of the Thesis of Melih Yesilbag, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History of Bogaziçi University to be taken in September 2008
The Transformation of MESS & TISK from Foundation to 2005: “A Story of Rejoicing”
This thesis scrutinizes the history of MESS and TISK, two representative organizations of big capital in Turkey from 1960s to 2005. Based on a discursive analysis of the publications of these organizations, it traces the changing mood of the capitalist class in social and political realms as well as in the area of industrial relations. Due to strong unionization and rising worker militancy, the associations were socially timid, ineffective in the political arena and unable to develop a strategy to confront the labor movement in the pre-1980 period. The military intervention in 1980, however, turned the power balance between capital and labor. This process lent the capitalist class a considerable social legitimacy and self-confidence. From 1980 to 2005, the associations enhanced their social prestige by increasing their cultural and social capital, augmented their political strength by developing closer ties with state officials and party leaders and enjoyed their superiority over labor unions that were seriously weakened by the new labor laws. The essential feature of this period is the fact that the capitalist class ceased to remain in defensive lines and initiated a counter-attack that further consolidated its hegemony.
Bogaziçi Üniversitesi Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Melih Yesilbag tarafindan Eylül 2008’de teslim edilen tezin özeti
Kurulustan Bugüne MESS ve TISK’in Dönüsümü: “Bir Gülme Hikayesi”
Bu çalisma Türkiye’deki büyük sermayenin iki önemli örgütü olan MESS ve TISK’in 1960’lardan 2005 yilina kadar olan tarihini incelemektedir. Örgütlerin yayinlarinin söylem analizine dayanan çalisma, sermaye sinifinin sosyal ve politik arena ile endüstriyel iliskiler alaninda degisen durumunu ele almaktadir. 1980 öncesinde güçlü sendikalar ve yükselen sol muhalefet nedeniyle, MESS ve TISK sosyal alanda çekingen ve politik olarak etkisiz olmanin yani sira emek hareketine karsi mücadelede kapsamli bir strateji gelistirmekten yoksundular. Ancak, 1980 askeri darbesiyle birlikte emek ve sermaye arasindaki güç dengesi tersine döndü. Bu süreç sermaye sinifina kayda deger bir toplumsal mesruiyet ve özgüven sagladi. 1980’den 2005’e kadarki dönemde sözkonusu örgütler entelektüel ve sosyal sermayelerini arttirarak toplumsal prestijlerini gelistirdiler, devlet görevlileri ve parti liderleriyle daha yakin iliskiler kurarak politik güçlerini arttirdilar ve yeni is yasalariyla ciddi biçimde zayiflayan sendikalara karsi pazarlik güçlerini arttirdilar. Bu dönemi karakterize eden temel olgu sermaye sinifinin savunma halinden çikip bir tür karsi saldiri baslatmasi ve bu sayede hegemonyasini güçlendirmesidir.
An Abstract of the thesis of Mine Tafolar for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken by June 2008
Neoliberal Populism and the “Özal Decade”: Its Implications for the Democratic Process
This study examines the Özal decade through the lens of populism and scrutinizes the manifestations of this neoliberal populist governance style on the economic, discursive, and institutional levels in a detailed manner. Throughout these analyses, the study contextualizes the neopopulist manifestations of the period within the general framework of Turkey’s overall experiment with populism. In addition to comparing and contrasting Özal’s neopopulist governance style with that of his populist predecessors and demarcating its parallels and distinctions from the characteristics of populism carried out in the previous periods in the Turkish context, it situates Özal’s governance practice within a broader and worldwide framework through the analysis of manifestations of neoliberal populism in Latin America. This analysis reveals that Turkey is a typical case study with its neopopulist governance practices. Within the framework of the detailed search of the fundamental manifestations of Özal’s neopopulist governance style at different levels, it is argued that this governance style had adverse implications for the quality of democracy in Turkey and undermined the basic credentials of democracy which needed to be based on the empowerment of individuals, the notion of citizenship, and the participatory roles attributed to intermediary institutions and civil society organizations. The period is evaluated as a case in point in which the “man of the people” turned into an authoritarian leader who governed the country in an extensively top-down and arbitrary manner.
Bogaziçi Üniversitesi Atatürk Ilkeleri ve Inkilâp Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Mine Tafolar tarafindan Haziran 2008’de teslim edilen tezin kisa özeti
Neoliberal Popülizm ve “Özal Dönemi”: Bu Sürecin Demokrasi Üzerindeki Etkileri
Bu çalisma Özal dönemini popülizm perspektifinden incelemekte ve bu dönemdeki neoliberal popülist yönetim seklinin söylem düzeyinde, kurumsal düzeyde ve ekonomi alanindaki tezahürlerini kapsamli bir biçimde analiz etmektedir. Bu analizler sonrasinda, bu neopopulist yönetim seklinin Türkiye popülizm tarihi içerisindeki yeri belirtilmektedir. Özal döneminin neopopulist yönetim seklinin Türkiye tarihindeki daha önceki dönemlerde uygulanan populist yönetim sekilleriyle benzerlikleri ve farkiliklarinin vurgulanmasinin yani sira, bu çalisma Özal dönemindeki uygulamalari Latin Amerika’daki neopopulist yönetimlerle karsilastirarak dönemi daha genel bir çerçevede incelemektedir. Bu analiz, Özal döneminin dünyadaki neopopulist yönetim sekilleriyle karsilastirildiginda tipik bir örnek olarak ele alinabilecegini göstermistir. Özal döneminin neopopulist yönetim seklinin farkli boyutlardaki tezahürlerinin kapsamli bir biçimde arastirilmasi sonrasinda, bu yönetim seklinin Türkiye’de demokrasinin kalitesi açisindan çok olumsuz etkileri oldugu ve bireylerin güçlendirilmesi, haklara dayanan vatandaslik kavrami ve kurumlarin ve sivil toplum örgütlerinin katilimina dayanmasi gereken demokrasinin temellerine zarar verdigi iddia edilmektedir. Dönem bir “halk adaminin” ülkeyi son derece keyfi ve tepeden inme kararlarla yöneten otoriter bir lidere nasil dönüstügünün en tipik örneklerinden biri olarak degerlendirilmistir.
An abstract of the Thesis of Muhammed Fazil Bas for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken March 2008
Power or the People: A Comparison of the Thoughts of Dogan Avcioglu and Idris Küçükömer Regarding the Intellectual Climate of the 1960s
In the thesis, the thoughts of Dogan Avcioglu and Idris Küçükömer are compared by focusing mainly on their most prominent works of Türkiye’nin Düzeni (1968) by Avcioglu, and Düzenin Yabancilasmasi: Batilasma (1969) by Küçükömer. The 1960s which was as a period between two military interventions in Turkish politics in 1960 and 1971 were a very fruitful era for leftist thought and movements.
This decade started as a quest for orientation and ended with various political strategies to seize the power which could not be implemented. This thesis compares the thoughts of those two contradicting intellectuals in order to shed light on those intellectual and political activities which can and actually must be evaluated also as important parts of the history of Turkish intellectual life.
The thoughts of both intellectual are compared on three important issues which were conceived as critical for the discussion era in the 1960s. These three points are the discussions on the Ottoman social order, the evaluation of the Turkish modernization and the evaluation of the relationship between politics and people. The main aim throughout the analysis is to define the essential characteristics of the thoughts on those issues and to show at the end of the analysis that all of the characteristics on different issues are interrelated and actually determine each other, which can give us a holistic picture both of the differentiation between Avcioglu and Küçükömer and on the general condition in the decade.
The main claim of the thesis is that: Dogan Avcioglu tried to develop a power-centered analysis regarding the socio-political structure in Turkey, which left him with a momentary and temporary political strategy. However, Idris Küçükömer tried to develop a people- and society-centered analysis. Therefore, his approach had a forward-looking aspect which can be reconsidered even today.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Muhammed Fazil Bas tarafindan Mart 2008’de teslim edilen tezin kisa özeti
Iktidar ya da Halk: 1960’larin Entelektüel Iklimini Dikkate Alarak Dogan Avcioglu ve Idris Küçükömer’in Düsüncelerinin Bir Karsilastirmasi
Bu tezde, Dogan Avcioglu ve Idris Küçükömer’in düsünceleri temel olarak Avcioglu’nun Türkiye’nin Düzeni (1968) ve Küçükömer’in Düzenin Yabancilasmasi: Batilasma (1969) adli eserleri merkeze alinarak karsilastirilmistir. Bu iki eserin, söz konusu entelektüellerin en öne çikan kitaplari oldugu düsünülmektedir. 1960 ve 1971 yillarindaki iki askeri müdahaleyle baslayip biten 1960’lar, Türkiye’de sol düsünce ve hareketler için çok verimli bir dönem olmustur. Bu dönem, bir yön arayisi olarak baslamis, uygulamaya konulamayan siyasi stratejilerle bitmistir. Bu tezin amaci bu sebeple, söz konusu birbiriyle birçok konuda çelisen iki entelektüeli karsilastirarak, Türk düsünce tarihinin de aslinda önemli bir parçasi olarak degerlendirilmesi gereken bu entelektüel ve siyasi faaliyetlere bir isik tutmaktir.
Bu tezde, iki entelektüelin de düsünceleri 1960’larin tartisma ortami açisindan önemli oldugunu düsündügümüz üç konu çevresinde karsilastirilmistir. Bu konular su sekildedir: Osmanli toplum düzeni üzerine tartismalar, Türk modernlesmesinin degerlendirilmesi ve siyaset ile halk arasindaki iliski üzerine düsünceler. Analiz boyunca temel amaç, bu iki entelektüelin bu konular çerçevesindeki düsüncelerinin ana hatlarini çikarmak ve nihai olarak da bu konularin temel karakteristiklerinin aslinda birbirine siki sikiya bagli oldugunu ve hatta birbirlerini belirledigini gösterebilmektir. Bu bize hem Avcioglu ve Küçükömer’in düsüncelerine hem de döneme dair daha bütüncül bir tablo çikarmistir.
Bu tezin temel iddiasi su sekildedir: Dogan Avcioglu Türkiye’nin siyasi ve sosyal konumunu dikkate alarak güç merkezli bir analiz yapmis fakat bu Avcioglu’nu geçici ve anlik bir siyasi stratejiye ulastirmistir ancak. Küçükömer ise analizin merkezine halki ve toplumu almistir. Bu sebeple, Küçükömer’in yaklasiminin bugün dahi tekrar gözden geçirilebilecek gelecege dönük tarafi vardir.
An abstract of the thesis of Mustafa Emre Yilmaz, for the degree of Master of Arts from The Ataturk Institute for Modern Turkish History of Bogaziçi University to be taken in September 2008
Power Struggle within the National Struggle – The Case of Sivas (1919 – 1925)
Thanks to the influence of Nutuk, the power struggle within national struggle is either disregarded or perceived from the viewpoint of Mustafa Kemal by the Turkish historiography. In this paper, the period between 1919 – 1925 is taken into consideration from the revisionist approach which was developed by Mete Tunçay, Erik J. Zürcher and Ahmet Demirel. It was argued within this thesis that the period of 1919 and 1925 witnesses a power struggle. After displaying that the national struggle era also served as the stage of a power struggle and the purge of the opposition, this perspective was applied to the local dimension by looking at the events in Sivas.
Bogaziçi Üniversitesi Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans Derecesi için Mustafa Emre Yilmaz tarafindan Eylül 2008’de teslim edilen tezin kisa özeti
Milli Mücadele Içinde Güç Savasi - Sivas Örnegi (1919 - 1925)
Nutuk’un da etkisiyle Milli Mücadele dönemi içindeki iktidar mücadelesi büyük oranda göz ardi edilmis ya da Mustafa Kemal’in bakis açisindan ele alinmistir. Bu tezde ise Milli Mücadele dönemi Mete Tunçay, Erik J. Zürcher ve Ahmet Demirel gibi arastirmacilarin gelistirmis oldugu revizyonist bakis açisiyla ele alinmis ve dönemin iktidar mücadelesine sahne oldugu dile getirilmistir. Milli Mücadele’nin ayni zamanda bir iktidar mücadelesine sahne oldugu ortaya konduktan sonra benzer bir bakis açisiyla yerel boyutta Sivas’ta neler yasandigina bakilmistir.
An abstract of the thesis of Selim Özgen, for the degree of Master of Arts from The Ataturk Institute for Modern Turkish History of Bogaziçi University to be taken in September 2008
The “Ballast” of Istanbul: A Critique of Spatial Reorganization of Industrial Production in Gebze
The present study examines the industrialization process of Gebze district particularly during the raging market economy after 1980. During this inquiry, the question in mind was discovering the affects of the transition from Fordism to a flexible accumulation regime on industry -in particular on industrial localization- and on power relations on space in a densely industrialized province. This thesis proposes an analysis of the transition process by the principles of both production regimes. In this quest, a theoretical tool of flexible accumulation regime, industrial district, is applied in a generalized sense to understand the clustering of industrial firms in a newly industrializing country at the age of globalization.
Bogaziçi Üniversitesi Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans Derecesi için Selim Özgen tarafindan Eylül 2008’de teslim edilen tezin kisa özeti
Istanbul’un “Safra”si: Gebze’deki Sanayi Mekan Seçimine Elestirel Bir Bakis
Bu tezin konusu, 1980 sonrasi siddetlenen piyasa ekonomisi kosullarinda hizli bir sanayilesme sürecine giren Gebze ilçesinin dönüsümüdür. Arastirma boyunca hedeflenen, Fordizm’den esnek bir üretim rejimine geçisin sanayi -özellikle sanayinin mekan seçimi- ve mekan üzerindeki güç iliskilerinde yarattigi etkiyi bu yogun sanayi bölgesi üzerinden incelemek olmustur. Bu incelemede önerilen yöntemsel yaklasim ise bu dönüsüm sürecinin incelenmesinde her iki üretim rejiminin de etkilerinin göz ardi edilmemesidir. Bu nedenle, esnek üretim rejimine ait bir kavram olan sanayi bölgesi daha genellestirilerek küresellesme döneminde yeni sanayilesen ülkeler kategorisinde olan bir ülkede sanayi tesislerinin kümelenmesini anlamak için kullanilmistir.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
An abstract of the thesis of Ayşe Yazıcıoğlu for the degree of Master of Arts degree from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken October 2010
The Portrait of Istanbul In 1922 As Extracted From Aydede (Man in the Moon) Comics Periodical
This thesis scrutinizes the portrait of Istanbul as extracted from Aydede comics periodical. Aydede is a political comics periodical published during the Armistice period. The political, social and economic developments of Istanbul were examined by searching the articles and the cartoons of Aydede. In this context, the Armistice period and the life story of Refik Halid were put in the background of the main question. The conclusion of the thesis consists of the rapid and deep social changes and the response of Aydede comics periodical to the issue, the daily problems of the residents of Istanbul, how the different groups were affected by the economic distress and the criticism towards to the notables of politics and literature.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Ayşe Yazıcıoğlu tarafından Ekim 2010’da teslim edilen tezin özeti
Aydede dergisinden İstanbul’un 1922 Yılındaki Portresi
Bu tez 1922 yılında Refik Halid Karay tarafından çıkarılan Aydede dergisinden görülen İstanbul portesini incelemektedir. İstanbul’un işgal yıllarında çıkarılan Aydede bir siyasi mizah dergisidir. İstanbul’da yaşanan siyasi, sosyal ve ekonomik gelişmeler, derginin yazı ve karikatürleri incelenerek anlamlandırılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, İstanbul’un işgali ve Refik Halid Karay’ın hayatı da bu ana sorunun arka planına yerleştirilmiştir. İstanbul hükümetinden yana olan Aydede dergisinde mütareke döneminde derinleşen ve hızlanan toplumsal değişim ve buna duyulan tepki, İstanbul halkının gündelik hayatında yaşadığı sıkıntılar, ekonomik sorunların farklı kesimleri nasıl etkilediği, siyaset ve edebiyat dünyasının önde gelen kişilerine yöneltilen eleştiriler ve siyasi çekişmeler bu tezin sonuçlarını oluşturmaktadır.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
An abstract of the thesis of Ertuğrul Zengin for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken December 2010
The Political and Social Thoughts of Satı Bey: Exploring the Ideology of an Ottoman Patriot
This thesis scrutinizes the political and social thoughts of an Ottoman intellectual Satı Bey who defended Ottomanism as a remedy to the problems of the collapsing Empire. Satı Bey besides being a successful bureaucrat was also an influential thinker who revised the old ideology of Ottomanism by placing the “individual” as the center of his thought. He synthesized the Young Turk ideology which prioritized a modernization program guided by the notions of “science” and “progress” with the Young Ottoman theme of vatan as the basis of the allegiances of the citizens to the state. He attached great importance to primary education to nurture “a new individual,” who as a loyal citizen of Ottoman Empire would be the bearer of modern thinking. Satı lived in an age of social and political turmoil when different agendas were formulated by the different ideological camps. As a committed Westernist and Ottomanist, he clashed with the leading intellectuals of his period, like the Turkish nationalist Ziya Gökalp, the thinker and educationist İsmail Hakkı Baltacıoğlu and the Minister of Education of his period, Emrullah Efendi. Especially his discussions with Ziya Gökalp are revealing to observe the similarities and differences, converging and diverging points of Turkish nationalism and Ottoman patriotism of his period. Satı’s discussion with Ziya Gökalp on the objective of education was transformed into a broad-based discussion of the existence of national consciousness as an entity.
Satı objected the existence of any transcendental entity above the realm of individual He rested on the will of the individual independent from the all external forces or ideological construction. However, Satı also recognized the shortcomings of such an individualistic formulation of Ottomanism while the Empire was confronting the danger of the dissolution in the ethnic lines. He was aware of the necessity to accommodate to his individualist and materialist ideology an idealist construction which would serve as a source of loyalty to Ottoman state. At this point he broke with the leading Westernist Young Turk intellectuals of Prince Sabahaddin and Abdullah Cevdet who regarded federalism a practical option for the state against dissolution. Although he criticized explicitly Committee of Union and Progress after the departure of the leading cadre of the Committee for conducting harsh centralization policies, he never declared an open support for federalism as a solution. To the contrary, he sought for a new loyalty which would not instigate any ethnic or religious cleavages, but at the same time would provide the ground of legitimacy for the state. Thus he utilized and revised the Young Ottoman notion of vatan for the end of offering an inclusive ground for the people of Ottomans as an alternative to the exclusionist project of nationalism. Based on this analysis, the thesis argues that Ottomanism, which was perceived as a state policy after the Gülhane Receipt, and was theorized by an Ottoman intellectual Satı Bey in the Second Constitutional period remained a vital political alternative at least intellectually just before the dissolution of the Empire.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Ertuğrul Zengin tarafindan Aralık 2010’da teslim edilen tezin kısa özeti
Satı Bey’in Siyasi ve Toplumsal Fikirleri: Bir Osmanlı Vatanseveri’nin Fikriyatının İncelenmesi
Bu tez, Osmanlıcılığı çözülmekte olan İmparatorluğun sorunlarına ilişkin bir çözüm olarak savunan Osmanlı aydını Satı Bey’in siyasi ve toplumsal fikirlerini incelemektedir. Satı Bey başarılı bir bürokrat olmasının yanı sıra, Osmanlıcılık ideolojisini, “birey” i düşüncesinin merkezine alarak yeniden düzenleyen döneminin etkili bir düşünürüdür. “Bilim” ve “ilerleme” kavramlarının kılavuzluğunda bir çağdaşlaşma programını önceleyen Jön Türk ideolojisiyle, Genç Osmanlıların vatandaşların devlete olan bağlılıklarının temeli olarak ürettiği bir kavram olan “vatanı” kendi Osmanlıcılığında sentezlemiştir. Çağdaş düşüncenin taşıyıcısı ve Osmanlı Devleti’nin sadık bir vatandaşı olacak “yeni bireyin” yetiştireceği için ilköğrenime özel bir önem vermiştir. Devrinin kararlı bir Batıcısı ve Osmanlıcısı olarak, Türk milliyetçisi Ziya Gökalp, düşünür ve eğitimci İsmail Hakkı Baltacıoğlu ve Maarif Nazırı Emrullah Efendi gibi döneminin önde gelen düşünürleriyle çeşitli fikir çatışmaları yaşamıştır. Özellikle Ziya Gökalp’le olan tartışmaları Türk milliyetçiliğiyle Osmanlı Vatanseverliği’nin benzerlikleri ve farklılıkları, yaklaştıkları ve ayrıldıkları noktaları gözlemlemek açısından açıklayıcıdır. Satı’nın Ziya Gökalp’le eğitimin amacı üzerine başladığı tartışma milli bilincin bir varlık teşkil edip etmediği geniş tartışmasına dönüşmüştür.
Satı bireyin üzerinde var olacak toplum veya millet gibi herhangi bir aşkın varlığı kabul etmemektedir. Onun düşüncesinde bireyin varlığı, dışsal güçler ve fikri temellendirmelerden bağımsız olarak kendi öz iradesine dayanmıştır. Buna rağmen Satı Osmanlı İmparatorluğu’nun etnik kökenler doğrultusunda dağılma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu bir zamanda Osmanlıcılığın bu denli bireyci tanımlanmasının getirebileceği noksanlığın farkındadır. Bireyci ve materyalist fikriyatında Osmanlı Devleti’ne sadakatin kaynağı olabilecek bir tasarıma yer açmak gerektiğinin bilincindedir. Bu noktada, federalizmi dağılma karşısında pratik bir çözüm olarak gören önde gelen Jön Türk fikriyatçıları olan Prens Sabahaddin ve Abdullah Cevdet’ten ayrılıyordu. Tam tersine etnik ya da dini farklılıkları tahrik etmeyecek fakat aynı zamanda devlete bir meşruluk zemini kazandırabilecek yeni bir sadakat arayışına girdi. Neticede ayrımcı bir proje olarak gördüğü milliyetçiliğe alternatif olarak Genç Osmanlıların ürettiği bir kavram olan “vatan” ı Osmanlı halkı için kapsayıcı ve içerici bir zemin teşkil etmesi için yeniden değerlendirdi ve kullandı. Bu incelemeye dayanarak bu tez Gülhan Fermanı’ndan sonra bir devlet politikası olan ve II. Meşrutiyet Devrinde bir Osmanlı aydını olan Satı Bey tarafından kuramsallaştırılan Osmanlıcılığın en azından fikri manada Osmanlı İmparatorluğu’nun dağılmasından hemen önce güçlü bir siyasi alternatif olarak kaldığını ileri sürmektedir.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
An abstract of the thesis of Hasan Basri Güner for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken February 2010
The Nation Party: Formation, Development and Closing Periods With Religion, Laicism, Democracy, and Political Debates
The main aim of this thesis is the Nation Party. The most important characteristic of the party is its being the first real political opposition. Although it’s said that the Democrat Party was the first real political opposition, neither the establishers of the party nor the establishment period of the Democrat Party had ever represented the free will and the natural progression. It had been formed from the RPP memebers in response to the demand of opposition. Right this time, the Nation Party had become to scene as a party whom the RPP and the DP mutually was opposed to. It was representing the different styles, methods and ideas.
Because of the characteristics of the time that it was established, the NP did not have any clear and specific definition of its opposition, however it was very clear that the NP gathered all the real possible opposing ideas of its time under the name of the same political party and the party always follwed an indirectional and closed way to declare its ideas. Even the natural founder of the NP Marshal Fevzi Çakmak faced to different slanders from being communist to fundemantalist or rebellion. Therefore, it is clearly understandable that the followers of Marshal, after his death, could never declare their ideas as himself as well. But the success of the party is very clear from its fast progression, its success in the election and from the total opposition to this small opposition party itself.
The NP couldn’t declare the real religious beliefs of the majority of the citizens of The Turkish Republic eventhough it was one of its important policy. They couldn’t explain their religious ideas even with a very basic sayings. Apart from this basic sayings, they sometimes had been charged as communists and other times very oppositely had been charged as fundemantalists. Both of these accusations had been produced for the same group of people and finally the NP had been abolished by the accustaion of covered fanaticism agenda.
If we observe the right parties of today, the NP is the beginning of the opposition consists of the all right ideas. The abolition of the NP and the process of this period show us the real and clear ideas of the main actors of the establishment time of the Turkish Republic about the opposition. The reason of the absence of the satisfactory information about this seed opposition has the same root and story with the reason of its abolition.
By this thesis, it was intended to make a general study to reveal; how The Turkish Republic had been established with its new values, how the opposion of today had been matured, how the Turkish Citizen’s political and religious ideas had been formed, and the Nation Party was studied with this respect.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Hasan Basri Güner tarafindan Subat 2010’da teslim edilen tezin kisa özeti
The Nation Party: Formation, Development and Closing Periods With Religion, Laicism, Democracy, and Political Debates
Tezin konusu Millet Partisi’dir. Millet Partisi’nin en önemli özelliği, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde, ilk ve gerçek muhalefeti temsil eden parti olmasıdır. Esasen Demokrat Parti için bu niteleme kullanılsa da, Demokrat Parti’nin hem kurucuları hem de kuruluş şekli hür bir iradeyi temsil etmemiştir. Bir muhalefet ihtiyacına binaen CHP içerisinden oluşturulmuştur. İşte bu sırada Millet Partisi, CHP-DP ikilisinin berberce istemedikleri bir kesimi bir uslubu ve görüşü temsil ederek ortaya çıkmıştır.
Devrin özellikleri itibari ile, tam bir fikir temsili olmamakla birlikte, muhalefet olabilecek her türlü fikri tek bir çatı altında toplamış ve fikirlerini belirtirken her zaman kapalı ve dolaylı bir üslup kullanmıştır. Kurucu lider durumundaki Mareşal Fevzi Çakmak dahi, tüm tarihsel ağırlığına rağmen komünistlikten, yobazlığa ve isyankarlığa kadar bir çok iftiraya maruz kalmıştır. Vefatından sonraki varislerinin ne kadar açık yüreklilikle fikir beyan edebilecekleri buradan açıkça anlaşılabilmektedir. Ancak partinin başarısı inkar edilemez bir gerçek olarak, kuruluş ve gelişim hızından, seçimlerde aldığı sonuçlardan ve en önemlisi, esasen muhalefet olarak ortaya çıkmış bu sözde ufak partiye karşı yapılan toplam muhalefetten anlaşılmaktadır.
Nihayetinde bu parti gerçekte Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının ortak dini görüşlerini bile ifade etmekte zorlanmıştır. En hafif üslupla dahi dini görüşlerini beyan edememiştir. Dini görüşlerini beyan etmek bir yana, kimi zaman dini inanç ile tamamen çelişen komunist suçlaması kimi zaman ise aşırılığı temsil eden yobazlık suçlaması ile karşı karşıya gelmiştir. Bu iki zıt uçtaki suçlamalar aynı parti mensuplarına yapılmış ve en sonunda yobazlık gibi bir gizli ajandası olduğu suçlaması ile kapatılmıştır.
Bu güne bakıldığında, Millet Partisi, günümüzdeki tüm sağ partilerin toplamından oluşmuş bir muhalefet başlangıcıdır. Millet Partisi’nin kapatılması ve bu süreçte yaşadıkları ise Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş döneminin aktörlerinin muhalefete karşı nasıl bir görüşe sahip olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Adeta çekirdek muhalefet denebilecek bu yapı hakkında çok fazla bilgi olmamasının en büyük sebebi, yine aynı şekilde kapatılması hikayesi ile berber düşünülebilecek ortak sebebplerdendir.
Bu tez ile Türkiye Cumhuriyeti’nin yeni değerleri ile nasıl oluşturulduğunun anlaşılması, günümüzdeki muhalefetin oluşumu, politik ve dini görüşlerin bu güne kadarki gelişiminin anlaşılmasına yardımcı olacak genel bir çalışma yapılmış ve bu amaçla Millet Partisi incelenmiştir.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
An abstract of the thesis of Nıvart Taşçı for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken October 2010
Armenian Migrants in Turkey: History of a Journey
This thesis covers a decade-long story of Armenian migrants (from Armenia)living in the Kumkapı neighborhood of Istanbul. Based on nine months of ethnographic work by the author, it treats their way of settlement, employment, and integration in their new location by referring to well-known notions of immigration sociology and economic sociology. Actually, the presence of Armenians (from Armenia) in Turkey dates back from the early 1990s. Those were the most dynamic years of the shuttle trade, though newly rising circular migration between the countries of the Former Soviet Union, many of them on the threshold of economic collapse, and Turkey, the inevitable host for these people due to its proximity, easy entrance and suitable market conditions. Armenians from Armenia, one of the countries that experienced the consequences of the breakup of the Union the most severely, formed part of this crowd, too, after a long-running interruption since World War I. However, things had changed since then. Newcomers had been added to those who had grown old during the shuttle trade years, nearly all of them women above the age of 45, in order to engage in a quite different area of the informal economy, carework. Therefore, the actual residents of this old Armenian town of Istanbul, Kumkapı, form both one of several local branches of feminized migration relating in its turn to the globalization of domestic work, and a settled rather than circular community, with its specific social networks facilitating the acquisition of vital needs such as shelter, job, and protection for those already inside, as well as for the newcomers. Owing to the presence of many cultural institutions of local Armenians nearby, together with the historical meaning of the Kumkapı-Gedikpasa-Grand Bazaar line for the Armenians (of Turkey), the use of two major concepts, social capital and ethnic economy, serve to reveal what kind of links exist between the local and migrant Armenians, and to explain the deterministic relationship between social and economic sphere. Finally, this work, i.e., the lives considered here, having in its background the global economic transformations, will help to reconsider both the concepts of migration sociology and the ethnicity, solidarity and identity in the pale light of (Armenian’s most recent wave of) migration.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Nıvart Taşçı tarafindan Ekim 2010’da teslim edilen tezin kisa özeti
Türkiye’deki Ermenistanlı Göçmenler: Bir Yolculuğun Öyküsü
Bu tez, İstanbul’un Kumkapı semtinde yasayan Ermenistanlı göçmenlerin on yıllık hikayesi üzerinedir. Yazarın dokuz ay süren etnografik çalısmasına dayanarak, göçmenlerin yerlesim, is bulma ve yeni konumlarına uyum süreçleri, göç sosyolojisi ve ekonomi sosyolojisi alanlarının temel kavramlarıyla ele alınmaktadır. Ermenistanlıların Türkiye’deki varlığı aslında 90’lı yılların baslarına kadar uzanmaktadır. Bavul ticaretinin, dolayısıyla sirküler göçün en hareketli olduğu bu yıllar boyunca, birçoğu ekonomik krizin esiğindeki Eski Sovyet Ülkeleri’nden gelenler için, coğrafi yakınlığı, giris kolaylığı ve elverisli piyasa kosulları ile Türkiye, kaçınılmaz bir giris ülkesi konumuna gelmisti. Sovyet ekonomisininçöküsünün etkilerini en siddetli biçimde yasayan Ermenistanlılar da, I Dünya Savası’na dayanan uzun soluklu bir kesintinin ardından bu göç güruhuna katılmıslardı. 90lardan bugüne çok sey değisti. Bavul ticaretinde yaslananlara, kayıt dısı ekonominin bambaska bir alanında, bakım islerinde çalısmak üzere hemen tümü 45 yas üzerinde yeni gelenler eklendi. Dolayısıyla Kumkapı’nın, bu eski Ermeni mahallesinin bugünkü sakinleri, hem ev islerinin küresellesmesiyle bağlantılı olarak gelisen kadınlasmıs göçün yerel bir kolu, hem de sakinlerinin ve yeni gelenlerin barınma, is ve güvenlik gibi hayati ihtiyaçlarını karsılayacak kendine has sosyal ağlara sahip, sirküler olmaktan ziyade yerlesik bir cemaattir. Bu civarda yerli (Türkiyeli) Ermenilere ait birçok kültür kurumunun varlığı ve Kumkapı-Gedikpasa-Kapalı Çarsı hattının tarihsel anlamı sebebiyle, yerli ve göçmen Ermeniler arasında ne tür bağların bulunduğu; aynı zamanda sosyal ve ekonomik alan arasındaki belirleyici iliskinin açıklanması için iki temel kavramdan yararlanılacaktır: sosyal sermaye ve etnik ekonomi. Son olarak, arka planında küresel ekonomik ele alınan hayatlar,hem göç sosyolojisinin kavramlarını, hem de etnisite, dayanısma ve kimlik kavramlarını, (en son Ermeni) göçün(ün) soluk ısığında yeniden düsünmemizi sağlayacaktır.
No abstract available.
An abstract of the thesis of Rüçhan Çiğdem Akanyıldız for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2010
“Perfect Bodies, Ideal Women:” Beauty, the Female Body and the Construction of Femininity in Popular Women's Magazines in Turkey in the 1990s
This thesis addresses a certain form of media, i.e popular women's magazines that began to be published in Turkey in the 1990s. These magazines were characterized by their emphasis on beauty, the female body, sexuality and fashion. Therefore they were loaded with gendered discourses, images and meanings from cover to end page. Presenting models and life styles to their readers, they attempted to integrate a specific woman identity into a gendered social space. This study primarily examines how these magazines, which have a specific discourse of beauty and sexuality, played a role in setting beauty ideals and standards, and influenced the relationship between women and their own physical appearance and body. At the same time, the thesis intends to discover the meaning ascribed to beauty and the female body in the 1990s on the basis of the concept of gender. It also deals with how these magazines tried to construct sexual subjectivities and pleasures. Paying particular attention to the economic, social and cultural context of the 1990s, this study underlines the relation between the publication policies and discourses of the magazines, and the economic and cultural values of global capitalism. It endeavors to show how traditional male dominated regime, on the one hand, and global capitalism‟s market-oriented liberation discourse, on the other, coexisted in the magazines. These magazines, which never limited their content to beauty and fashion related issues, tried to contribute to the re-organization of gender relations via their discourses. These magazines which had a discourse different than traditional women‟s magazines and attempted to construct a different type of womanhood produced a popular version of feminism in their pages as a consequence of the social and cultural transformation in the 1990s. While encouraging women to be stronger and active in private and public spaces, they reduced women's problems and gender relations that had a historical and social dimension to psychological cases. Likewise, assigning new meanings to the concept of “femininity”, they tried to define “the ideal woman”. One other objective of this thesis is to display how the magazines addressed gender problems, the limits and contradictions of their feminist discourses, and changing femininity discourses, symbols and codes.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Rüçhan Çiğdem Akanyıldız tarafından Eylül 2010’da teslim edilen tezin kisa özeti
“Kusursuz Bedenler, İdeal Kadınlar:” Güzellik, Kadın Bedeni ve 1990'lar Türkiye'sinin Popüler Kadın Dergilerinde Kadınsılığın İnşası
Bu tez, belirli bir medya türünü, başka bir deyişle 1990'lar Türkiye'sinde yayınlanmaya başlayan popüler kadın dergilerini incelemektedir. Bu dergiler; güzellik, kadın bedeni, cinsellik ve moda konularına yaptıkları vurguyla nitelendirilmekteydi. Bu doğrultuda, bu dergiler kapaklarından son sayfalarına kadar toplumsal cinsiyetle ilgili söylem, imge ve anlamlarla yüklüydüler. Okuyucularına modeller ve yaşam tarzları sunarak, belirli bir kadın kimliğini cinsiyetlendirilmiş bir sosyal alana dahil etmeye çalıştı. Bu çalışma, öncelikle, belirli bir güzellik ve cinsellik söylemi olan bu dergilerin, güzellik idealleri ve standartları oluşturmada nasıl bir rol oynadıklarını ve kadınların kendi dış görünüşleri ve bedenleriyle kurdukları ilişkiyi nasıl etkilediklerini incelemektedir. Aynı zamanda, bu tez, toplumsal cinsiyet kavramı etrafında 90'lı yıllarda güzellik ve kadın bedenine yüklenen anlamları keşfetmeye çalışmaktadır. Bu dergilerin nasıl cinsel öznellikler ve hazlar inşa ettikleri de bu tezde ele alınmaktadır. 90'lı yılların ekonomik, sosyal ve kültürel bağlamına dikkat çekilerek, dergilerin yayın politikaları ve söylemleriyle küresel kapitalizmin ekonomik ve kültürel değerleri arasındaki ilişki vurgulanmaktadır. Bu tez, bir tarafta geleneksel erkek egemen rejim ve diğer tarafta küresel kapitalizmin piyasa merkezli özgürleşme söyleminin bu dergilerde nasıl yan yana yer aldıklarını göstermeye çalışmaktadır. İçeriklerini sadece güzellik ve modayla sınırlandırmayan bu dergiler, söylemleri aracılığıyla cinsiyet ilişkilerinin yeniden düzenlenmesine katkı sağlamayı hedefledirler. Geleneksel kadın dergilerinden farklı bir söylem benimseyen, ayrıca farklı bir kadınlık tipi inşa etmeye çalışan bu dergiler, 1990'larda yaşanan sosyal ve kültürel dönüşümün bir sonucu olarak sayfalarında popüler bir feminizm türü ürettiler. Özel ve kamusal alanda kadınları daha güçlü ve aktif olmaya teĢvik eden dergiler, tarihsel ve sosyal boyutu olan kadın sorunlarını ve cinsiyet ilişkilerini psikolojik durumlara indirgediler. Benzer bir şekilde, “kadınsılık” kavramına yeni anlamlar yükleyerek “ideal kadın”ı tanımlamaya çalıştılar. Bu tezin bir diğer amacı da, dergilerin cinsiyet sorunlarını, benimsedikleri feminist söylemlerdeki sınırları ve çelişkileri ve değişen kadınsılık söylemleri, sembolleri ve kodlarını göstermektir.
No abstract available.
An abstract of the thesis of Seval Gülen for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken December 2010
Political Crime and Denunciation in the 1950s - Cases for Making Communist Propaganda
This thesis is based on the relationship between political crime and denunciation in the 1950s in Turkey. It analyzes the issue of whether there was an atmosphere of ordinary people denouncing each other in that era or not. The paper examines Republican authorities' view of the 'other'- the communists. I have tried to make a detailed analysis of cases- reasons of notice, relationship status of denouncer, authorities' approach to cases or legal results- so as to interpret that our beliefs on the approach of Republican authorities to the communists or any other groups is how authentic in daily life of ordinary people. The cases provided me to see the threats of political system in the eyes of ordinary people and the issues they need to denounce a person as insulting this system. In this respect, I use the case files with political crimes in the 1950s which are tried by Istanbul 1st High Penal Court in Sultanahmet Courthouse. In my thesis study, I make a detailed analysis of these case files, especially ethnic and religious identity of the accused, relationship status of the denouncer and his/her reason for denouncing, defense of the accused, perspective of the members of the court, and final decision of the court. Such a comprehensive analysis of those case files provide for me to understand, in first phase, social and political climate of the 1950s of Turkey and secondly, the experience of this climate among ordinary people of the society.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Seval Gülen tarafindan Aralık 2010’da teslim edilen tezin kisa özeti
1950'lerde Siyasi Suç ve İhbar - Komünizm Propagandası Davaları
Bu tez,1950'lerin Türkiye'sindeki siyasi suçlarla ihbar kavramı arasındaki ilişkiye dayanmaktadır. Bu dönemde sıradan insanların birbirini ihbar etmelerine neden olacak bir atmosferin olup olmadığını analiz etmektedir. Bu inceleme Cumhuriyet kadrolarının “öteki”lere -komünistler- bakışını araştırmaktadır. Cumhuriyet kadrolarının komünistlere ya da herhangi bir gruba karşı yaklaşımlarının sıradan insanların günlük yaşamlarında ne kadar geçerli olduğunu anlayabilmek için, ihbarın nedeni, muhbirin yakınlık derecesi, yetkililerin davalara ya da hukuki sonuçlarına yaklaşımı gibi açılardan tezimde davaların ayrıntılı bir tartışmasını yapmayı denedim. Davalar, sıradan insanların gözünde siyasi düzenin nasıl tehdit olarak algılandığını ve hangi durumlarda bir insanı rejime hakaret ettiği gerekçesiyle ihbar etme ihtiyacı hissettiğini anlamamı sağladı. Bu amaçla, İstanbul Sultanahmet 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 1950'lerdeki siyasi suçları içeren dava dosyalarını kullandım. Tezimde, özellikle sanıkların etnik ve dini kimliklerini, muhbirin yakınlık derecesi ihbar etme sebebi, sanığın savunması, mahkeme heyetinin olaya bakış açıları ve mahkemenin nihai kararı açısından bu dava dosyalarının ayrıntılı bir analizini yaptım. Dosyaların bu denli kapsamlı bir incelemesi, öncelikle Türkiye'nin 1950'lerdeki sosyal ve siyasi iklimini ve ikinci olarak da toplumun sıradan insanları arasında bu iklimin nasıl tecrübe edildiğini anlamamı sağladı.
No abstract available.
No abstract available.
No abstract available.
An abstract of the thesis of Taner Mirza for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken October 2010
The Role of the Istanbul Stock Exchange as a Source of Financing in the Quest for Global Integration
This study reviews the role of the Istanbul Stock Exchange as an instrument to host capital entry looking at the issue both from the host country and foreign capital perspectives. In particular, it analyzes the motivating factors behind the decision to internationalize, and the subsequent relations between local versus foreign capital explained along with the effects on financial development with the establishment of the Istanbul Stock Exchange in the first section. The next section is devoted to the case of the Istanbul Stock Exchange and the role of the stock exchange in the national economy and comparison to its peers as well as underlining attempt to define the role of foreign investors in the Istanbul Stock Exchange.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Taner Mirza tarafindan Ekim 2010’da teslim edilen tezin kisa özeti
The Role of the Istanbul Stock Exchange as a Source of Financing in the Quest for Global Integration
Bu çalısmada, Türkiye’nin batılılasma sürecinde alternatif bir enstrüman olarak sermaye piyasalarının gelisimi ve özellikle de İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının hem ülke ekonomisine hem de yabancı sermayeye dahil olma çabasındaki rolü üzerine yoğunlasılmıstır. Tezin birinci bölümü, küresellesmeye uyum kararının arkasında yatan
motive edici faktörler ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının kurulusuyla birlikte yerli sermaye ve yabancı sermaye arasındaki iliskinin finansal ve ekonomik gelismeye etkisinin analizini içermektedir. Đkinci bölümde ise, İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının ulusal ekonomiye katkısı, yabancı yatırımcıların İstanbul Menkul Kıymetler Borsasındaki islevi ile kıyaslamalı olarak ele alınacaktır.
No abstract available.
An abstract of the thesis of Ahmet Hınçalan for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken May 2011
Diverging Paths of Turkish Conservatisms in the Cold War Era: A Study on Cemil Meriç and Tarık Buğra
This thesis sheds light on the divergence that happened during the Cold War era between Turkish conservatisms. Most of the conservatives went on the anticommunist and nationalist road, but some of them went on unique roads, a “civilizationist” (medeniyetçi) and “conservative nativist” roads. Tarık Buğra is studied as an example of the former and Cemil Meriç of the latter. Cemil Meriç may be the only example of the latter one. Meriç’s and Buğra’s themes sometimes intersected and sometimes differed from each other. Their attitudes vis-à-vis religion, laicism and Kemalism intersected, but they differed in many issues thematically. The main themes of Buğra’s writings were anti-communism and hostility towards politics/politicians/politicization. Meriç’s dominant themes were “civilizationism” and “conservative nativism”. Tarık Buğra was a figure that represented the nationalist-conservative orthodoxy. The main themes of nationalist-conservatism were valid in its most sophisticated form, unlike, for example, the vulgar nationalist conservatism of Serdengeçti, especially in the novels of Buğra. Meriç was a forerunner of the post-1990s conservative understandings. His “civilizationist” and“conservative nativism” themes are very popular in conservative circles today.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Ahmet Hınçalan tarafından Mayıs 2011’de teslim edilen tezin kısa özeti
Soğuk Savaş Döneminde Muhafazakarlığın Ayrılan Yolları: Cemil Meriç ve Tarık Buğra Üzerine Bir Çalışma
Bu tez, Soğuk Savaş döneminde Türk muhafazakarlıklarında yaşanan ayrılmayı incelemektedir. Soğuk Savaşın bitimine kadar çoğu muhafazakar antikomünist ve milliyetçi bir yol izledi, ama bazı muhafazakarlar kendilerine özgü bir yol izlediler. Bu kendine özgü yol “medeniyetçilik” ve “muhafazakar yerlilik”ti. Ben Tarık Buğra’yı birinciye ve Cemil Meriç’i ikinciye örnek olarak verdim. Hatta denebilir ki Meriç ikinciye tek örnektir. Meriç ve Buğra’nın işlediği temalar bazen kesişir bazen de ayrılır. Din, laiklik ve Kemalizm konusunda birleşirler ama pek çok konuda da ayrılırlar. Buğra’nın yazılarının ana temaları anti-komünizm ve politika/politizasyon/politikacılara husumettir. Meriç’in başat temaları “medeniyetçilik” ve “muhafazakar yerlilik”tir. Biz, Tarık Buğra’yı milliyetçi-muhafazakar ortodoksiyi temsil eden bir figür olarak görüyoruz. Örneğin Serdengeçti’deki vulgar milliyetçi-muhafazakarlığın aksine, milliyetçi-muhafazakarlığın
temaları en sofistike şekilde Buğra’nın yazılarında bulunabilir. Meriç, 1990-sonrası dönemin muhafazakarlık anlayışlarının bir öncüsüdür. Onun “medeniyetçi” ve “muhafazakar yerli” temaları bugün muhafazakar çevrelerde çok popülerdir.
An abstract of the thesis of Çiğdem Oğuz for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken May 2011
Negotiating the Terms of Mercy: Petitions and Pardon Cases in the Hamidian Era
This study focuses on the pardons of the Hamidian era by using the petitions which were written by convicts, accused people or their relatives to the Sublime Porte. Beside the lives, prison conditions and accusations of the convicts, the pardon petitions constitute a useful source for seeing the nature of the relationship between the state and the ordinary people. This study argues that although requesting a pardon seems to have been a kind of obedience to the authority, the relationship established on pardons was established through bargaining and negotiations. The process of granting pardons was an interactive one in which the actors negotiated on the conditions according to the position of supplicant. Also, the petitions allow us to see the debated characteristics of the Hamidian era from the eyes of the ordinary people.
This study seeks clues to the reasons for the frequently granted pardons of the Hamidian era and suggests that granting pardons was one of the policies of Abdülhamid II. In the popular debates on the Hamidian era, the approval of only a few death penalties and commutation of heavy penalties usually are attributed to the mercifulness of the Sultan. However, the pardoning power was a political tool of the Sultan to solve certain problems in a peaceful way. The pardons worked well in establishing a legitimate and just rule in the eyes of the people, compensating the weakness of state in many cases. Hence, this study claims that the pardon was a state policy and it was especially applied during the Armenian Events of the 1890s, the banditry problem and tribal conflicts. Moreover, to gain the loyalties of the outlaws, to use them as informers and collaborate with them in the critical areas of the Empire, pardons were a step in allowing the state to make alliances without losing its prestige. Through the discretionary power of forgiveness, the Sultan tried to restore the monarchical ideology, namely the merciful image of Sultanic rule, which was a distinctive element of monarchical power.
On the other hand, these pardons reflected certain expectations of the popular classes. Generally speaking, the convicts used many discursive strategies requesting pardons through petitions, which also can be found in abundance in the Ottoman archives. These pardon petitions mentioned the innocence of the convict, the miserable conditions of prisoners and their families and the diseases that prevalent in the jails. Through emphasizing the justness, dignity and mercifulness of the Sultan side by side with their weakness, ignorance and poverty, the convicts pleaded for mercy from him. However, in granting pardons, the Abdülhamid regime expected from the convict less loyalty or regret than certain services, and active collaboration on particular issues – a tension which constituted the dynamics of the pardon negotiations.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Çiğdem Oğuz tarafından Mayıs 2011’de teslim edilen tezin kısa özeti
Merhametin Koşullarını Müzakare Etmek: II. Abdülhamid Döneminde Af Talebi Arzuhalleri ve Aflar
Bu çalışma, mahkûm, zanlı ve onların yakınları tarafından sunulan af talebi arzuhallerine ve II. Abdülhamid döneminde af vakalarına odaklanmaktadır. Mahkûmların hayatları, hapishane koşulları ve suçlamaların yanında, af arzuhalleri, devlet ve sıradan insanlar arasındaki ilişkileri görmek için de yararlı bir kaynaktır. Bu çalışma, her ne kadar af dilemek ilk bakışta bir tür itaat ve boyun eğme olarak olarak algılansa da, aflar üzerinden devletle kurulan ilişkilerin pazarlıklar ve müzakereler içerdiğini savunmaktadır. Affetme süreci aktörlerin kendi sosyal konumlarına göre affedilme koşullarını müzakere ettiği karşılıklı bir süreçtir. Ayrıca arzuhaller II. Abdülhamid döneminin çok tartışılan özelliklerine de sıradan insanların gözünden bakmayı sağlar.
Bu çalışma II. Abdülhamid döneminde sıklıkla ilan edilen afların sebeplerine dair de ipuçları vermeyi amaçlamaktadır. Bu döneme dair popüler tartışmalarda ağır cezaların hafifletilmesi ve idamların affedilmesi genellikle Sultan’ın affedici olmasına bağlanmıştır. Fakat affetme yetkisi özellikle bazı sorunların barışçıl bir şekilde çözülmesinde Sultan’ın elinde politik bir araç olmuştur. Aflar, çoğu durumda devletin zayıflıklarını örterken, kitlelerin gözünde meşru ve adil bir yönetim anlayışı inşa edilmesinde işe yaramıştır. Bu sebeple, bu çalışma afların özellikle 1890 Ermeni Olaylarında, aşiretlerle yaşanan çatışmalarda ve eşkıyalık sorununda uygulanan bir devlet politikası olduğunu iddia etmektedir.
Ayrıca, aflar devlete itaat etmeyenlerin bağlılığını kazanmak, onları itirafçı olarak kullanmak ve onlarla kritik bölgelerde devletin prestiji sarsılmadan ittifaklar kurmak için de öne sürülmüştür. Takdir yetkisine dayanan aflar sayesinde monarşik ideoloji, merhametli padişah söylemi üzerinden yeniden üretilmeye çalışılmıştır. Öte yandan aflar kitlelerin kimi beklentilerine de karşılık gelmiştir. Af talep edenler, Osmanlı Arşivlerinde bulunan birçok arzuhalde görüldüğü gibi, söylemsel stratejiler kullanmışlardır. Kendilerinin zayıflıklarına karşı padişahın yüceliğine vurgu yapmışlar, her ne kadar adil padişah vurgusu yapsalar da bir yandan aslında durumun adaletsizliğini, adaletin nasıl sağlanacağını anlatmışlardır. Fakat Abdülhamid rejimi mahkûmlardan sadakat dışında hizmet ve işbirliği de beklemiş bu durum af müzakerelerinin temelini oluşturmuştur.
An abstract of the thesis of Gülce Başer for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken February 2011
Poetry of Self Definition: Turkish Poetry during the 1980-1983 Junta Period
This study scrutinizes the junta period following 12 September coup d’état, that is to say within 1980-1983. It’s a comparative study of the intra-poetic issues, including the poems published and the debates among the poets, paralleled with the social trends of the period. The nature of the influence of the process following the 12 September coup d’etat on the poets and poetic productions, and the links of this influence to the trends that emerged in society are the main questions of this thesis. For this purpose, the debates in literary periodicals particularly the poets participated to and the thematic qualities of the poems published in the period are analyzed. This thesis, focuses on the poets’ thematic and addressing/discursive choices, the junta period is taken as a social transformation process, enforcing and accelerating individualization rather than a period of resistance to an authoritarian regime. The process inevitably included mentality transformation too. This study examines both the mainstream and streams of poetry of September 12 to analyze the entire atmosphere of the 1980s, which were shaped by the military take over.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Gülce Başer tarafından Şubat 2011’de teslim edilen tezin kısa özeti
Benliği Tanımlamanın Şiiri: 1980-1983 Cunta Döneminde Türk Şiiri
Bu çalışma, boyunca Türkiye’de sıkıyönetimin hüküm sürdüğü 1980-1983 döneminde yayımlanan şiirler ve şairler arasında yürütülen tartışmalar çerçevesinde dönemin şiir içi meseleleri, aynı dönemdeki toplumsal eğilimlerle bakışımlı olarak incelenmiştir. 12 Eylül darbesini izleyen sürecin şairler ve şiirsel üretim üzerinde ne tür etkiler yarattığı, bu etkilerin toplumda beliren eğilimlerle ne tür ilintiler barındığı tezin temel sorunlarıdır. Bu kapsamda dönem içinde yayınlanan edebiyat dergilerinde özellikle şairlerin dahil olduğu tartışmalar ve yayımlanan kitaplardaki tematik özellikler ortak konu başlıkları altında incelenmiştir. Odak noktasını 80’li yıllardaki şairlerin tematik ve yaklaşımsal/söylemsel seçimlerinin oluşturduğu bu tezde, cunta dönemi bir direniş süreci olmaktan çok bireyselleşmeyi zorlayan ve hızlandıran bir dönem olarak bir toplumsal değişim süreci olarak alınmıştır. Bu süreç ister istemez bir zihinsel dönüşüm süreci de içermektedir. Çalışma boyunca 12 Eylül sonrasında darbeyle şekillenmiş kültürel atmosferin bütünlüklü bir haritasını çıkarabilmek amacıyla, dönemde görülen ve beliren şiirsel eğilimler, ana akım ve yan akımlar dahil edilerek incelenmiştir.
An abstract of the thesis of Nazife Kosukoğlu for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2011
Criminalizing the Dangeous Others in Istanbul: The Middle Class and the Fear of Crime in 2000s
Istanbul has undergone a significant securitization process in recent years. This process has transformed the spatial organization of the city and brought with it the expanded use of control devices in everyday life. This process of securitization that has been realized through public and private channels was accompanied by a wave of street crime that broke out in 2003.
This thesis analyzes the public and political debates around this wave of urban crime and the reference points drawn in these debates by various actors. These reference points were found to be closely related to the concepts of class and ethnicity and to the accelaration of the spatial segregation along class lines in the 2000s. The transformation of the significance of the issue of urban crime was accompanied by the development of the private security sector.
Based on the research conducted for this study, this thesis shows that status and security are complementary elements rather than mutually exclusive factors for the middle classes of Istanbul, who differentiate themselves from the urban poor not only through their socio-economic position, but also through their imagined position in the dichotomy between the criminal and the victim.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Nazife Kosukoğlu tarafından Haziran 2011’de teslim edilen tezin kısa özeti
İstanbul'da Tehlikeli Ötekileri Suçlulaştırmak: 2000'lerde Orta Sınıf ve Suç Korkusu
İstanbul geçtigimiz yillarda ciddi bir güvenlilikleştirme sürecine girmiştir. Bu süreç şehrin mekânsal örgütlenmesini dönüştürmüş ve beraberinde kontrol gereçlerinin günlük hayatin içinde artan şekilde kullanimini getirmiştir. Kamusal ve özel kanallarca meydana getirilen bu güvenlilikleştirme sürecine 2003'te ortaya çikan bir sokak suçlari dalgasi eşlik etmiştir.
Bu tez sokak bu sokak suçlari dalgasinin etrafinda şekillenen kamusal ve siyasi tartişmalari ve bu tartişmalarda çeşitli aktörler tarafindan belirlenen referans noktalarini inlemektedir. Bu referans noktalarinin sinif ve etnisite kavramlariyla ve sinifsal çizgiler paralelinde mekânsal ayrişmanin 2000'lerde ivme kazanmasiyla yakindan ilişkili oldugu görülmüştür. Şehir suçlari meselesinin öneminin dönüşümü ile eş zamanli olarak özel güvenlik sektörü de gelişmiştir.
Bu çalişma için yürütülen araştirma sürecine dayanarak, bu tez kendilerini şehir yoksullarindan sadece sosyo-ekonomik pozisyonlariyla degil, suçlu ve kurban ikiliginde kendilerine biçtikleri konum itibari ile de farklilaştiran İstanbul'daki orta siniflar için güvenlik ve statünün karşilikli dişlayici etmenler olmaktan ziyade birbirini tamamlayan ögeler oldugunu göstermektedir.
An abstract of the thesis of Neşe Voyvoda for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken May 2011
The Transformation of Labor Market and the Reconstruction of Workers' Mobilization: The Experience of Spring Demonstrations in 1989
This thesis examines the workers‟ mobilization in Turkey in 1989 which is known as the “Spring Demonstrations.” The salient characteristics of the demonstrations are that it was the first mass workers‟ mobilization after the military intervention in 1980. Workers found different types of demonstrations in order to show their grievances. The experience of the workers during the transformation of the labor market and during the mobilization is the main focus of the thesis. The economic transformation process began in 1980 with the proclamation of the January 24 decisions and accompanied by the military intervention in September 12.The January 24 decisions represent a transition from import substitution industrialization which had been the prevailing strategy for the twenty years, to export-led growth. The economic transformation changed the lives of the workers radically since the labor market began to be dominated by low wages, low job security, flexible employment, de-unionization, military rules, rise of informal sector, privatization and unemployment. This thesis evaluates this transformation process which led the workers to mobilize by giving the focus on their perceptions and experiences.
1989 also saw the beginning of a widespread labor movement triggered by the blocking of collective bargaining brought about by the uncooperative stances of employer and employee unions. Surprisingly, given the spontaneous, local, and autonomous nature of the demonstrations, they resulted in not insignificant improvements in the working conditions of the masses. Given the ban on the right to strike in this period, the so-called “Spring Demonstrations” differed from the previous labor movements. Yet workers found many ways to air their grievances within gaps in the law or, sometimes, contrary to the law. Their actions were colorful, brave, and creative: they went to the hospital collectively, boycotted meals, grew mustaches and beards, symbolically sold their children to illustrate their inability to meet family obligations or sued for mass divorce claiming they were unable to maintain a family. In this thesis, workers‟ agency, their strategy, cultural practices, resistance tactics, and “cultures of solidarity” among workers are evaluated in cultural terms inspired by E.P. Thompson.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Neşe Voyvoda tarafından Mayıs 2011’de teslim edilen tezin kısa özeti
Emek Piyasasının Dönüşümü ve İşçi Hareketinin Yeniden İnşası: 1989 Bahar Eylemleri Deneyimi
Bu tez, “Bahar Eylemleri” olarak bilinen ve 1989 yılında Türkiye‟de gerçekleşen işçi hareketini incelemektedir. Bu eylemlerin birkaç göze çarpan özelliği vardır: Bu eylemler 1980'deki askeri darbeden sonra ilk toplu işçi hareketi olduğu gibi, aynı zamanda işçilerin şikâyetlerini dile getirmek için farklı yollar bulduğu eylemlerdir. İş çilerin hem emek piyasasının dönüşümü hem de hareket esnasındaki deneyimleri bu tezin odak noktasıdır. Ekonomik dönüşüm süreci 24 Ocak kararlarının açıklanması ve 12 Eylül'deki askeri darbeyle birlikte 1980 yılında başlamıştır. 24 Ocak kararları son 20 yıldır izlenen ithal ikameci sanayileşmeden ihracat bazlı büyümeye geçişi simgeler. Bu ekonomik dönüşüm işçilerin yaşamını kökten değiştirmiştir. Dönüşümle beraber emek piyasasında düşük maaşlar, iş güvenliğinin azalması, esnek istihdam, sendikasızlaşma, askeri kurallar, kayıt dışı sektörlerin artışı, özelleştirme ve işsizlik hüküm sürmeye başlamıştır. Bu tez işçileri harekete iten bu dönüşüm sürecini ve bu süreçte işçilerin kendi algılarını ve deneyimlerini incelemek için bir girişimdir.
1989 yılı büyük bir işçi hareketinin başlangıcıdır. Bunun nedeni ise işveren ve işçi sendikalarının isbirliksiz tutumlarının sonucu toplu sözlesmenin tıkanmasıdır. Bu eylemlerin, anlık ortaya çıktığını, lokal ve özerk olduğu düsünürsek, eylemler beklenin aksine toplulukların çalisma kosullarinda hiç de azımsanmayacak önemli gelismeleri beraberinde getirmistir. Bu dönemde grev yapmaya getirilen yasağı düsündüğümüzde, “Bahar Eylemleri” daha önceki isçi hareketlerinden farklılasir. Isçiler sikâyetlerini dile getirmek için yasa bosluklarından yararlanarak ya da bazen yasalara karsi; gelerek birçok yöntem bulmuslardır. Onların bu hareketleri renkli, cesur ve yaratıcıdır: toplu olarak hastaneye gittiler, yemekleri boykot ettiler, bıyık ve sakal uzattılar, çocuklarını bakamadıklarını göstermek için sembolik olarak çocuklarını sattılar, ailelerini bir arada tutamadıklarını iddia ederek toplu bosanma için mahkemeye basvurdular. Bu tezde isçilerin faaliyetleri, onların stratejileri, kültürel davranisları ve isçiler arasındaki dayanisma E.P. Thompson'dan ilham alınan kültürel terimler altında incelenmektedir.
An abstract of the thesis of Selin Yeleser for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken January 2011
A Turning Point in the Formation of the Kurdish Left in Turkey: The Revolutionary Eastern Cultural Hearths (1969 – 1971)
This thesis scrutinizes the initial step in the formation of an autonomous Kurdish left movement, the Revolutionary Eastern Cultural Hearths, following the social mobilization in Turkey in the late 1960s. The dissociation of the Kurdish left from Turkish left organizations was facilitated by the radicalization of social movements and the crisis in the Turkish left accompanied by the discontent with the propositions put forward by the official ideology. The influence of socialism shaped the general outlook of the organization while attention to ethnic problems increased gradually. This study argues that the Hearths were the first legal autonomous Kurdish organizations that brought socialism and the ethnic question together, founded on the basis of ethnic considerations by the leadership of the Kurdish youth having mostly socialist orientations. Considering the aspects to gather all Kurdish people regardless of their political affiliations and to take hold in daily lives of people, this study poses the question that whether the Hearths became the first ethnic-based mass organization with socialist orientations. Since the elaboration of the problems pertaining to the eastern parts of Turkey was mostly confined to economic terms in the period, this thesis states that the Hearths brought about the ethnic dimension of these problems. Albeit with the evident remnants with economic-led arguments inherited from the Turkish left, this study reveals the rising interest of the Hearths in Kurdish nationality, language, history and literature. Methodologically, the publications and the trial documents, accompanied by the interviews, constitute the primary sources of this study contents of which reveal the diverging path of the Kurdish left in organizational terms from the Turkish one. Though the trial process of the Hearths was regarded as the sole legacy upon the Kurdish movement in Turkey, this thesis, conceding its ultimate significance, revises the Hearths as the first organization to have departed organizationally from the Turkish left while retaining the juxtaposition of socialist and ethnic considerations.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Selin Yeleser tarafından Ocak 2011’de teslim edilen tezin kısa özeti
Türkiye’de Kürt Solunun Olusumunda Bir Dönüm Noktası: Devrimci Doğu Kültür Ocakları (1969 – 1971)
Bu tez,1960’ların sonunda yükselen sosyal hareketliliği takip eden dönemde özerk bir Kürt sol hareketinin olusumundaki baslangıç adımını Devrimci Doğu Kültür Ocakları üzerinden incelemektedir. Toplumsal mücadeledeki radikallesme ve Türk solundaki kriz, resmî ideoloji dâhilinde öne sürülen düsüncelerden duyulan rahatsızlıkla birlikte Kürt solunun ayrılığını ilerletmekteydi. Sosyalizm etkisi örgütün genel görünümünü sekillendirirken etnik sorunlara yönelik ilgi de zamanla artmıstır. Bu çalısma DDKO’ların, çoğunlukla sosyalist eğilimli Kürt gençliği liderliği ile etnik görüsler temelinde sosyalizm ve etnik meseleyi bir araya getiren ilk legal özerk Kürt örgütü olduğunu iddia etmektedir. Bu tez, siyasi bağlardan bağımsız olarak tüm Kürt halkını toplamayı ve onların günlük yasamlarında yer etmeyi amaçlayarak, DDKO’ların sosyalist eğilimli ilk etnik-temelli kitle örgütü olup olmadığı sorusunu öne sürmektedir. Türkiye’nin doğu bölgelerine ait sorunların ele alınısı bu dönemde çoğunlukla iktisadi terimlerle kısıtlandığından, bu tez DDKO’ların bu sorunların etnik boyutunu öne çıkardığını belirtmektedir. Türk solundan miras alınmıs iktisat-odaklı argümanlardan olusan asikâr kalıntılara rağmen, bu çalısma, DDKO’ların Kürt milliyeti, dili, tarihi ve edebiyatı üzerinde artan ilgisini ortaya çıkarmaktadır. Yöntemsel olarak, Ocakların yayınları ve dava belgeleri, mülâkatlar ile birlikte, bu çalısmanın birincil kaynaklarını olusturmakta olup bunların içerikleri örgütsel açıdan Kürt solunun Türk solundan ayrısma yolunu ortaya çıkarmaktadır. DDKO’ların dava süreci Türkiye’deki Kürt hareketi üzerinde yegâne bir miras olarak addedilse de, bu tez, bunun nihaî öneminin hakkını vererek, DDKO’ları bir yandan sosyalist ve etnik görüslerin birlikteliğini muhafaza ederek Türk solundan örgütlesme açısından ayrılan ilk örgüt olarak ele almaktadır.
An Abstract of the Dissertation of Sezen Bayrak, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University to be taken July 2011
Patterns of Eating Out in Contemporary Beyoğlu: A New Middle Class-Oriented Approach
This thesis explores the relationship of class and food consumption in contemporary urban life of Turkey within the frame of the new middle class and eating-out concepts. Focusing on certain restaurants, which have been analyzed as markers of social and cultural trends, in the historical and cosmopolitan district of Beyoğlu a qualitative research has been held instrumentalizing semi-structured in-depth interviews and participant observations as well as an internet-based survey of mainstream newspapers. This study shows how cultural capital manifests itself in displaying tastes and consumption practices and how food and eating out are significant parts of life style consumption contributing to within class differentiations. In the neoliberal restructuring process of Turkey after 1980 military coup, a new middle class or a professional class has gained the leading role in shaping the patterns of consumption by 2000s and it has been seen that the urban space is reshaped according to their needs and values. Differing form 1990s, it has been observed that cultural omnivorousness has replaced snobbery especially in food consumption and this has led to generating new forms of distinction.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Sezen Bayrak tarafindan teslim Temmuz 2011’de edilen tezin özeti
Günümüz Beyoğlu’sunda Dışarda Yeme Alışkanlıkları: Yeni Orta Sınıf Yönelimli Yaklaşım
Bu tez günümüz kent yaşamında sınıf ve yemek tüketimi ilişkilerini yeni orta sınıf ve dışarıda yeme kavramları çerçevesinde incelemektedir. Tarihi ve kozmopolit Beyoğlu bölgesindeki, toplumsal ve kültürel trendlerin göstergeleri olarak analiz edilen belirli restoranlara odaklanarak, yarı-yapılandırılmış derinlemesine mülakatlar ve katılımcı gözlem metotlarının yanında anaakım gazetelerin internet bazlı araştırması kullanılarak kalitatif bir araştırma yapılmıstır. Bu çalışma kültürel sermayenin beğeni ve tüketim pratiklerinin sergilenmesinde nasıl zuhur ettiğini ve bunların yaşam tarzı tüketiminde sınıf içi farklılaşmalara nasıl katkıda bulunduğunu göstermektedir. 1980 askeri darbesinden sonra Türkiye’nin neoliberal yeniden yapılanması sürecinde, yeni orta sınıf ya da profesyonel sınıf 2000lerle birlikte tüketim örüntülerinin şekillenmesinde lider rolünü üstlenmiş ve kentsel mekânın bu sınıfın ihtiyaç ve değerleri doğrultusunda yeniden şekillendiği görülmüştür. 1990lardan farklı olarak, kültürel omnivorluğun özellikle yemek tüketiminde snopluğun yerini aldığı ve bunun yeni ayrışım formlarının ortaya çıkmasına yol açtığı gözlemlenmiştir.
An Abstract of the Thesis of Sinem Başdar, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University to be taken in October 2011
The Formal and the Informal in Istanbul’s Taxi Sector
This thesis focuses on the taxi sector in Istanbul and how it is maintained and organized. It seeks to highlight how the illegal and informal practices are inherent and crucial to the taxi sector. Illegal and informal practices do not pertain solely to the taxi sector. What is more interesting and constitutes a puzzle in the case of taxi sector in Istanbul is that the existence of a separate sub-sector: there is a formal sector, which is popularly known as ticari taksi (commercial taxi) and there is an illegal and informal sector, popularly known as korsan taksi (pirate taxi). As the comparative perceptive, the thesis analyzes the taxi markets of different countries and cities. In this sense, firstly, the diversities when the taxi market is analyzed based on the regulation policies are indicated. Secondly, the taxi markets of different countries and cities are handled based on the kinds of service provided. In this regard, even though a similar differentiation and segmentation exist in the Istanbul taxi sector as well, why the sub-sector in Istanbul is defined as illegal and informal is discussed.
Within this frame, this study initially examines the informal and illegal practices in the so-called formal taxi sector. Second, it looks at the illegal component of the taxi market. What is crucial in this respect is that even though the illegal component of the taxi sector has an informal characteristic, it does not fit in with the social characteristics which are usually attributed to the informal economy. The study also questions whether the terms of formal and informal economy should be analyzed as two separate domains. Moving from the premise that formality includes informality within it, it aims to highlight how the formal and informal, legal and illegal intermingle in Istanbul’s taxi sector.
Bogaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Sinem Başdar tarafından Ekim 2011'de teslim edilen tezin özeti
Formel ve Enformel Sektörde İstanbul Taksileri
Bu tez İstanbul’daki taksi sektörünün nasıl organize edildiğine ve sürdürüldüğüne odaklanmaktadır. Yasadışı ve enformel pratiklerin İstanbul’daki taksi sektörünün ne kadar içkin birer parçası olduğuna dikkat çekmeyi amaçlamaktadır. Yasadışı ve enformel pratikler sadece taksi sektörüne ilişkin uygulamalar olmamaktadır. İstanbul taksi sektörü konusu ilginç kılan ve düşündürücü bir hale getiren şeyse bir yan sektörün varlığı: ticari taksi adıyla bilinen bir formel sektörün dışında genellikle korsan taksi adıyla bilinen, yasadışı ve enformel bir sektör daha mevcut olması. Karşılaştırmalı bir perspektif olarak, bu tez farklı ülke ve şehirlerin taksi sektörlerini de analiz etmektedir. Bu bağlamda, öncelikle, taksi sektörü regülasyon politikaları temelinde analiz edildiği zaman belirgin hale gelen farklılıklar belirtilmektedir. İkinci olarak da, farklı ülke ve şehirlerin taksi sektörleri sundukları hizmet türleri açısından ele alınmaktadır. Bu hususta, benzer ayırımların İstanbul taksi sektöründe de olmasına rağmen, İstanbul’daki yan sektörün neden yasadışı ve enformel olarak tanımlanıldığı tartışılmaktadır.
Bu çerçevede, bu çalışma öncelikle formel olarak bilinen taksi sektöründeki yasadışı ve enformel pratikleri incelemektedir. İkinci olarak taksi sektörünün yasadışı bileşenine bakmaktadır. Bu konuyu önemli kılan şey, yasadışı taksilerin kayıt dışı çalışmalarına rağmen, enformel ekonomiye atfedilmiş olan karakteristik özellikleri taşımıyor olmasıdır. Bu çalışma aynı zamanda formel ve enformel ekonominin iki ayrı konsept olarak analiz edilip edilmemesi gerektiğini sorgulamaktadır. Formel ekonominin, enformel nitelikleri de içerdiği önermesinden hareketle, hangi noktalarda formel ile enformelliğin ve yasal pratikler ile yasa dışı pratiklerin İstanbul taksi sektöründe iç içe geçtiğini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.
An abstract of the thesis of Sebnem Gelmedi for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2011
The Washington Consensus and Its Reflections on the Turkish Mainstream Press Media
This study analyzes the reflections on the mainstream press of the Washington Consensus principles based transformation of the economy of Turkey during the past forty years through a study of Hürriyet and Milliyet newspapers with special emphasis on the years 1975, 1985, 1995 and 2005. It shows how the transformation of economic journalism and the displacement/transposition of the popular press against the ideological apparatuses of neoliberal order have occurred. Throughout this transformation process in which the global dynamics have the role to determine, the dramatic changes of discourses on the economy of the newspapers and the reflections of the normalized mentality shift that is introduced to society while constructing a new economic ideology were revealed. The purpose of this thesis is to show how these newspapers which acted as bridges between the governance of economy and the society are bound to the global discourses and practices and try to shape in detail the economic sense of society.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Şebnem Gelmedi tarafından Haziran 2011’de teslim edilen tezin kısa özeti
Washington Uzlaşısı Ülkelerinin Türkiye Anaakım Yazılı Basınındaki Yansımaları
Bu çalışma, Türkiye ekonomisinin son kırk yılda geçirdiği dönüsümün anaakım yazılı basınındaki yansımaları, 1975, 1985, 1995 ve 2005 yılları ,Hürriyet ve Milliyet gazeteleri üzerinden ve Washington Uzlasisi prensipleri temel alınarak incelenmiştir. Bu analiz neticesinde, hem ekonomi gazeteciliğinin geçirdiği dönüsüm, hem de popüler yazılı basının neoliberal düzenin ideolojik enstrümanları karsisinda edindikleri pozisyon degisiklikleri objektif bir bakis açısıyla göz önüne serilmistir. Global dinamiklerin karar verici güce sahip olduğu bu dönüsüm sürecinde, gazetelerin ekonomiye dair söylemlerindeki çarpıcı farklılaşmalar ve yeni bir ekonomik ideolojinin inşasında topluma sundukları normalleştirilmiş zihniyet değişikliğinin yansımaları açıkça görülmüştür. Bu tezin amacı, ekonomi yönetimi ve toplum arasında bir köprü niteliğinde olan bu popüler gazetelerin, global söylem ve pratiklere ne derece angaje olduğunun ve toplumun ekonomi algısını ne yönde şekillendirmeye çalıştığının detaylı bir analizini çıkarmaktır.
An abstract of the thesis of Yalçın Özkan for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken May 2011
The Distinct and Gendered Work Identity: Immigrant Women Workers from Bulgaria during the Industrialization Era of Bursa (1968-1978)
This study scrutinizes how the presence of immigrant women from Bulgaria shaped and changed the gender atmosphere and work conditions in the newly established factories during the industrial expansion in Bursa in the 1970s. During that period the industrial production of Bursa was enlarged and advanced by the newly established sectors and factories. Hereby, this expansion created a considerable labor demand. Although the great share of this demand was generated by the male workforce, especially large textile and clothing factories being activated in that period, it provided women workers with employment opportunities. Despite these opportunities, the women’s economic activity among the female population of the expanding city was remained very low due to strict cultural norms and their lack of experience with industrial production. In contrast to the traditional negative about on paid women employment among Bursa’s natives, immigrant women had relatively liberal cultural gender norms for working as a result of their background in Bulgaria. After the establishment of state socialism, the Bulgarian new rule pursued specific and work-related gender policies which constructed new gender norms among society according to which female participation to labor force began to be seen as a usual and normal component of life. This distinct experience thrust immigrant women to create new gendered work identity which were not only harmonious with the specific discipline required by the industrial factories and also made them one of the economic contributors to their families. Thereby while only a small part of local women participated in the labor force in the industry of the city, immigrant women were employed at the newly established factories as highly as possible.
Beyond the hiring process and labor force structure, this intensity created specific historical conditions in the large factories’ shop floors. The factories, which witnessed the combination of immigrant women workers and native workers, engendered one of the most significant examples of different usage of various gendered schemas in the production. The cultural differences of immigrant women, their diverse perceptions of work and their distinct gender norms turned the shop floors into different work identities. Correspondingly, by focusing on the workers those who had diverse work identities, this study concentrates on the binary and multiple relationships among immigrant and native workers and the relations between organization and subjects for understanding the negotiation process. As a result of this negotiation, these differences were justified. This study intends to investigate this process historically.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Yalçın Özkan tarafından Mayıs 2011’de teslim edilen tezin kısa özeti
Farklı ve Cinsiyetlendirilmiş İş Ahlakı: Bursa’daki Sanayileşme Döneminde Bulgaristan Göçmeni Kadın İşçiler (1968-1978)
Bu çalışma, 1970’li yillarda Bursa’daki sanayilesme dönemi sirasinda yeni açilan fabrikalarin içerisindeki Bulgaristan göçmeni kadinlarin varliginin bu fabrikalar içerisindeki cinsiyet durumunu ve çalisma kosullarini nasil sarstigini ve degistirdigini inceliyor. Bu dönem içerisinde Bursa’daki sanayi üretimi, yeni kurulan sektörler ve fabrikalarca arttirilip, gelistirilmekteydi. Dolayisiyla, bu büyüme kaydadeger bir emek talebi yaratti. Her ne kadar, bu talebin çok büyük bir kismi erkek isgücü tarafindan karsilandiysa da, özellikle bu dönem içerisinde üretime baslayan tekstil ve konfeksiyon fabrikalari kadin isçiler için istihdam imkanlari yaratmaktaydilar. Bu imkanlara ragmen, büyüyen sehrin kadin nüfusunun iktisadi faaliyeti, kati kültürel degerler ve kadinlarin fabrika üretimine iliskin deneyimsizlikleri nedenleriyle, son derece düsük kalmaktaydi. Ücretli kadin emegine karsi Bursa’nin yerlileri arasinda var olan olumsuz bakis açisinin tersine, politik sebeplerle sehre göç eden göçmen kadinlar çalismaya iliskin görece serbest cinsiyet normlarina, Bulgaristan’daki geçmislerinin bir sonucu olarak, sahiptiler. Devlet sosyalizminin kurulmasindan sonra, Bulgaristan’daki yeni yönetim çalismayi merkeze alan cinsiyet politikalari izledi. Bu politikalar toplum içerisinde kadinin is gücünü katiliminin olagan ve normal olarak karsilanmasini sagladi. Bu farkli deneyim göçmen kadinlari, yeni bir is ahlaki yaratmaya itti. Bu is ahlaki sanayi fabrikalarinin istedigi belirli bir is disiplin ile uyumlu olmakla birlikte, ayni zamanda bu kadinlari ailelerinin temel kazanç sahiplerinden biri de yapmaktaydi. Böylece yerli kadinlarin sadece çok küçük bir kismi is gücüne katilmaktayken, göçmen kadinlar yeni açilan fabrikalarca olabildigince yogun bir biçimde istihdam edildiler.
Ise alim süreci ve is gücünün yapisinin ötesinde, bu yogunluk büyük fabrikalarin üretim bölümleri içerisinde belirli bir tarihsel duruma yol açmaktaydi. Göçmen kadin isçiler ile yerli isçilerin bilesimini gören bu fabrikalar, farkli cinsiyet normlarinin üretim içerisinde kullanildigi en önemli örneklerden birini meydana getiriyorlardi. Göçmen kadinlarin kültürel farkliliklari, ise iliskin farkli yaklasim ve algilamalari ile farkli cinsiyet degerleri üretim bantlarini farkli is ahlaklari arasindaki bir müzakare alanina dönüstürmekteydi. Buna bagli olarak, farkli is ahlaklarina sahip isçilere odaklanarak bu çalisma, göçmenler ve yerliler ile özneler ve kurumlar arasindaki ikili ve çok katmali iliskilere bu müzakare sürecini anlamak için yogunlasmayi amaçlamaktadir. Bu müzakarenin sonunda, bu farkliliklar uyumlu hale gelmekteydi. Bu çalisma ise bu süreci tarihsel olarak incelemeyi planlamaktadir.
An abstract of the thesis of Zach Richer for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken February 2011
Gender and Service Work in Turkey’s New Consumerist Economy: A Case Study at Three Café Chains
Turkey’s embrace of neoliberal economic policies since the 1980s has given rise to both to an urban consumer base and the retail industries that cater to it. The shopping centers, retail chains, restaurants, and coffee shops proliferating all over the cities are more than simply sites of consumption, however. They also constitute new, semi-public spaces where gender norms are relatively unfixed, and therefore open for social contestation.
Extending a literature that privileges the experiences of women shoppers in renegotiating acceptable public gendered behavior, this thesis focuses on the women workers who occupy an ambivalent role within the servicescape. In a labor market where women’s participation has been historically low, these new service sector jobs offer potential avenues for the public and professional visibility of women. However, they are also constrained by their position in an employment relation that objectifies their subjectivities and subsumes their emotional and embodied labor in the company brand image.
Based on a case study of three café chains in Istanbul, this thesis shows the multiple ways gender norms are being structured and interpreted in Turkey’s growing service sector. The potentials and pitfalls of these processes are explored in the words of the young women and men who occupy positions in this fastest-growing sector of the Turkish labor market.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Zach Richer tarafından Şubat 2011’de teslim edilen tezin kısa özeti
Türkiye’nin Yeni Tüketim Ekonomisinde Toplumsal Cinsiyet ve Hizmet Çalısanları: Üç Kahve Dükkanı Zincirinde İnceleme
Türkiye'nin 80 sonrası dönemde neoliberal politikalari benimsemesi hem kentlerdeki tüketici tabanının artmasına, hem de bu ihtiyaci karsılayan magazaların artmasına sebep oldu. Fakat sehrin her yerini saran alısveris merkezleri, mağaza zincirleri, restoranlar ve kahve dükkanları yalnızca tüketim alanları degil, aynı zamanda cinsiyet normlarının tam belirlenmemis oldugu yarı-kamusal alanları olusturuyorlar. Bu nedenle de bu normlar toplumsal münakasaya açıklar.
Toplumsal cinsiyete dayali kabul edilebilir davranislarin yeniden belirlenmesinde özellikle kadin müsterilerin deneyimlerine öncelik veren literatürden daha ileriye giden bu tez, “hizmetalanlari” nda (servicescape) muglak bir yere sahip kadin isçilere odaklaniyor. Kadin katiliminin tarihsel olarak düsük oldugu is gücü piyasasinda, hizmet sektöründeki bu yeni isler, kadinlara mesleki ve kamusal alanda görünürlük kazanmalari için olasi bazi yollar sagliyor. Fakat, bu kadinlar ayni zamanda onlarin öznelliklerini nesnellestiren, ve duygusal ve fiziksel emeklerini sirketin markasina hapseden bir is iliskisiyle kisitlanmis oluyorlar.
Istanbul’da üç kahve dükkani zincirinde gerçeklestirilen çalismalara dayanan bu tez, Türkiye’nin büyüyen hizmet sektöründe cinsiyet normlarinin farkli sekillerde yapilandirildigini ve yorumlandigini gösteriyor. Bu süreçlerdeki güçlükler ve imkanlar, Türkiye isgücü piyasasinin en hizli büyüyen sektöründe calisan genç kadin ve erkeklerin anlatilarinda inceleniyor.
An Abstract of the Thesis of Ayse Koçak, for the Degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2012
Farmer Support Regime and Political Economy of Agricultural Reform: Transformation of Turkish Agricultural Policy in the Post-2000 Era
This thesis analyzes the changing dynamics in post-2000 agricultural policy making in Turkey in terms of populist electoral tradition in relation to the international and domestic policy dynamics. The focus of the study is early 2000s when the reform moves gained a renewed pace as a result of the international pressures’ winning leverage over the incumbent governments of the era following the 2001 economic crisis. The thesis takes a snapshot of the trajectories in agricultural policy making and reform efforts in the sector and reveals the changing nature of governmental policy attitude towards agriculture in the early 2000s While analyzing the evolution of the agricultural support regime and policy making in Turkey of the Justice and Development Party (AKP) government era, starting from 2002 until 2011, the international and domestic roots of the reform move and the erratic governmental policy and discourse changes towards the agricultural sector are traced. The main hypothesis of the thesis is that the early years of the AKP rule do not exemplify a deviation from populist policy tradition in Turkish agriculture but was more of an “obligated” policy transfer to save the day. The initial reason for AKP’s seemingly leading away from populist-corporatist electoral tradition in agriculture was mainly because of the AKP’s weak capacity in handling electoral promises and populist legacy while trying to adhere to its promises to international pressure groups and lack of an innovative and comprehensive policy alternative rivalling the reform designs of the World Bank and IMF. However, once it gained more political power with the help of a more stable economic and political environment and ensured some space to wriggle out of IMF constraints, the initial determination for reform on part of the AKP government did not last long and agricultural policy making started to move back again on the populist-corporatist electoral track with the introduction of agricultural policies deviating from the IMF and the WTO principles and original aims of the WB backed ARIP. In the end, the populist tradition in agriculture survived a new wave of reform pressure striking a happy medium with the old and new policies for the sake of the new giving way to a hybrid and disorienting agricultural regime with the future prospects of hatching into new and more radical policy reforms.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Ayse Koçak tarafindan Haziran 2012’de teslim edilen tezin özeti
Çiftçi Destekleme Rejimi ve Tarim Reformu Siyasal Iktisadi: Türkiye Tarim Politikalarinin 2000 Sonrasi Dönemde Dönüsümü
Bu tez 2000 sonrasi Türkiye’de tarimsal politika gelistirilmesi sürecinde degisen dinamikleri popülist seçime yönelik gelenegin uluslararasi ve yerel siyasi dinamikler çerçevesinde incelemektedir. Çalismanin odak noktasi reform hamlerinin uluslararasi baskilarin 2001 ekonomik krizini takiben dönemin isbasindaki hükümetleri üzerinde baski sahipligini kazandigi erken 2000’li yillardir. Tez, tarimsal politika gelistirmenin ve sektördeki reform çabalarinin takip ettigi yörüngenin bir fotografini sunmakta ve erken 2000’li yillardaki tarima yönelik degisen hükümetsel siyasi tutumun degisen dogasini ortaya çikarmaktadir. 2002’den 2011’e Adalet ve Kalkinma Partisi (AKP) hükümeti döneminin Türkiye’sinde tarimsal destekleme rejimi ve siyaset gelistirmenin evrimi incelenirken reform hamlesinin uluslararasi ve yerel kökenleri ve kararsiz hükümet politikalari ve tarim sektörüne yönelik söylem degisikliklerinin izi sürülmektedir. Tezin temel hipotezi erken dönem AKP yönetiminin Türkiye tariminda popülist siyasi gelenekten uzaklasilmasina bir örnek teskil etmedigi ve daha çok günü kurtarmak için yapilmis “mecburi” bir politika transferi oldugudur. AKP yönetiminin bastaki tarimda popülist-korporatist seçime yönelik gelenekten görünüste uzaklasmasi temel olarak AKP’nin uluslararasi kuruluslara verdigi sözlere uymaya çalisirken seçimsel sözlerini ve popülist mirasi idare etmekteki zayifligi, Dünya Bankasi ve IMF’nin reform tasarilarina rakip olacak kapsamli ve yenlikçi bir alternatif politikaya sahip olmamasidir. Ancak daha kararli bir ekonomik ve siyasi ortam ve IMF kisitlamalarindan kurtulmak için bir alan ele geçirmesi sayesinde daha çok siyasi güç kazanmasi ile birlikte, AKP hükümetinin reforma yönelik baslangiçtaki kararliligi çok uzun sürmemis ve IMF ve DTÖ ilkelerinden ve Dünya Bankasi destekli ARIP’in orijinal ilkelerinden sapacak tarimsal politikalar uygulamaya konularak tarimsal siyaset gelistirme popülist-korporatist seçime yönelik rotaya geri dönmeye baslamistir. Neticede tarimda popülist gelenek eski ve yeni politikalar arasi yeninin lehine bir orta yolu bularak hibrid ve kafa karistirici bir tarim rejimine yol vermis ilerde yeni ve daha radikal reformlari dogurma olasiligi ile yeni bir dalga reform baskisinin da üstesinden gelmistir.
An abstract of the thesis of Belin Benezra, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Bogaziçi University to be taken in 2012
The Turkish Health System in Transition: Family Planning in the Case of Istanbul
This thesis focuses on the institutional history of family planning in Turkey and the ways in which it was shaped as part of larger official, international and academic discourses. The thesis provides a historical background on the period starting with the end of the 1960s and coming up to 2012, but it specifically focuses on the changes that took place after the transition in the health system in 2003 until March 2012. Family planning has been used for different purposes under changing socio-economic circumstances from the establishment of the Turkish Republic until the present day. The state policy has utilized family planning for promoting reproduction, thus maintaining a certain population growth in the early decades of the Republic, while the emphasis has changed over time from a pronatalist policy to anti-natalist policy making, especially after the 1960s. In the 1960s mainly the developmentalist perspective and Neo-Malthusian approach were dominant in policy-making. To the developmentalist approach, demographic concerns such as uncontrolled population growth, urbanization, and immigration were added during the 1970s. When the 1980s arrived, the concern with health moved to the center in the family planning. In the 1990s, the rise of human rights discourse on the global scale caused reproductive health to gain further importance. Family planning began to be conceived as a part of reproductive health. In neither of these periods were feminist sensitivities and gender specific considerations not granted their due importance. During the first decade of the 2000s, the emphasis on family planning declined in the state discourse. This was a result of the transformation in the health system initiated by the AKP regime, characterized by a neoliberal attitude to health services, in accordance with the world-wide trends.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Belin Benezra tarafından 2012’de teslim edilen tezin özeti
Türkiye’de Sağlık Sisteminin Dönüşümü: İstanbul Örneğinde Aile Planlaması
Bu tez Türkiye’deki aile planlamasinin kurumsal tarihi üzerine odaklanmaktadir. 1960’larin sonundan 2012’ye kadar olan tarihsel süreç analiz edilmektedir. Fakat, özellikle 2003’te gerçeklesen Saglik Sisteminin Dönüsümü’nden Mart 2012’ye kadar olan süreçteki degisikliklikler tartisilmaktadir. Aile planlamasi Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulumundan beri degisik çerçeveler içersinde, degisik amaçlarla kullanilmistir. Ülkenin kurulus asamasindaki devlet politikasi nüfus arttirmaya yönelik çalismalar sürdürmekteydi. 1960’lardan sonra, odak noktasi pronatalist nufüs politikasindan antinatalist nufüs politikasina geçisi gerektirdi. 60’li yillar, kalkinmaci ve Neo-Maltusçu zihniyetin hakim oldugu yillar iken, 70’li yillara gelindiginde demografik endiseler de bu zihniyete eklemlendi. 80’lerde ise, odak noktasi sagliga kaymaya basladi. 90’larda insan haklari söyleminin de küresel düzeyde yayginlasmasi ile birlikte, üreme sagligi kavrami önem kazanmaya basladi. Aile planlamasi, üreme sagliginin bir parçasi olarak algilandi. Bu tarihsel süreçlerde, feminist bakis açisina ve toplumsal cinsiyet duyarliligina gereken önem verilmedi. 2000’lerin ilk on yilinda, aile planlamasi devlet söyleminde önemini kaybetmeye basladi. Bunun sebebi ise, AKP tarafindan uygulamaya koyulan neoliberal politikalarinin bir parçasi olan Saglik Sisteminin Dönüsümü Programi’dir.
An abstract of the Thesis of Canan Balkan, for the degree of Master of Arts at the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Bogaziçi University to be taken in June 2012
The Anti-Alcohol Movement in the Early Republican Period in Turkey
This thesis, which handles the period between 1920 and 1939, aims to show how opposition to a substance that is related to everyday life can be an essential part of a nation-building process. Anti-alcohol movements in numerous countries, such as the United States, Finland and Sweden, in the late nineteenth and the early twentieth centuries constituted models for Turkey. However, in the case of Turkey, the anti alcohol-movement took a different dimension in the particular social and political atmosphere of the country. The leading figures of the anti-alcohol movement in the early Republican Period used alcohol opposition as a tool against the Christian populations of the country who had the control over alcohol business. Moreover, because of the fact that Turkey is a country in which Muslims are the majority, alcohol opposition had a religious dimension especially in the early 1920s. However, the religious concerns lost their power after the Second Group in the parliament was eliminated and the state started to be secularized. This secularization process, together with the rise of the eugenics idea in Europe caused the alcohol opposition in Turkey to take on a secular and scientific dimension. With this change, the movement changed its focus and targeted building a healthy and strong population.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Canan Balkan tarafindan Haziran 2012’de teslim edilen tezin özeti
Erken Cumhuriyet Döneminde Türkiye’de Alkol Karsiti Hareket
1920 ve 1939 yillari arasindaki dönemi ele alan bu tez, günlük hayati ilgilendiren bir maddeye olan karsitligin, ulus insasi sürecinde nasil önemli bir rol oynadigini göstermeyi amaçliyor. Geç on dokuzuncu ve erken yirminci yüzyillarda, Amerika Birlesik Devletleri, Finlandiya ve Isveç gibi birçok ülkedeki alkol karsiti hareketler Türkiye için birer örnek teskil etti. Fakat, Türkiye örneginde, alkol karsiti hareket, ülkenin kendine özgü sosyal ve politik atmosferinde farkli bir boyut kazandi. Erken Cumhuriyet Döneminde alkol karsiti hareketin öncüleri alkol karsitligini ülkedeki alkol ticaretini elinde tutan Hiristiyan halklara karsi bir araç olarak kullandilar. Dahasi, Türkiye Müslümanlarin çogunlukta oldugu bir ülke oldugu için, alkol karsitliginin, özellikle 1920’li yillarin basinda, dini bir boyutu vardi. Buna ragmen, Ikinci Grup’un meclisten tasfiye edilmesi ve devletin laiklestirilmeye baslamasiyla birlikte dini kaygilar etkisini yitirdi. Bu laiklestirilme süreci ve Avrupa’da öjeni düsüncesinin yükselise geçmesi, Türkiye’deki alkol karsiti hareketin seküler ve bilimsel bir boyut kazanmasina neden oldu. Bu degisimle birlikte, hareket, odak noktasini degistirerek saglikli ve güçlü nesiller yetistirmeyi hedef edindi.
Abstract of the Thesis of Gizem Kezban Çakmak, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History of Boğaziçi University to be taken in December 2012
The Interplay of the Global and the Local: The Socio-Economic Development of the Towel and Bathrobe Cluster of Denizli
This study scrutinizes the main socio-economic factors that facilitated the development of the towel and bathrobe sector in the western Anatolian city Denizli. The city experienced a great volume of economic development in accordance with the global trends after 1980. Since then, its efforts to adapt to the changes in the international market through export-orientation have resulted in success. In facilitating this adaptation, the city has drawn upon its local historical and social characteristics, and a certain pool of production know-how that has come to accumulated in the region for more than two thousand years. In that sense, it emerges as a successful example of a region which industrialized rapidly and strongly around its indigenous textile industry, and by specializing in a certain branch, with the help of the cluster model of economic development. To this end, the city developed its textile sector around a local capital aiming at industrialization for export through a production motivated by buyer-driven networks. The city achieved this success through an effective strategy by clustering, in addition to adopting strong measures of local competitiveness in the global economy. This analysis of the cultural and socio-economic factors of Denizli from a political economy perspective helps to achieve several objectives with respect to the social science literature: first of all, it conducts an investigation into the contemporary political economy of Turkey. Second, it clarifies some of the manifestations of the intersections between local and global economic processes in the context of modern global capitalism.
Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Gizem Kezban Çakmak tarafından Aralık 2010’da sunulan tezin özeti
Küresel ve Yerelin Etkileşimi: Denizli Havlu ve Bornoz Kümelenmesinin Sosyo-Ekonomik Gelişimi
Bu çalışmada Batı Anadolu şehirlerinden Denizli’nin havlu ve bornoz sektörünün gelişimine olanak sağlayan sosyo-ekonomik faktörler incelenmektedir. Şehir 1980 sonrasında, küresel trendlerle ilişkili olarak büyük bir ekonomik gelişim hacmi göstermiştir. O zamandan beri, uluslararası marketlerdeki değişimlere ihracata odaklanmak üzerinden uyum sağlama çabaları da başarıyla sonuçlanmıştır. Bu uyumu mümkün kılmak için, şehir bünyesinde iki bin seneden fazladır birikmekte olan bir bilgi havuzu ve yöresel tarihsel ve sosyal yaslanmıştır. Bu anlamda, kümelenme ekonomik modelinin yardımıyla, geleneksel tekstil sektörünün bir dalında uzmanlaşarak hızlı ve güçlü bir şekilde sanayileşmenin başarılı bir örneği olan bir bölge olarak karşımıza çıkar. Bu amaçla, Denizli tekstil sektörünü alıcı ağlara odaklı olarak üretim yapan ve ihracat yapmak üzerinden endüstrileşen bir yerel sermaye üzerinden gerçekleştirmiştir. Şehir bu başarıyı küresel ekonomi içinde güçlü yerel rekabet tedbirleri uygulamanın yanı sıra, etkin bir kümelenme stratejisi doğrultusunda elde etmiştir. Denizli’nin kültürel ve sosyo-ekonomik faktörlerinin siyasi ekonomi perspektifi üzerinden analizi sosyal bilimler kapsamında birkaç amacı gerçekleştiriyor: her şeyden önce, Türkiye'nin çağdaş siyasi ekonomisine dair bir soruşturma yapıyor. İkinci olarak, modern küresel kapitalizm bağlamında yerel ve küresel ekonomik süreçler arasındaki kesişimlerin birtakım belirtilerine dair açıklamalar yapıyor.
An abstract of the Thesis of İbrahim Sarıkaya, for the degree of Master of Arts at the Ataturk Institute for Modern Turkish History of Boğaziçi University to be taken in December 2012
Work and Work Accidents in the Flexible Working Regime: The Zonguldak Hard Coal Basin Case
This thesis examines the work accidents in subcontracted companies in the Zonguldak Hard Coal Basin in the period of the flexible working regime post 1980. For this purpose, first, the political economy of work accidents is examined and the impacts of the new working forms on work accidents under the flexible working regime are discussed. Second, an overview of the history of the Zonguldak Hardcoal Basin is given. In addition to this, the changing global political economy of the coal production is analyzed by developing a comparative perspective between the cases of England, the People's Republic of China, and Turkey. Third, the redevance system as a subcontracting practice is studied. Fourth, the main causes of the work accidents in subcontracted companies and informal pits are discussed. As a result, we conclude that the flexible working regime as one of the main pillars of neoliberalism has increased rate of the work accidents in the Zonguldak Hard Coal Basin.
Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans Derecesi için İbrahim Sarıkaya tarafından Aralık 2012’de teslim edilen tezin özeti
Esnek Çalışma Rejiminde İş ve İş Kazaları: Zonguldak Taşkömürü Havzası Örneği
Bu tezde Zonguldak Taşkömürü Havzası'nda esnek çalışma rejimi süresince taşeron işletmelerde ve kaçak ocaklarda gerçekleşen iş kazaları konu edilmiştir. Bu amaçla, ilk olarak iş kazalarının ekonomi politiği incelenmeye çalışılmış, esnek çalışma rejiminde çalışmanın aldığı yeni biçimlerin iş kazalarına etkisi araştırılmıştır. İkinci olarak, Zonguldak Taşkömürü Havzası'nın tarihine ana hatlarıyla değinilmiş ve kömür üretiminin küresel düzlemde değişen ekonomi politiğine İngiltere, Çin ve Türkiye üzerinden karşılaştırmalı bir bakış açısı geliştirilmeye çalışılmıştır. Üçüncü olarak Havza'da uygulamaya konulan alt sözleşmeli üretim pratiği olarak rödovans sistemi anlatılmıştır. Dördüncü olarak, taşeron işletmelerde ve kaçak ocaklarda gerçekleşen iş kazalarının nedenleri incelenmiştir. Sonuç olarak, neoliberal dönemin temel ayaklarından biri olan esnek çalışma rejiminin Zonguldak Taşkömürü Havzası'nda iş kazalarını arttırdığı argümanına ulaşılmıştır.
An abstract of the Thesis of Nazli Bülay Dogan, for the degree of Master of Arts at the Ataturk Institute for Modern Turkish History of Bogaziçi University to be taken in May 2012
Reflections of the Global Implementation of Intellectual Property Rights on Pharmaceutical Policies: The Case of Turkey
This thesis examines how the pharmaceutical policies are affected by the global implementation of intellectual property rights (IPRs) in the era of neoliberal globalization and, in return, how these policies affect the pharmaceutical sector and multinational pharmaceutical companies (MPCs), which are the main actors of this implementation process. For this objective, the study is organized in three chapters where first, the global implementation of IPRs is examined; second, the pharmaceutical policies affected by this implementation are discussed and last, their reflections in Turkey are explored. During the thesis, the literature reviews on IPRs and pharmaceutical policies are reinforced with the examination of sector reports, media scans, press releases and interviews for the aim of studying this dynamic political process. In the particular case of Turkey, the current situation is the result of a long process going back to the 1960s, since when the interests of different actors are facing each other. It is undeniable that the global implementation of IPRs creates a favorable atmosphere for MPCs, affects the domestic sector negatively, and results in increasing public pharmaceutical expenditures. For that reason, the Turkish government has conducted cost containment policies aimed especially at these drugs in question, relying on its monospony position. However, according to another result, there has not yet been a violent confrontation between MPCs and the Turkish government. Moreover, there is a tendency to loosen the tension between them. For that reason, it is believed that the current political situation will be unbalanced in the near future.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Nazli Bülay Dogan tarafindan Mayis 2012‘de teslim edilen tezin özeti
Fikri Mülkiyet Haklarinin Küresel Düzeyde Uygulanmasinin Ilaç Politikalarina Etkisi: Türkiye Örnegi
Bu tezde, neoliberal küresellesme döneminde ilaç politikalarinin fikri mülkiyet haklarinin küresel düzeyde uygulanmasindan nasil etkilendiklerini ve bunun karsiliginda, bu politikalarin ilaç sektörünü ve bu uygulamanin bas aktörü olan çok uluslu sirketleri nasil etkiledigi arastirildi. Bu amaçla çalismayi üç bölüme ayrildi. Glk bölümde fikri mülkiyet haklarinin küresel düzeyde uygulanmasi süreci, ikinci bölümde ilaç politikalarinin bundan nasil etkilendigi ve son bölümde de tüm bunlarin Türkiye örnegine nasil yansidigi incelendi. Fikri mülkiyet haklari ve ilaç politikalari üzerine olan literatürün incelenmesi; sektör raporlarinin ve basin açiklamalarinin incelenmesi, medya taramasi yapilmasi ve sektörle iliskili farkli aktörlerle gerçeklestirilen mülakatlarla saglamlastirildi. Çalismanin sonunda fikri mülkiyet haklarinin küresel düzeyde uygulanmasinin duragan bir durum olarak düsünülmemesi gerektigi, aksine bunun dinamik bir siyasi süreç oldugu gözlemlendi. Türkiye özelinde, güncel durum 1960‘lara kadar giden bir sürecin sonucudur. Bu süreçte meydana gelen birden çok tartisma, farkli aktörlerin çikar çatismalarini gözler önüne sermistir. Sonuç olarak fikri mülkiyet haklarinin küresel düzeyde uygulanmasi çok uluslu sirketler açisindan avantajli bir atmosfer yaratirken, Türkiye‘deki yerli ilaç sanayisini negatif etkilemekte ve kamunun artan ilaç harcamalarina sebep olmaktadir. Bu nedenle Türk hükümeti, özellikle son dönemde, ilaç piyasasinda neredeyse tek alici olmasinin verdigi güce dayanarak, söz konusu ilaçlara yönelik bütçe kisitlama politikalari gütmektedir. Ama bu tez sayesinde ulasilan baska bir sonuca göre, çok uluslu sirketler ile Türk hükümeti arasinda siddetli bir karsi karsiya gelis henüz yoktur. Hatta ikisinin arasindaki gerilim giderek azalmaktadir. Bu nedenle, mevcut siyasi durumun yakin bir gelecekte degisecegi öngörülebilir.
An abstract of the thesis of Nilay Kavur, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Bogaziçi University to be taken by January 2012
Punishment, Education and Reintegration Policies in a Penitentiary Housing Convicted Youth in Turkey: A Study in the Izmir Juvenile Education House
This thesis scrutinizes the interpenetration of the principles of punishment and education at the discursive and practical level through focusing on the Izmir Juvenile Education House which is one of the penitentiaries receiving convicted youth in Turkey. From the very beginning, penitentiaries for juvenile convicts have employed educatory practices, and particularly vocational training through industrial or service sector works. Today, the Juvenile Education House which receives the convicted youth in Turkey incorporates educational practices as the basis of its correction method in the form of formal and vocational training. The main concern of this study is to illuminate today’s Juvenile Education Houses’ governance of convicted youth as it is experienced and perceived by the convicted youth, itself. The historical transformation of the Juvenile Education House is also helpful in scrutinizing its institutional discourse. Today the specific educational levels of the convicted youth determine their programs in the Juvenile Education House, while the education received in relation to this background, within the walls of the institution, results in diverse and distinct experiences of conviction itself. In addition, techniques of discipline, surveillance, dominance, subjectification and, above all, self-formation stand out as the primary power mechanisms to shape the inmate as the convicts’ presence in the institution is determined minute by minute via daily schedules. Thus, the self-positioning of the Juvenile Education House, in relation to other correctional facilities, eventuates in distinct punitive policies and practices intrinsic to the institution itself. The analysis of these policies and practices is based on in-depth interviews and a focus group conducted with the residents as well as participant observation within the İzmir Juvenile Education House.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Nilay Kavur tarafindan Ocak 2012'de teslim edilen tezin özeti
Türkiye’de Hükümlü Çocuklarin Bulunduruldugu Cezaevlerinden Izmir Çocuk Egitimevi’nde Çalisma: Cezalandirma, Egitim ve Toplumla Bütünlestirme
Bu tez, Türkiye’de hükümlü çocuklari barindiran cezaevleri içinden Izmir Çocuk Egitimevi’ne odaklanarak, cezalandirma ve egitim prensiplerinin birbirinin içine geçisini söylemsel ve pratik düzeyde incelemektedir. Hükümlü çocuklari barindiran cezaevleri, tarih boyunca, egitimi ve özellikle mesleki egitimi, bir islah mekanizmasi olarak endüstri ve servis sektörü üzerinden uygulamistir. Bugün, Türkiye’de hükümlü çocuklari barindiran Çocuk Egitimevi, baslica islah metodu olarak örgün/yaygin egitimi ve mesleki egitimi uygulamaktadir. Bu çalismanin amaci, bugünün Çocuk Egitimevlerinin hükümlü çocuklari idare edisini hükümlü çocuklarin tecrübe ettigi ve algiladigi sekilde ortaya koymaktir. Çocuk Egitimevi’nin tarihsel gelisimi, kurum diskurunu incelemede ayrica yardimci olmaktadir. Günümüzde, hükümlü çocuklarin egitim seviyeleri, onlarin Çocuk Egitimevi’nde tabi olacaklari programi belirlemektedir. Bu seviyelere göre belirlenmis ve Egitimevi programi dahilinde alinan bu egitimler hükümlülügün çok farkli ve özel sekillerde tecrübe edilmesine neden olmaktadir. Bununla beraber, hükümlülerin kurumdaki varligi günlük programlarla detayli olarak belirlenmekte; disiplin, gözetim, tahakküm, öznellestirme ve en önemlisi kendini biçimlendirme teknikleri hükümlüyü biçimlendirmeyi amaçlayan yöntemler olarak göze çarpmaktadir. Nitekim Çocuk Egitimevi, diger cezaevlerine nazaran kendini farkli bir yerden konumlandirmakta ve bu konumlandirma, Egitmevi’ne özel cezalandirma prensip ve pratiklerine yol açmaktadir. Bu prensip ve yöntemlerin analizi, Izmir Çocuk Egitimevi’nde gerçeklestirilen derinlemesine görüsmeler, odak grubu çalismasi ve katilimci gözlem yöntemiyle analiz edilmektedir.
An abstract of the thesis of Orçun Selçuk, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2012
Turkish Airlines as a Soft Power Tool in the Context of Turkish Foreign Policy
The aim of the thesis is to demonstrate the close relationship between Turkish Airlines and Turkish foreign policy. Overall, it is found that Turkish Airlines as a national airline company has always been affected by the developments in Turkish foreign policy in history. However, since the 1980s Turkish Airlines has been openly used by Turkey as a foreign policy tool to facilitate its opening up to new countries, regions and continents. It is also suggested that despite the privatization of Turkish Airlines, the Turkish state is still very influential in the decision-making process that manifests itself in the area of foreign policy. In that sense, Turkish Airlines acts in accordance with the two main pillars of Turkey in the Middle East, which are establishing visa free travel and signing free trade agreements with the countries in the region. Furthermore, Turkish Airlines is a major tool of Turkey's opening to the African continent not only with its flights but also its contribution to humanitarian aid. In the former Soviet Union and the Balkans, Turkish Airlines contributes to Turkey's political, economic and cultural potential to develop close ties with the countries that declared their independence in the post-Cold War period. The involvement of Turkish Airlines in those regions parallel to the developments in Turkish foreign policy adds up to Turkey's attraction in the minds of foreign people. Hence, Turkish Airlines as a national airline company has become a soft power tool that promotes Turkey's image and the ability to influence the behavior of other countries to get the outcomes that it desires.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Orçun Selçuk tarafindan Haziran 2012'de teslim edilen tezin özeti
Türk Dis Politikasi Çerçevesinde Bir Yumusak Güç Araci Olarak Türk Hava Yollari
Bu tezin amaci Türk Hava Yollari ve Türk dis politikasi arasindaki yakin iliskiyi göstermektir. Çalisma sonucunda görülmüstür ki tarihten bu yana ulusal havayolu olarak THY her zaman Türk dis politikasindaki gelismelerden etkilenmektedir. Ancak, 1980'lerden itibaren THY Türkiye'nin yeni ülkelere, bölgelere ve kitalara olan dis politika açilimlarinda açikça bir araç olarak kullanilmaktadir.Ayrica THY özellestirilmis olmasina ragmen, Türkiye devleti karar verme sürecinde son derece etkili bir konumdadir. Türkiye devletinin THY üzerindeki etkisi özellikle dis politika alaninda kendini göstermektedir. Bu baglamda, Ortadogu özelinde THY Türk dis politikasinin iki ana ayagi olan bölgedeki ülkelerle karsilikli vizelerin kaldirilmasi ve serbest ticaret anlasmalarinin imzalanmasi politikasiyla paralel hareket etmektedir. THY ayrica Türkiye'nin önemli bir araci olarak Afrika kitasina olan açilimini uçuslarina ek olarak insani yardim yoluyla da desteklemektedir. THY Soguk Savas sonrasi Türkiye'nin Sovyetler Birligi'nden bagimsizligini kazanan ülkelerle olan iliskilerine ve Balkanlarda Türkiye'nin siyasi, ekonomik ve kültürel potansiyeline olumlu katki saglamaktadir. THY'nin bu bölgelerde Türk dis politikasina paralel bir sekildeki varligi Türkiye'nin yabanci kamuoyu düzeyindeki cazibesini artirmaktadir. Bu yüzden ulusal havayolu sirketi olarak THY Türkiye'nin imajini ve diger ülkelerin davranislarini kendi istekleri dogrultusunda etkileyebilme kabiliyetine olumlu katki yapan bir yumusak güç araci haline gelmistir.
An abstract of the thesis of Sibel Kama for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken February 2012.
The 2002 Civil Code: Its reflections on the Human Rights of Women
The Turkish Civil Code put into effect in 1 January 2002 made many Amendments to the former Civil Code. The Code also introduced changes regarding women and family. While making amendments, the equality of genders was a concern and new rules were introduced about that. This study to discusses the changes to what they articulate or disclose and what they produce on. To understand how the New Code changed women’s everyday lives, the law with its legislative process, national and international developments and the legal history of the women’s movements in Turkey were examined.
Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Sibel Kama tarafindan Ocak 2012 ‘de teslim edilen tezin özeti
2002 Medeni Kanunu: Kadinin Insan Haklarina Yansımaları
1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüge giren Türk Medeni Kanununda, önceki yasaya göre çesitli iyilestirmeler yapmistir. Yasa kadin ve aile bakimindan da önemli yenilikler getirmistir. Yeni kurallar cinsiyet esitligi ile iliskili olarak degistirilmistir. Bu çalismada Medeni Yasada kadinlarla ilgili olarak yapilan degisiklikleri ve ne bunlarin ne ifade ettigini tartismak istiyorum. Yasanin kadinin gündelik yasamina getireceklerini anlamak için, yasalasma sürecini, bu süreci etkileyen ulusal ve uluslararasi gelismeleri ve Türkiye’de kadin hareketinin yasal tarihini birlikte degerlendirecegim.
An abstract of the Thesis of Vasfi Can Yazıcı, for the degree of Master of Arts from the Ataturk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University to be taken in December 2012
Anti-Communism and the Making of the Ülkücü Paramilitary Identity (1974-1980)
This study examines the construction of Ülkücü paramilitary identity through the discourses on communism which were developed by the ultranationalist militants politically active inbetween 1974 and 1980’s coup d’état. It does so via historical data which carry the mark of militants’ own voice; most significantly memoirs, confessions and movement publications.
The aforementioned era witnessed one of the most significant socio-political crises in the history of Turkish republic, causing the death of hundreds with the murder of public figures, fatal street warfare and massacres. Ülkücü movement and its paramilitary forces emerged as the chief catalyst of these events, serving to the unsuccessful power strategy of the Nationalist Action Party.
Raison d’étre of Ülkücü paramilitaries; the existence of radical leftist activity, not only grew so as to receive a violent response from its antagonists, but also helped anti-communism become a very significant component to the language and ideology of the Turkish Right; producing vast populations penetrated with communist enmity. The anti-communist militancy of Ülkücü movement articulated it to these larger segments of Turkish society. Its unique paramilitary response differentiated its anticommunism and identity from the rest of this larger anti-communist bloc. This ground of articulation and differentiation forms the objective of the present thesis.
Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Vasfi Can Yazıcı tarafından Aralık 2012’de teslim edilen tezin özeti
Anti-Komünizm ve Ülkücü Paramiliter Kimliğinin İnşası (1974-1980)
Bu çalışma, Ülkücü paramiliter kimliğinin inşasını 1974 ile 1980 darbesi arasında aktif siyaset yapan ultra-milliyetçi militanların komünizm söylemleri üzerinden incelemektedir. Bu söylemleri militanların kendi sesini taşıyan tarihsel veriler; en başta hatıratlar, itiraflar ve hareket neşriyatı aracılığıyla irdelemektedir.
Bahsi geçen dönem kamusal figür cinayetleri, sokak savaşları ve katliamlar ile yüzlerce insanın ölümüne ve bu özelliğiyle Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en önemli sosyo-politik krizlerinden bir tanesine şahitlik etmiştir. Ülkücü Hareket ve paramiliter kuvvetleri Milliyetçi Hareket Partisi’nin başarısız iktidar stratejisine hizmet ederken, bu olayların başat aktörleri olarak ön plana çıkmıştır. Ülkücü paramiliterlerin varlık sebebi olarak tanımlayabileceğimiz radikal sol siyaset yalnızca antagonistlerinden şiddetli bir tepki alacak kadar büyümemiş, aynı zamanda anti-komünizmi Türk Sağı’nın dil ve ideolojisinin en önemli bir parçası kılmış, komünist düşmanlığı geniş halk tabakalarına nüfuz etmiştir. Ülkücü Hareket’in anti-komünist militanlığı onu bu geniş tabakalara eklemlendirirken, şahsına münhasır paramiliter reaksiyonu onu bu en geniş anti-komünist bloktan farklılaştırmıştır. Bu eklemlenme ve farklılaşma zemini, işbu tezin objektifini oluşturmaktadır.
An abstract of the Thesis of Çağlar Köksal, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2013
The Elite Professional Class in Kayseri: A Preliminary Interpretation
The purpose of this thesis is to explore the formation and nature of the elite professional class in Kayseri, a newly emergent upper class group triggered by industrialization and urbanization of educated, occupational elites who earn high incomes in manufacturing, construction, and financing sectors. Specifically, this study seeks to 1) examine the question of how the economic development in Kayseri has shaped the elite professional class, exploring the underlying mechanisms which have helped form them, and 2) analyze the classed characteristics of the elite professionals in contemporary Kayseri. This study deals with the issues presented above, focusing on the period from 1980 to 2013. I assert that the elite professionals occupied in private sectors in Kayseri have created a homogenous class identity in which individuals form a set of lifestyle, taste, and political outlooks. So as to prove this proposal, I will firstly discuss the theoretical approaches to the elite professional class, and then theorize Kayseri in accordance with my framework of study. Finally, I will prove my stand as my qualitative study in Kayseri reveals classed identities of individuals belonging to the elite professional class.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Çağlar Köksal tarafından Haziran 2013’te teslim edilen tezin özeti
Kayseri’de Elit Profesyonel Sınıf: Ön İzah
Bu tezin amacı, endüstriyelleşme ve şehirleşme sayesinde, üretim, inşaat ve finans sektöründe yüksek gelirle çalışan, eğitimli meslek elitlerinin oluşturduğu, yeni ortaya çıkmış bir üst sınıf grubu olan Kayseri’deki elit profesyonel sınıfın oluşumunu ve doğasını incelemektir. Özellikle, bu çalışma, 1) Kayseri’deki iktisadi gelişmenin elit profesyonel sınıfı nasıl şekillendirdiğini ve bu sürecin altta yatan mekanizmalarını incelemeyi, 2) bu grubun sınıfsallaşmış karakterini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma yukarıda bahsedilen konulara değinecek ve 1980 ile 2013 arasını kapsayacaktır. İddia ediyorum ki, Kayseri’deki özel sektörde çalışan elit profesyonel sınıf, belirli bir yaşam tarzı ve tercihi ile siyasi görüş etrafında homojen bir sınıf kimliği yaratmıştır. Bu iddiamı kanıtlamak için, öncelikle elit profesyonel sınıfa dair teorik yaklaşımları tartışacağım, daha sonra ise, Kayseri’yi çalışmama uygun bir şekilde kavramsallaştıracağım. Sonunda, iddiamı elit profesyonel sınıfa ait bireylerin sınıfsallaşmış kimliklerini ortaya çıkaran niceliksel çalışmam ile kanıtlayacağım.
An Abstract of the Dissertation of Irmak Ertör, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University to be taken May 2013
The Governance of Common Resources: The Political Ecology of the Kaş-Kekova Region
This thesis analyzes the problems associated with marine resource access and its governance from a political ecology perspective. Taking the political ecology literature on environmental regulation in Turkey as a departure point, the argument that the Turkish state is unwilling and/or incapable to ensure environmental protection is followed. The thesis investigates the relevance of this argument on a given locality and explores how the political ecology of environmental conservation failure manifests and reproduces itself in the Kaş-Kekova case.
Kaş-Kekova is a Special Environmentally Protected Area on the southwestern coast of Turkey that faces degradation in its marine environment in terms of biodiversity and pollution. Relying on the fieldwork in which focus group discussions and in-depth interviews with ten local stakeholder groups were conducted, the objective was to find out how these groups position themselves towards five marine conservation options in the Kaş-Kekova region. The information gathered from the field is used to analyze to what extent actors’ interests converge and how likely they are to form coalitions with each other based on the pairwise comparison technique of Novel Approach to Imprecise Decision Environments (NAIADE) method. By analyzing this specific case, this thesis aims to contribute to the political ecology literature of Turkey regarding marine resource governance.
Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Irmak Ertör tarafından Mayıs 2013’te teslim edilen tezin özeti
Ortak Kaynakların Yönetişimi: Kaş-Kekova Bölgesi’nin Politik Ekolojisi
Bu tez denizel kaynaklara erişim ve bu kaynakların yönetişimi sorunsalına politik ekoloji yaklaşımıyla açıklama getirmeyi hedeflemektedir. Türkiye’deki çevresel düzenlemelere dair politik ekoloji literatüründen yola çıkılarak, Türkiye’de devletin çevresel korumayı güvence altına almakta isteksiz ve/veya yetersiz olduğu savı benimsenecek ve bu savın geçerliliği Kaş-Kekova bölgesi üzerinden tartışılarak çevresel koruma başarısızlığının bu vaka özelinde kendisini nasıl gösterip yeniden ürettiği incelenecektir. Bu tezin amacı, on farklı paydaş grubuyla gerçekleştirilen odak grubu çalışmaları ve derinlemesine görüşmelere dayanarak, Kaş-Kekova bölgesindeki bu grupların kendilerini beş farklı denizel koruma alternatifine yönelik nasıl konumlandırdığını incelemektir. Sahadan edinilen bilgiler ışığında, paydaşların değerlendirmelerinin ve yönelimlerinin ne ölçüde birbirine yakınsadığı ve bunların benzerliklerine dayanarak birbirleriyle koalisyon oluşturma olasılıkları Novel Approach to Imprecise Decision Environments (NAIADE)’nin ikili karşılaştırma yöntemiyle incelenmektedir. Bu tez, bahsedilen özgün vaka çalışması üzerinden denizel kaynakların yönetişimiyle ilgili Türkiye üzerine geliştirilen politik ekoloji literatürüne katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.
An abstract of the thesis of İlknur Karanfil, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2013
The thesis examines social justice discourse of Turkish Islamism and emergence of an anti-capitalist Muslim politics in Turkey. It looks at discourses of the Islamist parties and Islamist leaders in Turkey from 1970s to today. The research was primarily based on books of Islamist thinkers and politicians, speakings of Islamist leaders and interviews of some anti-capitalist Muslims. Additionally, articles about Islamist movement and newspaper reports were used. The conclusions reached were that the rising inequality among Muslims and AKP‘s power which is neo-Islamist made an anti-capitalist Muslim politics become possible in Turkey and an Islamic liberation theology which is based on social justice discourse in Islam emerged.
An abstract of the thesis of Nazar Bağcı for the degree of Master of Arts from the Ataturk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2013
An Analysis of Inter-Communal Conflicts in Cilicia During the Independence War Years 1918-1922
This thesis examines the historical and socio-economic reasons behind the emergence of ethnic conflicts in Cilicia during the Independence War years. The years between the end of 1918 and the beginning of 1922 not only witnessed the French occupation of Cilicia but also the rise of the Turkish nationalist movement aspiring to establish hegemony over the same lands. Cilicia, hosting a variety of communal groups of Turks, Kurds, Armenians, Greeks, Circassians, and Arabs, became the stage on which imperial and national power blocs competed to gain the allegiance of local groups, which they envisioned as vital for the consolidation of their institutional power. For this reason, the reasons for the various ethno-religious groups either giving consent to the French occupation or opposing it by joining the ranks of the Turkish nationalist movement are given careful consideration in order to understand their agencies in choosing their sides. The thesis, therefore, reviews critically the literature, which evaluates the ethnic violence of this period as a fight between the nationalisms of the various ethno-religious groups involved in the conflict, who either sought for the patronage of the Great Powers or the Turkish/Ottoman state in achieving their ends. The thesis, on the other hand, portrays how violence was employed by all international, national, and local actors involved in the conflict, but more importantly, became a means through which the different classes of different ethno-religious groups of the region articulated their interests and negotiated their positions against the changing central authority. Finally, by displaying the shifting allegiances of various communal groups of the region, both to the French occupation and the Turkish nationalist movement, the thesis concludes that rather than the ideological motivations of religion or nationalism, classist and regional concerns were more on the agenda of the ethno-religious groups in choosing their sides in the violent conflicts of the period.
Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans Derecesi için Nazar Bağcı tarafından Haziran 2013’de teslim edilen tezin özeti
Kurtuluş Savaşı Sürecinde Kilikya’da Meydana Gelen İnter-Komünal Çatışmaların Bir Analizi 1918-1922
Bu tez Kurtuluş Savaşı döneminde Kilikya/Çukurova bölgesinde meydana gelen etnik çatışmalara odaklanarak, söz konusu çatışmaların tarihsel temellerini ve sosyo-ekonomik sebeplerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Kilikya bölgesi 1918-1922 yılları arasında Fransız işgaline uğramış, fakat aynı zamanda bu dönemde yükselen Türk milliyetçi hareketiyle Fransız işgal yönetimi arasında bir hegemonya savaşına tanıklık etmiştir. Osmanlı İmparatorluğu yönetimi boyunca Türk, Kürt, Ermeni, Rum, Çerkez ve Araplardan oluşan farklı komünal grupların bir arada yaşadığı bir bölge olan Kilikya, bu dönem boyunca emperyal ve ulusal güç blokları arasında bu bölgede yaşayan farklı komünal grupların bağlılığını kazanma yönünde bir savaşa da sahne olmuştur. Bu bağlamda, bu tez, farklı komünal grupların işgale destek verme veya karşı çıkarak Türk ulusal hareketinin saflarına katılma yönünde gösterdikleri tercihlere odaklanarak, onların inisiyatifini oluşturan faktörlere yoğunlaşmaktadır. Bu sebeple de, bu tez bu dönemde meydana gelen etnik çatışmaları farklı etnik-dini grupların milliyetçi talepleri arasında meydana gelen bir çatışma olarak algılayan ve bu grupların ya Büyük Devletler ya da Türk ulusal hareketi tarafından desteklendiğine vurgu yapan literatüre mesafeli yaklaşmaktadır. Dolayısıyla, bu tez de şiddetin gerek uluslararası, gerekse ulusal ve yerel aktörler tarafından diğerine karşı kendi pozisyonunu koruma ve güçlendirme aracı olarak uygulandığı iddia edilerek, özellikle de farklı etnik dini gruplar içinde farklı sınıfların değişen merkezi otorite karşısında kendi çıkarlarını artiküle etme ve kendi pozisyonlarını konsolide etme çabasının bir parçası olarak algılanmaktadır. Sonuç olarak, farklı etnik-dini grupların gerek Fransız işgal yönetimine gerekse Türk ulusal hareketine değişken bağlılıklar sergiledikleri gösterilerek, din ve milliyetçilik odaklı ideolojik motivasyonlardan çok sınıfsal ve yerelci ajandaların bu grupların safını belirleyerek çatışmalara katılmakta temel rolü olduğu saptanmıştır.
An abstract of the thesis of Özlem Yıldız for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken May 2013
Selves on Display: Neoliberal Subjectivities in Turkey in the First Decade of the Twenty-first Century through the Lens of Reality TV Shows
This thesis aims to contribute to the studies of neoliberal and postmodern subjectivity by operationalizing the concept of self-display. Self-display is analyzed as a technology of neoliberal subjectification, this latter being indispensable for the sustenance of today’s capitalism. Based on the observation that we are now living in a culture of self-display, which means that we are projecting ourselves as carefully crafted images in order to attain visibility; this thesis tries to understand both this phenomenon, and the society which gave birth to it. It can be said that this study is an attempt to see the society through the window of self-display, and to understand self-display itself, in order to unravel through what mechanisms it is able to function.
Out of three sites which open up the fields in which self-display actualizes, namely Reality Shows, social media and the job market, reality shows is chosen. Thus, a Turkish fashion reality show “Bugün Ne Giysem” (What Should I Wear Today) is selected as a case study, which gave us important insights about the mechanisms through which individuals are interpellated to neoliberal subject positions, namely, how these mediums of neoliberal subjectification legitimize themselves, into which desires they intrude and what they offer to the individuals. That neoliberal subjectivity establishes itself by intruding at the level of desire is a well-covered subject in the social sciences literature. This thesis tries to bring in a new aspect of the phenomenon and if possible, to widen the picture, by bringing in the levels of legitimation and satiation side by side with that of desire.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans Derecesi için Özlem Yıldız tarafından Mayıs 2013’te teslim edilen tezin kısa özeti
Benliğin Teşhiri: Reality Showlar Merceğinden 2000’den 2013’e Türkiye’de Neoliberal Öznellikler
Bu tez, teşhir kavramını işlevselleştirmek vasıtasıyla neoliberal ve postmodern öznellikler üzerine yapılan akademik çalışmalara katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Teşhir, günümüz kapitalizminin varlığı için vazgeçilmez olan neoliberal öznelleştirme pratiklerinin bir mekanizması olarak incelenmektedir. Günümüzde bir teşhir kültürü içinde yaşadığımız, yani kendimizi özenle hazırlanmış imajlar halinde kamuya sunmakta olduğumuz olgusu ekseninde, bu tez hem hem bu olguyu, hem de bu olgunun vücut bulduğu toplumu anlamaya çalışmaktadır. Denilebilir ki bu tez, toplumu ona teşhir çerçevesinden bakarak anlamayı amaçlamakta, bunun yanısıra teşhiri de çözümlemek gayesiyle bu olgunun hangi mekanizmalar dolayımıyla işleyebildiğine ışık tutmaya çalışmaktadır.,
Teşhirin gerçekleştiği alanları açan üç farklı araçtan, yani reality showlar, sosyal medya ve iş piyasası arasından bu çalışmada incelenmek üzere reality showlar seçilmiştir. Böylece, Türkiye’de yayınlanan bir moda programı, “Bugün Ne Giysem?” bu teze vaka çalışması teşkil etmiştir. Bu program çalışmaya, bireylerin hangi mekanizmalar vasıtasıyla neoliberal öznelliklere çağırıldığı hakkında önemli veriler sağlamıştır. Bunların arasında bireyleri neoliberal öznelliklere çağıran araçların kendilerini nasıl meşrulaştırdıkları, hangi arzulara cazip göründükleri ve bireylere ne sundukları bulunmaktadır. Neoliberal öznelliğin vaatlerini arzu düzlemine sızarak cazip kılması üzerine önemli bir sosyal bilimler literatürü bulunmaktadır. Bu tezde teşhir olgusunun yeni niteliklerinin ortaya çıkarılması ve bu olguyu mümkün olduğu ölçüde "meşrulaştırma" "doyum" ve "arzu" veçheleriyle inceleyerek var olan perspektifin genişletilmesi amaçlanmaktadır.
An abstract of the thesis of Said Salih Kaymakcı for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken in July 2013
The Sultan's Entrepreneurs, the Entrepreneurs’ Sultan: Beratlı Avrupa Tüccarı and Institutional Change in the Nineteenth Century Ottoman Empire (1835-1868)
This thesis examines the Beratlı Avrupa Tüccarı, non-Muslim Ottoman merchants who engaged in trade with the special licenses issued in the name of the sultan in the nineteenth century. The research was primarily based on documents from the Prime Minister’s Office of the Ottoman Archives. The conclusions reached were when the state identified the prosperity of the country with the increase in trade and attributed itself the regulatory role for this and the merchants demanded the backing of the state in their trade and the necessary changes in the system, the institutional transformation of the Ottoman Empire was inevitable. This interaction was accompanied by the already increasing economic activity, which gave momentum to the merchant’s demands and the state’s willingness to change. Hence, the nineteenth century reforms in the commercial and legal fields had the imprint of the merchant practices, the state’s active policy-making and the environment of growing trade and economic growth.
Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans Derecesi için Said Salih Kaymakcı tarafından Temmuz 2013’de teslim edilen tezin özeti
Sultan’ın Girişimcileri, Girişimcilerin Sultanı: Beratlı Avrupa Tüccarı ve Ondokuzuncu Yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu’nda Kurumsal Değişim (1835-1868)
Bu tez 19. yy’da sultanın adına verilen özel beratlarla ticaret yapan ve Beratlı Avrupa Tüccarı olarak adlandırılan gayri-Müslim Osmanlı tüccarlarını incelemektedir. Tezin araştırması esas olarak Başbakanlık Osmanlı Devlet Arşivleri’nde mevcut belge ve defterlere dayanmaktadır. Tezin ulaştığı sonuçlara göre devletin ticaretdeki artışı ülkenin zenginliğiyle özdeşleştirdiği ve bunu mümkün kılmak için gerekli düzenlemeleri yapma görevini kendisinde gördüğü ve tüccarların güçlü bir şekilde devlet desteğini ve sistemik değişim talep ettikleri bir ortamda Osmanlı imparatorluğunun kurumsal dönüşüm yaşaması kaçınılmazdı. Hali hazırda artmakta olan iktisadi aktivite ve ticaretse devlet ve tüccar arasındaki bu etkileşime ivme kazandırmıştır. Sonuç olarak, 19. yy hukuki ve ticari reformları tüccarların uygulamaları, devletin aktif siyaset yapımı ve artan ticaret ve iktisadi büyüme koşullarının izlerini taşımaktadır.
An abstract of the Thesis of Sezen Ravanoğlu Yılmaz, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2013
The Rising Racist Paradigm in the Turkish Nationalism in the First Decade of the 2000s: The Discourse of the 'Kurdish Invasion'
This thesis looks at the discourse of the “Kurdish invasion” within the framework of the rising racist practices in Turkish nationalism in the first decade of the 2000s. The position of the Turkish nationalism that pursed denial policy against the Kurds from early Republican era to the early 2000s has changed recently. This transformation has occurred as a result of various conditions such as the increasing possibility of the establishment of a Kurdish political authority in Northern Iraq after the American occupation, the constitutional and legal reforms in the harmonization process with the European Union, the growing Kurdish opposition, and the ongoing low- intensity war in the southeast since the beginning of the 1980s. Unlike the previous periods, the Kurdish identity has become a reality expressed in the public opinion. However, in this new period, the Kurds, who are no longer recognized as a separate ethnic group, are also coded as an element threatening the survival of the Republic of Turkey. The claim that the Kurdish population has been increasing more than the Turkish population and the belief that it is a conscious invasion policy have contributed to the resurgence of the perception of threat among the Turks. A number of columnists, the Türksolu Dergisi(The Journal of Turkish Left) and Türkçü Toplumcu Budun Derneği(The Association of Turkist- Socialist Nation)which adopted the discourse of “Kurdish invasion” have utilized these claims as an argument in order to legitimize their racist discourse. Therefore, the perception of threat created on the basis of the Kurdish population increase has prepared the ground for the reinforcement of an increase in racism that problematizes the Kurdish presence.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü'nde Yüksek Lisans derecesi için Sezen Ravanoğlu Yılmaz tarafından Haziran 2013'te teslim edilen tezin özeti
2000'li Yıllarda Türk Milliyetçiliğindeki Irkçı Paradigmanın Yükselişi: 'Kürt İstilası' Söylemi
Bu tez, 2000'li yıllarda Türk milliyetçiliği içerisinde yükselen ırkçı pratikler çerçevesinde “Kürt istilası” söylemini incelemektedir. Erken cumhuriyet döneminden 2000'lere kadar Kürt kimliğine karşı inkar politikası yürüten Türk milliyetçiliğinin Kürtlere bakışı son dönemde değişim geçirmiştir. Bu dönüşüm, Türkiye'nin hemen yanıbaşında bağımsız bir Kürt otoritesinin varlığını mümkün kılan Amerika Birleşik Devletleri'nin Irak'a müdahalesi, Türkiye'nin Avrupa Birliği ile uyum sürecinde yapılan reformlar, büyüyen Kürt muhalefeti ve Güneydoğu'da otuz yıldır devam eden düşük yoğunluklu savaş gibi konjonktürel koşullara bağlı olarak gerçekleşmiştir. Önceki dönemlerin aksine, bu dönemde Kürt kimliği kamu oyunda dile getirilen bir realite haline gelmiştir. Ancak, bu yeni dönemde, ayrı bir etnik grup olarak tanınan Kürtler, aynı zamanda, Cumhuriyetin geleceğini tehdit eden bir unsur olarak kodlanmıştır. Kürt nüfusunun Türk nüfusuna oranla çok daha fazla arttığı iddiası ve bunun bilinçli bir “istila” politikası olduğu inancı toplumdaki tehdit algısının güçlenmesine katkıda bulunmuştur.“Kürt istilası” söylemini benimseyen birtakım köşe yazarları, Türksolu dergisi ve Türkçü Toplumcu Budun Derneği ırkçı söylemlerini meşru kılmak için bu iddiaları argüman olarak kullanmıştır. Böylelikle, Kürt nüfus artışı temelinde yaratılan tehdit algısı Kürt varlığını sorunsallaştıran ırkçı bir dalganın kuvvetlenmesine zemin hazırlamıştır.
An abstract of the thesis of Tim Dorlach, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Bogaziçi University to be taken in May 2013
The Political Economy of Pharmaceutical Prices: The Case of Turkey, 2002-2012
This thesis offers an explanation of a particular empirical puzzle, namely why Turkey under the rule of the Justice and Development Party (AKP) has recently shifted to strict pharmaceutical price controls. It adopts a political economy perspective and draws on original, mostly qualitative research. It is argued that the Turkish government pursued a policy of strict drug price controls, because it had to balance two political objectives, namely reducing public pharmaceutical expenditure during an economic crisis, and maintaining public satisfaction with health policy, in particular of its own, relatively poor electorate. The government was able to act upon this political will because the policy goal of low drug prices was not substantially countervailed. There was little political concern about drug shortage or unavailability, nor any about domestic production or the interests of business people close to the government that could have diluted the goal of low prices. The implementation of price cuts was further aided by an effective regulatory framework and a powerful political executive. By analysis of this specific historical case, this thesis seeks to contribute to the theoretical exploration of the political economy of pharmaceutical prices, a currently underresearched field.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Tim Dorlach tarafından Mayıs 2013’de teslim edilen tezin özeti
İlaç Fiyatlarının Politik Ekonomisi: Türkiye Örneği, 2002-2012
Bu tez muayyen bir ampirik sorunsala açıklama getirmeyi önermektedir: Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) yönetimindeki Türkiye, son dönemde ilaç sektöründe uygulanan sıkı fiyat denetimi politikasına neden geçti. Çalışma, politik ekonomi bakış açısını benimseyerek, özgün ve ağırlıklı olarak nitel bir araştırmaya dayanmaktadır. Türkiye hükümetinin ilaç fiyatlarında sıkı denetim politikası uygulamasının arkasında, iki siyasi amaç olduğu savunulmaktadır: ekonomik kriz sürecinde kamusal ilaç harcamalarını düşürmek ve kamuoyunun, özellikle de ekonomik gelir seviyesi kısmen düşük olan kendi seçmeninin, memnuniyetini kazanmak. Hükümet bu siyasi irade doğrultusunda hareket edebilmiştir çünkü hedeflenen düşük fiyat politikasına karşı ciddi bir muhalefet ortaya çıkmamıştır. Bu hedefi engelleyebilecek ilaç kıtlığı ve bulunamamazlığı gibi konular ancak kısmi bir siyasi kaygı olarak kalmış. Yerel üreticiler ve hükümete yakın işadamları ise ilaç fiyatlarını düşürme iradesine engel olmamışlardır. Fiyat indirimlerinin uygulanması, etkili bir düzenleyici sistem ve güçlü bir siyasi yönetim ile yürütülmüştür. Bu özgün tarihsel örneği inceleyerek, bu tez, bakir bir bir alana, ilaç sektörü fiyatlarının ekonomi-politiğinin teorik araştırmasına katkıda bulunmayı hedeflemektedir.
An abstract of the Thesis of Aslı Ebru Şanlıtürk, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2014
Women in Change: Female Teachers and Middle Class in the 1940s-1950s
This study examines the extent of liberation the middle class, educated, and working women enjoyed in Turkey during the 1940s-1950s, together with its restriction within the rules of the family, class and society. For this aim, interviews were conducted with eleven, female, middle class teachers who worked in secondary schools during the1940s and the 1950s. The concept of “liberation” is taken in a narrow sense in this study, referring only to the ability to direct their own lives and making life-changing choices such as about education, work life, and marriage without pressure. Secondary education teachers, working in junior high / high schools, were selected specifically, as they were required to receive university-level (faculty or institute) education in contrast to primary school teachers in the time period concerned.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Aslı Ebru Şanlıtürk tarafından Haziran 2014’te teslim edilen tezin özeti
Değişen Kadınlar: 1940’lı ve 1950’li Yıllarda Kadın Öğretmenler ve Orta Sınıf
Bu çalışmada, 1940-1950 döneminde orta sınıf, eğitimli ve çalışan kadınların ne derece özgürleşebildiği ve bu özgürleşmenin aile, sınıf ve toplum kurallarıyla ne derece kısıtlı olduğu incelenmektedir. Bu amaçla, 1940’lı ve 1950’li yıllarda ortaoğretim okullarında çalışan, orta sınıf mensubu on bir kadın öğretmenle birebir görüşmeler yapılmış ve anlatıları analiz edilmiştir. Çalışma boyunca özgürleşme kavramı dar bir anlamda, sadece kişinin kendi hayatına yön verebilme ve eğitim, iş, evlilik gibi hayati konularda baskılardan uzak karar verebilme yetisini elinde bulundurabilmesi olarak alınmıştır. Sadece ortaöğretim seviyesinde çalışan öğretmenlerin seçilmesinin sebebi de, bahsi geçen dönemde ortaöğretim öğretmenlerinin ilköğretim öğretmenlerine kıyasla üniversite seviyesinde (fakülte veya enstitü) eğitim almış olma mecburiyetlerinin bulunmasıdır.
An abstract of the thesis of Atacan Atakan for the degree of Master of Arts from the Ataturk Institute for Modern Turkish History to be taken May 2014
A Teacher, Agitator and Guide: Talebe Defteri and the Formation of an Ideal Child (1913-1919)
This thesis examines one Talebe Defteri, a children’s journal, published in the late Ottoman era from 1913 to 1919, that focused on the formation of the ideal child. Since nationalism was a popular idea in society and among the intellectuals, and it was in practice through state policies, especially after the Balkan Wars, the journal is analyzed through the filter of nationalism. With patriotic agitation, Talebe Defteri stimulated the nationalist feelings of readers and raised national consciousness. At the same time, it promoted militarism, heroism, patriotism and revenge and it also presented a modernity perspective by supporting the modern education system and its methods, equality between men and women, the improvement of women’s social status, entrepreneurship, healthcare and physical training. Also, it touched upon the issues of morality and civil society, referring to scouting and youth associations. The discussions on nationalism and social issues in the journal provide clues about the characteristics of the ideal child in that period: patriotic, couregous, bodily, mentally and morally strong, resolute, hard-working, and a follower of modernity.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Atacan Atakan tarafından Mayıs 2014’te teslim edilen tezin kısa özeti
Bir Öğretmen, Provokatör ve Rehber: Talebe Defteri ve İdeal Çocuğun Oluşumu (1913- 1919)
Tez Osmanlı’da yayınlanmış çocuk dergilerinden biri olan Talebe Defteri’ni (1913-1919) ideal çocuk oluşumu temelinde inceleyecektir. Milliyetçiliğin özellikle Balkan Savaşları sonrasında toplumda ve enetelektüel camiada popülerleşmesi ve devlet politikaları ile çeşitli alanlarda uygulamaya konması nedeniyle, dergi milliyetçilik filtresinden geçirilerek incelenecektir. Propaganda yoluyla okuyucularının milli duygularını dürten ve milli bilinci yükseltmeye çalışan dergi aynı zamanda intikam, kahramanlık, militarizm ve vatanperverliği de yüceltmektedir. Milliyetçilik propagandası dışında dergi modernite perspektifi de sunmaktadır. Bunu modern eğitimi ve onun metodlarını, kadın erkek eşitliğini, kadınların toplumsal konumlarının iyileştirilmesini, girişimciliği ve beden gelişimini destekleyerek yapmaktadır. Bu bağlamda dergi ahlak konusuna ve izcilik ve genç derneklerine değinerek sivil toplum tartışmalarına da önem vermektedir. Dergideki milliyetçilik ve toplumsal konular üzerine yapılan tartışmalar o dönemdeki ideal çocuk oluşumu üzerine ipuçları vermektedir. Bu ipuçlarına göre ideal çocuk vatanperver, cesur, bedensel, zihinsel ve ahlaki açıdan güçlü, kararlı, çalışkan ve modernitenin takipçisidir.
An abstract of the thesis of Berra Zeynep Dodurka for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken on August 2014
Institutionalization of Social Assistance and Means Testing Mechanisms in the Post-2001 Period
This study scrutinizes the institutionalization of public social assistance and means testing mechanisms in the period after 2001. Along with the historical process of institutionalization, the thesis focuses on the attitudes towards means testing and social assistance of various actors, with examples from the case of Çorlu Social Assistance and Solidarity Foundation.
The process of institutionalization of social assistance and standardization of means testing started mostly with the initiation of the World Bank, along with the Social Risk Mitigation Project which was formed in 2001. There were important improvements in terms of the institutionalization in social assistance such as improving the institutional capacity, use of information capacities, and creating integrated database that connect the system of the SYGM both with the SYDVs and other public institutions. However, there were also persistent problems such as the fragmented social assistance programs, or being exposed to personal and political influence, despite these improvements.
Furthermore, the issue is more complicated for the means test due to peculiar problems of Turkey similar to other late industrialized countries. Among these problems was lack of institutional capacity for making means test in the absence of reliable public records such as property ownership, social security and population records, as well as lack of databases on the applicants, and of the standardized and instructive criteria. Most of these problems were solved with the use of information technologies and increasing institutional capacity of other public institutions. However, the major problem of the means test, which is high informality, continues to be the main obstacle for estimating the incomes of the applicants. It constitutes the main reason of the means testing system with social investigations to be in an inhumane way.
The strictness of the means test and the ways of it, as well as the target groups of the assistance programs are all questions that are closely related to the varieties of approaches to social assistance which can be seen in the difference in attitudes of different actors in the social assistance such as the government, opposition, the civil servants in the SYGM, as well as the personnel in the SYDV.
Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Berra Zeynep Dodurka tarafından Ağustos 2014’te teslim edilen tezin kısa özeti
Türkiye’de Kamusal Sosyal Yardım ve İhtiyaç Tespiti Mekanizmalarının 2011 Sonrasında Kurumsallaşması
Bu çalışma Türkiye’de kamusal sosyal yardımların ve ihtiyaç tespiti mekanizmalarının, 2001 sonrasındaki dönemde kurumsallaşmasını incelemektedir. Tezde, kurumsallaşma sürecinin yanında, Çorlu Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV) örneğinin de yardımıyla farklı aktörlerin sosyal yardımlar ve ihtiyaç tespitine dair tutumlarına odaklanılmaktadır.
Sosyal yardımlarda ve ihtiyaç tespitinde kurumsallaşma süreci büyük ölçüde Dünya Bankası öncülüğündeki Sosyal Riski Azaltma Projesi’yle 2001’de başladı. Bu dönem sonrasında sosyal yardımların kurumsallaşmasında bir takım önemli gelişmelerin olduğu söylenebilir. Kurumsal kapasitenin arttırılması, enformasyon teknolojilerinin kullanılması, Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü (SYGM)’nü SYDV’lere ve diğer kamu kurumlarına bağlayan bütünleşik bir veri tabanının oluşturulması bunlardan bazılarıdır. Ancak, bu gelişmelere rağmen sosyal yardım programlarındaki parçalı yapının giderilememesi, vakıfların kişisel ve politik etkiye açık olması gibi problemler de devam etmektedir. İhtiyaç tespiti konusu ise geç-endüstriyelleşen diğer ülkelerdeki gibi Türkiye’de de daha karışık ve kendine özgü problemlere sahiptir. Bu problemlerden bazıları arasında güvenilir tapu, sosyal güvenlik ve nüfus kayıtları gibi kamusal kayıtların yokluğunda ihtiyaç tespiti yapılabilmesi için gereken kurumsal kapasitenin eksikliği; yardıma alanlar ve yardıma başvuranlar hakkında veritabanının olmaması; yardımlar için önceden belirlenmiş objektif standartlaşmış kriterlerin eksikliği sayılabilir. Bu problemlerin çoğu enformasyon teknolojilerinin kullanılması, kurumsal kapasitenin arttırılması ve veri tabanlarının oluşturulması sayesinde giderilmiştir. Ancak ihtiyaç tespitindeki ana problem kaynağı olan kayıt dışı sektörün büyüklüğü, yardıma başvuranların gelirlerinin belirlenmesindeki en büyük engel olmaya devam etmekte ve hane incelemelerinin yapıldığı bir ihtiyaç tespiti sistemini zorunlu hale getirmektedir.
İhtiyaç tespitinin ne kadar sıkı yapılacağı, yapılma şekilleri ve sosyal yardımların hedef kitlesi gibi sorulara verilen cevaplar, sosyal yardımlara karşı sahip olunan tutumlarla yakından ilgilidir ve bu çeşitlilik kamusal sosyal yardımlar konusunda, hükümet, muhalefet, SYGM’deki bürokratlar ve SYDV çalışanları gibi farklı aktörler arasında da görülmektedir.
An abstract of the thesis of Deniz Başar for the degree of Master of Arts from the Ataturk Institute for Modern Turkish History to be taken May 2014
Performative Publicness: Alternative Theater in Turkey After 2000s
This thesis looks at the alternative theater field in Turkey especially after mid 2000s which is separated from conventional theater making styles by the usage of black-box stages, new texts (translated or locally written), experimental dramaturgies and new acting techniques. The research was based primarily on long-running and deep field analysis varying from spatial analysis to interviews where the supplementary material is mostly collected from newspapers and websites. The conclusions reached were that this “new” form of theater created a significant public sphere based on tools of “performative publicness” in which different groups from various backgrounds (though being limited by class to an extent for now) can have contact with each other and their stories.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Deniz Başar tarafından Mayıs 2014’te teslim edilen tezin özeti
Eylemsel Kamusallık: Türkiye’de 2000’lerden Sonra Alternatif Tiyatro
Bu tez Türkiye’deki özellikle 2005’ten sonra bilinen tiyatro yapma tarzlarından black-box sahne, yeni metinler (çeviri ya da yerli yazım), deneysel dramaturji ve yeni oyunculuk teknikleri ile ayrışan alternatif tiyatro alanını inceler. Araştırma büyük ölçüde mekansal analizden mülakatlara uzanan uzun soluklu ve derin alan çalışmasına dayanır, destekleyici materyalin ise büyük ölçüde gazeteler ve websitelerinden gelmektedir. Sonuç olarak bu “yeni” tiyatronun “eylemsel kamusallık” ile tanımlanabilecek bir kamusal alan oluşturduğu ve bu kamusal alanda geçmişleri çok farklı olan bireylerin (şu an için kentli orta sınıflara mahsus olmakla birlikte) birbirleriyle ve birbirlerinin hikayeleri ile ilişkilenebildiği anlaşılmıştır.
An abstract of the thesis of Dünya Ahtem Öztogay, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken in June 2014
Finance and the Bourgeoisie: The Establishment of Private Sector Banking in Turkey (1946-1958)
This study, a major premise of which is that finance cannot be considered separately from socio-political power relations, examines the rise of private sector banking in relation to the transformation of the bourgeoisie in Turkey after the Second World War. By looking at the financial sector in the 1950s in a historical and social context, this work tries to assign hitherto neglected finance its place. Stipulating that in late-capitalized countries finance capital organizations usually emerge as conglomerates, the study attempts to contextualize the developments in the finance sector and the rise of the bourgeoisie in the post-war period to understand the emergence of finance capital and conglomerates in Turkey.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü'nde Yüksek Lisans derecesi için Dünya Ahtem Öztogay tarafından Haziran 2014'te teslim edilen tezin özeti
Finans ve Burjuvazi: Türkiye'de Özel Bankacılığın Kurulumu (1946-1958)
Kısaca, bu çalışma İkinci Dünya Savaşı sonrasında Türkiye'de özel bankacılığın yükselişini ve bu yıllarda dönüşüm içindeki burjuvaziyle ilişkisini anlamaya çalışmaktadır. Finans, sosyo-politik ilişkilere dışsal değildir. Bu çalışma tarihsel ve toplumsal bir bağlam içinde 1950'lerdeki finans sektörüne bakaraktan finansı yerine oturtmayı amaçlar. Geç kapitalistleşen ülkelerde finans kapitalin biçimi holdingler şeklinde olmaktadır. Bu anlamda çalışmanın diğer bir amacı da II. Dünya Savaşı sonrası dönemde finans sektörünün genişlemesini ve burjuvazinin yükselişini bağlamsallaştırarak Türkiye'de finans kapitalin ve holdinglerin oluşum sürecini anlamaktır.
An abstract of the Thesis of Feriha Merve Alıcı, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2014
Appropriate IVF vs. Inappropriate IVF : Formation of the Discursive Space of In-Vitro Fertilization in Turkey
This study analyzes the local context of Turkey in which the reproductive technology of In Vitro Fertilization (IVF) takes place. Focusing on the ways in which this global biomedical technology is understood, produced, practiced, experienced and narrativized within the locality of Turkey, this study looks at the particular formation of Artificial Insemination by Donor (AID) as an “inappropriate” technology, and the conceptualization of “conventional IVF,” where reproduction takes place between a heterosexual and married couple, as an “appropriate” technology. Looking into the legal, economic and social spheres of the practice of IVF, this thesis highlights the importance of several social processes like medicalization, economic liberalization and the formation of the nuclear family as the ideal form of social, organizational unit, to see how a global conceptive technology is shaped locally, according to the particular, contextual, discursive spaces. Avoiding essentialist explanations on the issue, this thesis looks at the intersection points of three axes – that are, the historical emergence of the nuclear family as the core organizational unit of the nation state, the conservative and family-oriented policies of the government, and the popular cultural values on issues such as motherhood, lineage, adoption and donor insemination, which are expressed repeatedly by women from different educational, social, economic and religious backgrounds. The study examines the ways in which state laws that limit the possible usages of IVF technology in Turkey to a strictly heterosexual married couple overlap with popular, cultural, moral values. Comparing the case of Turkey to Israel, Egypt, Iran, Lebanon and Greece, this thesis shows that a single, global, Western technology is formulated differently as it travels from place to place and encounters different historical, political, cultural spheres. Finally, by analyzing fourteen women’s narratives of their experience with IVF, and one woman’s telling of her experience with AID, this study pays attention to several ways in which the medical procedure of IVF is carried out on the bodies of women, stressing the conscious strategies they employ as active agents to steer their way in a hectic market of test-tube babies, scrutinizing the meanings they attach to these technologies in their local moral worlds by looking into their narratives.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Feriha Merve Alıcı tarafından Haziran 2014’de teslim edilen tezin özeti
Münasip Tüp Bebek - Sakıncalı Tüp Bebek: In Vitro Fertilizasyon Teknolojisinin Türkiye’deki Söylemsel Alanının Oluşumu
Bu çalışmanın amacı küresel biyomedikal bir teknoloji olan In Vitro Fertilizasyon teknolojisini Türkiye’nin yerel bağlamında incelemektir. Bu çalışma küresel biyomedikal teknolojilerin Türkiye yerelindeki anlamlandırılma, üretim, uygulanma, deneyimlenme ve anlatılma biçimlerine bakarak, Donör aracılığıyla Yapay Döllenme (AID) teknolojisinin hangi biçimlerde “sakıncalı” olarak kodlandığını ve buna karşın heteroseksüel ve evli çiftlere uygulanan geleneksel In Vitro Fertilizasyon teknolojisinin hangi biçimlerde “münasip” bir teknoloji olarak benimsendiğini incelemektedir. Bu tez, IVF’nin uygulandığı hukuki, ekonomik ve sosyal alanlara bakarak global üreme teknolojilerinin yerelde şekillenme biçimlerini incelerken, medikalizasyon, ekonomik liberalleşme ve çekirdek ailenin ideal toplumsal yapı birimi olarak ortaya çıkışının etkilerinin altını çizer ve yerel söylemsel alanlarla ilişkilerini gözden geçirir. Konuya dair özcü açıklamalardan kaçınarak, bu tez üç eksenin kesişim alanlarına bakar. Bu eksenler, çekirdek ailenin ulus devletin temel organizasyonel birimi olarak ortaya çıkması, muhafazakar ve aile merkezli hükümet politikaları, ve farklı eğitimsel, sosyal, ekonomik ve dini tabanlara sahip olan kadınların tekrarla ifade ettiği, annelik, nesep, evlat edinme ve donör inseminasyon gibi konularda ortaya çıkan popüler kültürel değerlerdir. Tez, bu eksenlerin kesiştiği alanda, tüp bebek teknolojisinin kullanımını düzenleyen yasaların popüler kültürel kodlarla büyük ölçüde örtüştüğünü gösterir ve bu teknolojinin Türkiye’deki mümkün kullanım alanlarını kati olarak heteroseksüel ve evlilik bağı içeren alanlara iten devlet kanunlarının oluşumunu inceler. Türkiye’yi İsrail, Mısır, İran, Lübnan ve Yunanistan örnekleri ile karşılaştırarak tek bir evrensel, Batı teknolojisinin girdiği farklı mekanlarda, karşılaştığı farklı tarihsel, politik ve kültürel alanlara göre, nasıl değişik şekillerde formülize edildiğini gösterir. Son olarak on dört tane IVF sürecinden geçmiş ve bir tane AID sürecinden geçmiş kadının anlatılarını toplayarak bu çalışma, medikal süreçlerin kadınların bedenlerinde nasıl yaşandığını gösterir. Bu aşamada tez, kadınların karışık bir tüp-bebek piyasası içinde yollarını bulan aktif özneler olarak uyguladıkları bilinçli stratejilere bakmakta ve onların anlatılarını inceleyerek bireysel-ahlaki dünyalarında bu teknolojileri nasıl anlamlandırdıklarını incelemektedir.
An abstract of the thesis of Kıvanç Yiğit Mısırlı, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University to be taken in 2014
The 1948 Economic Congress: An attempt at the Political Re-organization of the Merchants in Turkey
This thesis explores the relationship between the state and private entrepreneurs during the period of return to multi-party politics in Turkey. Taking the 1948 Economic Congress of Turkey as its case, and the merchants in Turkey as its main agent, it argues that from the vantage point of merchants, the economic transition to agriculture-led growth was contingent on the class struggle during the said period. The process therefore was not a political rupture but represented a continuity in terms of capital accumulation strategies. 1948 Economic Congress of Turkey in this junction, acted as the forum through which the merchants debated their economic-corporate interests.
Using proceedings books, published reports of the congress, newspaper articles by prominent intellectuals, annals of participating chambers and national assembly records, the research revealed that private entrepreneurs had no intention of dismantling the state presence in and over economy but expected the institutional transformation of the relationship between the state and themselves. In addition to their demands of economic rationalization in state apparatus and formation of institutions that would allow them direct channels into economic policy-making processes, merchants demanded the state to act as the collective capitalist by using redistributive policy to promote the intensification and centralization of capital.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Kıvanç Yiğit Mısırlı tarafından 2014’te teslimedilen tezin özeti
1948 Türkiye İktisat Kongesi: Tüccarların Siyasal Yeniden Yapılanma Girişimi
Bu tez Türkiye’de çok-partili hayata dönüş sürecinde devlet ve iş adamları arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Kendisine 1948 Türkiye İktisat Kongresi’ni örnek vaka, dönemin tüccarlarını asli aktör olarak alıp tüccarların bakış açısından tarımdan sanayiye kaynak aktarımına dayanan birikim rejiminden tarımsal büyümeye dayalı bir birikim rejimine geçişin, bu dönemde, Türkiye içindeki sınıf mücadelesine bağımlı bir değişken olduğunu iddia etmektedir. Süreç bu anlamıyla bir kopuştan ziyade süreklilik arz etmektedir. 1948 Türkiye İktisat Kongresi ise bu kesişme noktasında, tüccarların ekonomik-korporatif çıkarlarını tartıştıkları bir forum özelliği taşımaktadır. Kongreye sunulan bildirilileri, kongre raporlarını, önde gelen entelektüellerin gazete yazılarını, meclis ve oda tutanaklarını kullanan araştırma özel sektörün ekonomi üzerindeki ve içindeki devlet etkisini ortadan kaldırma amacında olmadığını, ama devlet ve kendileri arasındai ilişkinin kurumsal olarak dönüştürülmesini bekledikleri ortaya çıkardı. Devlet aygıtında ekonomik rasyonalizasyon ve ekonomi politikası yapım süreçlerine doğrudan işadamlarının doğrudan katılımın sağlayacak kanalların inşasına dair taleplerine ek olarak tüccarlar devletin bölüşüm politikaları aracılığıyla sermaye birikimi sürecinin yoğunlaşması ve merkezileşmesini kollektif bir sermayedar gibi hareket ederek sağlamasını talep etti.
An abstract of the thesis of Mehmet Köse, for the degree of Master of Arts from Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken in August 2014
The Evolution of the Separation of Powers in the Turkish Republic: The Case of the 2010 Constitutional Referendum
This thesis examines the evolution of the principle of the separation of powers in modern Turkish history. At the same time, it links the history of Turkey with recent times, especially with the 2010 Constitutional Referendum, within the framework of the separation of powers. The research presents a comprehensive study of the separation of powers in Turkey, by including the constitutions of Turkey, the political dynamics, the practice of the principle, and especially the relations between the executive and the judiciary.
The study first discusses the principle of the separation of powers theoretically, and then explains its development in the West. After that, it focuses on the evolution of the principle in Turkish constitutions and provides an overview of its practice during the periods in question. In a chronological order, the thesis then explains the tense relations between the executive and the judiciary during the period of 2002-2010 with references to their relations in the past. Afterwards, it analyzes the new dimension of these relations with the 2010 Constitutional Referendum. The final focus will be given to the recent crucial political developments closely related to the separation of powers in Turkey.
While the evolution of the separation of powers is examined in this thesis, it should be noted that this evolution is discussed within the arguments of the “strong executive” tendency throughout the history of modern Turkey and the dramatically increasing executive influence over the judiciary, particularly with the 1982 Constitution. It is pointed out that in the parliamentary system of Turkey, where the legislative is most likely to function under the control of the strong executive, the excessive authority of the executive over the judiciary as well, hence its over-empowerment, does not comply with democratization.
Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Mehmet Köse tarafından Ağustos 2014’te teslim edilen tezin özeti
Türkiye Cumhuriyeti’nde Güçler Ayrılığının Evrimi: 2010 Anayasa Referandumu Örneği
Bu tez modern Türkiye tarihinde güçler ayrılığı ilkesinin evrimini incelemektedir. Aynı zamanda, tarihle son dönemler, özellikle de 2010 Anayasa Referandumu, arasında güçler ayrılığı çerçevesinde ilişki kurmaktadır. Araştırma modern Türkiye tarihindeki anayasaları, politik dinamikleri, bu ilkenin uygulanışını ve özellikle de yargı-yürütme ilişkilerini katarak, güçler ayrılığı üzerine kapsamlı bir çalışma sunmaktadır.
Çalışma ilk olarak güçler ayrılığı ilkesini teorik açıdan inceleyip bu ilkenin Batı’daki gelişimini açıklamaktadır. Ardından, güçler ayrılığının Türkiye anayasalarındaki evrimine bakıp söz konusu dönemlerde uygulanışına dair genel bir bakış sağlamaktadır. Anayasalar incelendikten sonra, kronolojik bir sıra içerisinde, 2002 ve 2010 arasındaki dönemde yargı ve yürütme arasındaki gergin ilişkiler, geçmişteki ilişkilerine de atıfta bulunularak açıklanmaktadır. Daha sonra da 2010 Anayasa Referandumuyla yeni bir boyut kazanan bu ilişkiler analiz edilmektedir. Son olarak, Türkiye’de son dönemlerde yaşanan, güçler ayrılığıyla yakından ilgili önemli siyasi gelişmelere yer verilmektedir.
Bu tezde güçler ayrılığının evrimi, modern Türkiye tarihi boyunca görülen güçlü yürütme eğilimi ve özellikle de 82 Anayasasıyla beraber yargı üzerinde bir hayli artmakta olan yürütme etkisi argümanları çerçevesinde incelenecektir. Yasamanın güçlü bir yürütmenin kontrolü altında faaliyet göstermesinin yüksek bir ihtimal olduğu Türkiye’nin parlamenter sisteminde, yürütmenin yargı üzerinde de çok fazla etki sahibi olup aşırı güçlenmesinin demokratikleşmeyle bağdaşmayacağı anlatılacaktır.
An abstract of the thesis of Seda Keskin for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken on August 2014
Turkey’s Asylum Policy towards Syrians
Since 2011, following the crossing of the first Syrians into Turkey, the number of displaced Syrians has risen dramatically. Turkey’s management of this migration flow has raised debates surrounding this issue. With the aim of contributing to these debates, this thesis examines the peculiarities of Turkey’s asylum policy towards Syrians. The characteristics of this policy are analyzed through a comparison with Turkey’s previous policy practices in responding to asylum en masse as well as the current legal and the political framework. In that regard, the legal context is examined through the analysis of current asylum-related legislation and the political context is evaluated through the revision of the parliamentary questions and discussions of the past two years. These examinations and comparisons with the past practices show the procedures and measures to be applied in the face of asylum en masse are always left at the discretion of the ruling governments and hence they are prone to the arbitrariness. This thesis contends that following this prevailing policy practice, Turkey’s asylum policy towards Syrians is also built on an ad hoc basis and is dependent on the government’s perception of Syrians.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Seda Keskin tarafından Ağustos 2014’te teslim edilen tezin kısa özeti
Türkiye’nin Suriyeliler’e Yönelik İzlediği İltica Politikası
2011’ de sınırı geçip Türkiye’ye gelen ilk Suriyeliler’den beri, Türkiye’deki Suriyeli sığınmacıların sayısı önemli ölçüde artmıştır. Türkiye’ye yönelen bu olağanüstü göç akını, bu akının idaresine ilişkin tartışmaları alevlendirmiştir. Bu tartışmalara bir katkı sunmak amacıyla yazılan bu tez, Suriyelilere yönelik izlenen iltica politikasının karakteristik özelliklerini tespit etmeye çalışmaktadır. Bu özelliklerin tespiti, hem bugün izlenen iltica politikası ile daha önce kitlesel göç karşısında izlenen politikaların karşılaştırılması hem de güncel siyasi ve hukuki çerçevenin analizi yolulyla yapılmaktadır. Bu minvalde, hukuki bağlamın analizi için ilticaya ilişkin mevcut yasal çerçeve, siyasi analiz için son iki yıla ait konuya ilişkin meclis tutanakları ve soru önergeleri incelenmiştir. Bu incelemeler ve geçmiş politika pratikleriyle olan karşılaştırmalar, kitlesel sığınma karşısında devletin aldığı önlemlerin her zaman iktidardaki hükümetlerin insiyatifine bırakıldığını ve bu yüzden keyfiyet arzetttiğini işaret etmiştir. Bu tez de geçmişten süregelen bu siyasi pratiğin izlenerek, bugün de Türkiye’nin Suriyeliler’e yönelik izlediği iltica politikasının mevcut hükümetin gelen göçmen grubuna ilişkin algısına bağlı olarak ihtiyari bir biçimde şekillendiğini göstermektedir.
An abstract of the thesis of Yasemin Taşkın Alp for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken August 2014
State Policies on Vocational High Schools in Turkey 1970-2013
This thesis examines the last 40 years of vocational high schools in Turkey. Perceived as an input for future industrial growth, the area has drawn constant attention of policymakers. Here vocational high schools are considered as the main form of skill formation in Turkey and compared with the skill formation literature. Looking at the path-dependent characteristics and the changes that occurred during the years marked by the neoliberalization of economic policies, two aspects of the persistence of the skill formation problems are analyzed: the lack of a model and a long-term strategy for vocational education and training. While tracing the components of these two aspects, it is revealed that the aspects defined as problematic and require a strategy remain the same. The state’s interest on this issue continued. Furthermore, despite the neoliberal environment, vocational education remains a statist area in which the state’s limitations in its commitment to the skill formation issue enabled the simultaneous occurrence of three different models of skill formation. This patchwork of different types of skill formation systems manifests the institutional continuities as well the particular way the changes were adopted. Overall, the lack of commitment to a model and a strategy complicates the institutional complementarities or relationships in the political economy. As the aspirations for a coordinated model are widely declared, the mechanisms compatible with this system are not formed. The absence of institutional complementarities between vocational schools and other realms of the political economy attenuates the chances of a viable and effective vocational education policy.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Yasemin Taşkın Alp tarafından Ağustos 2014’te teslim edilen tezin kısa özeti
Türkiye’de Meslek Liselerine Yönelik Devlet Politikaları 1970-2013
Bu tez Türkiye’de meslek liselerinin son 40 yılını incelemektedir. Endüstriyel büyümenin bir bileşeni olarak görülen meslek liseleri politika yapıcıların ilgisini sürekli olarak cezbetmiştir. Bu tezde meslek liseleri beceri oluşumu sisteminin temel biçimi olarak ele alınmış ve beceri oluşumu literatürüyle kaşılaştırılmıştır. Ekonomi politikalarının neoliberalleştiği yıllarda meslek liselerinin tarihsel gelişimindeki menziline bağımlı (path-dependent) özellikleri belirlenerek beceri oluşumu probleminin devam etmesindeki iki unsur analiz edilmiştir: mesleki öğretim ve eğitim için bir modelin ve uzun vadeli bir stratejinin eksikliği. Bunlara dair gelişmeler takip edilerek incelenen 40 yılda problemli olduğu düşünülen ve strateji geliştirilmek istenilen alanların aynı olduğu ortaya çıkmıştır. Devletin bu konuya olan ilgisi devam ederken aynı zamanda günümüze kadar tekrar eden problemlerin çözülemediği görülmektedir. Ayrıca, neoliberal bir bağlama rağmen mesleki öğretim ve eğitimin devletçi bir alan olarak kaldığı, ama bunların aksine devletin sınırlılıklarının üç farklı beceri oluşumu modelinin aynı anda uygulanabilir olmasına sebep olduğu saptanmıştır. Farklı beceri oluşumu sistemlerinin birarada uygulanabiliyor olması hem kurumsal devamlılıklar hem de değişiklikler açısından belirleyicidir. Belli bir modelin ve stratejinin uygulanamaması siyasal iktisadi kurumlar arasındaki bütünselliği ve ilişkiyi de zorlaştırmaktadır. Koordine olabilmiş bir modele dair istekler sıklıkla dile getirilmiş olsa da, bu sisteme uygun mekanizmalar oluşturulamamıştır. Meslek liseleri ve siyasal iktisadi diğer kurumlar arasındaki uyumsuzluk tutarlı ve etkili bir mesleki eğitim politikası şansını düşürmektedir.
An abstract of the Thesis of Asya Saydam, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken on June 2015
Changing Retirement Patterns In Turkey: A Comparative Study of Metal and Municipal Sector Workers
This thesis analyzes the compatibility of the pension component of the social security system in Turkey with prevailing labor market structure and current employment characteristics. During the last two decades, the Turkish welfare regime has gone through a rapid transformation. In this process of transformation, the previous inegalitarian corporatist structure of the social insurance schemes with fragmented schemes for government employees, workers and the self-employed were united under a single Social Security Institution in 2008. Partly following the recommendations of international actors such as the World Bank and the IMF, Turkey gradually reformed its pension system, first in 1999 by increasing the age of retirement. In 2008, retirement age was increased again while the replacement rates were lowered. Currently, there are debates over the sustainability of these reforms. While the establishment of a unified social security institution is considered to be a positive improvement which has eliminated the notorious inefficiency that characterized the previous social security system, the reforms can be criticized for overlooking the different experiences in employment relations which have an important impact on the retirement experiences of the future pensioners. In order to represent this oversight, thesis depends on a qualitative research where a total of 32 focus group discussions and one-on-one interviews with unionized workers and retired workers of two different sectors, metal industry and municipality sectors, were conducted. By presenting a qualitative research the study aims to link the structure of the social security system and the prevailing labor market structure to the real life patterns of workers, keeping the concept of retirement in the center. The two groups were chosen in order to compare sectoral differences as a determinant feature for retirement perceptions, attitudes and prospects of retirement which the pension reform had overlooked. The research argues that the retirement patterns were influenced by changing labor market structure, employment relations in different sectors and pension system parameters. The thesis concludes by arguing that in the light of the combination of the post-1980 labor market changes and the reforms in the pension system that changed the terms of intergenerational solidarity, the social pension system essentially needs to be rethought with the current working conditions.
Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Asya Saydam tarafından Haziran 2015’te teslim edilen tezin özeti
Türkiye’de Değişen Emeklilik Biçimleri: Karşılaştırmalı Bir Perspektiften Metal Sanayi ve Belediye Sektörü İşçileri
Bu tez, Türkiye’deki sosyal güvenlik sisteminin emeklilik bileşeninin, iş gücü piyasasının yapısı ve mevcut istihdam özellikleri ile uyumunu incelemektedir. Geçtiğimiz yirmi yılda, Türkiye’deki refah rejimi hızlı bir dönüşüm geçirdi. Bu dönüşüm süreci içerisinde, kamu çalışanları, işçiler ve serbest meslek sahipleri için ayrı ayrı kurulmuş olan parçalı, korporatist ve eşitlikçi olmayan sosyal güvenlik sistemi 2008 yılında tek bir çatı altında toplanarak, “Sosyal Güvenlik Kurumu” altında birleştirildi.Yer yer Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu gibi uluslararası aktörlerin önerilerini takip ederek, Türkiye emeklilik sisteminde köklü değişiklikler yapmış, 1999 yılında emeklilik yaşını yükseltmiştir. 2008 yılında, aylık bağlama oranları düşürülmüşken emeklilik yaşı tekrar yükseltilmiştir. Bu reformların sürdürülebilirliği ile ilgili tartışmalar halen devam etmektedir. Tek çatı altında toplanan bir sosyal güvenlik yapılanması daha önceki sosyal güvenlik sisteminin verimsiz yapısı düşünüldüğünde olumlu bir gelişme olarak kabul edilirken, yapılan reformlar, emekliliğin şekillenmesi üzerinde önemli etkileri olan farklı istihdam ilişkilerini gözardı etmesi yönüyle eleştirilebilir. Bu tez, bu durumu göz önünde bulundurmak amacıyla, sendikalı ve sosyal güvenceli metal sanayi ve belediye sektörü işçileri ve emekli işçileriyle yapılan toplam 32 odak grup görüşmesi ve birebir görüşmelerle, istatistiklere ve raporlara dayanarak yazılmıştır. Kalitatif araştırma ile emeklilik kavramını merkezde tutan bu araştırma aynı zamanda, sosyal güvenlik sisteminin yapısı ve iş gücü piyasasındaki ilişkiler ile işçilerin gerçek hayatta yüzyüze kaldığı uygulamaları bir arada sunmayı amaçlamaktadır. Bu iki grup, emeklilik reformunun gözden kaçırdığı, emeklilik algısında, tutumunda ve emeklik beklentilerinde belirleyici olan sektörel özellikleri karşılaştırmak amacıyla seçilmiştir. Araştırma, farklı sektörlerdeki istihdam ilişkilerini ve emeklilik sistemi parametrelerinin değişmesi ile emekliliğin şekillenmesinin etkilenmiş olduğunu savunuyor. Bu tez, 1980 sonrası işgücü piyasısındaki değişiklikler ve emeklilik sistemindekireformlarının bir araya gelmesi ile koşulları değişen nesiller arası dayanışma göz önünde bulundurulduğunda emeklilik sisteminin ve çalışma koşullarının birlikte düşünülmesi gerektiğini savunmaktadır.
An abstract of the thesis of Berkay Küçükbaşlar for the degree of Master of Arts from the Ataturk Institute for Modern Turkish History to be taken in May 2015
Small-Scale Industry Matters: Industrialization and Occupational Structure in Turkey between 1927 and 1945
This study aims to evaluate the significance of the small-scale manufacturing in Turkey’s history of industrialization both quantitatively and qualitatively by using the occupational data and the secondary sources. In Anatolia, there is much evidence on the existence and importance of small-scale producers throughout the nineteenth and twentieth centuries. However, the studies that handle this evidence is usually far from being comprehensive or systematic. On the other hand, there is a considerable amount of valuable information in demographic records, especially in national censuses. This can be analyzed in the context of economic history. Including this dataset in historical analyses and arguing on the relative significance of the small- scale industry constitutes the two main bases of this study. By doing this, it is aimed to reach a long-term, geographical and computational understanding on the nature of industrial production in Turkey.
The weaving and clothing industries are two of the most specific examples as they were the pioneer branches of industry. In the international economic history literature, especially regarding weaving and clothing, there are various accounts that examine the innate coexistence of handwork and factory production. The notion of industry does not necessarily refer to a mechanized production; that is, in the context of Turkey, etatist industrialization. It is a necessity to look beyond factory production. This study combines this way of thinking with the available occupational data for the early periods of Republican Turkey. Keeping in mind that this should be done in longer periods, the results show that in certain provinces of western, central and eastern Anatolia, the concentration of weaving and clothing population cannot be explained with a simple scheme of modern industrialization. Further, as the most striking case, Denizli is examined more closely. It is seen that the industrial production pattern of this area was determined by strong local elements such as geography and production culture.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Berkay Küçükbaşlar tarafından Mayıs 2015’te teslim edilen tezin özeti
Küçük Sanayi Meseleleri: Türkiye’de Sanayileşme ve Mesleki Yapı 1927-1945
Bu çalışma, Türkiye’nin sanayileşme tarihinde küçük sanayinin önemini, meslek verilerini ve ikincil kaynakları kullanarak hem niceliksel, hem de niteliksel olarak ele almayı amaçlamaktadır. Anadolu’da ondokuz ve yirminci yüzyıl boyunca küçük sanayi üretimine ilişkin çeşitli kanıtlar bulunsa da bunları kullanarak yapılmış çalışmalar genellikle kapsayıcılıktan ve sistematik yaklaşımdan uzaktır. Öte yandan, demografik kayıtlarda, özellikle nüfus sayımlarında oldukça fazla ve değerli nitelikte bilgiler bulunmaktadır. Bu bilgiler, yukarıda söylenen amaca uygun biçimde kavramsallaştırılabilir. Bu veri setini tarihsel analizlerin kapsamına almak ve küçük sanayinin göreli önemini tartışmak bu çalışmanın iki temel çıkış noktasını oluşturmaktadır. Böylece, uzun dönemli, coğrafi ve hesaplamalı bir anlayışa ulaşmak hedeflenmektedir.
Dokuma ve giyim sanayii, sınai üretimin öncü kolu olduğundan en özgün örneklerden biridir. Uluslararası iktisat tarihi yazınında, özellikle bu alan üzerinden, el işi ve sanayi üretimi arasındaki doğal birliktelik ve bir arada var olma durumu çokça tartışılmıştır. Sanayi kavramı yalnızca makineleşmiş üretime işaret etmez. Bu, Türkiye örneğinde bu tezin kapsadığı zaman aralığı için devletçi üretimdir. Fabrika üretiminin ötesine bakmak, tutarlı bir analiz için bir gerekliliktir. Bu çalışma, bu düşünce yapısı ile erken cumhuriyet dönemi Türkiye’si için kullanılabilir meslek verisini ele almaktadır. Bu incelemenin daha uzun dönemleri içine alacak şekilde genişletilmesi gerektiğini de göz önünde bulundurarak söylenebilir ki batı, orta ve doğu Anadolu’daki bazı vilayetlerdeki dokuma ve giyim alanında mesleklere sahip nüfus, basit modern sanayi şeması içinde anlaşılamaz. Bunun ötesinde, en çarpıcı sonuçları veren vilayet olarak Denizli daha derinlemesine incelenmiş ve buradaki sınai üretim yapısının coğrafya ve üretim kültürü gibi çok güçlü bazı yerel elementler tarafından belirlendiği görülmüştür.
An abstract of the thesis of Damla Fidan, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University to be taken in June 2015
The Political Economy of Medical Tourism in Turkey
This thesis offers an explanation on the growth of medical tourism in Turkey. Along with the driving forces that created the ground upon which medical tourism industry could serve as an alternative, the thesis focuses on the role of the states in the creation and maintenance of the medical tourism market.
The emergence of medical tourism in Turkey has developed in parallel with cultural and economic globalization and transformation in healthcare systems. Economic and cultural globalization has enabled the ways in which movement of health personnel, international patients and medical devices have become easier. The transformation in healthcare systems has changed the scope of health as a welfare service. As First World countries strive to reduce their health budgets, medical tourism centers in developing countries constitute themselves as an alternative. Within this process, rather than retreating, the state has maintained its active role in regulating and monitoring of the markets. Alongside other actors such as private mechanisms and the NGOs, the state has become prominent in the growth of medical tourism in Turkey.
The Health Transformation Program, initiated in 2003, enabled the institutionalization of the industry. The governance and partial finance of medical tourism is carried out by government agencies whereas the provision of health services is mostly performed by private hospitals. Although it is viewed as a blessing to the economy, what kind of effects it has on the national health systems will emerge in the near future.
Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi Enstitüsü'nde Yüksek Lisans derecesi için Damla Fidan tarafındanHaziran 2015'te teslim edilen tezin özeti
Türkiye'de Tıp Turizminin Ekonomi Politiği
Bu tez Türkiye'de tıp turizminin ortaya çıkışını incelemektedir. Tıp turizminin bir alternatif olarak ele alınmasına sebep olan faktörlerin yanı sıra tıp turizmi endüstrisinin oluşturulması ve sürdürülmesinde devletin rolünün ne olduğunu anlamayı amaçlamaktadır.
Türkiye'de tıp turizmi kültürel ve ekonomik küreselleşme ve sağlık sistemlerindeki dönüşüm ile paralel olarak gelişmiştir. Bu alanlardaki küreselleşme sağlık personelinin, uluslarararası hastaların ve tıbbi cihazların dolaşımını kolaylaştırmıştır. Sağlık sistemlerindeki dönüşüm ise sağlık hizmetinin kapsamını değiştirmiştir. Gelişmiş ülkeler sağlığın bütçe üzerindeki payını azaltmaya çalışırken, gelişmekte olan ülkelerdeki tıp turizmi bir alternatif olarak belirmiştir. Piyasadan çekilmek yerine, düzenleme ve denetleme mekanizmalarıyla devlet aktif olarak bu süreçte yer almaktadır. Özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte, devlet kurumları Türkiye'de tıp turizminin gelişmesinde önemli aktörler olarak öne çıkmaktadır.
Sektörün kurumsallaşması 2003'te başlatılan Sağlıkta Dönüşüm Programı ile mümkün olmuştur. Alanın yönetimi ve kısmi finansmanı devlet tarafından karşılanırken tıp turistlerine sağlık hizmeti sunumu çoğunlukla özel hastaneler tarafından gerçekleştirilmektedir. Tıp turizmi ekonomi için bir nimet olarakgörülürken, yerel sağlık sistemleri üzerinde nasıl etkileri olduğu yakın gelecekte ortaya çıkacaktır.
An abstract of the thesis of Elif Beyza Hacıosmanoğlu for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken (September 2015)
Changes in Local Service Provision in the Neoliberal Era: Cases of Municipal Companies from Eskişehir and Konya Metropolitan Municipalities(2000-2014)
This thesis examines increasing interactions between metropolitan municipalities and the market as well as the role of the central state in this context in the post-1980 era. Since the 1980s, municipalities have interacted more with the private sector in the process of the provision of local services and more tended to incorporate municipal economic enterprises. Especially in the post-2000 period, the number of these companies has increased, including within the bodies of prominent metropolitan municipalities in Anatolian cities. These companies have enhanced metropolitan municipalities’ areas of activity in city economy and provided them with more freedom and power in the economic realm in an environment where the local level has turned into a more significant scale, while the central authority is trying (and achieving) to have more impacts on the society and the economy.
This study also explores similarities and differences between two metropolitan municipalities which have been in the hands of different political traditions and parties at least in the last two and a half decades. Therefore, for this work, it is important to look at the differences between a metropolitan municipality administered by the ruling party and another municipality controlled by the main opposition party. It is observed that although being directed by different political parties, the main motives for establishing municipal firms are substantially similar in the two cities. Together with the practices of buying goods and services from municipal or other regular companies, municipalities try to shift towards the private sector where they have more independence from the central authority, make investments and supply common local projects more easily, quickly, flexibly and cheaply in an atmosphere of increasing competition among cities. However, despite of the similarities between the two municipalities with regard to tendencies towards setting up economic enterprises and to other arguments, it should be added that municipalities governed by opposition parties, unsurprisingly, have greater number of reasons for avoiding the center’s impacts.
This thesis, firstly, refers to some theoretical perspectives so as to explicate the noteworthiness of and changes in the city level in the neoliberal period in addition to the role of the central government and transformations in the working of local governments. Secondly, a short historical background about local administration and public service provision methods, together with the current regulations concerning municipal economic enterprises are stated. Thirdly, the two metropolitan municipalities, Eskişehir and Konya examples -and their utilization ways of municipal enterprises are elaborated. In the last section, some similarities and differences between the two cases are discussed as well as the accountability issue which continues to be a serious problem in both cases.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Elif Beyza Hacıosmanoğlu tarafından Eylül 2015’te teslim edilen tezin kısa özeti
Neoliberal Dönemde Yerel Hizmet Sunumundaki Değişimler: Eskişehir ve Konya Büyükşehir Belediyelerindeki Belediye Şirketleri Örnekleri(2000-2014)
Bu tez, 1980 sonrası dönemde, büyükşehir belediyeleri ile piyasa arasındaki artan etkileşimler ile birlikte bu bağlamda merkezi devletin rolünü incelemektedir. 1980’lerden bu yana, yerel hizmetlerin sunulması sürecinde, belediyeler özel sektör ile daha çok etkileşime girmiş ve şirket kurma konusundaki eğilimleri artmıştır. Özellikle 2000 sonrası dönemde, Anadolu kentlerindeki önde gelen büyükşehir belediyeleri de dahil olmak üzere, bu şirketlerin sayılarında artış yaşanmıştır. Bu şirketler büyükşehir belediyelerinin faaliyet alanlarını genişletmiş, ayrıca onlara yerelin daha önemli bir ölçeğe dönüştüğü ve merkezi otoritenin toplum ve ekonomi üzerindeki etkisini artımaya çalıştığı (ve başardığı) bir ortamda iktisadi alanda daha fazla serbestlik ve güç sağlamıştır.
Ayrıca bu tez, şirketleşme konusunda, en azından son 25 yıldır, farklı iki siyasi gelenek ve partinin yönetiminde olan iki büyükşehir belediyesi arasındaki farklılıklar ve benzerlikleri de incelemeyi amaçlamaktadır. Bu nedenle, bu çalışma açısından, iktidar partisi tarafından yönetilen bir büyükşehir belediyesi ile ana muhalefet partisi tarafından yönetilen bir diğeri arasındaki farklılıklara bakmak önem taşımaktadır. Farklı siyasi partiler tarafından yönetilmelerine rağmen, belediye şirketleri kurma konusundaki ana güdülerin çok benzer olduğu gözlemlenmiştir. Kentler arasındaki yarışın arttığı bir ortamda, belediyeler, belediye veya diğer özel şirketlerden mal ve hizmet satın alma uygulamaları ile birlikte, merkezi otoriteden daha fazla bağımsızlıklarının olduğu ve yerelprojeleri daha kolay, hızlı, esnek ve ucuza temin edebildikleri özel sektöre kaymaya çabalamaktadırlar. Fakat, iki büyükşehir belediyesi arasındaki şirket kurma eğilimleri ve diğer tartışmalar konusundaki benzerliklere rağmen, eklenmesi gerekmektedir ki, tahmin edilebildiği gibi, muhalif partiler tarafından yönetilen belediyeler, merkezin etkilerinden kaçınmak için daha fazla nedene sahiptirler.
Bu tez, öncelikle, neoliberal dönemde, merkezi hükümetin rolü ve yerel yönetimlerdeki dönüşüm ile birlikte kent ölçeğinin önemini ve buradaki değişimleri açıklayabilmek için bazı teorik yaklaşımlara atıfta bulunmaktadır. İkinci olarak, yerel yönetimler ile ilgili kısa bir tarihçeden, belediyelerin yerel hizmet sunum yöntemlerinden ve belediye şirketleri hakkındaki yürürlükte olan düzenlemelerden bahsetmektedir. Üçüncü olarak, Eskişehir ve Konya illerindeki büyükşehir belediyelerinin ve onların iktisadi teşebbüslerini kullanma şekillerini detaylandırmaktadır. Son bölümde ise, iki örnek arasındaki benzerlik ve farklılıklar ile birlikte her iki durumda da önemli bir mesele olmaya devam eden hesap verebilirlik problemi tartışılmaktadır.
An abstract of the thesis of Erhan Bektaş for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken in June 2015
The “Tanzimat State” in the Ottoman Iraq: Tribes, Ideology/Shiism and Taxation, 1830-1910
This thesis, which handles the periods of the Tanzimat and Abdülhamid II, aims to examine the implementation of the Hamidian reform policies in the Iraqi province of the Ottoman Empire in the context of central government reactions towards the prevalence of Shiism in the nineteenth century. The focal points of this study are how the Shiite identity was perceived by the Ottoman state and the measures of the Ottoman Empire against the spread of Shiism in the Iraqi province. This thesis is based on Ottoman archival documents, and the narratives of contemporary observers and researchers about the Ottoman state policies against the spread of Shiism and the growing penetration of Britain and Iran throughout the Persian Gulf and Iraqi regions. It is also examines the relations between the tribes in Iraqi province and the Ottoman central state during the Tanzimat period. At the same time, this study aims to draw a wide-ranging panorama by the examination of the border policies of the Ottoman Empire, preventing the propagation of Shiism through the revival of Sunni educational institutions. Finally, the border policies of the Ottoman Empire in the nineteenth century in Iraq did not result in an achievement as the state desired.
Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans Derecesi için Erhan Bektaş tarafındanHaziran 2015’de teslim edilen tezin özeti
Osmanlı Irak’ında Tanzimat Devleti: Aşiretler, İdeoloji/Şiizm ve Vergilendirme, 1830-1910
Sultan II. Abdülhamit ve Tanzimat dönemlerini ele alan bu tez, 19. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin Irak vilayetinde artan Şii nüfusuna karşı tepki olarak, II. Abdülhamit hükümetinin uyguladığı reform politikalarını göstermeyi amaçlıyor. Bu çalışmanın odak noktaları Osmanlı Devleti’nin Şii kimliğini nasıl algıladığı ve Irak vilayetinde Şiizmin yayılmasına karşı Osmanlı Devleti’nin aldığı önlemlerdir. Bu tez Başbakanlık Osmanlı Arşivleri belgelerine ve çağdaş gözlemci ve araştırmacıların 19. yüzyılda Şiizmin yayılmasına karşı Osmanlı Devleti’nin politikalarına ve İngiltere ve İran’ın Irak ve Basra Körfezi üzerinde büyüyen nüfuzu hakkındaki anlatılara dayanmaktadır. Bu çalışma ayrıca Tanzimat döneminde Osmanlı merkezi devletinin Irak vilayetindeki kabileler arasındaki ilişkiyi ele almaktadır. Aynı zamanda, Osmanlı Devleti’nin sınır politikaları ve Irak vilayetindeki artan Şii nüfusuna karşı Sünni eğitim kurumlarını canlandırarak engelleme girişimleri hakkında geniş çaplı bir panorama çizmeyi amaçlamaktadır. Ancak 19. yüzyılda, Osmanlı İmparatorluğu’nun Irak vilayetindeki bu sınır politikalarının arzu ettiği şekilde neticelenmemiştir.
An abstract of the thesis of Gamze İlaslan for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2015
Abduction of Women and Elopement in the Nineteenth Century Ottoman Nizamiye Courts
This study examines the court cases involving the abduction of women and elopement in nineteenth century Ottoman Anatolia and Rumelia provinces. It examines the relation between the law and ordinary Ottoman subjects, their perception and usage of law. Nineteenth century of the Ottoman Empire with its projects focusing on population, security and honor was studied by means of the court cases of abduction and elopement since the abduction of women and elopement generally lead to turnoil, security problems, and damages to honor because these crimes generally involved the rape or seduction of women.
Although the Ottomans criminalized the abduction of women in the Penal Code of 1851 with the article of 206, their effort didnot stop the abduction of women or elopement. It led to a battle against the customary tradition of wedding rituals and the standardization of some of the sharia rules. Within this thesis, the modernization of customs and standardization of sharia law, the general view of Ottomans about the abduction of woman and elopement indicates how and in what way a “proper” marriage should be arranged and defined.
Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Gamze İlaslan tarafındanHaziran 2015’de teslim edilen tezin özeti
Ondokuzuncu Yüzyıl Osmanlı Nizamiye Mahkemelerinde Gönüllü Kocaya Kaçma ve Kız Kaçırma
Bu çalışma 19.yy Osmanlı Anadolu ve Rumeli vilayetlerindeki kız kaçırma ve kaçırma ile ilgili mahkeme davalarını incelemektedir. Osmanlı tebaasının hukukla girdiği ilişki ve hukuku kullanma mekanizmalarına değinmektedir. Zorla kadın kaçırma ve gönüllü kaçırma davaları, bu vakaların genellikle asayiş ve “ahlak” sorununa yol açması sebebiyle 19.yy Osmanlı’sının nüfus, güvenlik ve namus politikaları üzerinden izlenebilmektedir.
Osmanlı İmparatorluğu, 1851 Ceza Kanunnamesi’nin 206. maddesinde kadın kaçırmayı bir suç olarak tanımlamasına karşın bu çabaları ne kız kaçırma ne de kızların gönüllü kocaya kaçmalarını engelleyemedi. Bu durum örfi evlenme ritüelleri ve bazı şeri kuralların standarize edilmesine karşı bir savaşa sebebiyet verdi. Bu tezle beraber, geleneklerin “modernleştirilmesi”, şeri hukukun standarize edilmesi ve Osmanlının kız kaçırma ve gönüllü kaçırmayı algılama biçimleri doğru evliliğin nasıl ve hangi yollarla olacağı hakkında bir gösterimde bulunur.
An abstract of the thesis of Gizem Çimşit for the degree of Master of Arts from the Ataturk Institute for Modern Turkish History to be taken May 2015
Conscription in the Nineteenth Century Ottoman Empire: Its Reflections on the Lives of Ordinary People and Resistance, 1843-1876
This thesis examines the creation of a new army in the Ottoman Empire in the nineteenth century manned by conscripts. Starting from the eighteenth century, significant reforms were introduced in the Empire. A new army and a regular recruitment system were part of these reforms which are within the scope of this study. Especially after 1846, Ottoman subjects started to be recruited for military service as an obligation. This study presents the early years of implementation of the recruitment system. While analyzing the conscription law of 1846, the thesis takes examples of the practice of the law from archival documents. Finally, it tries to show the subjects’ reactions to conscription, which might have created cracks in the relationship between the state and its subjects. These reactions ranged from negotiable methods for avoiding the military service obligation to open rebellion, desertion, and even banditry. The law forms a struggle field for the ordinary people who are mostly invisible in history studies. The thesis tries to tell the real stories of ordinary people by analyzing this point of contestation which provides a chance to hear them.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Gizem Çimşit tarafından Mayıs 2015’te teslim edilen tezin kısa özeti
On dokuzuncu Yüzyılda Osmanlı’da Zorunlu Askerlik: Sıradan Đnsanların Hayatına Etkileri ve Direnişler, 1843-1876
Bu tez, Osmanlı’da on dokuzuncu yüzyılda zorunlu askerliğe dayalı yeni bir ordu yaratılması sürecini incelemektedir. On sekizinci yüzyıldan başlayarak, imparatorlukta önemli reformlar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yeni bir ordu ve düzenli bir askere alma sistemi bu reformlardandır ve çalışmanın kapsamını oluşturmaktadır. Özellikle 1846 yılından sonra Osmanlı tebaası kendi istekleri ve iradeleri dışında askerlik hizmeti için kaydedilmeye başladılar. Bu çalışma, askere alma sisteminin ilk yıllarındaki uygulamaları ortaya koymaya çalışmaktadır. Bir yandan Kur’a Kanunnamesini incelerken, pratikteki uygulamaları anlamak için de arşiv kaynaklarından örnekler sunmaktadır. Son olarak, bu tez tebaanın zorunlu askerliğe karşı tepkilerini ortaya koymaktadır. Bu tepkilerin devlet ve tebaa ilişkisinde yaratmış olabileceği çatlaklar araştırılmaktadır. Bu tepkiler, askerden kaçmak için uzlaşma ve müzakere metotlarına dayalı ve daha yumuşak yöntemlerden açık isyan, firar ve hatta eşkıyalığa kadar uzanmaktadır. Kanun tarihte sesini duymaya çok alışık olmadığımız sıradan insanlar için bir mücadele alanı yaratmıştır. Bu sesleri duymamıza yardımcı olan bu mücadele alanı analiz edilerek basit bir ahaliden çok daha fazlası olan insanların gerçek hikayeleri anlatılmaya çalışılmaktadır.
An abstract of the Thesis of Melis Soyumgürbüz, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2015
Exclusive Free Labor: Voluntary Unpaid Internships of White Collar Candidates
This thesis examines voluntary unpaid internship system, and the profile and the motivations of those who participate in this form of internship in Turkey. For this purpose, interviews were conducted with totally 30 students and new graduates from three universities (Boğaziçi, Bilkent and Marmara Universities) who do at least one voluntary unpaid internship. These interviews are very significant for this research because of the inadequate voluntary internship research in academic literature. This inadequacy stems from both the lack of academic resources about unpaid internships resulted from being a recent debate and the lack of internship categorization.
The need of doing an internship which results especially from the harsh competition among peers, the desire of expanding choices and having a strong network increases the number of interns all over the world that also make internship types vary. It is a fact that not every student has a formal internship (academic or optional) at school. At this point, internship categorization is important to differentiate academic, optional and voluntary internships, and paid and unpaid forms of internships from each other.
This thesis categorizes internships and presents “voluntary unpaid internship” as the most vulnerable internship form. Then, it analyzes voluntary unpaid internships by drawing on the analysis of the precariat of Guy Standing and the forms of capital of Pierre Bourdieu. In doing so, it claims that even though voluntary unpaid interns require higher level of the forms of capital in order to construct the intern identity, the need of doing internship usually results in white collar candidates’ free labor in precarious working conditions. In other words, despite of their powerful cultural, economic and social support, voluntary unpaid interns are still a part of the process of precarization.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Melis Soyumgürbüz tarafından Haziran 2015’te teslim edilen tezin özeti
Ücretsiz Seçkin Emeği: Beyaz Yaka Adaylarının Gönüllü Ücretsiz Stajları
Bu tez Türkiye’deki gönüllü ücretsiz stajları ve bu staj türüne dahil olanların profilini ve motivasyonunu incelemektedir. Bunun için, 3 üniversiteden (Boğaziçi, Bilkent ve Marmara Üniversiteleri) en az bir gönüllü ücretsiz staj yapmış toplam 30 öğrenci ve yeni mezunla röportaj yapılmıştır. Akademik literatürdeki gönüllü staj araştırmaları yetersizliği yüzünden bu röportajlar bu araştırma için oldukça önemlidir. Bu yetersizlik hem ücretsiz stajların artışıyla bu konunun yeni bir tartışma olmasından hem de staj kategorileştirmesinin eksikliğinden kaynaklanmaktadır.
Özellikle yaşıtlar arası rekabet ve seçenekleri çoğaltma ve güçlü bir sosyal ağa sahip olma isteği gibi nedenlerden kaynaklanan staj yapma ihtiyacı stajyer sayısının dünya çapında artmasına neden olmuştur. Bu durum stajların da farklılaşmasıyla sonuçlanmıştır çünkü her öğrencinin resmi stajı (akademik ya daisteğe bağlı) yoktur. Staj kategorileştirmesi de tam bu noktada, akademik, isteğe bağlı ve gönüllü stajları ve ücretli ve ücretsiz stajları birbirinden ayırt etmek açısından önem taşır.
Bu tez stajları kategorize eder ve “gönüllü ücretsiz staj”ı en korunmasız staj türü olarak sunar. Sonrasında da, bu çalışma, gönüllü ücretsiz stajları Pierre Bourdieu’nün sermaye türleri ve Guy Standing’in prekarya tanımlarıyla analiz etmektedir. Gönüllü ücretsiz stajyerler, bu stajyer kimliğini oluşturabilmek için sermaye türlerinin yüksek seviyelerine ihtiyaç duymalarına rağmen, staj yapma ihtiyacı, genellikle, beyaz yaka adaylarının güvencesiz çalışma koşullarındaki ücretsiz emeğiyle sonuçlanır. Diğer bir deyişle, güçlü kültürel, ekonomik ve sosyal desteğe rağmen, gönüllü ücretsiz stajyerler yine de prekarizasyon sürecinin bir parçasıdırlar.
An abstract of the Thesis of Nur Sinem Kılıç for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken May 2015
The Fragmentation of Alevilik as Exemplified in the case of Gazi Mahallesi: Three Cemevis, Three Free Spaces
This thesis scrutinizes the fragmentation of Alevilik as exemplified in the case of Gazi Mahallesi and three Cemevis. From a wider perspective, the Alevis have organized their own identity movement since the 1980s which has a fragmented characteristic. Cemevis emerged as a result of this fragmented movement within the same fragmented characteristic. The thesis analyzes the fragmented characteristic of Alevilik over the Cemevis.
Gazi Mahallesi was chosen to conduct fieldwork. The existence of three Cemevis in the neighborhood which addressed this fragmented character as a case study. However, the reason for Gazi’s unique situation required the analysis of Cemevis within the framework of “free spaces”. Therefore, It argues the existence of three Cemevis in the neighborhood indicates the fragmented characteristic of Alevilik. However, their ways of construction were intrinsic to the neighborhood which caused to analyze as free spaces.
This study involves an extensive review of the current literature on Alevilik, and analysis of the many conversations and about the 20 in-depth interviews conducted by using participant observation method in Gazi Mahallesi and the Cemevis as well. This study aims to present the fragmented characteristic of the three Cemevis in Gazi Mahallesi and its unique position as well.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Nur Sinem Kılıç tarafından Mayıs 2015’te teslimedilen tezin kısa özeti
Aleviliğin Parçalanmasının Gazi Mahallesi’nde Örneklendirilmesi: Üç Cemevi, Üç Özgür Alan
Bu çalışma Aleviliğin parçalanmasının Gazi Mahallesinde bulunan üç Cemevi ve üç özgür alan üzerinden örneklendirmektedir. 1980’lerden sonra Alevilerparçalı bir karaktere sahip olan kendi kimlik hareketlerini örgütlediler. Cemevleri de bu parçalı hareket sonucu olarak yine aynı şekilde parçalı bir yapıylaortaya çıktı. 1990’lar Cemevlerinin kamusal alanda görünürlük kazanması açısından önemli bir tarihtir ve tezde de Aleviliğin parçalı yapısı Cemevleri üzerinden incelenecektir. Bu anlamda, Gazi Mahallesi alan çalışmasının yürütülmesi için seçildi. Aleviliğin parçalı yapısına işaret eden mahalledeki üç Cemevinin varlığı örnek olay olarak incelenmiştir. Fakat Gazi Mahallesi’nin de özgün yapısı Cemevlerinin “free spaces”/özgür alanlar çerçevesinde incelenmesini gerektirmiştir. Bu yüzden, tez mahalledeki üç Cemevinin varlığının Aleviliğin parçalı yapısına işaret etmesini savunuyor . Ancak yapılış yollarının mahalleye özgün olması da onların “free spaces”/özgür alanlar olarak incelenmesine yol açıyor. Bu çalışma Alevilik üzerine geniş çaplı bir literature değerlendirmesi, ve aynı zamanda Gazi Mahallesi ve üç Cemevinde yapılan konuşmalar, yaklaşık 20 derinlemesine görüşme ve katılımcıgözlemci metodunun yürütülmesini içermektedir. Şöyleki, bu çalışma Aleviliğin parçalı yapısının kendine özgü bir pozisyonu olan Gazi Mahallesindeki üç Cemevi üzerinden sunulmasını amaçlamaktadır.
An abstract of the thesis of Okan Ceylan, for the degree of Master of Arts from Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken in June 2015
Transformation of Agricultural Structures through Govenment Policies in Edirne Province between 1939 and 1960
This thesis aims to deal with the period from the Second World War to the beginning of the 1960s, and analyze the transformation of agricultural structures in Edirne, a border province, which was situated near a battle fields and was an agricultural province due to its large size of fertile and irrigable lands. Similarly, this study analyses the agricultural transformations with the Second World War and the Marshall Plan that supervened. The thesis takes into consideration of the historical conditions of the time, international developments, and the domestic policy of Turkey and the geographical position of Edirne province. Edirne province has borders with both Greece and Bulgaria was influenced by the foreign policy of Turkish Republic. This influenced the socio-economic life of Edirne province. In this sense, the agricultural transformation of Edirne provinces and its socio-economic life indicates to what extent the government policies were influential in the agricultural sector.
This thesis aims to explain the influence of historical conditions, agricultural politics and social life; and it emphasizes geographic features, the relations of production, and more importantly the roles of peasants in crop preferences and active participation in production process. Due to its proximity to Istanbul and Europe, the flat land structure, the Thracian People’s demands for economic development government policies were influential. Edirne was a border province that experienced much more economic poverty than the average of Turkey during Second World War. Besides, Edirne was agricultural province which entered into a process of economic development with the commodification of agricultural structures and market oriented production and the Marshall Plan.
As for the state, just as this thesis study aims to explain the transformation of agriculture in Edirne and its social influence, it highlights the agricultural transformation of Edirne province which reflected the developmental process of Turkish agriculture by taking into consideration of statistical comparisons with the average of Turkey.
Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Okan Ceylan tarafından Haziran 2015’te teslim edilen tezin özeti
1939 ve 1960 Yılları Arasında Edirne Vilayeti’ndeki Tarımsal Yapıların Devlet Politikaları Aracılığıyla Dönüşümü
Dönemsel olarak İkinci Dünya Savaşı yıllarından 1960 tarihine dek ele aldığımız bu tez, savaş alanına en yakın noktada bulunan ve sulanabilen bereketli topraklarının genişliği dolayısıyla bir tarım şehri olan Edirne İlindeki tarımsal yapıların, özellikle İkinci Dünya Savaşı yılları ve sonrasında gelen Marshal Planıyla ne gibi dönüşümler geçirdiğini incelemektedir. Yaşanan bu gelişmeler dönemin tarihi koşulları, uluslarası gelişmeleri, Türkiye iç siyaseti ve Edirne İlinin coğrafi konumu göz önünde bulundurularak incelenmiştir. Yunanistan ve Bulgaristan’a sınır olan Edirne, Türkiye Cumhuriyeti’ nin dış politikasından da açık bir şekilde etkilenmiş ve bu da sosyo-ekonomik hayata yansımıştır. Bu bağlamda, Edirne İlinin yaşadığı tarımsal dönüşüm ve soyo-ekonomik yaşam, bizlere bu dönemde devlet politikalarının tarım sektöründe ne dereceye kadar etkili olduğunu da göstermektedir.
Bu tez çalışması bir yandan dönemin tarihi koşullarının tarım politikaları ve sosyal yaşam üzerindeki etkilerini açıklarken, diğer bir yandan da bölgenin coğrafi özellikleri, üretim ilişkileri ve daha da önemlisi üretim süreçlerine aktif katılımlarıyla ve ürün tercihleriyle de tarım sektöründeki iş gücünün tarımsal dönüşümdeki rollerini vurgulamaktadır. İstanbul ve Avrupa’ya yakınlığı ve Trakya insanının iktisadi kalkınma arzusu dolayısıyla, devletin tarım politikalarının Edirne vilayetinde kayda değer biçimde etkili olduğu görülür. İkinci Dünya Savaşı yıllarında, neredeyse Türkiye ortalamasının üzerinde bir iktisadi sıkıntı yaşayan serhat ilimiz Edirne, Marshal Planı, tarımsal yapıların metalaşması ve pazara yönelik üretimle birlikte çok hızlı bir iktisadi kalkınma sürecine girmiş bir tarım şehrimizdir.
Özetle bu tez çalışması, bir yandan Edirne tarımının dönüşümünü ve bunun sosyal yaşama etkilerini anlatırken, Türkiye ortalamalarıyla yapılan karşılatırmalarla da Edirne ilindeki tarımsal dönüşümün Türkiye Tarımının gelişim sürecini çok net bir şekilde yansıttığını vurguluyor.
An abstract of the Thesis of Sarp Kurgan, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2015
Understanding the Diplomatic Ability and Influence of a Regional Power in a Time of Conflict: Turkish Foreign Policy during the Yugoslav Wars
This thesis examines the diplomatic capacities of regional powers in their respective regions during the times of conflict and crisis. It has been widely argued within the International Relations scholarship that the influence of regional powers has been increasing both at the global and regional levels since the end of the Cold War. Considering the increasing diplomatic attention brought to a particular region by the international community, times of conflicts and crises serve us better to capture the true nature of diplomatic influence of a regional power. In order to analyze this issue, the thesis concentrates on the Turkish foreign policy towards the Yugoslav wars, analyzing in depth the diplomatic initiatives taken by Turkey during the conflicts in Bosnia and Herzegovina and Kosovo. Through this analysis, this thesis aims at developing an understanding on the role of regional powers during the conflicts in their respective regions.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Sarp Kurgan tarafından Haziran 2015’te teslim edilen tezin özeti
Bir Bölgesel Gücün Çatışma Zamanında Diplomatik Yeterliliğini ve Etkisini Anlamak: Yugoslavya Savaşları Sırasında Türk Dış Politikası
Bu tez, bölgesel güçlerin kendi bölgelerindeki diplomatik kapasitelerini, onların bölgelerindeki kriz ve çatışma zamanlarındaki diplomatik etkilerine bakarak incelemektedir. Uluslararası İlişkiler bilimi içerisinde, Soğuk Savaş sonrası dönemde bölgesel güçlerin etkilerinin hem bölgesel hem de küresel seviyede arttığı sıkça savunulmuştur. Uluslararası toplumun belirli bir bölgeye artan diplomatik ilgisi düşünüldüğünde, çatışma ve kriz dönemleri bize bölgesel güçlerin diplomatik etkilerinin gerçek doğasını anlamak için daha uygun fırsatlar sağlamaktadır. Söz konusu durumu analiz etmek için, bu tez Türkiye’nin Bosna-Hersek ve Kosova savaşları sırasındaki diplomatik girişimlerini derinlemesine ele alarak, Türkiye’nin Yugoslavya savaşları sırasındaki dış politikasına yoğunlaşmaktadır. Tezin amacı, bu analiz üzerinden, bölgesel güçlerin kendi bölgelerinde çıkan çatışmalar sırasındaki rollerine dair araştırmalara bir katkıda bulunabilmektir.
An abstract of the thesis of Seçkin Büyücek for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2015.
Kemalist, Once Upon a Time: Falih Rıfkı Atay and His Unconventional Approach to the Early Republican Period
Focusing on the selected travel books and memoirs of the early Republican intellectual Falih Rıfkı Atay, this study illustrates an unconventional approach to the early Republican period. The travel books and memoirs in question have at least two types of importance in the scope of the study. Firstly, whileFalih Rıfkı Atay operationalized travel books on behalf of finding the most appropriate model for Turkey’s development, he also struggled to seek the ways in which “Turkish identity” can be defined. This argument questions the early claims that associated the author with being the sole, passive disseminator of fixed, pre-given Kemalist ideology. The memoirs and collected essays of the author, on the other hand, indicated the different interpretations and perceptions towards the republican regime in the eyes of ordinary people of the time. Secondly, his critique and unconventional thoughts on controversial issues like religion and women present a fertile area of study allowing for the rethinking of the established roles that the early Republican intellectuals have been affiliated with until recently.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans Derecesi için Seçkin Büyücek tarafından Eylül 2015’te teslim edilecek tezin kısa özeti.
Evvel Zaman İçinde Bir Kemalist: Falih Rıfkı Atay ve Erken Cumhuriyet Dönemine Gelenek Dışı Bir Yaklaşım
Falih Rıfkı Atay’ın seçilmiş seyahatnameleri ve anı kitaplarını merkeze alan bu çalışma, erken Cumhuriyet Dönemine alışılmadık bir içeriden yaklaşımı resmeder. Falih Rıfkı’nın külliyatı bu çalışmanın kapsamı açısından en az iki öneme sahip. İlk olarak Falih Rıfkı seyahatnamelerinde Türkiye için uygulanabilecek gelişme modelleri aramak suretiyle onları araçsallaştırırken aynı zamanda Türk kimliğinin nasıl tanımlanabileceğinin de arayışı içinde olmuştur. Bu sav daha önce Falih Rıfkı için öne sürülen; onun verili, sınırları belirlenmiş bir Kemalist ideolojinin pasif bir aktarıcısı olduğu görüşünü sorgulamaktadır. İkinci olarak, Falih Rıfkı Atay’ın erken Cumhuriyet Döneminde özel olarak din ve kadın meselelerine getirdiği öneri ve eleştiriler bize, erken cumhuriyet entelektüellerine izafe edilen düşünce kalıplarının yeniden tartışılabileceği verimli bir çalışma alanının işaretlerini sunuyor.
An abstract of the thesis of Sema Yaşar Baraç Göymen for the degree of Master of Arts from the Ataturk Institute for Modern Turkish History to be taken May 2015
Nestorians, Kurds, and the State: The Struggle to Survive in the Frontier in the Late Ottoman Period, 1839-1908
This thesis examines the effects of the Ottoman Empire’s modern state-making practices on the lives of the Hakkari’s Christian Nestorian tribes, and on the Nestorian tribes’ relations with the neighboring Kurdish tribes. Starting from 1840s, the lives of the Nestorian tribes underwent significant changes. First, they were attacked in 1843 and 1846 by the Kurdish tribes, who were under the command of Bedirhan Bey. Second, throughout the period between 1850 and early 1870s, the central state tried to extend its authority over their settlements, and turn these “savage” tribes into loyal Ottoman subjects. From the 1850s onwards, the state’s agents’ attempts to secure regular tax collection from the Nestorian tribes, in line with the afore-mentioned objectives, led to the emergence of a continual tax problem between the two parties. The main reasons behind this problem were the irregularities that occurred during the collection of taxes such as repeated tax collection, and over-taxation, and also the coercive means employed by the tax collectors and the local government agents. During the reign of Sultan Abdülhamid II, significant problems emerged between the Nestorian and the Kurdish tribes. From the 1880s onwards, the conflicts and power struggles between them were among the leading problems in Hakkari. Based mainly on Ottoman archival documents, the taxation problem and the conflicts between the Nestorian and the Kurdish tribes, together with the state agents’ attitudes towards these problems, are analyzed in this study.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Sema Yaşar Baraç Göymen tarafından Mayıs 2015’te teslim edilen tezin kısa özeti
Nasturiler, Kürtler ve Devlet: Geç Osmanlı Döneminde Hududda Ayakta Kalma Mücadelesi, 1839-1908
Bu tez Osmanlı İmparatorluğu’nun modern devlet inşa etme pratiklerinin Hakkari’nin Hristiyan Nasturi aşiretlerinin hayatlarına ve bu aşiretlerle Kürt aşiretleri arasındaki ilişkilere etkilerini inceleyecektir. 1840’lardan itibaren Nasturi aşiret mensuplarının hayatlarında kayda değer değişiklikler yaşanmıştır. Ilk olarak, 1843 ve 1846 yıllarında olmak üzere Bedirhan Bey’in emri altındaki Kürt aşiretleri tarafından saldırılara uğramışlardır. İkinci olarak, merkezi hükümet 1850’den 1870’lerin ilk yıllarına kadarki dönemde otoritesini Nasturi aşiretlerinin yaşam alanlarına ulaştırmaya ve bu “vahşi” aşiretleri sadık Osmanlı tebaası haline dönüştürmeye çalışmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda 1850’lerden itibaren devlet görevlilerinin Nasturi aşiretlerinden düzenli vergi toplama teşebbüsleri, devletle aşiretler arasında sonu gelmeyen bir vergi sorununun oluşmasına neden olmuştur. II. Abdülhamid döneminde Nasturi ve Kürt aşiretleri arasında belirgin sorunlar baş göstermiştir. 1880’lerden itibaren Nasturi ve Kürt aşiretleri arasında yaşanan çatışmalar ve güç mücadeleleri, Hakkari’de öne çıkan sorunlardan biri olmuştur. Bu çalışma bahsedilen bu iki ana sorunu, devlet görevlilerinin bu sorunlar karşısındaki tutumlarını da kapsayacak şekilde, temel olarak Osmanlı arşiv kaynaklarına dayanarak incelemektedir.
Abstract
This thesis studies the abolition of torture in the Ottoman Empire from 1840s up until the mid-1860s as a component of newly-raised Tanzimat legislation and, more generally, the Ottoman judicial transformation in the nineteenth century. It will be investigated the context in which the anti-torture law took place in this period and how this official policy came into practice after relevant laws and regulations were issued by the Sublime Porte.
It will be argued that the anti-torture law was an outcome of global legislative wave against body-oriented punitive methods in penal proceedings, whose origins could be traced back to the mid-eighteenth century. Since this law was a part of penal modernity, which first occurred in Europe, this thesis tries to concentrate on its utilization in everyday court practices. It explores how ordinary Ottoman subjects made use of this Tanzimat novelty when they were encountering with legal discourse. Moreover, this thesis reevaluates foreign, mostly British, diplomatic pressure on the Tanzimat statesmen about ongoing practice of unlawful torture through the nineteenth century diplomatic environment. Intentionally, I establish a bond between a global legislative trend and simple judicial strategies of Ottomans. Broadly, the Ottoman judicial transformation in the first two decades of the Tanzimat era is examined by relying on archival documents, official correspondences, consular reports, and most importantly penal court records and interrogation procedures.
Özet:
Bu tez 1840’lardan 1860’ların ortasına kadar yükselen Tanzimat yasama sürecinin ve on dokuzuncu yüzyıl Osmanlı hukuki dönüşümünün bir bileşeni olan.işkencenin yasal olarak lağv edilmesini incelemektedir. İşkence karşıtı yasanın bu dönemde ne tür bir bağlam içerisinde yer aldığını ve resmi bir politika olarak Bab-ı Ali tarafından ilgili yasalar ve kararnameler yürürlüğe girdikten sonra nasıl uygulandığı incelenecektir.
Kökeni 1850’lerin ortalarına kadar götürelibilecek olan Tanzimat dönemi işkence karşıtı yasa bedene yönelik cezai pratiklere karşı gündeme gelen küresel yasayapım dalgasının bir parçasıdır. Bu yasa ilk olarak Avrupa’da ortaya çıkan cezai modernitenin bir parçası olduğundan bu tez yasanın gündelik mahkeme pratiklerinde kullanımına odaklanıyor. Sıradan Osmanlı tebaasının devletin hukuki söylemiyle karşılaştıklarında bir Tanzimat yeniliği olan bu yasadan nasıl faydalandığını inceliyor. Dahası bu tezde genellikle Britanya kaynaklı diplomatik baskının, süregelen yasa dışı işkence pratikleri hakkında,Tanzimat devlet adamları üzerinde nasıl bir etki bıraktığını yeniden gözden geçiriyor. Tez boyunca, taammüden, küresel yasayapım trendleriyle sıradan Osmanlıların basit hukuki stratejileri arasında bir bağ kurmaya çalışılacak. En geniş çerçevede, Osmanlı İmparatorluğu’nun Tanzimat’ın ilk yirmi yılında geçirdiği hukuki dönüşümü arşiv belgeleri, resmi yazışmalar, konsolosluk raporları ve en önemlisi cezai mahkeme kayıtları ve soruşturma tutanaklarına dayanarak inceliyorum.
An abstract of the Thesis of Zeynep Erdoğan, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2015.
Exploring Generation Y via Attitudes towards Economy, Education and Marriage
This thesis analyzes Turkish Generation Y, which has been scrutinizing recently in terms of economy, education, and marriage, and also in comparison between its European and American counterparts. The research is based on the thought that political and social events affected and changed this generations’ attitudes. In Turkey the Generation Y includes individuals born between 1980 and 1994. To explain the historical background of the term generation, Karl Mannheim and Jose Ortega y Gasset’s generation theories were used. Twenty in-depth interviews were conducted with students and graduate students from Koç, Marmara, and İstanbul Universities. To understand the impact of economic background on ones’ attitudes, one of theuniversities was selected among private universities. Instead of collecting statistical data, the main aim was to understand Turkish Generation Y. Also the four major generations from 1925 to 1994, namely, Silent, Baby Boomer, Generation X and Generation Y in Europe, America, and Turkey were explained in terms of economy, education, working life, family, technology and marriage. The study consists of Generation Y members who are living in İstanbul and graduate from university, therefore, instead of general conclusions, personal expressions were provided.
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Zeynep Erdoğan tarafından Haziran 2015’te teslim edilen tezin özeti
Y Kuşağının Ekonomi, Eğitim ve Evlilik ile İlgili Tutumlarının İncelenmesi
Bu çalışmanın amacı Türkiye’de özellikle son yıllarda konuşulmaya başlayan y kuşağının ekonomi, eğitim ve evlilik üzerine düşüncelerini, tutumlarını incelemek ve Amerika ve Avrupa’daki y kuşağı ile karşılaştırmaktır. Toplumların içinde bulunduğu siyasi ve sosyal olayların gençlerin yani kuşakların tutumlarını etkilediği ve değiştirdiği göz önüne alınarak çalışmanın kaynağı oluşturmuştur. Y kuşağı yaş aralığı olarak 1980 ve 1994 arası alınmıştır. Tarihsel olarak kuşak kavramını açıklamak amacıyla ise Karl Mannheim ve Jose Ortega y Gasset’in kuşak teorilerinden yararlanılmıştır. Bu amaçla Koç, Marmara ve İstanbul Üniversitelerinden mezun ya da hala okuyan 20 kişi ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Ekonomik durumun tutumlarına etkisini anlamak için seçilen okullardan biri paralı eğitim veren bir üniversitedir. Derinlemesine görüşme yapılmasının nedeni ise istatistiki bir veriden çok bu kuşağı anlamanın amaçlanmasıdır. 1925’ten 1994’e Avrupa, Amerika ve Türkiye’deki dört ana kuşak: sessiz kuşak, baby boom kuşağı, x kuşağı ve y kuşağı ekonomi, eğitim, çalışma hayatı, evlilik, aile ve teknoloji gibi konular üzerinden açıklanmış; karşılaştırmalar yapılmıştır. Çalışma yalnızca İstanbul’da yaşayanları ve üniversite öğrencilerini kapsadığından genel çıkarımlardan çok kişisel ifadelere yer verilmesine imkân sağlanmıştır.
Abstract: “Rethinking Political Secularism in the Works of Post-Revolutionary Iranian Intellectuals: Akbar Ganji, Abdolkarim Soroush, and Mohsen Kadivar”
Alphan Telek, Master’s Candidate at the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University, 2016
Prof. Dr. Duygu Köksal, Thesis Advisor
This thesis argues that the discourses of post-revolutionary Iranian reformist, religious intellectuals transformed from a vague notion of “religious democracy” to more concrete concept of “political secularism” in the second part of the 2000s. More specifically, this thesis focuses on the works of Akbar Ganji, Abdolkarim Soroush, and Mohsen Kadivar. Examining their works and discourses it is clear that an alternative and democratic conception of secularism - namely “political secularism,” which rejects both secular and religious fundamentalisms that Iran experienced in the last century - emerged as a political principle that to maintain the unity of society on the basis of socio-political equality and freedom.
Özet: “Devrim Sonrası İranlı Entelektüellerin Çalışmalarında Siyasal Sekülerizmi Yeniden Düşünmek: Akbar Ganji, Abdolkarim Soroush ve Mohsen Kadivar”
Alphan Telek, Yüksek Lisans Adayı, 2016, Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
Prof. Dr. Duygu Köksal, Tez Danışmanı
Bu tezde, devrim sonrası İranlı reformcu dini entelektüellerin temel söylemlerinin soyut “dini demokrasi” kavramından, daha elle tutulur ve gerçekçi“siyasal sekülerizm” kavramına geçişleri iddia edilmektedir. Daha spesifik olarak, bu tezde Akbar Ganji, Abdolkarim Soroush ve Mohsen Kadivar’ın çalışmalarına odaklanılmıştır. Söz konusu İranlı entelektüellerin çalışmalarının incelenmesiyle sekülerizmin kapsayıcı, alternatif ve demokratik yorumlanışı olan siyasal sekülerizmin ortaya konduğu görülecektir. Söz konusu İranlı entelektüeller siyasal sekülerizmi, İran’ın geçtiğimiz yüzyılda deneyimlediği hem seküler hem dini radikalizme alternatif olarak, toplumu eşitlik ve özgürlükler temelinde bir arada tutabilecek yeni bir siyasal prensip olarak çalışmalarında ortaya koymuşlardır.
Abstract: “Provisioning the Ottoman Capital: Istanbul’s Market Gardens between the Seventeenth and Nineteenth Centuries”
Ayşe Nur Akdal, Master’s Candidate at the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University, 2016
Assoc. Prof. Cengiz Kırlı, Thesis Advisor
This study is about market gardens and their gardeners, which were a distinctive part of Ottoman Istanbul until recently. It draws on first and second-hand sources to examine the locations, physical features, and property structures of market gardens together with those who worked in there and how they were organized. Moreover, the study reveals the role and importance of market gardens in the provisioning of the city.
Based on archival material, the study describes the urban fabric, the labor structure, and migration with help of visual data. Although the market gardens of Istanbul played an important role in the provisioning of the city, shaped its urban landscape, and provided job opportunities for migrant laborers, they have not received the attention they deserve in Ottoman studies. The foremost goal of the study is to comprehensively document and compile the rich multi-faceted historical data. Another aim is to test two assumptions in the literature on Ottoman history against the historical data, namely, that Istanbul was a “city of consumption,” and that there was essentially a fixed, ethno-religious division of labor in the Empire.
Özet: “Osmanlı İstanbulu’nun İaşesi: Onyedinci ve Ondokuzuncu Yüzyıllar Arasında İstanbul Bostanları”
Ayşe Nur Akdal, Yüksek Lisans Adayı, 2016, Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
Doç. Dr. Cengiz Kırlı, Tez Danışmanı
Bu çalışma son dönemlerine kadar Osmanlı İstanbulu’nun ayrılmaz bir parçası olan bostanları ve buralarda çalışan bahçıvanları konu almaktadır. Çalışmada bostanların yerleri, fiziksel özellikleri ve yetiştirilen ürünlerin yanı sıra, mülkiyet yapıları, kimler tarafından işletildikleri ve kimlerin çalıştığı ile ilgili bilgiler birincil ve ikincil kaynaklardan yararlanılarak incelenmektedir. Ayrıca bostanların, kentin iaşesindeki rolü ve önemi de ortaya konulmaktadır.
Çalışma arşiv materyalleri ışığında, dönemin kent dokusunu, iş gücü yapısını ve göç olgusunu, görsel malzemeler yardımıyla betimlemektedir. İstanbul’un iaşesinde önemli yere sahip olan, kent peysajını biçimlendiren ve çok sayıda göçmen işçiye iş olanağı sağlayan bostanlar, bir araştırma konusu olarak Osmanlı çalışmaları literatüründe hak ettikleri yeri bulamamıştır. Çok boyutlu ve zengin tarihsel malzemeyi kapsamlıca derleyerek okuyucuya sunmak bu çalışmanın önde gelen hedefidir. Bunun yanında, Osmanlı tarihi literatüründeki yaygın iki kabulü, yani İstanbul’un bir “tüketim kenti” olduğuna ve İmparatorluk’ta sabit bir etnik-dinsel işbölümü bulunduğuna dair varsayımları tarihsel veriler ışığında sınamaktır.
Abstract: “System Crisis and Theater in the Ottoman Empire: Representation of the Late Ottoman System Crisis in Theatrical Plays”
Fırat Güllü, Master’s Candidate at the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University, 2016
Prof. Dr. Şevket Pamuk, Thesis Advisor
In this paper, the term “artistic truth” is a starting point for studying the past through two works of literature; two theater plays written in late nineteenth century in order to get a multifaceted picture of the time. In this analytical reading, the Habermasian perspective of “system crisis” provides us a useful basis from which to give meaning to world presented in these plays.
First, I will start with a summary of general theories on the phenomena of “system crisis,” from liberal thinkers of late eighteenth century to German sociologist and philosopher Jürgen Habermas, who produces his own approach from a synthesis of the theories of Karl Marx and Talcott Parson. Consequently, I will create a new approach to the nineteenth century Otto- man history from his perspective.
Second, I will conceptualize the interrelation between history and literature and draw the borderlines of my approach for the study of historical, literary texts. After that, I will present a general view of nineteenth century theater and play-writing activities.
Lastly, I will focus on two interesting theatrical plays. In the fourth chapter, I will analyze Şemsettin Sami’s Gave (1887) and to put forth his political vision and advice to save the empire from a systemic crisis. In the fifth chapter, I will take Hagop Baronian’s The Honorable Baggers (1881) into consideration to disclose the playwright’s view about the destructive effects of the Ottoman system crisis on the Armenian community living in Istanbul.
Özet: “Osmanlı İmparatorluğu’nda Kriz ve Tiyatro: 19. Yüzyıl Sonu Osmanlı Sistem Krizinin Tiyatro Oyunlarında Temsil Edilişi”
Fırat Güllü, Yüksek Lisans Adayı, 2016, Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
Prof. Dr. Şevket Pamuk, Tez Danışmanı
Bu çalışmada “sanatsal gerçeklik” kavramından hareketle, 19. yüzyılın sonunda kaleme alınmış iki tiyatro oyununun analitik bir okumaya tabi tutulması amaçlanmaktadır. Çalışma esnasından Habermasın “sistem krizi” teorisinden yararlanarak bu oyunlarda temsil edilen dünyayı “kriz” bağlamında ele almak hedeflenmektedir.
Çalışmaya ilk olarak 19. yüzyılın liberal düşünürlerinden başlayıp, Karl Marks ve Talcott Parson’un fikirlerini özgün bir bağlamda sentezleyen Alman sosyolog ve düşünür Jürgen Habermas’a kadar ulaşan süreçte “sistem krizi” olarak adlandırılan olgunun nasıl anlamlandırıldığının bir özetini sunarak başlayacağız. Ardından 19. yüzyıl Osmanlı tarihini bu perspektiften yeniden okumaya dair bir öneri yapacağız.
İkinci olarak tarih ve edebiyat arasındaki ilişkiyi kavramsallaştırmayı ve tarihsel değer taşıyan edebi metinler üzerinde çalışırken çalışmanın sınırlarını nasıl çizmemiz gerektiğini tartışacağız. Daha sonra 19. yüzyılda Osmanlı’da tiyatro ortamı ve oyun yazımı faaliyetlerine genel bir bakış atmayı deneyeceğiz.
Son olarak, iki ilginç tiyatro oyunu metnine yakın okuma yapmayı deneyeceğiz. Dördüncü bölümde Şemsettin Sami’nin Gave (1887) piyesini inceleyecek ve yazarın politik fikirleri ve Osmanlının geleceğini kurtarmaya dönük önerilerinin oyun içerisinde nasıl temsil edildiğini anlamayı; beşinci bölümde ise Hagop Baronyan’ın Haşmetlü Dilenciler (1881) adlı oyununu değerlendirerek Osmanlının yaşadığı sistem krizinin Osmanlı Ermeni toplumu üzerinde yarattığı yıkıcı etkinin oyuna nasıl yansıdığını tespit etmeyi deneyeceğiz.
Abstract: “Tough Turns Fragile: The Impact of Urban Renewal on Everyday Life in Sulukule”
Merve Sayılganoğlu, Master’s Candidate at the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University, 2016
Assoc. Prof. Cengiz Kırlı, Thesis Advisor
Sulukule has been identified with Romani residents for centuries. An urban renewal project began in the neighborhood in 2005. The project not only transformed the social structure of Sulukule, but also highlighted the social differences and isolation of the former residents.
In this thesis, the outcome of this transformation is analyzed focusing on their exclusion. The post-project situation of the neighborhood is illuminated through studies concentrating on social exclusion and its side effects. The peculiar social structure of the Sulukule Romani community is also taken into account.
Özet: “Dayanıklının Kırılganlaşması: Kentsel Yenilemenin Sulukule’nin Gündelik Hayatına Etkisi”
Merve Sayılganoğlu, Yüksek Lisans Adayı, 2016, Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
Doç. Dr. Cengiz Kırlı, Tez Danışmanı
Sulukule yüzyıllardır içinde yaşayan Romanin sakinleriyle bilinen bir mahalledir. 2005 yılında bu mahallede bir kentsel yenileme projesi uygulanmaya başlamıştır. Mezkûr proje Sulukule’de sosyal bir dönüşümün yaşanmasına sebep olmuştur. Aynı zamanda mahalle sakinleri arasında halihazırda var olan sosyal farklıklar ile Sulukule’nin dışlanmış pozisyonunu daha belirgin hale getirmiştir.
Bu tez, Sulukule’nin yaşadığı dönüşümün sonuçlarını mahalle sakinlerinin dışlanmış pozisyonunu merkeze alarak açıklamay hedeflemektedir. Bu minvalde, proje sonrası dönemi anlamak amacıyla sosyal dışlanmışlık ve türevleri üzerine oluşturulmuş olan çalışmalar göz önünde bulundurulmuş, Sulukule’nin durumu mevcut çalışmalar bağlamında irdelenmiştir. Bu esnada Sulukule’nin özgün toplumsal yapısına da vurgu yapılmıştır.
Abstract: “The Montenegrin Frontier of the Ottoman Empire: Loyalties and Frontier Defense (1863-1870)”
Nazif Koca, Master’s Candidate at the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University, 2016
Prof. Nadir Özbek, Thesis Advisor
This thesis focuses on the period from 1863-1870 and analyzes the implementation of Tanzimat reforms in the Montenegrin frontier region of the Ottoman Empire with respect to military defense practices. The thesis revolves around the state’s efforts in the frontier region to implement Tanzimat reforms while organizing a border defense and sustaining the loyalty of people living on the frontier. The thesis draws on archival documents as well as contemporary studies and demonstrates the Tanzimat state’s policies on the Montenegrin frontier within the context of the administrative and military modernization of the Ottoman Empire in the nineteenth century. It also examines the relationships between frontier people, Montenegro, and the Ottoman administration. In addition, the thesis investigates how frontier people’s own policies affected the efforts of the Sublime Porte and Montenegro to penetrate the area. At the same time, the study contains a general overview of the central state’s attempts to directly control other frontier regions of the empire. These attempts by the Tanzimat state to control the frontiers were designated to increase treasury revenues and military manpower resources. The lack of sustainable sources restrained the limits of the Ottoman central administration in frontiers.
Özet: “Osmanlı Devleti’nin Karadağ Sınır Bölgesi: Sadakatler ve Sınır Bölgesi Savunması (1863-1870)”
Nazif Koca, Yüksek Lisans Adayı, 2016, Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
Prof. Dr. Nadir Özbek, Tez Danışmanı
1863-1870 dönemine odaklanan bu tez, Tanzimat reformlarının Osmanlı-Karadağ sınır bölgesinde uygulanma çabalarını bölgedeki askeri sınır bölgesi uygulamaları üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Tezin odağı Tanzimat yönetiminin sınır bölgesinde savunmayı sağlarken bölgedeki insanların sadakatini de temin etmek amacıyla gösterdiği çabalar etrafında dönmektedir. Tez arşiv kaynaklarının yanı sıra çağdaş çalışmalardan da faydalanarak Tanzimat dönemi idaresinin Karadağ sınır bölgesindeki politikasını daha geniş bir şekilde 19. Yüzyıl Osmanlı askeri ve siyasi modernleşmesi çerçevesinde göstermektedir. Sınır bölgesindeki insanlarla Karadağ ve Osmanlı yönetimi arasındaki ilişki de bu çerçevede incelemektedir. Aynı zamanda bu çalışmada Osmanlı ve Karadağ devletlerinin sınır bölgelerine nüfuz etme çabalarına karşı bölge insanının geliştirdiği siyaset de ele alınmaktadır. Tez, Karadağ sınır bölgesi haricinde, Osmanlı merkezi yönetiminin diğer sınır bölgelerini kontrol etmek için gösterdiği çabalara dair genel bir bakış karşılaştırmalı bakış da ihtiva etmektedir. Tanzimat yönetiminin sınır bölgelerine nüfuz etme çabaları hazine için gelir ve orduya almak için insan gücü kaynaklarını arttırma amacını taşımaktadır. Ancak yine bu kaynakların yetersizliği Osmanlı merkezi yönetiminin sınır bölgelerindeki gücünü sınırlandırmaktadır.
Abstract: “The New Foundations Law and the Seized Property of Minority Foundations”
Yeşim Selda Hebip, Master’s Candidate at the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University, 2016
Assoc. Prof. Cengiz Kırlı, Thesis Advisor
For a considerable time, minority foundations have been struggling with the problem of property seized by the state. The issue dates back to a 1970s decision of the Court of Cassation based on the 1936 declaration. According to this decision, real estate belonging to minority foundations began to be transferred to the Treasury, the General Directorate of Foundations, or third parties. By the end of the 1990s, minority foundations had carried their legal struggles from local spaces into an international arena: European Court of Human Rights. The relevant cases resulted in decisions against the Turkish state. As a consequence of steps taken within the framework of the European Union accession process as well as pressure from the West on the Turkish state in matters of human, and particularly minority rights, a new Foundations Law was adopted in 2008.
This thesis examines internal and external dynamics behind the Foundations Law and concentrates on the historical processes that shaped those dynamics. Minority foundations are conceived as leading, rights-demanding, collective political actors. Changes in the conceptual and structural aspects of minority foundations have undertaken since the adoption of the law are assessed in a socioeconomic framework. The thesis shows that multiple, distinct dynamics and actors have affected adoption of the Foundations Law. The study evaluates the interpretation and enforcement of the law by the state within the framework of current government policies.
Özet: “Yeni Vakıflar Kanunu ve Azınlık Vakıflarının El Konulan Malları Sorunu”
Yeşim Selda Hebip, Yüksek Lisans Adayı, 2016, Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
Doç. Dr. Cengiz Kırlı, Tez Danışmanı
Azınlık Vakıfları’nın devlet tarafından el konulan mülkiyetleri ile ilgili içinde bulundukları mücadele makul bir zaman dilimini kapsamaktadır. 1974 yılında Yargıtay tarafından alınan bir kararla, 1936 Beyannamesi’ne atıfta bulunularak azınlık vakıflarına ait taşınmazlar hazineye, Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne ya da üçüncü şahıslara aktarılmıştır. Azınlık vakıfları yereldeki yasal mücadelelerini 1990’ların sonlarına doğru Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne taşımaya başlamışlardır. Söz konusu davalar ise Türkiye Cumhuriyeti devletinin aleyhine sonuçlanmış, buna ek olarak Avrupa Birliği uyum süreci çerçevesinde ciddi adımların atılmaya başla- ması ve Batı’nın insan hakları- özellikle azınlıklar- konusunda Türkiye’yi ablukaya alması neticesinde 2008 yılında Vakıflar Kanunu kabul edilmiştir.
Bu tez Vakıflar Kanunu’nun altında yatan iç ve dış dinamikleri incelemekle birlikte, bu dinamiklerin temelini şekillendiren tarihsel sürece odaklanmaktadır. Bu çalışmada azınlık vakıfları hak talep eden öncü bir kolektif ve siyasi aktör olarak sunulmuş; Vakıflar Kanunu’nun kabulünden bu yana azınlık vakıflarının geçirdiği kavramsal ve yapısal değişimler sosyoekonomik bir çerçeveden değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Bu çalışma, Vakıflar Kanunu’nun ortaya çıkmasında çok farklı aktörlerin ve dinamiklerin etkili olduğu ve kanunun yorumlanması ve uygulanmasında hükümetin son dönem izlediği politikaların etkili olduğu sonucuna varmıştır.
Abstract: "Women’s Prisons and Women Prisoners in the Late Ottoman Empire (1840-1920): From Invisibility to Expendability"
Gizem Sivri, Master’s Candidate at the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University, 2017
Associate Professor Cengiz Kırlı, Thesis Advisor
In this thesis, I sketched a broad framework in the late Ottoman prison system and prisoners' institutional, legal, spatial problems and struggle with Ottoman approach towards women prisoners in terms of their gender roles, social ranks, fertilities, motherhood, and discriminative prison policy against them. Main aim of this thesis is to focus on special practical implementations and most importantly ignorance for women inmates even if they shared some of the same woeful conditions suffered by men, female prisoners were, in addi- tion, subject to abuses like rape, coercion, and discrimination in the Ottoman society just because of their feminity and vulnerability.
In the light of these brief concepts, my main aspiration is to underline their expendable positions that women accused or inmates had been completely discriminated and stigmatized in the Ottoman modernization mentalities (in case of prison reform) in the Tanzimat (1839-1876), Hamidian (1876-1908) and Second Constitutional (1908-1920) Era. As an original perspective to depict female prisoners' positions diversed from the other criminals (male inmates) was derived from the negligence of them in the prisons with apparently varied practices that remained inside of the prisons. Furthermore, we evaluated their situation as disappeared gures of female inmates in Ottoman prison system. Briefly, I aimed at considering original roots of women prisoners' expendable roles within the concept of gendered criminality issue with the comparison between Ottoman women prisons (with counterparts of that in Near Eastern prisons) and European prisons implementations for the convicted women.
Özet: “Geç Osmanlı Döneminde Kadın Hapishaneleri ve Kadın Mahkumlar (1840-1920): Görünmezlikten Görmezden Gelmeye”
Gizem Sivri, Yüksek Lisans Adayı, Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
Doç. Dr. Cengiz Kırlı, Tez Danışmanı
Bu tez, 1840-1920 yılları arasında Osmanlı hapishanelerinde kalan kadın tutuklu ve hükümlülerin yaşam şartlarına, mahkumiyet süreçlerine, Osmanlı hapishane politikalarının kadınların mahkumiyet sürecine olan yansımasına mercek tutmaktadır. Temel olarak, suçlu ve mahkum bir kadın olmanın, toplumsal düzendeki karşılığına, Osmanlı hapishane politikalarının kadın mahkumları algılayış biçimlerine ve yalnızca kadın mahkumlara özgü uygulamalara odaklanan bu tezde; kadın mahkumlar için kiralanmış mahpushaneler, kadın hapishanelerinde uygulanan denetim mekanizmaları, gardiyanlık sistemi, imparatorluğun ekonomik problemlerinin Osmanlı’nın hapishane politikasına ve dolaylı olarak kadın hapishenelerindeki ceza pratiklerine olan yansıması tartışılmıştır.
Osmanlı arşivinden elde edilen veriler ve vakalar ışığında; kadın mahkum sayılarına, bu kadınların yaş, medeni hal, etnik kimlik, din, okur yazarlık, vb. gibi bilgilerine erişilerek, mahkum kadınların kimliklerine ve geçmişlerine dair değerlendirmeler yapılmıştır. Bunun yanı sıra, özellikle fahişe kadınlar üzerinde uygulanan negatif ayrımcılığa, hamile ve çocuklu kadınların hap- ishanelerdeki ayrıcalıklı pozisyonlarına göz atarken; çalıştırılarak rehabilite edilen kadınların hapishane atölyelerindeki üretim faaliyetlerine de değinilmiştir. Kısacası bu tez, kadınları suç işlemeye muktedir görmeyen yaygın anlayışın, kadınların mahkumiyet süreçleri sırasında da onları dışlayarak, görmezden gelerek, ayrımcılığa iterek ve yalnızca kadın oldukları için baskı ve suistimale maruz bırakarak mahkum eden hapishane poli- tikalarını somut arşiv malzemeleri ışığında derinlemesine tartışmıştır.
Abstract: “In Pursuit of Answers to Difficult Questions: A Long Story Narrated by Two Journals of the Jewish Community”
Gül Banu Kayır, Master’s Candidate at the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University, 2017
Prof. Dr. Asım Karaömerlioğlu, Thesis Advisor
This thesis examines the solutions that the Jewish Community in Turkey came up with in response to growing problems that developed in the period of the 1930s and 40s. Spreading nationalism, the ideal of homogenous state and simultaneously increasing anti-Semitism were among these vital, rapidly developing issues the effects of which were inevitably felt by Jewish communities around the world, including the Jews in Turkey. The work focuses on two specific journals of the community, La Boz de Oriente (1931-1939) and La Boz de Türkiye (1939-1949), to determine the process of thought that led to a particular solution regarding these suffocating problems. The thesis studies the issue of Palestine, the process of establishing a national state and the creation of a national history as parts of said solution. To understand the particular way that the answer was formed, the study examines articles published in the journals over the years and select ones that construe a meaningful whole.Consequently, with the help of the community’s own publications, this study interprets the endeavors of the Jewish minority in Turkey in subjects of creating a solution to the critical problems and emancipation process.
Özet : “Zor Sorulara Cevap Arayışında: Yahudi Cemaatinin İki Gazetesinin Anlattığı Bir Uzun Öykü”
G. Banu Kayır, Yüksek Lisans Adayı, 2017
Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
Prof. Dr. Asım Karaömerlioğlu, Tez Danışmanı
Bu tez çalışması, 1930 ile 40’lı yıllar arasında belirginleşen sorunlara yanıt olarak Türkiye’deki Yahudi cemaatinin ortaya koyduğu çözümü incelemeyi amaçlıyor. Yalnız Türkiye’deki Yahudilerin değil, dünyadaki bütün Yahudi cemaatlerinin etkisini kaçınılmaz olarak hissettiği bu sorunlar arasında milliyetçiliğin yayılması, homojen devlet ideali ve eşzamanlı olarak artan anti-Semitizm faaliyetleri başı çekiyordu. Çalışma, bu boğucu sorunlarla ilgili belirli bir çözüme ulaşan düşünce sürecini ortaya koymak için cemaatin iki dergisini; La Boz de Oriente (1931-1939) ve La Boz de Türkiye’yi (1939-1949) incelemektedir. Tez sözü edilen çözümün bir parçası olarak Filistin meselesi, ulusal bir devlet kurma süreci ve ulusal tarih yaratma süreci üzerine odaklanmaktadır. Çalışma bahsi geçen gazetelerin sayfalarına taşıdığı çözümün yıllar içinde nasıl oluştuğunu anlamak için söz konusu dergilerde yayınlanan makaleleri inceleyerek, anlamlı bir bütün oluşturması mümkün olanlar üzerinde yoğunlaşmaktadır. Kısacası bu tez özünde, Yahudi azınlığın "özgürleşme" süreciyle ilgili çabalarını, Türkiye’de ve dünyada büyümekte olan sorunlara getirdikleri çözümü kendi yayınlarının sunduğu ürünler aracılığıyla yorumluyor.
| Achille Mbembe, "yaşamın ölümün gücüne boyun eğdirilmesi" anlamına gelen "nekropolitika" kavramıyla şiddet çalışmalarında yeni bir yol açtı. Mbembe'nin asıl amacı, özellikle bir istisna durumunun yürürlükte olduğu yerlerde iktidar, politika ve ölüm arasındaki ilişkiyi ortaya ko-ymaktır. Mbembe, disipline edici ve biyopolitik iktidar biçimlerinin, istisnai alanlarda kontrol ve boyunduruk altına alma mekanizmalarının işleyişinde yetersiz olduklarını iddia ederek; bu yerlerde iktidarın gerçek işleyişine bakılmak isteniyorsa nekropolitik iktidar biçimine de bakılması gerektiği üzerinde durmuştur. Bu tez çalışması nekropolitika ile istisna durumunun kesiştiği nok-tada, Türkiye'nin güneydoğusunda 1987 ve 2002 yılları arasında den-eyimlenen Olağanüstü Hal (OHAL) döneminde işlev gören nekropolitik şiddeti tartışmayı amaçlıyor. Bu tezde ölüm politikalarının OHAL bölge-sinde nasıl uygulandığı bir takım örnek olaylar ışığında incelenecektir. | |||
| Achille Mbembe has opened a new path for studies of violence with the concept "necropolitics" which refers to the "subjugation of life to the power of death." The Mbembe's main goal is to reveal the relationships among power, politics, and death, particularly in places where a state of exception is in operation. He claims that disciplinary and biopolitical powers are insufficient to explain the mechanisms of control and subju-gation in exceptional spaces; necropolitics is needed if one wants to un-derstand the true workings of power. This thesis discusses the necropolitical violence at the intersection of necropolitics and the state of exception that was in operation during the years of the State of Emergency (Olağanüstü Hal or OHAL), which was put in practice in Southeastern Turkey between 1987 and 2002. This thesis argues how the politics of death was implemented in the OHAL region in light of specific cases from the OHAL period. |
Abstract: “Kurban in Turkey: From Traditional Ritual to Urban Practices”
Pınar Yüksel, Master’s Candidate at the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University, 2017
Asst. Prof. Umut Türem, Thesis Advisor
Islamic animal sacrifice is a topic that has been written about little but is very significant because the sacrifice practice itself is undergoing a process of change in Turkey. My argument is that kurban practices in Turkey have been transformed by the specific urbanization experience of Turkey, particularly in the context of changes in urban sensibilities and the broader Islamic revival in Turkey.
I argue that with population increase in urban sites, sacrifice practices became more visible, and this resulted in feelings of discomfort about animal slaughters. Related to this discomfort, kurban became a topic that is regulated more and more each day, and it became intensely debated and interpreted from various different angles. Meanwhile, in parallel to the increasing urbanization of kurban practices, new market players have entered the field of kurban, mediating the process of buying, selling and slaughtering kurban and particularly enlarging the proxy sacrifice services.
In this thesis, I explain the secular and legal debates, the regulation of kurban, the physical organization of kurban sites in Istanbul, and the new kurban practices that have led to the dematerialization of kurban in Turkey. I focus on Istanbul as it can be claimed to be representative of urbanities in Turkey.
Özet : “Türkiye’de Kurban: Geleneksel Ritüelden Şehirli Uygulamalara”
Pınar Yüksel, Yüksek Lisans Adayı, 2017
Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
Yard. Doç. Z. Umut Türem, Tez Danışmanı
Islami kurban üzerine çok az yazılmış olmasına rağmen çok önemli bir konu çünkü kurban ritüeli Türkiye’de önemli bir değişime uğruyor. Özellikle de kentli duyarlılıklarının değişimi ve İslami canlanma bağlamında kurban uygulamalarının spesifik şehirleşme deneyimleriyle dönüşüme uğradığını savunuyorum.
Kentlerde nüfus artışıyla birlikte, kurban pratikleri daha görünür hale geldi, ve bu, kurban kesimlerinin kamusal alanda görünürlüğüyle ilgili rahatsızlık hissi yarattı. Bu rahatsızlık hissine bağlı olarak, kurban her geçen gün daha fazla düzenlenen bir alan haline geldi; ve yoğun şekilde tartışılan ve çok farklı şekillerde yorumlanan bir hal aldı. Kurban pratiklerinin kentleşmesine paralel olarak kurban giderek yoğunlaşan bir piyasalaşmanın parçası oldu. Bu piyasalaşma süreci içersinde kurbanın alım-satımına ve kesilmesine aracılık eden, özellikle de “vekaleten kurban” pratiklerini yaygınlaştıran birçok yeni aktör ortaya çıktı.
Bu tezde, kurban hakkındaki seküler/hukuki tartışmalar ve düzenlemeleri, Istanbul’da kurbanın fiziksel organizasyonunu, ve kurbanın fizikselliğini yitirdiği yeni uygulamaları açıklıyorum. Türkiye’de şehirleşmenin temsili olarak Istanbul’a odaklanıyorum.
Abstract : “The Social History of Railroads: Security and Accidents on the Railroads in the Ottoman Empire (1854-1914)”
Şahika Karatepe, Master’s Candidate at the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University, 2017
Prof. Dr. Şevket Pamuk, Thesis Advisor
This thesis, inspired by studies on infrastructure written from interdisciplinary perspectives with the combination of history, sociology, architecture and anthropology, aims to contribute social and labour history which is recently developing in the Ottoman historiography, focusing on the everyday life around the railroads and its environs, in stations and trains for the first time. Focusing on the railroads and its environs as a space, this thesis analyzes the features, which have prevented the safe circulation of train on the tracks and the problems on the control and protection of railroads, which have seen as the economic growth, bureaucratic control and political integrity by the Otto-man Empire in the nineteenth century. Supreme Council issued Police Regulation of Ottoman Railroads on June 11, 1867. This regulation, which would construct order and tranquility around the railroads, will be implemented by Ottoman bureaucracy and railroad companies and try to control the area with legal and military tools. But, in this new built environment aftermath of the construction, Ottomans’ everyday practices like walking on the tracks, accommodation problems, attacks made to the trains and the rails while the political conjuncture was changing with the rise of nationalism in the Ottoman Empire, resistances to camel owners to the railroads, accidents caused by human and technological factors, entrance of animals into the area and weather con-ditions affected to travel made difficult to control the area. Thus, this thesis, focusing on the official documents located in the Ministry of Public Works Railroad Department folders, examines the relations among Ottoman bureaucracy, railroad authorities where Europeans were directors and Ottomans.
Özet : “Demiryolları Sosyal Tarihi: Osmanlı Demiryollarında Güvenlik ve Kazalar
(1854 -1914)”
Şahika Karatepe, Yüksek Lisans Adayı, 2017
Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
Prof. Dr. Şevket Pamuk, Tez Danışmanı
Uzun yıllardır tarih, sosyoloji, mimari ve antropoloji gibi alanlarca interdisipliner bir perspektifle çalışılan altyapı sistemlerini örnek alan bu tez, ilk kez demiryolları ve çevresi; istasyon ve trenlerdeki gündelik hayata odaklanarak sosyal ve emek tarihyazımına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Bir mekan olarak demiryolu ve çevresine odaklanan bu tez, 19. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu’nda ekonomik gelişme, bürokratik kontrol ve siyasi bütünlüğün teminatlarından biri olarak görülen demiryollarının kontrol ve korunmasında ortaya çıkan sorunlar ve trenlerin raylar üzerindeki güvenli seyahatlerini engelleyen etmenleri incelemektedir. Meclis-i Vâla tarafından 11 Haziran 1867’de Demiryolu Usûl-ü Zabıtasına dair Nizamname kabul edilmiştir. İmparatorluk sınırları içerisinde inşa edilen demiryolları çevresinde asayiş ve sükunet sağlamak amacıyla kabul edilen bu nizamname Osmanlı bürokrasisi ve demiryolu şirketleri tarafından uygulanacak ve bu çevrede hukuki ve askeri araçlarla düzeni ve kontrolü sağlamaya çalışacaktır. Ancak inşa edilen demiryolu sonrası oluşan bu yeni çevrede Osmanlıların raylar üzerinde yürümek gibi gündelik hayat pratikleri, barınma problemleri, milliyetçiliğin yükselmesiyle değişen siyasi konjoktürde İmparatorluk yönetiminin simgelerinden biri olan trenler ve raylara yapılan saldırılar deve taşımacılığı yapanların demiryoluna karşı gösterdiği direnişler, insan ve teknolojik etmenli kazalar, hayvanların alanlara girişleri ve hava koşulları gibi seyrüseferi engelleyen etmenlerle öngörülenin aksine kontrol edilmesi kolay olmayan bir çevre ortaya çıkmıştır. Bu başlıkları Osmanlı arşivinde bulunan Nafia Nezareti Demiryolları İdaresi dosyalarında yer alan belgelere dayanarak anlatan bu tez Osmanlıbürokrasisi, yönetiminde çoğunlukla Avrupalıların bulunduğu demiryolu otoriteleri ve Osmanlılar arasındaki ilişkiler üzerine odaklanmaktadır.
An abstract of the Thesis of Cemre Ünaldı, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken on June 2018
The Sense of Justice and Criminal Law: Coming to Terms with Enforced Disappearances in Turkey
During the 1980s and 1990s, enforced disappearances, which is generally known in Turkey as being “missing in custody,” became prevalent in the regime’s hands as a means of suppressing the regime’s opponents. It has been important in Southeast Anatolia which became state of emergency. It is admitted that enforced disappearances were executed with the agency of paramilitary forces that are not formally part of the state but were condoned by government. Beginning in the 2000s, especially after the declaration of Turkey’s candidacy for full-membership in the EU, coping with past abuses such as enforced disappearances became prominent, and transitional justice mechanisms have been used. But the absence of political will to disclose the truth and the insufficiency of Turkey’s judicial system have led to obstacles in this process. In the peace process, it has been believed that peace can be constructed without justice for past atrocities. However, I argue that to demand peace and create reconciliation in a society that has experienced human rights violations, the sense of justice of this society should be satisfied. Retributive justice means are an adequate, indispensable way to do justice. I inquire into the role of retributive justice mechanisms in generating a sense of justice vis-a-vis past human rights abuses and more specifically in cases of enforced disappearances in Turkey by examining Turkish legal system, the conduct of the judiciary, the perspective of cause lawyers who work on this crime, international criminal law, and case studies of states that experienced enforced disappearances.
Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Cemre Ünaldı tarafından Haziran 2018’de teslim edilen tezin özeti
Adalet Algısı ve Ceza Hukuku: Türkiye’de Zorla Kaybetmelerle Yüzleşme
Özellikle 1980 askeri darbesi sonrası, zorla kaybetmeler – Türkiye’de bilinen adıyla “gözaltında kayıplar”- mevcut rejimce rejim karşıtlarını bastırmak maksadıyla yaygın kullanılır hale gelmiştir. Bu uygulama 80’li ve 90’lı yıllar boyunca özellikle Türkiye’nin, aynı zamanda olağanüstü hâl bölgesi de olan, Güneydoğu Anadolu bölgesinde önem kazanmıştır. Bu dönemde zorla kaybetmelerin devletin resmi bir parçası olmayan ancak hükümetçe göz yu-mulan paramiliter güçlerce işlendiği kabul edilmektedir. 2000’li yılların başı ve özellikle Türkiye’ye AB’ye tam üyelik için aday ülke statüsü verilmesi ile geçmişle yüzleşme çabaları öne çıkarken, geçiş dönemi adaleti mekanizmaları da işletilmeye başlandı. Ancak hakikati ortaya çıkarmaya dair siyasi iradenin yokluğu yahut Türkiye’nin hukuk sisteminin eksiklikleri bu süreç önünde engel teşkil ettiler. Barış süreci boyunca, geçmişteki ihlaller adına adaleti sağlamaksızın barış ortamının kurulabileceğine inanıldı. Bu tezdeki esas sav ise; şayet insan hakları ihlalleri yaşamış bir toplumda barışı sağlamayı ve toplumsal uzlaşı yaratmayı hedefliyorsak bu toplumun adalet algısını tatmin et-memiz gerektiği ve cezalandırıcı adalet mekanizmalarının hem bu adaleti te-min etmeye muktedir hem de adaleti sağlayabilmek için zaruri araçlar olduğudur. Bu savın doğruluğunu araştırmak adına, Türk hukuk sistemi, Türkiye’de yargının tutumu, zorla kaybetmeler alanında çalışan dava avukatlarının bakış açısı, uluslararası ceza hukuku ve benzer deneyime sahip örnek devletler gibi unsurlar dikkate alınarak, Türkiye’de geçmiş ihlallere – özellikle zorla kaybetmelere- dair adalet algısını üretmede cezalandırıcı adalet mekanizmalarının rolü incelenmiştir
An abstract of the Thesis of Hacer Atabaş, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken on August 2018
Comparing the Relationship between Turkey and the World Bank in the 1980s vis-à-vis the 1990s
An abstract of the Thesis of İlkay Kirişçioğlu, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken on June 2018
The Freedom Party and Grand Narratives
This thesis is about a political party in Turkish political history, the Freedom Party, founded by a group of displeased Democrat Party deputies in late 1955 as the result of longstanding intraparty struggles among some cliques. The ultimate crisis that led to the formation of the party was brought to surface when these displeased deputies gave a right to prove bill to the chair of the assembly in a move against their rivals which was backed by the party center before the fourth convention of the DP where a battle for the seats of the general administrative board was expected by public at the time. These DP deputies who resigned or expelled from their party formed the FP. Nevertheless, the party was a flash in the pan; it started to disappear after the 1957 elections which marked total destruction for the party with respect to its results. After this catastrophe, the center of the FP decided to unite with the Republican People’s Party at the end of 1958. This party, which was in existence for three years, has been regarded by researchers using a range of theories determined by grand narratives, that instrumentalized it. Contrary to these, this work suggests that the FP cannot be comprehensively understood based on metanarratives that discard the agencies and it focuses on the internal dynamics of the DP and the personal experiments of the figures of the FP to grasp the actual qualities of it beyond what the previous works suggest.
Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için İlkay Kirişçioğlu tarafından Temmuz 2018’de teslim edilen tezin özeti
Hürriyet Partisi ve Büyük Anlatılar
Bu tez, 1955 sonunda, uzun süredir süregelen bazı hizipler arasındaki parti içi mücadelelerin sonucu olarak, bir grup hoşnutsuz Demokrat Parti milletvekili tarafından kurulmuş Türkiye siyasal tarihindeki bir parti, Hürriyet Partisi, ile ilgilidir. Partiyi ortaya çıkaran nihai kriz, bu hoşnutsuz vekillerin, kamuoyu tarafından hizipler arasında genel idare kurulu üyelikleri savaşına sahne olacağı beklenen DP’nin Dördüncü Büyük Kongresi öncesinde, parti merkezi tarafından arka çıkılan rakiplerine karşı bir hamle olarak parlamento başkanlığına ispat hakkı önergesi vermesi olmuştu. DP’den istifa eden ve tasfiye edilen bu milletvekilleri HP’yi kurdu. Fakat parti bir anda parlayıp sönümlendi, sonuçları itibariyle büyük bir yıkımla neticelenen 1957 seçimleri sonrasında kaybolmaya başladı. Bu felaketten sonra HP parti merkezi, 1958 sonunda Cumhuriyet Halk Partisi ile birleşmeye karar verdi. Bu üç yıllık siyasi parti, araştırmacılar tarafından büyük anlatılar tarafından belirlenen, onu araçsallaştıran bir dizi teoriler kullanılarak ele alınmıştır. Bunlara karşılık, bu çalışma HP’nin, aktörleri yok sayan büyük anlatılara dayalı olarak kapsamlı bir şekilde anlaşılamayacağını önermektedir ve partinin, önceki araştırmacıların önerdiklerinin ötesindeki, gerçek niteliklerini kavranabilmesi için DP’nin iç dinamiklerine ve HP aktörlerinin kişisel tecrübelerine odaklanmıştır.
An abstract of the Thesis of Kemal Berkay Baştuji, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken on May 2018
Near East Relief’s Aid Campaign in Occupied Constantinople (1918-1923): Aid and Politics
This thesis examines Near East Relief’s aid campaign in occupied Constantinople (1918-1923) in the post-war Near East. Taking advantage of long standing theoretical debates on the politics of aid, this thesis approaches the concept of foreign aid as a compulsory marriage between humanitarianism and self-interest. In this respect, it challenges broadly accepted views that either canonize or curse Near East Relief and its aid campaign. To explain why they provided aid and did aid work as well as the social and political effects of the campaign, this study considers a series of issues related to Near East Relief, the United States Department of State, private donors, and aid recipients in the context of the politics of aid. To evaluate the aid campaign in the most accurate, detailed way, this study does not confine itself to explaining what actually happened in the field but also takes into account the formation of American aid policies towards the Near East.
Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Kemal Berkay Baştuji tarafından Mayıs 2018'de teslim edilen tezin özeti
“Yakın Doğu Yardım Kuruluşu’nun İşgal İstanbul’ndaki Yardım Kampanyası (1918-1923): Yardım ve Politika”
Bu tez Yakın Doğu Yardım Kuruluşu’nun (Şark-ı Karib Muavenet Heyeti) savaş sonrası Yakın Doğu’daki yardım kampanyasını işgal İstanbul’unda (1918-1923) incelemektedir. Yardım politikaları üzerine uzun süredir devam eden teorik tartışmalardan yararlanan bu tez dış yardım kavramını hümaniteryenizm ve çıkarcılık arasında zoraki bir evlilik olarak ele almaktadır. Bu cihetle, Yakın Doğu Yardım Kuruluşu ve onun yardım kampanyasını yücelten veya lanetleyen geniş ölçüde kabul görmüş görüşlere meydan oku-maktadır. Niçin yardım ettiler, yardım işe yaradı mı, kampanyanın sosyal ve siyasi sonuçları neler oldu gibi soruları cevaplamak amacıyla bu çalışma Yakın Doğu Yardım Kuruluşu, Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı, bireysel bağışçılar ve yardım alan kimselere ilişkin bir dizi meseleyi yardım politikaları bağlamında ele almaktadır. Yardım kampanyasını detaylı ve en doğru şekilde değerlendirmek için bu çalışma kendisini yalnızca sahada ne olup bittiğini açıklamakla sınırlandırmayıp Yakın Doğu’ya yönelik Amerikan yardım politikalarının evrimini de göz önünde bulundurmaktadır.
An abstract of the Thesis of Mehmet Alper, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken on May 2018
The Politics of Reform: Tanzimat in the Province of Trabzon (1839 – 1860)
This thesis, on the application of the Tanzimat in the province of Trabzon, investigates the negotiations, conflicts, and compromises between central elites, local notables, and ordinary people. It shows how reforms were implemented in two phases in 1841 and 1847 and how they unfolded following resistance from notables and villagers from 1841 to 1860. The work focuses on what Tan-zimat Reforms meant for local elites and ordinary people, and how they influ-enced power relations in the region. This thesis also shows kinds of burdens imposed on villagers with Tanzimat and how these commoners and dissatisfied local elites defended themselves against the reforms. While most of the primary sources used in this thesis are documents of the Ottoman Archives, reports of consuls and the notes of voyagers are also used.
Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Mehmet Alper tarafından Mayıs 2018'de teslim edilen tezin özeti
“Reform Politikası: Trabzon Eyaleti’nde Tanzimat (1839-1860)”
Tanzimat’ın Trabzon’da uygulanış yıllarını ele alan bu tez, reformların uygulanışı üzerinden merkez elitleri, yerel eşraf ve sıradan insanların arasında yaşanan pazarlık, çatışma ve uzlaşmaları ele almayı amaçlıyor. Bu çalışma, Trabzon Eyaleti’nde uygulanmaya çalışılan reformların yerelden gelen tepki ve direnişlere göre 1841’den 1860lara kadar nasıl şekillendiğini göstermeye çalışıyor. Bu çalışmanın odak noktaları, 1841 ve 1847’de uygulanmaya çalışılan Tanzimat Reformları’nın yerel eşraf ve sıradan insanlar için ne anlama geldiği ve nasıl algılandığı ve reformların bölgedeki etkilerine dayanarak güç ilişkilerine nasıl etki ettiğidir. Bu çalışma ayrıca Tanzimat Reformları’nın eyaletin köylülerine ne tür yeni talepler getirdiğini ve bu sıradan insanların ve yeni düzenden memnun olmayan yerel elitlerin reformlara karşı nasıl savunma yolları izledikleri hakkında geniş bir resim çizmeye çalışmaktadır. Bu tezde kullanılan birincil kaynaklarının çoğunu Başbakanlık Osmanlı Arşivleri belgeleri oluştururken, bunun yanında, yabancı elçilerin raporlarına, gezginlerin notlarına da başvurulmuştur.
This thesis examines the process of Turkey's articulation to neoliberal hegemony via the transformation of the social relations of production and the form of state in its country in the 1980s and 1990s, from a neo- Gramscian perspective. With this purpose, the relations between Turkey and four international financial, military, and political organizations (the IMF, WB, EU, NATO) which played active roles in the neoliberal transformation of Turkey are analyzed. The research concentrates on the areas of material capabilities, legal and institutional transformation, and ideological unity, which are the three categories of force that neo-Gramscians consider necessary for the establishment of hegemonic structure. The subjects of the research are financial and military resource agreements made with the aforementioned organizations, the legal and institutional transformation that emerged as a result of Turkey's relations with these organizations, the ideological unity between these organizations and the elites of the ruling and capitalist classes in Turkey, and the efforts to produce active social consent for neoliberal social relations of production and a neoliberal form of state in Turkey during this period.
Bu tez Türkiye'nin 1980'ler ve 1990'lar boyunca toplumsal üretim ilişkilerinde ve devlet biçiminde gerçekleşen dönüşüm ile uluslararası neoliberal hegemonyaya eklemlenmesi sürecini neo-Gramşiyan bir per-spektiften incelemektedir. Bu amaçla, Türkiye'nin yaşadığı neoliberal dönüşümde etkin rol oynayan dört uluslararası finansal, askeri ve siyasi örgüt (IMF, Dünya Bankası, AB, NATO) ile Türkiye'nin ilişkileri analiz edilmiştir. Araştırma, neo-Gramşiyan yaklaşımın bir hegemonik yapının inşası için gerekli gördüğü üç güç kategorisi olan materyal yeterlilikler, yasal ve kurumsal dönüşüm, ve ideolojik birlik alanlarında yoğun-laştırılmıştır. Bu dönemde yukarıda bahsedilen örgütlerle yapılan finansal ve askeri kaynak anlaşmaları, bu örgütlerle ilişkiler sonucunda gerçekleştirilen yasal ve kurumsal dönüşüm, ve bu örgütler ile Türkiye'nin yönetim ve kapitalist sınıflarının elitleri arasındaki ideolojik uyum, ve neoliberal toplumsal üretim ilişkilerine ve devlet biçimine yönelik toplumsal rıza oluşturma çabaları araştırma konusu edilmiştir.
After World War II, the Union of Soviet Socialist Republics and the Republic of Turkey entered a period of political estrangement. This thesis focuses on the reestablishment of relations between these two countries in the form of trade and economic cooperation in the 1960s. Drawing upon the Cold War context, the thesis initially provides the political background to the rapprochement, and continues to focus on the particular reasons for the types of economic transactions. In the 1960s, the Soviet Government agreed to assist Turkey's industrialization efforts by agreeing to export technology, machinery, equipment for the construction of several industrial plants. This study aims to evaluate the reasons for this unique cooperation between Turkey, a NATO member, and the Eastern Bloc superpower, the Soviet Union with references to primary sources from the Russian State Archive of the Economy. The main hypothesis of this thesis is that the rapprochement between the Soviet Union and Turkey in the 1960s coincides with a period of a rise in multilateralism in international politics within the context of the Cold War. Both the Soviet Union and Turkey were willing to cooperate with members of the opposing block in favor of their own economic interests. Turkey's industrialization efforts in the 1960s re-quired foreign assistance, which was partially met by the Soviet Union's financial and technical assistance. Regardless, Soviet influence over Turkey, along with the scope of Soviet-Turkish economic relations, remained limited due to various reasons.
Dünya Savaşı'ndan sonra, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti diplomatik ve politik olarak ayrışmışlardır. Bu çalışma ise iki ülke arasındaki ilişkilerin 1960'larda ticaret ve ekonomik işbirliği üzerinden yeniden kurulmasını ele almaktadır. Tez, Soğuk Savaş bağlamında iki devlet arasındaki yakınlaşmaya politik bir arka plan sunmakta ve ekonomik iş birliğinin nedenlerine yoğunlaşmaktadır. Belirtilen zaman içinde Sovyet Hükümeti Türkiye'nin sanayileşme çabalarına teknoloji, makine ve donanım ihraç ederek katkıda bulunmuştur. Bu çalışma, Türkiye gibi Batı Blok'una bağlı bir NATO ülkesinin, Doğu Blok'unun süpergücü Sovyetler Birliği'yle giriştiği işbirliğinin sebeplerini Rus Devleti Ekonomi Arşivi'nden elde edilen birincil kaynakların da yardımıyla açıklamaktadır. Bu tez, 1960'lardaki Sovyetler Birliği ve Türkiye arasındaki yakınlaşmanın Soğuk Savaş'ta ülkelerin çok yönlü dış politikaya yöneldiği bir döneme tekabül ettiğini savunmaktadır. Sovyetler Birliği ve Türkiye, kendi ekonomik çıkarları uğruna birbiriyle olan ilişkilerini geliştirmiştir. Bu dönemde Türkiye'nin sanayileşme çabalarına yönelik dış destek ihtiyacı kısmen Sovyetler Birliği tarafından karşılanmıştır. Sovyetler Birliği ise 1967 Teknoloji Transferi Anlaşmasıyla Türkiye'yle olan ticaret hacmini genişletmeyi amaçlamıştır. 1967 Anlaşması, iki ülkenin ekonomik ilişkilerine olumlu katkılarda bulunmuş olmakla beraber iki ülke arasındaki ticaret tezde açıklanan sebeplerden dolayı kısıtlı kalmıştır.
Increased autonomy of individuals to select content in online media has raised serious scholar concerns. It is argued that individuals now could aban-don political news for more entertainment exposure; or they could avoid content countering their ideas, and tend to view more of like-minded messages. While a majority of studies testing such hypothesis have been conducted on American society, the literature on Turkey lacks studies that reveal audiences' motivations in media use, particularly their responses to high polarization. This study focuses on urban and young (18-30 aged) Internet users' per-ception of media and news and their media use habits. The research is based on sixteen semi-structured interviews conducted with young Internet users in Istanbul. The sample included both pro-governmental (Justice and Develop-ment Party or Nationalist Movement Party voters) and oppositional partici-pants (Republican People's Party, Good Party or Peoples' Democratic Party supporters) as well as a generational stratification along Z Generation (18-24 aged) and Y Generation members (25-30 aged). The findings are analyzed in the light of both socio-psychological theories on information exposure and more contemporary debates on polarization, post-truth and generational trends in media use. This research demonstrates that instead of living in echo cham-bers where they increasingly interact with only like-minded messages, individuals can also grow an awareness towards polarization and partisanship in media, and mechanisms to cope with disinformation.
Yeni medyanın sağladığı imkanlara bağlı olarak bireylerin içerik seçebilme özgürlüğünün artması akademik anlamda önemli kaygılara yol açmıştır. Bu bağlamda medya kullanıcılarının siyasi haberleri takip etmeyi bırakarak daha fazla eğlence unsuruna yönelebileceği ya da farklı siyasi görüşlerden fikirlerle etkileşimden uzak durarak daha fazla benzer görüşte kişi ve mesajla etkileşime girebileceği öne sürülmüştür. Bu hipotezleri test eden çalışmaların büyük çoğunluğu Amerikan toplumu üzerine incelemeler yapmış, Türkiye'deki literatür ise medya kullanıcılarının motivasyonlarını ve özellikle kutuplaşma ortamında nasıl hareket ettiğini açıklamakta yetersiz kalmıştır. Bu tez çalışması, genç İnternet kullanıcılarının (18-30 yaş) medya ve haber algısını ve medya kullanım alışkanlıklarını incelemiştir. Araştırma, İstanbul'da yaşayan genç İnternet kullanıcıları ile yapılan on altı yarı yapılandırılmış görüşmeye dayanmaktadır. Örneklem, Cumhur İttifakı (AKP veya MHP seçmenleri) ve muhalefet partilerine (CHP, İYİP veya HDP) oy veren görüşmecilerin yanısıra, Z Jenerasyonu (18-24 yaş) ve Y Jenerasyonu (25-30 yaş) üyesi katılımcılardan oluşmaktadır. Bulgular, hem bilgiyle etkileşimi inceleyen sosyal psikoloji teorileri hem de daha güncel olan polarizasyon, gerçek ötesi ve medya kullanımında jenerasyonel eğilimler tartışmaları ışığında analiz edilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre sadece benzer görüşte kişilerle etkileşimin olduğu yankı odalarında yaşamak yerine, bireyler medya-da polarizasyon ve partizan tutumlara karşı bir farkındalık geliştirerek, dezenformasyonla başa çıkma yöntemleri de geliştirebilmektedir.
Today, our world lives through a new political process. Some political decisions and implementations are obviously results and products of a state of exception. The exception derived from internal or external causes creates a mechanism of state of emergency to handle with the causes. The state of emergency is the most important and visible legal version of the state of exception. In this study, the state of emergency will not be handled as only a legal term but also a method/mechanism of crisis management. Therefore, this thesis will show its two types: de jure and de facto and how the state of emergency (with two types) affect the economy in the hand of executive branches as well as its relationship with the legal order. The research will not only deal with the term of the state of exception and the state of emergency theoretically but also reveal their projections in practice. For this purpose, the study will have the Turkish state of emergency (2016-2018) as the main case and will resort to the EU Debt Crisis (2009-2013) and the French state of emergency (2015-2017) as supporting and explanatory examples. It will show how the sovereigns (governments, presidents or administra-tions) employ the state of emergency to control, direct and discipline the national or regional economy. While indicating that, it will note that the current legal and institutional order will be determinant for the manoeuvre of the sovereigns.
Bugün dünyamız yeni bir siyasi süreçten geçiyor. Bazı politik karar ve uygulamalar açıkça istisnai durumun ürün ve sonucudur. İç veya dış sebepler sonucu oluşan istisna bu sebepleri yok etmek için de olağanüstü hâl (OHAL) mekanizmasını oluşturur. OHAL istisnai halin hem en önemli hem de en görünür yasal versiyonudur. Bu çalışmada OHAL yalnızca bir hukuki kavram olarak değil, bir kriz yönetim biçimi olarak alınacak. Dolayısıyla bu tez OHAL'in iki türünü de ortaya koyacak: de jure (hukuki) ve de facto (fiili); bununla beraber OHAL'in (bu çeşitleriyle) yürütme erkinin elinde ekonomiyi nasıl etkilediğini onun yasal yapıyla olan ilişkisiyle beraber gösterecek. Bu araştırma yalnızca istisnai hal ve OHAL kavramlarını teorik çerçevede tartışmakla kalmayacak, onların pratikteki izdüşümlerine de değinecek. Bu amaçla, çalışma Türkiye'deki OHAL'i (2016-2018) ana durum olarak gösterecek ve AB Borç Krizi'ne (2009-2013) ve Fransa'daki OHAL'e (2015-2017) destekleyi ve açıklayıcı örnekler olarak başvuracak. Bu çalışma egemen kuvvetlerin (hükümetler, başkanlar ve yönetimler) olağanüstü hali kullanarak ulusal ve bölgesel ekonomileri nasıl kontrol ettiği, yönlendirdiği ve disiplin altında tuttuğunu gösterecek. Bunu yaparken, yasal ve kurumsal düzenin egemenlerin hareket kabiliyetlerini belirleyici unsur olduğunu da gösterecek.
The Ottoman past of Turkey has always been a source of nostalgia in Turkish political history. In contemporary Turkey, the use of the Otto-man past goes beyond nostalgia and has become the central feature of neo-Ottomanism. As an ideology of adopting Turkey's political and cul-tural Ottoman legacy, the concept of neo-Ottomanism was first used during the Turgut Özal period and has been revived under the rule of the Justice and Development Party (AKP). The objective of this research is to find out the characteristics of contemporary neo-Ottomanism. A television series about the father of the founder of the Ottoman Empire, "Diriliş Ertuğrul", is analyzed in pursuit of this objective. Because the series is aired on a television channel of the state-owned Turkish Radio and Television Corporation (TRT) and is explicitly endorsed by the political elite, it represents neo-Ottomanism as a political ideology. As a result of the analysis of contemporary mass media in Turkey, it can be said that neo-Ottomanism which is represented in "Diriliş Er-tuğrul", imagines a morally superior Turkish-Islamic nation and regards Turkey as a great power that protects the Islamic World.
Türkiye siyasi tarihinde Osmanlı geçmişi her zaman bir nostalji kaynağı oldu. Günümüz Türkiye'sindeyse, Osmanlı geçmişinin kullanılması nos-taljinin ötesine geçti ve yeni-Osmanlıcılık'ın önemli bir özelliği haline geldi. Türkiye'nin kendi Osmanlı geçmişini siyasi ve kültürel anlamda sahiplenmesi gerektiğini savunan bir ideoloji olarak yeni-Osmanlıcılık kavramı ilk kez Turgut Özal döneminde kullanıldı ve AKP döneminde yeniden canlandı. Bu çalışmanın amacı günümüzdeki yeni-Osmanlıcılık'ın özelliklerini bulmaktır. Bu amaç için, Osmanlı İmparatorluğu'nun kurucusunun ba-basını anlatan "Diriliş Ertuğrul" isimli dizi incelendi. Dizi devlete ait televizyon kanalı TRT'de yayınlandığı ve siyasi elitlerin açık desteğini aldığı için, bir siyasi ideoloji olarak yeni-Osmanlıcılık'ı yansıttığı söylenebilir. Günümüz Türkiye kitle medyasının analizinin bir sonucu olarak, "Diriliş Ertuğrul"'un temsil ettiği yeni-Osmanlıcılık'ın ahlaki olarak diğerlerinden üstün bir Türk-İslam milleti tahayyül ettiği ve Türkiye'yi İslam Dünyasını koruyan bir büyük güç olarak gördüğü söylenebilir.
This thesis analyzes the intersectionality of labor, forced migration, gender, racism and violence, and how these intersections have an impact on the labor processes of the Syrian women living in suburban neigh-borhoods of Antep. It examines the everyday life intersectionality of the economic, social, political, cultural and class dynamic processes and structures in which the Syrian women are embedded, and how those processes are articulated with each other, by focusing on the daily labor processes of Syrian women involving in the informal home-based piecework labor market of Antep. With articulation of women into the labor market- in addition to domestic works like childcare, elderly care, domestic labor and so on which the current gender regime imposes on women- the burden of women has increased. In cases where husbands or males in the household work intensely, the women take the responsibility of outside work such as grocery shopping, medical visits, paying bills and so on which makes them invisible in urban life- unable to enter a certain kinds of public spheres- and visible in some certain spheres like the hospital. This research also reveals that racism, social oppression and violence against women in the name of honor has in-creased. As all these processes push the women into the home, this thesis aims at making visible the women subjectivities and agencies against the approaches and methods in a struggle for defining the Syrian women as "victim" and "suffering". Being inside emerges as one of the tactics of Syrian lower-class women who are formally recognized under temporary protection status but live the refugee experience, to protect themselves and survive.
Bu tez çalışması; emek, zorunlu göç, toplumsal cinsiyet, ırkçılık ve şiddetin kesişimselliğini ve bu kesişimselliklerin Antep'in varoş mahallelerinde yaşayan Suriyeli kadınların emek süreçlerine etkilerini analiz etmektedir. Antep'in ev içi parça başı kayıt dışı emek piyasasına dahil olan Suriyeli kadınların günlük hayatlarındaki emek süreçlerine odaklanarak, kadınların içinde bulunduğu ekonomik, toplumsal, siyasal, kültürel ve sınıfsal dinamik süreç ve yapıların günlük hayat akışındaki kesişimselliğini ve birbirlerine nasıl eklemlendiğini ortaya koymaktadır. Emek piyasalarına eklemlenme ile- mevcut toplumsal cinsiyet rejiminin kadına yüklemiş olduğu çocuk, yaşlı, ev içi emeğe ek olarak- kadınlar üzerindeki yük kat ve kat artmıştır. Eşleri ya da hanedeki erkeklerin yoğun çalışması durumunda, kadınlara bir de alışveriş, hastane işleri, fatura yatırma gibi bazı ev dışı işleri de eklenmektedir. Bu; onların, kentte görünmez olmaları ve belli kamusal alanlara girememelerine ama aynı anda hastane gibi bazı belli başlı alanlarda da görünüyor olmalarına sebep olmaktadır. Bu çalışma, diğer bir taraftan da namus üzerinden kadınlar üzerindeki toplumsal baskı, şiddet ve ırkçılığın arttığını ortaya koymaktadır. Tüm bu süreçlerin kadınları ev içine itme gücü olduğu gibi, onları "kurban", müzmin "mağdur" sıfatlarıyla anlamaya çalışan yaklaşım ve yöntemlere karşı kadınların öznelliklerini ve failliklerini de görünür kılmaktadır. Ev içinde olma, geçici koruma altında tanımlanan fakat mülteci deneyimine sahip Suriyeli alt sınıf kadınların kendilerini koruma ve hayatta kalma taktiklerinden biri olarak ortaya çıkmaktadır.
In Turkey, as elsewhere, statistics indicate a significant increase in household indebtedness since the beginning of the 2000s. This thesis focuses on experiences of indebtedness among a specific group, young white-collar workers, and is based on qualitative interviews conducted with twenty-one white-collar workers living and working in Istanbul. The study builds on and contributes to two strands of literature on indebtedness: the studies focusing on subjectivity and indebtedness and the studies examining the meanings associated with indebtedness. This thesis firstly argues that indebtedness is perceived as something that is needed to be justified and morally evaluated. It explores how debtors justify their indebtedness to deal with the shame, guilt and negative stigma concerning their indebtedness. It shows that the indebted narrate their experience of indebtedness over some binaries -reasonable debt vs. unreasonable debt and responsible debtor vs. irresponsible debtor- and justify their indebtedness by identifying themselves as responsible debtors who engage with reasonable debts. Secondly, the study argues that indebtedness is experienced around multiple and ambivalent feelings and meanings that go beyond shame and guilt which is much underlined in the literature. Several themes emerge around these multiple meanings attached to debt including, debt as a normal experience of life, debt as a burden, debt as a means of relief and happiness.
İstatistikler, Türkiye'de, başka yerlerde olduğu gibi, hane halkı borçluluğunda 2000lerin başından itibaren kayda değer bir artış olduğunu işaret eder. Bu tez belirli bir grubun -genç beyaz yakalı çalışanlar- borçluluk deneyimlerine odaklanır ve İstanbul'da yaşayan ve çalışan yirmi bir beyaz yakalı çalışanla gerçekleştirilmiş nitel görüşmelere dayanır. Bu çalışma, öznellik ve borçluluğa odaklanan çalışmalar ve borçlulukla ilişkili anlamları inceleyen çalışmalar olmak üzere borçluluğa ilişkin iki literatüre dayanır ve bu literatürlere katkıda bulunur. Bu tez, ilk olarak, borçluluğun haklı gösterilmesi gereken ve ahlaki olarak değerlendirilen bir şey olarak algılandığını savunur. Borçluların utanç, suçluluk ve negatif damgalama ile başa çıkmak için borçluluklarını nasıl haklı gösterdiklerini araştırır. Borçluların borçluluk deneyimlerini makul borç-makul olmayan borç ve sorumluluk sahibi borçlu-sorumsuz borçlu ikilikleri üzerinden aktardıklarını ve borçluluklarını kendilerini makul borçları olan sorumluluk sahibi borçlular olarak tanımlayarak haklı gösterdiklerini gösterir. Bu çalışma ikinci olarak, borçluluğun literatürde çoğunlukla vurgulan utanç ve suçluluk duygularının ötesine geçerek çoklu ve ikircikli hisler ve anlamlar etrafında deneyimlendiğini savunur. Borçla ilişkilendirilen bu çoklu anlamlar etrafında normal bir deneyim olarak borç, bir yük olarak borç, rahatlama aracı olarak borç ve mutluluk aracı olarak borç temalarının dahil olduğu bir-takım temalar ortaya çıkar.
This thesis examines the experiences of local women of Cerattepe, a district of Artvin, who participate in antimining resistance in the region. As a means of exploring the relationship between women and nature, this thesis intervenes in the debates about women's closeness to nature, and the explanations that the controversial theory of ecofeminism brings to this relation are discussed. The research explains how women's roles within society were affected by the environmental protests in Cerattepe and whether agency issues within this group were influenced by their active participation in the protests. I demonstrate that environmental activism plays a central role in the development of female protestors' self-efficacy as agents in the movement. The antimining resistance in Cerattepe and women's roles in the incident is analyzed based on field research, consisting of thirteen semi-structured interviews and participant observation. Although the thesis finds little evidence that women's participation in the resistance totally transformed patriarchal relations in their respective communities, their increasing self-confidence and self-efficacy turned them into agents or subjects of the incident as well as into executors of decisions within the movement. This level of agency - or "partial agency"- of local women from Cerattepe contributes to theorization of them as the "actresses" of the movement. In this regard, the contribution of this thesis is its use of the Cerattepe movement as a case to analyze the influence of environmental activism on women's agency.
Bu tez, Cerattepe'de; Artvin ilinin bir ilçesi; maden karşıtı eylemlere katılan yerel kadınların deneyimlerini incelemektedir. Kadın-doğa ilişkisini araştırabilmek amacı ile bu tez kadının doğa ile olan yakınlığını ele alan tartışmalara katılmakta ve ihtilaflı bir teori olan ekofeminizmin bu ilişkiye getirdiği açıklamaları tartışmaktadır. Bu araştırma, kadınların toplum içindeki rollerinin Cerattepe'de gerçekleşen çevresel eylemlerden nasıl etkilendiğini ve kadınların; eğer varsa; faillik durumlarının harekete aktif katılımlarından etkilenip etkilenmediğini açıklamaktadır. Çevresel aktivizmin, hareketin failleri olan eylemci kadınların öz yeterliliklerinin gelişimini üzerinde merkezi bir rol oynadığını göstermekteyim. Cerattepe'deki maden karşıtı direniş ve kadınların bu direnişteki rolü 13 röportaj ve katılımcı gözlemden oluşan bir saha araştırması ile analiz edilmektedir. Bu tez, kadınların Cerattepe eylemlerine katılmalarının bölge halkları içerisindeki patriyarkal ilişkileri tamamen dönüştürdüğüne dair az kanıt bulsa da; kadınların artan özgüveni ve öz yeterliliklerinin onları bu hareketin failleri yada özneleri haline getirdiği ve onları hareket içerisinde kararları alanlar haline dönüştürmüş olduklarını göstermektedir. Cerattepe'deki yerel kadınların elde ettikleri bu faillik seviyesi yada "kısmi faillik", onları hareketin "aktrisleri" olarak kabul eden teorileştirmemi desteklemektedir. Bu bağlamda, Cerattepe hareketinin çevresel aktivizmin kadınların faillikleri üzerindeki etkisini analiz etmek için bir vaka olarak kullanılması, bu tezin literatüre katkısı olarak kabul edilebilir.
This thesis investigates the transformations in the realm of social housing in Turkey in the AKP era. Using the theoretical framework provided by critical urban geographers, which asserts that neoliberalization processes include both commodifying and marketizinig and context-specific properties, it sets to decipher the properties of neoliberalization of social housing in Turkey. It finds that the transformations in the realm of social housing in the AKP era include the demise of the housing cooperatives and gecekondus, and the rise of urban transformation projects in the gecekondu areas on the one hand, and the initiation of the social housing program of TOKİ on the other. While investigating these transformations, it finds three properties of neoliberalization of social housing in Turkey, namely commodification and marketization, increasing power and capabilities of the state and redistribution. Finally, it traces the manifestations of these three properties of neoliberalization of social housing in the largest social housing project of TOKİ, namely Kayaşehir.
Bu tez çalışması, Türkiye'de AKP döneminde sosyal konut alanında yaşanan dönüşümleri incelemektedir. Eleştirel kent coğrafyacılarının sağladığı ve neoliberalleşme süreçlerinin hem metalaştıran ve piyasalaştıran, hem de bağlama özgü özellikler taşıdığını ortaya koyan teorik çerçeveyi kullanan bu çalışma, Türkiye'de sosyal konut alanının neoliberalleşme sürecinin özelliklerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma, AKP döneminde sosyal konut alanında yaşanan dönüşümlerin bir yandan konut kooperatifleri ve gecekondu tipi konut biçiminin düşüşünü ve gecekondu alanlarında ortaya çıkan kentsel dönüşüm projelerini, diğer yandan da TOKİ'nin sosyal konut programının ortaya çıkışını içerdiğini ortaya koymaktadır. Bu dönüşümleri incelerken, çalışma Türkiye'de sosyal konut alanının neoliberalleşme sürecinin metalaşma ve piyasalaşma, devletin artan gücü ve kabiliyetleri ve yeniden dağıtım şeklinde üç özelliği olduğunu ortaya koymaktadır. Son olarak, bu çalışmada, sosyal konut alanının neoliberalleşmesinin bu üç özelliğinin, TOKİ'nin en büyük sosyal konut projesi olan Kayaşehir'de kendini gösterme biçimleri incelenmektedir.
Kuzguncuk is a small, popular village in Istanbul near the Bosphorus. According to most official and unofficial written and oral documents, Kuzguncuk was a village of mostly Jews, Greeks, and Armenians rather than Muslim Turks up until the mid-twentieth century. In other words, the neighborhood is usually described by residents and in local and official discourses as a village of peace, harmony, and tolerance. Kuzguncuk's non-Muslim population started to decrease following the Turkification and homogenization practices of the Turkish nation-state such as Turkifying street names (the 1930s), a capital tax (1942), 6-7 September pogrom (1955), the deportation of Greek (1964), and the military operation in Cyprus (1974). Most of the Greeks and Jews were forcibly or voluntarily migrated to Greece and Israel. Specifically, the events of 6-7 September directly damaged Kuzguncuk's non-Muslims because looters attacked several non-Muslim houses and shops. Unfor-tunately, recent statistics reveal that the current non-Muslim popula-tion of Kuzguncuk is only 1 percent of the total population of the village. Kuzguncuk lost its multicultural characteristic though Muslim Kuzgun-cuk residents hold up the multiethnic characteristic of the village in their nostalgic discourses. The general objective of this research is to unpack the historical facts of the Turkish Republic's homogenization and Turkification practices via an analysis of the case of Kuzguncuk. In other words, this study is a memory work of one of the well-known villages of Istanbul.
Kuzguncuk, İstanbul'un Boğaziçi kıyısında popüler ve küçük bir semttir. Resmi/resmi olmayan yazılı ve sözlü belgelere göre, Kuzguncuk 20. yüzyılın ortalarına kadar çoğunlukla Müslüman nüfustan ziyade Muse-viler, Rumlar ve Ermenilerin ikamet ettiğini bir bölgedir. Mahalle sakin-leri tarafından genellikle bu semti tanımlamada; barış, harmoni ve hoşgörü ifadeleri kullanılır. Kuzguncuk'un yüksek gayrimüslim nüfusu, sokak isimlerinin Türkleştirilmesi, (1930'lar), Varlık Vergisi (1942), 6-7 Eylül Olayları (1955), Zorunlu Rum Sürgünü (1964) ve Kıbrıs Askeri Operasyonu (1974) gibi uygulamarla zarar görmüştür. Dolayısıyla, Rumların ve Musevilerin çoğu, zorla veya gönüllü olarak Yunanistan'a ve İsrail'e göç etmiştir. Özellikle, 6-7 Eylül olayları sırasında yağmacılar sahipleri gayri-Müslim olan birçok eve ve dükkana saldırdığı için Kuzguncuk gayri-Müslimlerine doğrudan zarar verilmiştir. Ne yazık ki, son istatistikler Kuzguncuk'un gayri-Müslim nüfusunun semtin toplam nüfusunun yalnızca %1'ini oluşturduğunu belirtmektedir. Kuzguncuk çok kültürlü bir özelliğini kaybetmiştir. Fakat, Müslüman Kuzguncuk sakinleri söylemlerinde köyün çok kültürlü yapısını nostalji olarak sürdürmeye devam etmektedirler. Araştırmanın genel amacı, Türkiye Cumhuriyeti'nin homojenleşmesi ve Türkleştirme pratiklerinin tarihsel gerçeklerini Kuzguncuk örneğini analiz ederek çözmektir. Başka bir deyişle bu çalışma, İstanbul'daki tanınmış köylerden birinin hafıza çalışmaları olacaktır.
This thesis deals with the influence of the Jadid movement of the Volga Tatars in the formation of the Ottoman protectionist economic thought. It analyzes the subjects of the economic and cultural history of the Volga Tatars, their intellectual approach to the economic issues shaped around the Jadid movement under the effects of the Russian modernization in the second half of the nineteenth century, and its influence on the development of the Ottoman protectionist economic thought through a Jadidist Volga Tatar intellectual named Akyiğitzade Musa who migrated to the Ottoman Empire in the 1880s. The thesis is consisted of 3 chapters, and in the first chapter, the development of the Jadidist approach to the economic issues is analyzed with the factors which contributed to its development. In the second chapter, the moderniza-tion of the Ottoman economic thought is reviewed until the development of the Ottoman protectionism with the contribution of Akyiğitzade Musa who migrated to the Ottoman Empire when there was a hea-ted debate between the supporters of free trade and protectionism. In the last chapter, the contribution of Akyiğitzade Musa to the Ottoman protectionist thought is examined in the lights of these two chapters.
Bu tez, Volga Tatarlarının Cedid hareketinin Osmanlı korumacı iktisadi fikirlerinin oluşması üzerindeki etkisini ele almaktadır. Tez, Volga Tatarlarının ekonomik ve kültürel tarihi ekseninde, 19. yüzyılın ikinci yarısında şekillenen Cedid hareketinin iktisadi meselelere entelektüel yaklaşımlarını ve bu etkenlerin Osmanlı korumacı politikalarının gelişimi üzerindeki etkisini, 1880'lerde Osmanlı İmparatorluğu'na göç etmiş Cedidçi bir Volga Tatar aydını olan Akyiğitzade Musa üzerinden analiz etmektedir. Üç bölümden oluşan bu tezin ilk bölümünde, Cedid hareketinin iktisadi meselelere yaklaşımı, bu yaklaşımın gelişimine katkı sağlayan faktörler ile birlikte analiz edilmektedir. İkinci bölümünde ise Cedidçi aydın Akyiğitzade Musa'nın katkılarıyla Osmanlı iktisadi korumacılığının gelişimine kadar olan iktisadi fikirlerin modernleşmesi süreci incelenmektedir. Son bölümde ise bu iki bölümün ışığında Akyiğitzade Musa'nın Osmanlı korumacı fikirlerine katkılarından bahsedilmektedir.
This study aims to explore how a group of Muslim and Christian women of Mersin remember and narrate their life experiences in relation to modernity, the Republican reforms and the intercommunal relations between the Muslims and Christians in Mersin. Through the oral history method, the narratives of these 'ordinary' middle class Mersinli women are scrutinized on: 1) how these women remember and narrate the Republican reforms and modernity; 2) how they perceive their hometown Mersin and construct a nostalgic understanding of modernity in the face of recent demographic changes and 3) how they perceive the intercommunal relations between the Muslims and Christians of Mersin. In-terviewees' strong affiliation with the local identity of being Mersinli is evaluated in the framework of the nostalgia they cultivate for the past. The narratives regarding the intercommunal relations and marriages between the Muslim and Christian communities in Mersin, are examined in order to reveal the experience of living in one of the very few cosmopolitan and multi-religious cities of Turkey. A particular focus on the narratives of the Christian women aims to unravel their experiences about being a member of an ethno-religious minority in Mersin, and overall in Turkey.
Bu çalışma, Mersinli bir grup Müslüman ve Hristiyan kadının anlatılarını, modernlik, Cumhuriyet reformları ve Mersin'deki Müslüman ve Hristiyan toplulukları arasındaki ilişkiler üzerinden incelemektedir. Sözlü tarih yöntemi aracılığıyla, bu 'sıradan' ve orta sınıf Mersinli kadınların anlatıları; 1)modernlik ve Cumhuriyet reformlarını nasıl hatırladıkları ve algıladıkları, 2) memleketleri Mersin ve Mersin'in son yıllarda geçirdiği sosyal ve demografik değişimler üzerinden kurguladıkları nostaljik bağlam ve 3)Mersin'deki Müslüman ve Hristiyan toplulukları arasındaki ilişkileri nasıl algıladıkları yönünden ele alınacaktır. Bu çalışma, modernlik ve Cumhuriyet reformlarının, görüşmecilerin Mersin'de kadın olma deneyimi üzerindeki etkisini inceleyecektir. Görüşmeci kadınların yerel kimliklerine ve Mersinli olmaya atfettikleri önem, geçmişe ve geçmişteki Mersin'e duydukları yoğun nostalji üzerinden araştırılacaktır. Mersin'deki Müslümanlar ve Hristiyanlar arasında gerçekleşen karma evlilikler, görüşmecilerin anlatıları üzerinden incelenecektir. Mersin'deki Müslüman ve Hristiyan toplulukları arasındaki ilişkiler, günümüzde Türkiye'de hala kozmopolit ve çok-dinli bir nüfus barındıran çok az sayıda şehirden biri olan Mersin'de yaşama deneyimini anlamak açısından araştırılacaktır. Hristiyan kadın görüşmecilerin anlatıları üzerine ayrıca eğilerek onların Mersin'de ve genel olarak Türkiye'de 'azınlık' olma deneyimi ile ilgili algıları araştırılacaktır.
The historical development of Turkish museology after 1980 will be re-searched in this thesis. The changes that happened before and after 1980 will be examined. The legal arrangements made after 1980 constitute the turning point for Turkey's museology. Law no. 2863 Code of Protection of Cultural and Natural Properties marks a drastic change in Turkish museology. "Regulation on Private Muse-ums and Their Auditing", published in the Official Gazette (no. 18289, 22 January 1984) allowed for the establishment of private museums. The number and variety of private museums has in-creased considerably since 1980. In 2000, the development of modern museology has brought new museum practices that are open to scientific applications and research. The architectural structures of the museums, exhibition aspects, and technology and management models have changed. After 2010, the number of the city, science, and university museums has increased. In addition, international exhibitions and museum awards that came with the membership to international organizations have created new sources for the change in the museum culture. With advancing technology, the mu-seum exhibition and presentation techniques have become more visitor-oriented. The use of touch screens, simulators, robots and, holograms in the exhibition areas have supported the modern new museology. The number of digital, mobile, and visual museums has increased rapidly. The increasing interest in the muse-ology in the culture industry and creative industries has led to a change in per-ception in the society. However, this has caused a lot of controver-sies about the sustainability of the development of the museums in Turkey. This thesis tries to contribute to the ongoing discussions.
1980 yılından sonra Türk müzeciliğinin gelişim tarihi bu tezde araştırılacaktır. 1980 yılı öncesi ve 1980 sonrası geçirdiği değişim tanımlanacaktır.1980 yılı sonrası yapılan yasal düzenlemeler ülkemiz müzeciliğinin dönüm noktasıdır. 2863 sayılı "Kültür Ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu" Türk müzelerinin değişiminin dönüm noktasıdır. 22.01.1984 tarihli 18289 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan "Özel Müzeler ve Denetimleri Hakkında Yönetmelik" ile özel müzelerini kurulmasına imkan yaratmıştır. 1980 sonrasında özel müzelerini sayısının ve çeşidinin önemli ölçüde arttığı görülmektedir. 2000 yılında Modern müzecilik çalışmalarının gelişimi, bilimsel açıdan destekli uygulamalara ve araştırmalara açık olan yeni müze pratikleri getirmiştir. Müzelerin mimari yapıları, sergileme özellikleri, kullanılan teknoloji ve yönetim yapıları değişmiştir. 2010 yılından sonra Türkiye'de kent, bilim ve üniversite müzelerinin sayısı artmıştır. Ayrıca uluslararası kuruluşlara üyelikle, uluslararası sergiler ve müze ödülleri, müze kültüründeki değişimine de kaynak yaratmıştır. Gelişen teknoloji ile müze sergi ve sunum tekniklerinin gelişimi, ziyaretçi odaklı olmuştur. Sergi alanlarında dokunmatik ekranların, simülatörlerin, robotların ve hologramların kullanılması, modern yeni müzecilik çalışmalarına destek vermiştir. Dijital, mobil ve görsel müzelerin sayısı hızla artmıştır. Kültür endüstrisi ve yaratıcı sektörlerdeki müzecilik çalışmalarının önemine olan ilgi, toplumda algı değişimine yol açmıştır. Bu durum Türkiye'deki hızla gelişen müzelerin sürdürülebilirliği hakkında bir çok tartışmaya da yol açmıştır. Bu tez bu tartışmalara katkıda bulunmak amacıyla yazılmıştır.
This study is about the transformation of the Beyoğlu Muslim Cemetery in 19th century. It draws on first and second-hand sources to examine the dynamics of the 19th century Istanbul which reshaped the city, changed the spatialization of death and leaded the transformation of the cemetery. Moreover, the study reveals the spatialization of two influential discourses; beautification and sanitation. Based on archival material, the study describes the urban fabric, the institutional change and different responses with the help of visual data. Although the transformation of cemeteries was a common practice in 19th century urbanism, not only in Istanbul, but also in other Ottoman and European cities, the change in spatialization of death and the transformation of cemeteries are generally overlooked topics in the historiography of the city. Thus, most goal of the study is to comprehensively document the multi-layered historical data and to assert cemeteries' significant role in spatial practices.
Bu çalışma 19. Yüzyılda Beyoğlu Müslüman Mezarlığı'nın dönüşümünü konu etmektedir. 19. yüzyılın, mezarlığın dönüşümünü tetikleyen, kenti yeniden şekillendiren ve ölüm mekansallığını değiştiren dinamikleri, birincil ve ikincil kaynaklardan yararlanılarak incelenmektedir. Bunun yanısıra çalışma, 19. yüzyıl kentleşmesinde belirleyici iki söylemin; güzelleştirme ve sıhhileştirme, mezarlık alanı dönüşümünde mekansallaşmasını ortaya koymaktadır. Çalışma, arşiv belgelerine dayanarak dönemin kent dokusunu, kurumsal dönüşümü ve bu dönüşümle içkinleşen farklı tepkileri, görsel malzemenin de yardımıyla incelemektedir. 19. yüzyıl şehircilik pratiğinde mezarlık alanlarının dönüştürülmesi İstanbul'la sınırlı olmayan, tüm Osmanlı ve Avrupa'da denenen yaygın bir pratiktir. Yine de bu pratik Osmanlı kent tarihi literatüründe hakettiği yeri bulamamıştır. Bu nedenle, çalışmanın öncelikli hedefi konu hakkındaki çok katmanlı arşiv malzemesini okuyucuya sunmak ve böylelikle kentleşme pratiklerinde mezarlık alanlarının tarihsel rolünü ortaya koyabilmektir.
This work treats the background of the decision to implement the First Five-Year Industrial Plan in Turkey in 1934. The originality of the research relies on its perspective focusing on foreign policy, in a way that has generally been underestimated in most of the academic works on the subject matter. While arguing that Turkish industrialization of the 1930s was carried out despite the West, this research also shows that the conjunctural rapprochement between Turkey and the Soviet Union did not last long. After a general presentation of developmentalist ideas in Turkish political tradition and related practices in economy, a large section is dedicated to the contemporary discussions in a world staggered by the Depression of 1929. Findings show how remedies that Western experts had drawn for Turkish economic development concentrated solely on agricultural production and financial reforms. The Soviet Union appeared in this context as an ally in diplomacy with a bold anti-imperialist discourse and a viable assistant in economy with her model of five-year plans. Thus, there developed a deep collaboration between the revolutionary governments in Ankara and Moscow. However, as World War II approached, priorities began to change rapidly, which had dramatic effects on the existing collaboration in economy. An essential part of the thesis is reserved for explaining the story of Turkish industrialization of the 1930s in relation with Ankara's foreign policy.
Bu çalışma Türkiye'nin 1934 tarihli Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nı uygulamaya koyma kararının arka planını ele alıyor. Araştırmanın özgünlüğü, bu konuda daha önce hazırlanan akademik çalışmaların genellikle üstünde durmayı seçmediği dış politika odaklı bakış açısında yatıyor. Türkiye'nin 1930'lardaki sanayileşme hareketinin Batı'ya rağmen gerçekleştirildiğini öne süren bu araştırma, aynı zamanda Türkiye'yle Sovyetler Birliği arasındaki dönemsel yakınlaşmanın uzun sürmediğini de ortaya koyuyor. Türk siyasal geleneğindeki kalkınmacı düşüncelerin ve ilgili iktisadi uygulamaların genel bir sunumunun ardından, 1929 Bunalımı'nın sarstığı dünyada yapılan çağdaş tartışmalara büyük bir yer ayrılıyor. Buluntular Türkiye'nin iktisadi kalkınması için Batılı uzmanlarca çizilen reçetelerin nasıl da yalnızca tarımsal üretime ve mali düzenlemelere yoğunlaştığını gösteriyor. Bu bağlamda Sovyetler Birliği baskın anti-emperyalist söylemiyle diplomaside bir müttefik, beş yıllık plan modeliyle de ekonomide güvenilir bir yardımcı olarak belirmişti. Ankara ve Moskova'daki devrimci hükümetlerin arasındaki derin işbirliği tam da böyle başlamıştı. Buna karşın, İkinci Dünya Savaşı yaklaştıkça hızla değişmeye başlayan öncelikler ekonomik işbirliğini de fazlasıyla etkiledi. Tezin önemli bir bölümü Türkiye'nin 1930'lardaki sanayileşme öyküsünü Ankara'nın dış politikadaki tercihleriyle açıklama amacını yansıtıyor.
This thesis investigates halı saha as one of the main spaces where homosocialization among heteromasculine men takes place in the urban context of İstanbul. It specifically focuses on young men with urban, secular and middle-class backgrounds, and explores the general patterns and main dynamics in their relations with each other on and through halı sahas in their social milieu. It regards halı saha as a masculinized and heterosexualized space where these relations are crystallized in certain forms and where particular subjectivities are constituted and performed. It argues that homosocial relations of men, in general, are based on two essential dynamics: competition and bonding. In these relations, a strategical way to balance the simultaneous and seemingly conflicting co-existence of competition and bonding is the practice of teasing which, both requires rivalry and intimacy and prevents unwanted consequences of too much rivalry and too much intimacy. In the meantime, the thesis describes and analyzes the mainstream halı saha football on the basis of four important elements in the halı saha football – organization, squads, jerseys and goalkeeping – which are presented as processes where relations of power, rivalry and cooperation become more visible. Before discussing these dynamics and processes through autoethnographic data, halı sahas are sociologically contextualized, a theoretical and conceptual framework for the understanding of men and masculinities is presented, and the dimension of gender in sports and football is examined. The thesis ultimately questions the possibility and political significance of a more equal and inclusive halı saha football.
Bu tez, İstanbul'un kentsel bağlamında heteromaskülen erkekler arasında gerçekleşen homososyalleşmenin önemli mekânlarından birisi olan halı sahayı inceliyor. Odak noktası, kentli, seküler ve orta sınıftan genç erkekler ve bu erkekler arasında kendi sosyal alanlarındaki halı sahalar dolayımıyla kurulan ilişkilerin genel tezahürleri ve temel dinamikleri. Tez, halı sahayı, bu ilişkilerin belirli formlar halinde görünür olduğu, aynı zamanda da belli başlı öznelliklerin kurulduğu ve icra edildiği maskülenleştirilmiş ve heteroseksüelleştirilmiş bir mekân olarak ele alıyor. Tezin iddiası, erkekler arasındaki homososyal ilişkilerde genel olarak iki temel dinamiğin olduğu: rekabet ve bağlılık. Bu ilişkilerde rekabet ve bağlılığın eş zamanlı ve çatışmalı birlikteliğini dengeleyerek mümkün kılan stratejik bir yöntemse (şaka yoluyla) kızdırma edimi. Kızdırma, bir yandan yarışmayı ve yakınlığı gerekli kılarken, diğer yandan aşırı yarışmanın ve aşırı yakınlığın doğurabileceği istenmeyen sonuçları da engelliyor. Ayrıca, tez, halı saha futbolunu dört temel unsur üzerinden betimliyor ve analiz ediyor: organizasyon, kadrolar, formalar ve kalecilik. Bu unsurlar, iktidar, rekabet ve iş birliği ilişkilerinin halı sahada görünür olduğu noktalar olarak sunuluyor. Tüm bu dinamikleri ve süreçleri otoetnografik veriler aracılığıyla tartışmak için öncelikli olarak halı saha sosyolojik bir bağlama oturtuluyor, erkeklerin ve erkekliklerin ele alınmasına dair teorik ve kavramsal bir çerçeve sunuluyor ve genel olarak sporun, özel olarak da futbolun toplumsal cinsiyet boyutu tartışmaya açılıyor. Nihai olarak, daha kapsayıcı ve eşitlikçi bir halı saha futbolunun ihtimali ve politik anlamı sorgulanıyor.
This thesis investigates four taxes, which are the General Consumption Tax that was enacted in 1926 and three different Transaction Taxes that were enacted in 1927, 1931 and 1934; in addition, it focuses on the creation processes of these taxes and the negotiation between tax-payers and governments. In the existed structure of taxation after the abolition of the Âşar, tithe tax in 1925, these four taxes, which had vital share in the all tax revenues, constitutes the main headlines of this the-sis and negotiations during creation processes of every single tax be-tween taxpayers and taxpayers' organizations such as chambers of commerce and industry unions and governments are examined. Also, the study investigates how taxpayers reacted against taxes; how they criticized the tax and which arguments were used; and which methods were developed in order to negotiate. Main sources of this thesis are necessary reasons texts, law texts and reports and documents that are written by chambers of commerce.
Bu tez 1926 yılında ihdas edilmiş olan Umumî İstahlâk Vergisi ve 1927, 1931 ve 1934 yıllarında ihdas edilmiş olan üç farklı Muamele Vergisinin ihdas süreçlerini ve bu vergilerin mükellefleri ile hükumetlerin arasındaki pazarlık süreçlerini incelemektedir. Âşar vergisinin 1925 yılında kaldırılmasından sonra ortaya çıkan vergi sisteminde, vergi gelirleri içerisinde önemli yerleri olan bu dört vergi, bu tezin ana başlıklarını oluşturmaktadır. Her bir verginin oluşum sürecinde vergi mükellefleri ve onların oluşturduğu kurumlar olan Ticaret odaları ve sanayi birlikleri ile hükumetler arasındaki pazarlık, bu tezde incelenmektedir. Bu çalışma, bu vergilere karşı, mükelleflerin nasıl karşılık verdiğini, hangi argümanlarla eleştirdiğini ve hangi metotlarla pazarlık edildiğini ele almaktadır. Bu tezin ana kaynaklarını esabab-ı mucibe layihaları, kanun metinleri ve ticaret odalarının hazırladıkları raporlar dokümanlar oluşturmaktadır.
In this dissertation, the legal transformation of the Turkish state's approach towards the Kurdish issue is investigated. However, what is being sought is not the analysis of the total investigation of the history of the Turkish republic, but the character of the exceptional regimes deployed by the state and governments. The main focus, therefore, is the '90s, during the state of emergency, and in 2015 and 2016, during the era of curfews. The law, exception, and sovereignty are key concepts of the thesis in the context of forms of power. The manifestation of power structures in the state's practices will be read within the framework of law institutions and their practices as well as the visibility of the state's deployment of means of control and constraint. The state's approach towards the Kurdish issue is examined throughout judiciary practices and documents such as indictments and court cases, across the district of Cizre. A broad jurisprudential framework and a theoretical perspective will be employed along with the aid of anthropological methods in data collection and analysis, textual collection, the analysis of space and state institutions in light of specific cases from Cizre.
Bu tezde, Türkiye devletinin Kürt meselesine yaklaşımındaki hukuki dönüşüm incelenmektedir. Ancak incelenen cumhuriyet tarihinin topyekun bir araştırması değil, devlet ve siyasi iktidarlar tarafından kullanılan istisnai rejimlerin karekteridir. Bu nedenle odak nokta, 1990'lı yıllardaki Olağanüstü Hal ile 2015 ve 2016 yıllarındaki sokağa çıkma yasaklarıdır. Yasa, istisna ve egemenlik, iktidar biçimleri bağlamında tezin temel kavramlarını oluşturmaktadır. Devletin uygulamalarındaki güç yapılarının tezahürü, devletin kontrol ve kısıtlama araçlarının konuşlandırılmasının yanı sıra hukuk kurumları ve uygulamaları çerçevesinde okunmaktadır. Bu dönemler, Cizre ilçesi özelinde, iddianameler ve davalar gibi yargı pratikleri ve belgeler aracılığıyla incelenmektedir. Veri toplama ve analizinde antropolojik yöntemler ile metin toplama, mekânsal ve kurumsal analizler temelinde geniş bir hukuki çerçeve ve teorik bir perspektif ile sunulmaktadır.
Istanbul's historically cosmopolitan center Beyoğlu, went into a silent era in the twentieth century. Globalization in late 1990s triggered a nostalgic revival. Beyoğlu was home of a cultural renaissance. By mid 2000s, Istanbul was one of the most visited cities in Europe and Beyoğlu was its most inspiring neighborhood. I call this period the golden age of neo-liberal cosmopolitanism in Beyoğlu. This golden age was a brief one however. With the destructive effects of neo-liberal development and rising political tension in Turkey; the district lost its cosmopolitan soul, particularly from the perspective of the disillusioned groups. These circles relate this outcome to AKP's authoritarian turn. In this thesis –while recognizing the significance of political factors- I point out the inherent deficiencies of the neo-liberal revival. Gentrification and unauthenticity of the revival was already harming Beyoğlu's soul. The neo-liberal revival of the 2000s consisted of a consumption of nostalgia, commodification of history and cosmopolitanism. This was not a true renaissance of Istanbul's past cosmopolitanism. It was a mirage, a brief illusion. Even though this era was a cosmopolitan mirage; its social and cultural achievements are unparalleled in the Republic's history. This thesis is an attempt to understand the true nature of the past golden age and inspire a more sustainable future cosmopolitan golden age for Beyoğlu.
İstanbul'da kozmopolit hayatın tarihsel merkezi olan Beyoğlu 20'nci yüzyılda sessiz bir döneme girdi. 1990'ların sonunda küreselleşme nostaljik bir canlanmayı tetikledi. Beyoğlu kültürel bir rönesansın merkezi oldu. 2000'li yılların ortalarına gelindiğinde İstanbul Avrupa'nın en çok ziyaret edilen şehirlerinden biri, Beyoğlu da en ilham verici semtiydi. Semtin bu dönemini "neo-liberal kozmopolit altın çağ" olarak tanımlıyorum. Bu altın çağ kısa sürdü. Neo-liberal kalkınmanın ve artan siyasi gerilimin yıkıcı etkileri –hayal kırıklığı yaşayan çevrelere göre- Beyoğlu'nun kozmopolit ruhunu bir kez daha kaybetmesine sebep oldu. Bu çevreler bu sonucu AK Parti'nin otoriterliğe yönelmesine bağladı. Bu tezde -siyasi faktörlerin belirleyiciliğini kabul ederek- neo-liberal canlanmadaki kalıcı ve kaçınılmaz eksikliklere dikkat çekiyorum. Soylulaştırma sorunları ve canlanmanın otantik olmaması Beyoğlu'nun ruhuna zaten hasar vermişti. 2000'lerdeki neo-liberal canlanma, nostaljinin tüketimi, tarihin ve kozmopolitliğin metalaştırılması odaklıydı. Bu, İstanbul'un geçmişindeki kozmopolitliğin hayata dönmesi değildi. Kısa süren bir yanılsama, bir seraptı. Fakat Beyoğlu'nun bu dönemi bir serap bile olsa, toplumsal ve kültürel kazanımlar Cumhuriyet tarihinde görülmemiş ölçekteydi. Bu tez 2000'lerdeki altın çağın özelliklerini tüm boyutlarıyla ele almayı ve gelecekte daha kalıcı ve sürdürülebilir bir altın çağ için ilham vermeyi amaçlıyor.
This thesis discusses the initiation of Ottoman-reformed criminal procedures and courts into the provinces of Iraq between the 1840s and the late 1860s. It evaluates the Ottoman government's efforts to gain monopoly over the right to dispense justice in the region within the scope of the Ottoman centralization in its distant provinces. The introduction of new legal organization and the Tanzimat criminal procedures were part of the Ottoman attempt at reassertion of authority in the region. The records from the courts of the Iraqi provinces and the correspondences between the central and the provincial governments indicate how the Ottoman state prioritize the operation of justice as a mark of a legitimate governance in Iraq. The Tanzimat government gave significance to the standardization of trials and the adjudication of the criminal cases among the people of Iraq as a way to gain their loyalty. Besides the introduction of the criminal procedures, the implementation of an effective penal policy toward alleged criminals was seen as another solution by the government to pacify the tribal population and to establish a stable social order. In addition to the Ottoman government's judicial and penal policies, this thesis evaluates the Iraqi people's attitude toward the Ottoman courts to understand state-society relations in a region where tribal confederations were still strong and the people unaccustomed to the Ottoman judicial system.
1840'lı yıllardan başlayıp 1860'ların sonuna kadar olan dönemi elen alan bu tez, Tanzimat döneminin ceza yargılama usullerinin ve mahkemelerin Irak eyaletine uygulanmasını incelemektedir. Tez, Osmanlı hükümetinin merkezden uzak eyaletlerde adalet dağıtım hakkını kendi tekeline alma çabalarını, merkezileşme politikaları çerçevesinde ele almaktadır. Yeni hukuk düzeninin ve ceza muhakeme usullerinin bölgede uygulanması, Osmanlı hükümetinin Irak'ta kurmaya çalıştığı otoritenin unsurlarıdır. Irak mahkeme kayıtları ve merkezi hükümet ile vilayet yönetimi arasındaki yazışmalar Osmanlı devletinin adaletin tesis edilmesini meşru bir yönetimin göstergesi olarak ne derece öncelediğini göstermektedir. Tanzimat idaresi, bölgedeki insanların Osmanlı'ya yönelik bağlılığını elde edebilmek için insanlar arasında cereyan eden ceza davalarının mahkemelerde karara bağlanmasına ve yargılamanın standartlaşmasına büyük önem vermiştir. Mahkemelerdeki yargılama esaslarının yanı sıra, sosyal düzenin sağlanabilmesi ve bölgedeki aşiret nüfuslarının pasivize edilmesi için zanlılara yönelik etkili bir ceza politikasının uygulanması hükümet tarafından bir diğer çözüm yolu olarak görülmüştür. Bütün bu politikaların yanı sıra, bu tez Irak'taki insanların Osmanlı mahkemelerine yönelik takındıkları tutumu irdeleyerek, aşiret yapılarının halen güçlü olduğu ve insanların Osmanlı hukuk sistemine aşina olmadıkları bir bölgede devlet-toplum ilişkileri üzerine söylene gelen tezleri sorgulamayı hedeflemektedir.
In this thesis the identity problem in literary works of Cevat Şakir (known as "Balıkçı") will be studied, in terms of his approach to the "sea". This work intends to demonstrate that Balıkçı is not a historian nor a theoretician but he is someone who succeeded in creating a national narrative of Turkish identity in literature through the "sea" theme. In his works, a systematic discussion of a genesis thesis cannot be seen. Instead, identities found in his literary production do not create a ho-mogenous whole and it is difficult to find a clear answer to solve the identity problem of Turkish Republic in his works. His works are not academic and do not propose strict explanations. He tries to construct a Mediterranean identity through the "sea" element. However, he does not prepare an agenda to explain his theories clearly. Instead, one may not separate his fictional books from his essay books. His so-called historical approach becomes popular because it goes hand in hand with the official cultural policy of regime. His national narratives could be explained with Homi K. Bhabha's concept of "ambivalence" and Partha Chatterjee's "thematic-problematic" dichotomy. Intriguingly, his so-called historical approach gets popular because he puts forward the view that Turkish history is secular therewith, he defends the idea that Turkish identity was corrupted during Ottomans' dynasty. In parallel, his approach had a remarkable place in official culture policy of Repub-lican Regime. As it will be demonstrated in this research, Cevat Şakir is a popular author who created a new national narrative in Turkish literature with the identity problem through the "sea" element therefore he has still a place in literary canon today as well.
Bu tezde, Cevat Şakir'in (Balıkçı) edebi eserlerindeki kimlik sorunu deniz teması üzerinden incelenecektir. Bu çalışma Balıkçı'nin tarihçi yahut teorisyen olmadığını fakat edebiyatta deniz temasına bağlı olarak Türk kimliğini milli bir anlatı olarak inşa ettiğini göstermeyi amaçla-maktadır. Eserlerinde sistemli bir yaratılış tezi görülmez. Bu bağlamda, eserlerinde yer alan kimlikler Türkiye Cumhuriyeti'nin kimlik krizini çözme noktasında homojen bir bütün teşkil etmez. Eserleri akademik olmamakla birlikte anlaşılır çözümler ihtiva etmez. Balıkçı, deniz unsurundan hareketle bir Akdeniz kimliği oluşturmaya çalışır. Ancak, teorilerini açık bir şekilde ortaya koyan bir plan hazırlamaz. Bununla beraber, edebi eserleriyle denemeleri üslup bakımından birbirinden ayrılmaz. Yine de sözde tarihsel yaklaşımı popüler olur çünkü resmi kültür politikasına oldukça uygun düşer. Onun yarattığı milli anlatılar Homi K. Bhabha'nın "belirsizlik" kavramıyla ve Partha Chatterjee'nin "tematik-problematik" ikilemiyle açıklanabilir. Buna paralel olarak Balıkçı'nın tarihsel yaklaşımı Cumhuriyet rejiminin resmi kültür politikasında dikkat çekici bir yer kazanır. Bu çalışmada gösterileceği üzere Balıkçı, Türk edebiyatında deniz temasına bağlı olarak yeni bir milli anlatı yaratmıştır ve günümüzde dahi edebiyat kanonunun içerisinde yerini korumaktadır.
This thesis aims to examine the changing position and identities of women in the construction and modernization processes of the new regime in 1920s, the problems women have faced and the discussions on these subjects, through their reflections in the women's press and mainly in the magazine Resimli Ay and the writings of Sabiha Sertel. The work also tries to understand the harmony and conflicts between the regime and the feminist movement. The Turkish women's movement had a coherent discourse with the regime in terms of giving women social, legal and economic rights. However, in the process, the feminists of the era became oppositional with the regime when they wanted the right of suffrage in the 1920s Turkey. This thesis tries to examine the voices of other intellectuals to understand the discussions on the woman question and women identities in all respects. Therefore, reflections of the woman question in Resimli Ay was chosen to be examined because it is a magazine which was published by the intellectuals and was not a mainstream one. The publishers are not a part of the feminist movement, yet they have not had intimate relations with the government, and so they can criticize the gov-ernment and the society. In order to reach an analysis, secondary re-sources about the history of the Ottoman and Turkish women and fem-inism and also the transliterations of all of the articles about women in the magazine Resimli Ay between the years 1924-1928 have been used in this research.
Bu tez çalışması, 1920'lerde yeni rejimin inşası ve modernizasyon süreçlerinde kadınların değişen konum ve kimliklerini, yüz yüze kaldıkları sorunları ve bu konulardaki tartışmaları; kadın basınına ve özelde Resimli Ay dergisine ve Sabiha Sertel'in yazılarına yansımaları aracılığıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma, dönemin feminist hareketiyle rejim arasındaki uyum ve çelişkileri de anlamaya çalışmaktadır. Dönemin kadın hareketi, kadınların toplumsal, hukuki ve ekonomik haklarına sahip olmaları konusunda rejimle uyumlu bir söyleme sahiptir. Ancak, süreç içinde kadınların politik haklarını, yani seçme ve seçilme haklarını talep ettiklerinde hükümete muhalif bir pozisyonda kalmışlardır. Bu tez, kadın sorunu ve kadın kimlikleri konusunda yürütülen tartışmaları tüm boyutlarıyla anlayabilmek için tarafların dışında kalan diğer muhalif entelektüellerin tutumunu incelemeye çalışmaktadır. Bu nedenle, kadın sorununun Resimli Ay dergisine yansımalarının incelenmesi seçilmiştir, çünkü Resimli Ay anaakım olmayan ve entelektüeller tarafından çıkarılan bir dergidir. Yayıncıları feminist hareketin bir parçası değildir, ama hükümetle yakın bir ilişkileri de yoktur ve bu sayede hükümeti ve toplumu belli durumlarda eleştirebilmektedirler. Bu araştırmada bir analiz yapabilmek için, Osmanlı ve Türk kadın hareketi tarihine ilişkin ikinci el kaynakların yanı sıra, Resimli Ay dergisinde, 1924-1928 yılları arasında yayınlanmış kadınlarla ilgili tüm yazıların çevrimyazıları kullanılmıştır.
This thesis examines the construction processes and perception of early urban parks of Istanbul in the late nineteenth and early twentieth cen-turies. Parks as constructed natural spaces developed on the interna-tional scale in the nineteenth century. The first urban parks of Istanbul, Taksim and Çamlıca Gardens in 1870, Tepebaşı Garden in 1880, and Gü-lhane Garden in 1913 were constructed. This thesis tries to show the different features of parks from public gardens known as mesire. Moreover, the motivation for creating these parks and their construction processes will be analyzed. This analysis and memoirs written at that time will demonstrate the profile of park goers. This thesis argues that the profile of park goers in the nineteenth century were cultural and political elites rather than ordinary people. Furthermore, the prohibition of Muslim women's entrance into parks is another aspect of this study. While the analysis of regulations on the situations of Muslim women draws a background, the represen-tation of Muslim women in parks in the novels will be discussed to see the perception of parks. This study asserts that parks were perceived as a threat to the morality of society in the late Ottoman Empire. The documents of Ottoman records, newspapers and journals, memoirs, and novels will be used as primary source in this thesis.
Bu tez, on dokuzuncu yüzyıl sonu ile yirminci yüzyıl başında İstanbul'da kurulan ilk parkların inşa süreçlerini ve bu parkların nasıl algılandığını incelemektedir. İnşa edilmiş doğayı barındıran parkların dünyada ortaya çıkması on dokuzuncu yüzyıla denk gelmektedir. Istanbul'un ilk parkalrı Çamlıca ve Taksim Bahçeleri 1870'de, Tepebaşı Bahçesi 1880'de, Gülhane Park'ı 1913'de kurulmuştur. Bu tez, öncelikle parkların mesirelerden farkını ortaya koymaya çalışacaktır. Daha sonra, parkların yapılış amaçları ve süreçleri analiz edilecektir. Bu analiz ve o dönemde yazılmış hatıratlar parkların ziyaretçileri hakkında bir profil çizmektedir. Bu çalışma park ziyaretçile-rinin dönemin politik ve kültürel elitlerinden oluştuğunu iddia etmekte-dir. Müslüman kadınların parka girişlerinin yasaklanması, bu tezin bir diğer konusudur. Müslüman kadınlarla ilgili düzenlemeler genel bir arka plan çizerken, o dönem yazılmış romanlarda kadınların parklarda temsil ediliş şekilleri parkların nasıl algılandığını göstermektedir. Bu çalışma parkların o dönemde toplum ahlakına bir tehdit olarak görüldüğünü öne sürmektedir. Bu tezde kullanılan birincil kaynaklar, Osmanlı arşivleri, o dönemin gazete ve dergileri, hatıratlar ve romanlardır.
An abstract of the Thesis of Oğuzhan Ferman, for the degree of Master of Arts from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken on March 2019
On the 34-letter Common Turkic Frame Alphabet
The dissolution of the Soviet Union meant a relaxation of control mechanisms over Turkic peoples of Eurasia, and five Turkic nations emerged as sovereign independent nation-states namely Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Turk-menistan, and Uzbekistan. The post-Soviet era also meant a freer environment for Turkic peoples under new sovereignties, such as the Gagauz people in Moldova and Crimean Tatars in Ukraine. A degree of liberalization took place in Russia, too, as in the case of Tatarstan.
This thesis examines the loan guarantee system developed in order for banks to encourage lending Small and Medium Sized Enterprises in Turkey. Credit Guarantee Fund Inc. (KGF) was established in 1991 to provide collateral for the purpose of taking the credit risk of a firm which cannot meet the criteria of the bank because of lack of collateral or corporate credit rating, by offering guarantee on the amount agreed with exposed creditor. The largest part of its capital is based on the state Treasury. The examples from the other countries and the international principles of credit guarantee schemes are explained as comparisons on both country and timely basis. This thesis approaches to the loan guarantee schemes as a system of privatizing gains while socializing losses. The terms that Akerlof and Romer gained to the literature which are asymmetrical information, adverse selection, moral hazard and bankruptcy for profit are used to explain this argument. The informational advantages of banks compared to Credit Guarantee Fund enable banks to cheat the Fund about the financial situation of the customers who they demand for guarantee. This situation paves the way for the main argument of this thesis.
Bu tez, Türkiye'de bankaların küçük ve orta boy işletmelere kredi ver-mesini teşvik etmek için gelişen kredi garanti sistemini incelemektedir. Kredi Garanti Fonu A.Ş. (KGF) 1991 yılında teminat veya kurumsal kredi notu eksikliği nedeniyle bankanın kriterlerini yerine getiremeyen bir firmanın kredi riskini almak için ilgili alacaklı ile anlaşılan tutarda garanti sağlayarak teminat vermek amacıyla kurulmuştur. Sermayesinin en büyük kısmı devletin Hazinesine dayanmaktadır. Başka ülkelerden kredi garanti fonu örnekleri ve uluslararası prensipler ülke bazlı ve zaman bazlı karşılaştırmalar için açıklanmıştır. Bu tez kredi garanti projelerine, zararların toplumsallaştırılırken kazançların özelleştirilmesi olarak yaklaşmaktadır. Akerlof ve Romer'ın literatüre kazandırdığı asimetrik bilgi, ters seçim, ahlaki tehlike ve kar için iflas terimleri, bu argümanı açıklamak için kullanılmaktadır. Bankaların Kredi Garanti Fonu ile karşılaştırıldığında sahip olduğu bilgi avantajı, bankaların, Fonu teminat isteyen müşterilerin finansal durumları hakkında kandırabilmesine imkan vermektedir. Bu durum, tezin ana argümanının oluşmasına zemin hazırlamaktadır.
This thesis focuses on a space of economic production, trade and labor. It examines Gedikpaşa, a neighborhood in the city of Istanbul's historical peninsula and its informal footwear market, which consists of small-scale and labor intensive shoe manufacturers, wholesalers of shoes and leather and material suppliers. The study builds on a field research and twenty-four in-depth interviews conducted with a range of economic actors in Gedikpaşa's informal market. The study draws on the literature on informal markets by highlighting the significance of social networks and trust relationships in the constitution of the market. It also seeks to contribute to urban studies on Istanbul by bringing a space of economic activity rather than residential areas to the center of analysis. The thesis argues that Gedikpaşa's footwear market and economic actors have been transformed by the unpredictable, changing socio-economic conditions and macro political dynamics since the market's emergence in the 1960s. This thesis seeks to demonstrate, to survive against these changing conditions and dynamics economic actors have generated defense mechanisms allowed by the flexibility of informality. In doing so, they have ensured the continuation of the Gedikpaşa footwear market until today.
Bu tez, bir ekonomik üretim, ticaret ve emek mekanına odaklanmaktadır. İstanbul'un tarihi yarımadasında bir mahalle olan Gedikpaşa'yı ve onun küçük ölçekli ve emek yoğun ayakkabı üreticilerinden, ayakkabı ve deri toptancılarından ve malzeme tedarikçilerinden oluşan kayıt dışı ayakkabı piyasasını inceler. Çalışma, saha araştırması ve Gedikpaşa'nın kayıt dışı piyasasından bir dizi ekonomik aktörle yapılan derinlemesine yirmi dört mülakata dayanmaktadır. Çalışma, sosyal ağların ve güven ilişkilerin piyasanın oluşumundaki önemini vurgulayarak kayıt dışı piyasalara ilişkin literatürden yararlanmaktadır. Konut alanlarından ziyade bir ekonomik faaliyet alanını analiz merkezine getirerek İstanbul üzerine yapılan kent çalışmalarına da katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Tez, Gedikpaşa'nın ayakkabı piyasasının ve ekonomik aktörlerinin, 1960'larda piyasanın oluşmasından bu yana öngörülemeyen, değişen sosyo-ekonomik durumlara ve makro politik dinamikler tarafından dönüştüğünü ileri sürüyor. Bu tez, değişen bu koşullar ve dinamikler karşısında hayatta kalmak için ekonomik aktörlerin kayıt dışılığın esnekliği tarafından sağlanan savunma mekanizmaları ürettiğini ve Gedikpaşa ayakkabı pazarının günümüze kadar devam etmesini sağladığını göstermeye çalışmaktadır.
In 1960 State Planning Organization was established to plan Turkey's road to development. Comprehensive five-year developmental plans that covered social and cultural as well as economic aspects were prepared by a small number of young planners. For their lack of previous civil service experience, and their basis of hiring being technical educa-tion, these planners were usually called technocrats of Turkey. Although there has been voluminous work on DPT, especially by the former planners themselves, the institution's effectiveness in development, its power vis-à-vis the politicians, and the reasons for Turkey's failed attempt at being a developed country has been the focus. By look-ing at the planning documents that received less public attention and therefore contained relatively independent analyses, I seek to under-stand what planning tried to do rather than was it able to do it. The focus in analysis is how Turkey's problems were identified and in what manner solutions were offered. To do so, specialization theses written by planners and special expertise commission reports prepared for five-year plans by non-DPT personnel are reviewed. A comparison between two groups involved in the planning process shows that DPT planners not always had a technocratic approach, and that a technocratic mentality was also observed in non-DPT personnel.
Devlet Planlama Teşkilatı, 1960 yılında Türkiye'nin kalkınmasını planlamak üzere kuruldu. Az sayıda genç plancı tarafından Türkiye'nin gerek iktisadi gerek sosyal ve kültürel yapısını kapsayan bütüncül beş yıllık kalkınma planları hazırlandı. Geçmiş kamu hizmeti tecrübeleri bulunmaması ve teknik bilgilerine göre işe alınmaları nedeniyle bu plancılar zaman zaman Türkiye'nin teknokratları olarak adlandırıldı. Bir kısmı eski plancılar tarafından yapılan, DPT üzerine çok sayıda araştırma olmasına rağmen, odak genellikle kurumun kalkınmada etkililiği, siyasetçiler karşısındaki gücü ve Türkiye'nin kalkınmış bir ülke haline gelmesindeki başarısızlığının nedenleri oldu. Bu çalışmada, kamuoyunda daha az ilgi çeken ve bu nedenle görece daha bağımsız analizler içeren planlama belgelerinin incelenmesiyle planlamanın ne kadar başarılı olduğundan ziyade neyi amaçladığı anlaşılmaya çalışılmaktadır. Çalışmanın odağı Türkiye'nin sorunlarının nasıl tanımlandığı ve çözümlerin ne şekilde formüle edildiğidir. Bunun için plancılar tarafından yazılan uzmanlık tezleri ve beş yıllık planlar için hazırlanan özel ihtisas komisyonu raporları incelenmiştir. Planlamada yer alan iki grup arasındaki bir karşılaştırma, DPT plancılarının her zaman teknokratik bir yaklaşıma sahip olmadıklarını ve teknokratik zihniyetin DPT çalışanları dışında da gözlemlenebildiğini göstermektedir.
Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) has been in power in Turkey since 2002. Since the beginning, the party successfully managed to increase its effect on the politics. The AKP also has not lots its popular vote base despite the fact that the party adopted different policies and discours-es. Studies mostly focused on the AKP's ideology, economic policies and foreign policy agenda. Especially the party's economic policies are taken into consideration to explain its effect on its constituents. However, from its foundation to today, AKP has chosen to appeal to the people when it has faced a threat against its legitimacy and existence. The par-ty has a confidence to organize voters/citizens during moments of cri-sis. This thesis argues that AKP's one of the most important aspects is its ability to organize different segments of the society. From this point this thesis delves into the characteristics of the AKP's grassroots organ-ization which is one of the missed angles by the researches conducted about the AKP. Theories about political parties have explained the role of political par-ties as organizing popular vote base for either representing a certain ideology on the state level or satisfying personal ambitions of politicians. However, in this thesis I argue that the AKP moved beyond a political party on the account of its disciplined and ceaselessly working grassroots organization. Considering the history of political Islam in Turkey, this thesis further asserts that the AKP professionalized a certain organizational model which it inherited from Milli Gorus Movement.
Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) 2002 yılından bu yana Türkiye siyasetinin merkezinde yer alıyor. Kuruluşundan bu yana parti siyaset üzerindeki etkisini artırarak devam ettirdi. Zaman içerisinde farklı söylem ve politikalar berlirlemesine rağmen AKP'nin seçmen desteğinde de azalma meydana gelmedi. Yapılan araştırmalar genellikle partinin ideolojsine, ekonomi politikalarına ve dış politika ajandasına odaklandı. Özellikle ekonomi politikaları partinin seçmenler üzerindeki etkisini açıklamak için en önemli araç olarak kullanıldı. Ancak kuruluşundan bu yana parti özellikle meşruiyetine ve varoluşuna karşı tehlikelerle karşılaştığında halka gitme yolunu tercih etti. Hatta partinin oy verenleri/vatandaşları organize etme konusunda bir güveni olduğu söylenebilir. Bu tez partinin en önemli özelliklerinden birisinin toplumun farklı gruplarını organize etme becerisi olduğunu ileri sürüyor. Bu noktadan hareketle bu tez AKP'nin çoğunlukla incelenmemiş taban örgütlenmesinin temel özelliklerini araştırıyor. Siyasal partiler teorileri partilerin varoluşlarını oy verenleri organ-ize ederek belirli bir ideolojiyi devlet katında temsil etmek ya da siyasetçilerin hırslarını tatmin etmek olarak açıklar. Bu tez AKP'nin disiplinli ve sürekli çalışan taban hareketi sayesinde klasik bir siyasal partiden farklı hareket ettiğini iddia ediyor. Siyasal İslam'ın Türkiye'deki tarihini de göz önünde bulundurarak tezin iddialarından birisi de AKP'nin Milli Görüş Hareketinden miras aldığı taban örgütlenmesi modelini profesyonelleştirdiğidir.
This thesis focuses on the Turkish-Russian relations from the year of 2000 to 2019. In this 19-year period, the Turkish-Russian relations went through different stages due to the conflict of interests between the global powers in the major international incidents of the early 21st Century such as the Russo-Georgian War, the Ukrainian Euromaidan Revolution, the Arab Spring and the Syrian Civil War. The thesis aims at analyzing these changing relations between the two states through the perspective of the Neorealist Theory of International Relations which puts emphasis on power politics. In the thesis, the Turkish foreign policy is explained according to the positions of the two great powers, the United States and Russia, concerning the Turkish national security. The thesis looks at the major global incidents of the first two decades of the 2000s in order to provide a better understanding of how unexpected changes were caused in the Turkish foreign policy by these events.
Bu tez, 2000 ile 2019 yılları arasındaki Türk-Rus ilişkilerine odaklanmaktadır. Bu 19 yıllık süre boyunca Türk-Rus ilişkileri Rusya-Gürcistan Savaşı, Ukrayna Euromaydan Devrimi, Arap Baharı ve Suriye İç Savaşı gibi erken dönem 21. Yüzyılda yaşanan büyük uluslararası olaylardaki küresel güçlerin arasındaki çıkar çatışmaları sebebiyle farklı dönemlerden geçerek günümüze gelmiştir. Bu tez, iki ülke arasındaki değişen ilişkileri güç siyasetine öncelik vererek açıklayan Uluslararası İlişkiler'in Neorealist Kuramı perspektifinden bakarak analiz etmeyi hedeflemektedir. Bu tezde, Türk ulusal güvenliği dikkate alınarak, iki büyük güç olan Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya'nın konumlarına bakmak suretiyle Türk dış politikası açıklanmıştır. Tez 2000'li yılların ilk iki on yıllarındaki temel küresel olayları inceleyerek bu olayların nasıl Türk dış politikasında beklenmedik değişimlere yol açtığını anlatmayı amaç edinmiştir.
This thesis aims to deal with how the Ottoman government implemented the incentives to motivate its soldiers and non-conscripted youth. This thesis takes into consideration the fact the Ottoman army is not a homogenous formation; therefore, the various incentives were implemented for various groups of the Ottoman army. My main aim of this thesis is to examine the government policies regarding the motivation, discipline and obedience of both conscripted soldiers and non-conscripted youth and to demonstrate the most fundamental notions by which the Ottoman soldiers were motivated during the World War I with keeping in mind the ethnic and religious heterorganic nature of the Ottoman Army. In this thesis, I will seek answers to what policies the Ottoman government implemented to strengthen motivation, discipline and obedience of its soldiers and the non-conscripted youth between 1914-1918. Also, I will examine how these policies functioned.
Bu tez, Osmanlı hükümetinin askerlerini ve askere alınmamış gençliği motive etmek için nasıl teşvikler uyguladığını ele almaktadır. Bu tez, Osmanlı Ordusunun homojen bir oluşum olmadığını dikkate almaktadır. Bu yüzden, Osmanlı Ordusunun farklı grupları için çeşitli teşvikler uygulanmıştır. Bu tezin ana amacı, Osmanlı Ordusunun etnik ve dini heterorganic doğasına dikkate ederek, hem askere alınan hem de askere alınmamış gençlerin motivasyon, disiplin ve itaatlerine ilişkin devlet politikalarını incelemek ve I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı askerlerinin motive olduğu en temel kavramları göstermektir. Bu tezde, Osmanlı hükümetinin 1914-1918 yılları arasında askerlerinin ve askere alınmamış gençliğin motivasyonunu, disiplinini ve itaatini güçlendirmek için hangi politikaları uyguladığı konusunda cevaplar arayacağım. Ayrıca, bu politikaların nasıl işlediğini de inceleyeceğim.
The 1960s was a decade characterized by youth movements, new cultural alignments, student revolts and many anti-establishment movements all around the world. Turkey was no exception. Many studies have focused on the left side of the political spectrum yet only a few historical accounts of the conservative, right-wing movements of the era exist. This thesis intends to shed light on the less-focused, poorly-elaborated social and cultural dynamics of Turkish conservatism during the 1960s. Through an examination of the periodical articles penned by prominent proponents of conservatism, the thesis aims to outline the broad political and ideological currents of the era. Attention will be devoted to the staunch opposition to communism, a heavy emphasis on nationalism and an increasing salience of Islamism in periodicals such as Babıali'de Sabah, Bugün and Yeni İstanbul as well as periodicals Büyük Doğu, Diriliş, Milli Gençlik, Milli Yol, Orkun, Selamet, Tohum, Toprak, Türk Düşüncesi and Türk Yurdu, all of which have been inadequately used by pundits of Turkish conservatism. For a background to Turkish conservatism of the era, the global dynamics of conservatism has also been presented, particularly as it developed initially in the European experiences. The study of conservative periodicals of the time reveals the intense emphasis on morality which is considered as the best antidote to communism and other left-wing currents. In this respect, the thesis problematizes the themes revolving around the notion of morality as perceived by Turkish conservatists of the 1960s
Bu çalışma 1960'lı yıllarda yayınlanan muhafazakâr dergilere odaklanarak dönemin entelektüel ve ideolojik konumlanışlarını anlamayı hedefliyor. 1960'lı yıllar söz konusu olduğunda daha çok öne çıkan temalar gençlik hareketleri, düzen karşıtı siyasi oluşumlar ve yeni bir kültürel yapılanma olarak karşımıza çıkar. Pek çok nedenden dolayı siyasi spekturumun sağ cenahında yaşananlar, o cenahta üretilen siyasi ve entellektüel birikim nedense akademisyenlerin radarlarına girmemiştir. Oysa sağ ve muhafazakâr cenahtaki dergilerin analizi bize dönemin bütününü daha derinden anlayabilmek için önemli fırsatlar sunmaktadır. Akademik literatürde bugüne kadar pek az çalışılmış Babıali'de Sabah, Bugün and Yeni İstanbul as well as periodicals Büyük Doğu, Diriliş, Milli Gençlik, Milli Yol, Orkun, Selamet, Tohum, Toprak, Türk Düşüncesi ve Türk Yurdu dergilerin analizi bize ahlak kavramının çok merkezi bir rol oynadığını göstermektedir. Sol cenah daha çok sosyal dinamiklerin analizi ile zamanın küresel ideolojik akımlarının sentezini öne çıkarırken bu dergiler daha yerelci ve ahlak eksenli bir söylem yürütmüşlerdir. Türkiye'de bu dönemdeki muhafazakarlığı anlayabilmek için bu ideolojinin özellikle Avrupa'da yaşanmış tecrübelerinden yola çıkarak Türkiye'deki özgül serüvenini gözlem altına almak bu tezin en önemli amaçlarındandır
This study's main purpose is to analyze the role of the state in the cinema industry of Turkey with a focus on the laws, regulations, and statistical data. These analyses dwell on the ways in which the cinema sector in Turkey has been influenced by the state policies particularly throughout the 1980s and afterwards that was characterized by neoliberalism and globalization. The analyses are also accompanied by a comparison of the relationship between the state and cinema sector in Turkey with France, the United States, and India. The historical and ethnographic data demonstrates that the Turkish state lacks policies to facilitate the cinema industry growth as a profit-oriented sector; to protect national cinema against the domination of the foreign profit-oriented cinema sectors; and/or to support the art cinema. The Turkish state gets involved in the sector only through some arbitrary and non coherent interventions and through the implementation of neoliberal policies, the sector is essentially abandoned to the market conditions. This abandonment eventually causes monopolization in various parts of the cinema sector. By highlighting these significantly under researched political economic dynamics, this thesis fills a gap in the literature on cinema in Turkey which so far has focused primarily on its historical and artistic dimensions.
Bu çalışmada temel amaç, Türkiye'de devletin sinema sektöründe aldığı rolün yasalar, hukuki kararlar ve istatistiki bilgilere dayanarak araştırılmasıdır. Bu analizler neoliberal politikalar ve küreselleşmeyle şekillenen 1980'ler ve sonrası dönemde Türkiye sinema sektörünün devlet politikalarından nasıl etkilendiğini ele alıyor. Aynı zamanda Türkiye, Fransa, Amerika Birleşik Devletleri ve Hindistan'daki devlet ve sinema sektörü ilişkisini karşılaştırarak bu analizler yapılıyor. Bu tarihsel ve etnografik bilgiler Türkiye devletinin politikalarının sinema sektörünü kar odaklı bir sektör olarak gelişmesini desteklemekte, yerli sinemayı yabancı kar odaklı sinema sektörlerinin hakimiyetine karşı korumakta ve sanat sinemasını desteklemekte eksik olduğunu kanıtlıyor. Türkiye devleti sadece keyfi müdahaleler ve neoliberal politika uygulamalarıyla sektöre dahil olurken, sektör piyasa ekonomisinin koşullarına bırakılıyor. Sonuçta ise bu bırakış sektörün çeşitli alanlarında tekelleşmeye sebep oluyor. Bu tez, sinema sektörünün daha önce çok az çalışmaya konu edilmiş bu politik ekonomik dinamiklerini ortaya koymak suretiyle, genelde tarihsel ve sanatsal konulara odaklanan Türkiye sineması literatüründeki bir boşluğu doldurmayı hedefliyor.
This thesis examines traditional and informal dispute resolution practices used by Kurds in Istanbul, who were internally displaced in the 1990s and migrated to Istanbul, for handling their daily disputes. It discusses that individuals and communities try to use the best options or easiest methods for handling their daily disputes as well as they try to use informal legal mechanisms through which they can maintain their customary law or traditional legal practices. More specifically, this thesis focuses on how displaced Kurds in Istanbul handle their disputes and how they maintain their customary law and traditional practices through using an informal dispute resolution process. When Kurds confronted with disputes, it is common to use their own traditional methods, customary ways, and informal practices, which they also carried to urban areas. This thesis demonstrates that customary and traditional legal practices used by Kurds can be implemented in a well-organized manner in urban area.
Bu tez, 1990'lı yıllarda ülke içinde yerinden edilmiş ve Istanbul'a göç eden Kürtlerin, sorunlarını çözmek için kullandıkları geleneksel ve enformel sorun çözme pratiklerini inceler. Bireyler ve topluluklar, günlük hayatta karşılaştıkları sorunları çözerken kendileri için en iyi seçenekleri ve en kolay metotları kullanmaya çalışırken enformel hukuk mekanizmaları aracılığıyla örfi hukuk ya da geleneksel hukuk pratiklerini sürdürmeye çalışırlar. Daha spesifik olarak, bu tez İstanbul'da yaşayan Kütlerin, karşılaştıkları sorunları nasıl çözdüklerini ve enformel çözüm mekanizmalarını kullanarak örfi hukuklarını ve geleneksel pratiklerini nasıl devam ettirdiklerine odaklanır. Kürtler sorunlarla karşılaştıkları zaman göçle beraber kentsel alanlara taşıdıkları geleneksel yöntemlerini, örfi hukuklarını ve enformel pratiklerini sıklıkla kullanırlar. Bu tez, Kürtlerin kullandığı örfi hukuk ve geleneksel pratiklerin kentsel alanda iyi organize edilmiş bir şekilde uygulanabildiğini gösterir.
The meaning of debt augmentation is clarified in the formation of the distinction between different classes or of different socio-economic levels and these different dispositions proliferate a vague world of meaning for the universal meaning and definition of the debt. The difference in meaning here will be handled over the private debts in this study. The proliferation and domination of the new form of capitalism, the financialization as a world sphere phenomenon has brought unprecedented economic inequalities and a very serious indebtedness trend. The aim of this study can be defined as a modest introduction to relationality between class relations, inequality and debt in particular case and context in Turkey. First, this study aims to investigate four types of level of income's new patterns about the debt phenomena via the consequences of the becoming debtor. In this inquiry, I want to briefly ex-plain and argue the problematic issues that what the indebtedness in the this specific comparison by the toolkits of new economic sociology and economic anthropology. Additionally, in particular I want to argue that the function of debt stimulates and strengthens the debt relations for the lower class or low-income groups, on the other hand debt supplies expansion and accumulation for the at the middle and upper class groups end of this process. Briefly stated, debt has a dissimilar function for different income groups or classes. Finally, in this context, I will conduct a discussion on the morality of debt.
Bu tez 2001 krizi sonrası artan finansallaşma ile birlikte Türkiye'de yaşanan eşitsizlikler arasında borç durumu üzerinden pozitif bir korelasyon olduğunu iddia eder. Finansallaşma ve eşitsizlik arasındaki ilişki borcun farklı sınıfsal pozisyonlara mensup insanlar için sahip olduğu farklı anlamlara, işlevlere ve pratiklere sahip olmasıyla ilgili. Borç ve borçluluk herkes için geçerli olduğunu varsaydığımız sözlük anlamına aslında sahip değil. Burada yaşanan anlam farklılığı insanların bireysel borçları üzerinden ele alınacaktır. Bu çalışmada özel borçlar arasında yapılan ayrım mantığının karşısında ticari krediler ve tüketici kredileri aynı kategori içerisinde ilişkilendirilecektir. Kapitalizmin yeni formunun tahakkümü ve yayılması olarak finansallaşma yer kürede eşi görülmemiş iktisadi eşitsizlikleri ve hayli yüksek derecede borçlanmayı getiren bir fenomen oldu. Bu çalışmanın amacı Türkiye bağlamında hususi bir vaka üzerinden borç, eşitsizlik ve sınıf ilişkileri arasındaki ilişkiselliğe mütevazi bir giriş mahiyetinde değerlendirilebilir. Bu araştırmada yeni ekonomik sosyolojinin ve ekonomik antropolojinin sağladığı araçlarla borçluluğu sorunsallaştırarak açıklamaya ve tartışmaya çalışacağım. Ayrıca, borcun işlevinin alt gelir gruplarını borç ilişkileri içerisinde tahkim eden ve sürdüren işlevini ve diğer tarafta orta ve üst gelir gruplarının sınıfsal pozisyonlarını tahkim etme ve genişletme aracı olarak borcun farklılaşan işlevini özellikle belirtmek isterim. Kısacası borç farklı gelir gruplarında veya sınıflarda benzer olmayan işlevler icra eder. Son olarak bu bağlamda borcun ahlakiliği üzerine bir tartışma yürüteceğim
This thesis attempts to focus on General Inspectorates which were active institutions between 1927-1952, by looking at them in context of demographic engineering, forced migration and resettlement policies. Population policies which are inevitable requirement for the nation-building process, are tried to be understood with this institution. The effectivity of General Inspectorates in the Eastern parts of Turkey are tried to be shown, even if they create a small part of this broader project. In addition to these, this thesis highlights the importance of the General Inspectorates' intermediary role to impose the centralized power as decentralized units. This thesis which mostly bases on information from the Republican archive, attempts to examine nation-building process and demographic engineering policies by giving examples from the implementations of the General Inspectorates in the Eastern provinces.
Bu tez, 1927-1952 yılları arasında faaliyet göstermiş olan Umumi Müfettişliklere nüfus mühendisliği, zorla göçertme ve yeniden iskan politikaları bağlamında odaklanmaya çalışmıştır. Erken dönem Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ulusal kimlik inşasının kaçınılmaz bir gerekliliği olan nüfus politikaları bu kurum özelinde anlaşılmaya çalışılmıştır. Umumi Müfettişlikler, bu büyük projenin küçük bir parçası olsa da özellikle Doğu illerinde yaşanan yoğun göçlerde bu kurumların etkisi gösterilmeye çalışılmıştır. Bunlara ek olarak merkezi otoritenin bölgedeki aracı kurumu olarak temsiliyetinin de üzerinde durulmaya çalışılmıştır. Ağırlıklı olarak Cumhuriyet arşivinden elde edilmiş bilgilerle oluşturulan bu çalışma, ulusal kimlik inşasını ve nüfus mühendisliği kavramlarını Umumi Müfettişliklerin Doğu illerindeki uygulamaları üzerinden örnekleyerek anlatmaya çalışmıştır
Processes of neoliberalization in Turkey witness the gradual transformation of the character of university-industry partnerships. The enactment of Technology Development Zones Law in 2001 brought those relations in a whole new level where previously dispersed, irregular, informal practices of commercialization of knowledge and research were collected under a somewhat regulatory framework materialized in the form of technoparks. Therefore, university campuses all around the country started to be occupied by various companies of commercial or academic origins. Moreover, various institutions of the state also found a new field of involvement with higher education. These new conditions not only intensified already complex relations between state institutions, academicians and companies but also further blurred the lines between positions of these actors. Within this novel context of neoliberal governance which is still in the making, this study scrutinizes the contradictions of this system through a case study on İTÜ ARIKENT that was conducted in 2010-2011. Contrary to the larger trend in the related literature which takes these spaces for granted as practical measurable solutions for catching up with the late train of modernity, this study took a critical stance. It employs the historical analysis of neoliberalism in Turkey coupled with the assemblage of various theoretical approaches to explain the positions and interactions of the actors involved. In that regard, ARIKENT was chosen to demonstrate the part of numerous historical and spatial dynamics from different scales coupled with the discussion of the circumstances of her various stakeholders that are entangled into each other in competitive and collaborative modalities.
Türkiye'deki neoliberalleşme süreçleri üniversite endüstri ilişkilerinin de karakterinin kademeli olarak değişimine tanık olur. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Yasası'nın 2001'de kabul edilmesi daha önce dağınık, düzensiz ve enformel olan bu ilişkileri teknoparklarda somutlaşan kısmen düzenleyici bir çerçevede bir araya getirmiştir. Dolayısıyla, ülke genelinde üniversite kampüsleri akademik veya ticari kökenli şirketler tarafından doldurulmaya başlamıştır. Üstelik, devletin çeşitli kurumlarının yüksek öğretim ile ilişkilenmesi için yeni bir alan ortaya çıkmıştır. Bu yeni koşullar, sadece devlet kurumları, akademisyenler ve şirketler arasındaki halihazırda karmaşık olan ilişkileri yoğunlaştırmak ile kalmamış, aynı zamanda aktörler arasındaki çizgileri daha çok bulandırmıştır. Hala şekillenmekte olan bu yeni neoliberal yönetişim bağlamında, bu tez 2010-2011 yılında İTÜ ARIKENT üzerine yapılan vaka çalışması ile bu sistemin çelişkilerini irdelemektedir. İlgili literatürde bu mekanları geç modernlik trenine atlamak için pratik ve ölçülebilir çözümler olarak gören yönelimin karşısında bu çalışma kritik bu duruş sergilemektedir. Alakalı aktörlerin pozisyonlarını ve etkileşimlerini açıklamak için Türkiye'de neoliberalizmin tarihsel analizi ile çeşitli teorik yaklaşımları birleştirmiştir. Bu bağlamda, ARIKENT vakası çeşitli mekansal ve tarihsel dinamikleri, rekabetçi ve işbirlikçi bir şekilde iç içe geçmiş paydaşlarının koşulları ile birlikte göstermek için seçilmiştir.
This thesis argues that the Turkish Islamic Synthesis (TIS) was re-produced in Germany by means of DİTİB, which was established by the Presidency for Religious Affairs (Diyanet) of the Republic of Turkey. The TIS, which was indoctrinated by the Intellectuals’ Heart in the 1980s and acted as a glue for the Turkish right-wing politics, was obtained by the military junta and became one of the most important ideological tools for the regime. This research considers the 1980 Coup D’état as a breaking point and examines the impact of Turkish-Islamic organizations on the Turkish society in Germany before the establishment of DİTİB. Besides that, this thesis also concerns the Turkish Republic’s activities in Germany by empowering Diyanet to conduct a compre-hensive policy towards Turkish society. As an alternative to the recent debates on the DİTİB, brought about by the current political conjuncture, this thesis research claims that DİTİB is not merely “Long arms of Turkish State” but an outcome of “historical debates on the religion and society in Turkey”.
Bu tez orta-üst sınıf Türk ev kadınlarını, onların alışkanlıklarına ve görüşlerine odaklanarak incelemektedir. Bu amaçla, yaşları elli ile altmış arasında değişen, iki çocuk sahibi on üç ev kadınıyla derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Bu çalışmada, ev kadını üç farklı kimlik açısından ele alınmıştır: meslek sahibi, anne ve eş. Her bir kimlik için, günlük alışkanlıklarını ve genel görüşlerini ortaya koyan sorular yöneltilmiştir. Öte yandan, bu tezin ana sorusu her bir katılımcının ev kadını olmaktan memnun olup olmadığıdır. Her ne kadar tüm katılımcılar aynı sosyo-ekonomik düzeye sahip olsalar ve benzer şartlarda yaşıyor olsalar da, ev kadını kimliğinden duydukları memnuniyet ve günlük alışkanlıkları birbirinden farklıdır. Bu çalışmanın amacı, katılımcıların aynı ve farklı düşündükleri konuları ortaya çıkarmaktır. Aynı fikirde oldukları alanlar için bu benzerliğin, paylaşılan sosyo-ekonomik çevreden kaynaklandığı varsayılmaktadır. Katılımcıların farklı görüşte oldukları konular için ise, potansiyel faktörler (eğitim geçmişi, memleketi, ailesinden gördüğü takdir seviyesi) kontrol edilmektedir. Bu dört unsurun en etkilisi (sınıf da dahil olmak üzere), kadınların ev kadını rolüyle memnuniyetiyle doğrudan bağlantısı olan takdir seviyesi olarak belirlenmiştir. Ayrıca, bu fak-törün etkisi birçok soruya verilen cevapta gözlemlenmektedir. Genel olarak bu tez, 2019 Türkiye'sinde on iki milyonluk bir nüfusu işaret eden ev kadınları üzerine yapılan çalışmalara katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.
This thesis examines the upper-middle class Turkish housewives with a focus on their practices and ideas. For this purpose, in-depth interviews were conducted with thirteen housewives between the age of fifty and sixty who have two children each. In this study, the housewife is approached from three different identities: professional, mother and wife. For each of these, they were given questions that revealed their daily practices as well as general perspectives. However, the main question of the thesis is whether each is satisfied with her housewifery. Although they come from the same socio-economic background and live in similar conditions, they differ in the overall satisfaction with their housewife identity and their daily routines. The intention of this study is to reveal the topics that the interviewees think both in the same way, as well as in a different way. For the former part, it is assumed that the similarity is resulted from their common socio-economic class. For each subject that the participants vary in their answers, the potential factors (educational background, hometown, level of appreciation they receive) are checked. Among these four elements (with the addition of their class), the most effective one is identified as the level of appreciation which has a direct correlation with women's overall satisfaction with their housewife roles. Moreover, the influence of this element can also be observed in the answers given to various questions. Overall, this thesis aims to contribute to the literature on housewives which stand for a population of twelve million in Turkey of 2019.
As the first openly Islamist movement in the Turkish legal political scene, the National Outlook Movement came into existence with the foundation of the National Order Party under Necmettin Erbakan’s leadership in 1970 and, over time, became the symbol of the transformation of Islamism into a bona fide political movement. The movement attempted to produce an anti-capitalist and anti-establishment discourse so as to address the demands of those who felt excluded by the capitalist transformation experienced by Turkey in the late 1940s and 1950s, which led to major changes in the political and socioeconomic fabric. Aside from not a few genuine critiques of capitalism, its economic and social program in the 1970s formulated as “moral and material development” is very similar to capitalism in terms of proposed solutions. For instance, private ownership of the means of production and private property, which were the inherent logic of capitalism, were flatly defended on the basis of the assumption that Islam already recognizes these “rights”. Concordantly, while the concept of interest, defined as “non-labor earning”, is evidently rejected, other forms of unethical beneficiaries such as working for someone else, hiring of wage labor and income from rent and trade are not condemned. Moreover, owing to the merchant identity of the prophet of Islam, it feels a special admiration for commerce as well as merchants. Parallel to this, since the very beginning, it has attempted to be an enthusiastic supporter of these small and medium-sized capital-owning class against big industrialists. In that regard, during the 1970s the two political parties of the National Outlook Movement refrained from pressing an anti-establishment or anti-capitalism stance, choosing rather to serve as eager proponents of capitalism without mentioning its name.
Türkiye’nin yasal siyasal alandaki ilk açık İslami hareketi olan Milli Görüş Hareketi, 1970 yılında Necmettin Erbakan liderliğindeki Milli Nizam Partisi’nin kurulmasıyla ortaya çıkmış, zaman içinde İslamcılığın –kelimenin gerçek anlamıyla- bir siyasal harekete dönüşmesinin sembolü olmuştur. Hareket, Türkiye’nin 1940’lar sonu ve 1950’ler boyunca deneyimlediği ve toplumsal dokuda büyük değişimlere neden olan kapitalist dönüşüm nedeniyle kendisini dışlanmış hissedenlere seslenebilmek için kapitalizm ve müesses nizam karşıtı bir söylem üretmeye çalışmıştır. Ne var ki 1970’ler boyunca Milli Görüş’ün “maddi ve manevi kalkınma” olarak formüle ettiği ekonomik ve sosyal programı, kapitalizme sahici bir eleştiri sunmak şöyle dursun sunduğu çözüm önerileri bakımından kapitalizme oldukça benzemektedir. Örneğin, kapitalizmi diğer üretim ilişkilerinden ayıran en temel belirleyicilerden olan üretim araçlarının özel sahipliği ve özel mülkiyet, “İslam’ın bu ‘hakları’ zaten tanıdığı” iddiasına dayanılarak açıkça savunulur. Benzer şekilde, “emek verilmemiş kazanç” olduğu gerekçesiyle faiz kavramı kesin bir dille reddedilirken, emek gücünün kiralanması, birisi için çalışmak ve kira ya da ticaret geliri elde etmek gibi diğer emeksiz kazanç biçimleri oldukça normal karşılanır. Yine İslam peygamberinin tüccar kimliğinin etkisiyle, tüccarlığa ve ticari faaliyete özel bir hayranlık duyulur. Buna paralel olarak, en başından beri büyük sanayiciler karşısında bizzat bu küçük ve orta boy sermaye sahibi sınıfların temsilciliği üstlenilir. Bü bağlamda, Milli Görüş’ün 1970’li yıllardaki iki siyasal partisi, müesses nizam ve kapitalizm karşıtlığının değil, telaffüz edilmekten kaçınılan kapitalizmin hevesli bir savunucusu olmuştur.
This thesis examines German soft power policies in the Balkans and Turkey in the Interwar Era. How certain German non-state actors such as the Messeamt, the Leipzig Trade Fair, chambers of commerce, ete. took the initiative and reestablished German economic presence in certain Balkan countries in the mid-192os in the absence of the Weimar government's support is discussed. How German economic drive in the Balkans gained speed following the proclamation of the New Plan in 1934 and how the Balkans played a decisive role in realizing Hitler' s rearmament venture by supplying Germany with various raw materials needed by German war industry are also examined. Similarly, how Turkish-German political, economic, military and cultural relations were re-established and developed in the Weimar period and what kind of changes came out in the bilateral relations and Germany' s soft power practices with the emergence of the Nazi rule in Germany are also addressed. Certain German soft power practices such as investments, student exchange programs, supporting the enıployment of German specialists and academicians in Turkey, arms trade, and using well-established German institutions in Turkey to achieve imperialist aims, ete. are examined in the light ofa variety of primary and secondary sources.
Bu tez İki Savaş Arası Dönem' de Balkanlar ve Türkiye' deki Alman yumuşak güç politikalarını inceler. Messeamt, Leipzig Ticaret Fuarı, ticaret odaları vb. Alman devlet dışı aktörlerinin inisiyatif alarak Weimar Hükümeti'nin desteği olmaksızın 192o'li yılların ortalarında Balkanlar' da Alman ekonomik varlığını nasıl yeniden kurduğu ele alınmaktadır. 1934 yılında Yeni Plan 'ın ilanı sonrasında Alman ekonomik hamlesinin Balkanlar' da nasıl hız kazandığı ve Hitler'in yeniden silahlanma girişiminde Balkanların Almanya'ya silah sanayinde gerekli çeşitli hammaddeleri sağlayarak nasıl belirleyici bir rol oynadığı da incelenmiştir. Aynı şekilde, Türk-Alman politik, ekonomik, askeri ve kültürel ilişkilerinin Weimar Dönemi'nde nasıl yeniden kurulduğu, geliştiği ve Almanya' da Nazi yönetiminin ortaya çıkışıyla hem ikili ilişkilerde hem de Alman yumuşak güç pratiklerinde ne tür değişikliklerin meydana geldiği de ele alınmıştır. Yatırımlar, öğrenci değişim programları, Alman uzman ve akademisyenlerin Türkiye'de isthidamının desteklenmesi, silah ticareti ve Türkiye'deki köklü Alman kurumlarının emperyalist amaçlara ulaşmak için kullanılması gibi belirli Alman yumuşak güç uygulamaları çeşitli birincil ve ikincil kaynaklar ışığında incelenmiştir.
Bu tez dönemin Adana valisi Cemal Paşa tarafından 1909 Adana katliamları nedeniyle yetim kalan Ermeni kız ve erkek çocukları için Adana'da kurulan Dârüleytâm-ı Osmânî kurumunun tarihini incelemektedir. Temelleri 1909 yılında atılan bu yetimhane, 1911 yılında 500 Ermeni yetim çocuğun eğitimi ve bakımı için resmen açılmıştır. Açılışından kısa bir süre sonra Müslüman yetimler de yetimhaneye yerleştirilmiş ve böylece çok dinli ve çok kültürlü bir kurum haline gelmiştir. Bu tez, yetim kalan Ermeni çocukların tarihsel rollerine vurgu yaparak, yerel yetkililerin, Osmanlı Ermenilerinin ve İttihat ve Terakki'nin yetimhanenin açılmasına yönelik görüş ve tutumlarını göstermeye çalışıyor. Bu tez 1909 yılından 1911 yılına kadar okulun kurulmasını sağlayan süreç ile ilgili kapsamlı bir resim çizerken, bu kurumun insani kaygılardan daha çok politik nedenlerle kurulduğunu iddia etmektedir. Bu çalışma farklı gruplar arasındaki ortaklıkları, anlaşmazlıkları ve çatışmaları 1912 yılından 1914 yılına kadar yetimhanenin yönetimi ve kontrolü üzerine çıkan tartışmalar üzerinden gösterir. Ayrıca, bu tez 1914-1918 arasındaki döneme odaklanarak hükümetin değişen ideolojik, sosyal, ve ekonomi politikalarının yetimhane üzerindeki etkilerini göstermeye çalışıyor. Bu tezde kullanılan birincil kaynaklar Osmanlı arşiv belgeleri, misyoner ve konsül raporları, anılar, gazeteler, vilayet bütçeleri ve nizamnamelerdir.
This thesis examines the history of Dârüleytâm-ı Osmânî institution founded in Adana by Adana Governor Cemal Pasha of the period for Armenian girls and boys who were orphaned due to the Adana massacres of 1909. This orphanage, whose foundations were laid in 1909, was officially opened in 1911 for the education and care of 500 hundred orphaned Armenian children. Shortly after its opening, Muslim orphans were also placed in the orphanage and thus became a multireligious and multicultural institution. This thesis tries to show the views of local officials, Ottoman Armenians, and the Committee of Union and Progress towards the opening of the orphanage, by emphasizing the historical role of the Armenian orphans. While drawing a comprehensive picture of the process providing the establishment of the orphanage from 1909 to 1911, this thesis argues that this orphanage was founded for political reasons rather than humanitarian concerns. The study shows the partnerships, disputes, and conflicts between different groups through the discussions on the administration and control of the orphanage from 1912 to 1914. Furthermore, the thesis shows the impacts of the changing ideological, social, and economic policies of the government on the orphanage by focusing on the period between 1914 and 1918. The primary sources used in this thesis are Ottoman archival documents, missionary and consul reports, memoirs, newspapers, province budgets, and regulations.
This thesis investigates the reasons and effects of the small-cattle and draft animals' deaths during the Great War from an environmental history perspective. Focusing on the Eastern Ottoman region, it shows that the state's taxation policies, region's geography, climate, limited veterinary services, and contagious animal diseases were the main reasons behind the decimation of animals. These animal deaths affected the Ottoman government's policies toward animals and created local noncompliance with the government's decrees, showing the bilateral relationship between the environment and population.
Bu tez, 1. Dünya Savaşı sırasında yaşanan küçükbaş ve yük hayvanı ölümlerinin nedenlerini ve etkilerini araştırmakta olup bu ölümlere çevre tarihi perspektifinden bakma amacıyla kaleme alınmıştır. Doğu Osmanlı eyaletlerine odaklanan tez; devletin vergi politikaları, bölge coğrafyası, iklim, sınırlı veterinerlik hizmetleri ve bulaşıcı hayvan hastalıklarının geniş ölçüdeki hayvan ölümlerinin arkasındaki ana nedenler olduğunu göstermektedir. Çevre ile nüfus arasındaki bağlantıyı gözler önüne seren bu hayvan ölümleri, Osmanlı hükümetinin hayvanlara yönelik politikalarını etkilemiş ve yerel halkın hükümet politikalarına karşı çıkmalarına neden olmuştur.
This thesis analyzes Turkish Generation Z, which has been scrutinizing recently in terms of family, education, and socialization, and also in comparison between its Western counterparts. The research is based on the thought that political and social events affected and changed this generations' attitudes. In Turkey, Generation Z includes individuals born after 2000. To explain the historical background of the term generation, Karl Mannheim's generation theories were used. Twenty- five in-depth interviews were conducted with students from universities in Istanbul. Instead of collecting statistical data, the main aim was to understand Turkish Generation Z. Also the major generations from 20th and 21st century, namely, Silent, Baby Boomer, Generation X, Generation Y, and Generation Z in Europe, America, and Turkey were explained in terms of family, education, social life, and technology. The study consists of Generation Z members who are enrolled at a university in Istanbul, therefore, instead of general conclusions, personal expressions were provided.
Bu çalışmanın amacı Türkiye'de özellikle son yıllarda konuşulmaya başlayan Z kuşağının aile, eğitim ve sosyalleşme üzerine düşüncelerini, tutumlarını incelemek ve Batı'daki Z kuşağı ile karşılaştırmaktır. Toplumların içinde bulunduğu siyasi ve sosyal olayların gençlerin yani kuşakların tutumlarını etkilediği ve değiştirdiği göz önüne alınarak çalışmanın kaynağı oluşturmuştur. Z kuşağı yaş aralığı olarak 2000 sonrası doğanlar alınmıştır. Tarihsel olarak kuşak kavramını açıklamak amacıyla ise Karl Mannheim' ın kuşak teorilerinden yararlanılmıştır. Bu amaçla İstanbul'daki üniversitelerde okuyan 25 kişi ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Derinlemesine görüşme yapılmasının nedeni ise istatistiki bir veriden çok bu kuşağı anlamanın amaçlanmasıdır. 20. Ve 21. yüzyılda Avrupa, Amerika ve Türkiye'deki beş ana kuşak: Sessiz kuşak, Baby Boomer kuşağı, X kuşağı, Y kuşağı, ve Z kuşağı, eğitim, aile, sosyal hayat ve teknoloji gibi konular üzerinden açıklanmış; karşılaştırmalar yapılmıştır. Çalışma yalnızca İstanbul'da üniversite öğrencilerini kapsadığından genel çıkarımlardan çok kişisel ifadelere yer verilmesine imkân sağlanmıştır.
Erzincan Earthquake in 1939 is one of the greatest natural disaster in the history of the Turkish Republic. More than thirty thousand people have died and city of Erzincan was wiped out of the map. As a response to it, construction of a new modern city which would provide the necessary conditions to live a civilized life for the residents of Erzincan was planned by the single party regime. Even though it tends to be seen as an omnipotent force, single party regime had its limits and they became apparent when it failed to undertake a task as ambitious as building a new city from scratch in Erzincan. Ascribing this failure just to external factors, which were out of the control of the single party regime such as the Second World War, only partially explains the story. The limits which prevented it to materialize New Erzincan were not solely external, but also emanated from the very feature that made this regime so unique in Turkish nation state’s history: the relationship between state and party. This uneasy relationship was far from being smooth unlike what is often tend to be envisioned. In this thesis it is argued that, the lack of harmony between the local party organization and local state bureaucracy that reflected itself in the shape of a vicious conflict between the governor and the alliance formed by the head of local party organization and the party inspector, was one of the primary reasons that led the project to its demise.
1939 Erzincan Depremi Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en büyük doğal afetlerinden biridir. Otuz binden fazla insan hayatını kaybetmiş ve Erzincan şehri haritadan silinmiştir. Buna cevaben tek parti rejimi tarafından Erzincan’da yaşayan vatandaşlara medeni bir yaşam sürebilmeleri için gerekli koşulları sağlayacak yeni modern bir şehrin inşası planlanmıştır. Tek parti rejimini her şeye kadir bir güç olarak görme eğilimi yaygın olsa da bu rejimin de sınırları vardı ve bunlar Erzincan’da sıfırdan yeni bir şehir inşa etme gibi cüretkar bir girişimin başarısızlığa uğramasıyla belirgin hale geldi. Bu başarısızlığı yalnızca İkinci Dünya Savaşı gibi tek parti rejiminin kontrolü dışında gelişen dışsal etkenlere atfetmek kısmen açıklayıcı olur. Bu rejimin Yeni Erzincan’ı inşa edememesine neden olan limitler yalnızca dıştan değil, aynı zamanda bu rejimi Türk ulus devletinin tarihinde eşsiz kılan özelliğinden: devlet ve parti arasındaki ilişkiden de kaynaklanmaktaydı: Bu ilişki çoğu zaman tasavvur edilenin aksine pürüzsüz olmaktan çok uzaktı. Bu tezde; yerel parti teşkilatı lideri ve parti müfettişinin oluşturduğu ittifak ile vali arasında şiddetli bir çatışma şeklinde kendini gösteren yerel parti teşkilatı ile yerel devlet bürokrasisi arasındaki ahenksizliğin, projenin başarısızlığa sürükleyen ana nedenlerden biri olduğu iddia edilmektedir.
This thesis examines the formation of Salafi identity in Tevhid ve Sünnet Cemaati, an Islamic group that was founded by Halis Bayancuk aka Ebu Hanzala in 2007 in Turkey, by focusing on the role of culture in mobilizing and motivating individuals. This study analyzes Tevhid ve Sünnet Cemaati within the framework of social movements theory. The research emphasizes three focal points that are practices, text and materiality. To reveal how collective identity shapes individuals and is shaped by them through these three focal areas, a field research was conducted in Bağcılar where the group’s main setting is located. Participant observation and informal interviewing were used to highlight how particular religious doctrines are interpreted by the group adherents and put into practice in their daily lives. In this regard, the doctrine of al-wala’ wa-lbara is a significant concept since it separates the outside world as us and them. The doctrine, concerning the perception of reality, encourages believers to show loyalty to Muslims only and disavowal to non-Muslims. This thesis also argues that the group adopts various tactics and strategies in changing circumstances, and targets existing moral/cultural values, political regimes by producing frames and counter-frames depending on its Salafi identity.
Bu tez, 2007 yılında Türkiye’de, kamuoyunda Ebu Hanzala olarak bilinen Halis Bayancuk tarafından İslami bir cemaat olarak kurulan Tevhid ve Sünnet Cemaati'nde, kültürün bireyleri mobilize ve motive etmedeki rolüne odaklanarak Selefi kimliğinin oluşumunu incelemektedir. Bu çalışma, Tevhid ve Sünnet Cemaati'ni toplumsal hareketler teorisi çerçevesinde incelemektedir. Araştırma, pratikler, metin ve materyalite olmak üzere üç odak noktayı vurgulamaktadır. Kolektif kimliğin hem bireyleri nasıl şekillendirdiğini hem de bireyler tarafında nasıl şekillendirildiğini bu üç odak alanı üzerinden ortaya çıkarmak için, cemaatin Bağcılar semtinde bulunan merkezinde bir saha araştırması yapılmıştır. Metinlerde yer alan dini öğretilerin, cemaat mensupları tarafından nasıl yorumlandığını ve günlük yaşamlarında nasıl uygulamaya konulduğunu anlamak için katılımcı gözlem ve informal görüşme metotları kullanılmıştır. Bu bağlamda, dış dünyayı biz ve onlar olarak ayıran el vela vel bera doktrini oldukça önem teşkil eden bir kavramdır. Gerçekliğin algılanmasına ilişkin olan bu öğreti, müminleri, sadece Müslümanlara dostluk gösterilmesi ve gayrimüslimlere ise düşmanlık gösterilmesi için teşvik etmektedir. Bu tez, aynı zamanda, cemaatin değişen koşullar karşısında çeşitli taktik ve stratejiler benimsediğini ve Selefi kimliğine bağlı olarak çerçeveler ve karşı çerçeveler üreterek mevcut ahlaki/kültürel değerleri, siyasi rejimleri hedef aldığını savunmaktadır.
The transformation of the Ottoman Empire throughout the nineteenth century certainly grew out of the earlier discussions of reforms. While initial steps were taken to restructure the Ottoman military, these reforms had far-reaching consequences, manifesting themselves in political and legal realms, also with clear consequences in daily life. The reign of Maḥmūd II and his reformist agenda provide a good opportunity to understand the extent of the transformation of the Ottoman Empire in this period. Traditional historiography has examined this era by emphasizing the Janissaries and the local dynasties, often seen as “obstacles to reform.” However, these internal dynamics had relationships between both themselves and the ruling elite in İstanbul. The relationship between semi-independent Meḥmed ‘Alī Pasha in Cairo and İstanbul is a subject that needs further academic investigation. When Meḥmed ‘Alī Pasha dispatched the first large mission composed of students of different identities in May 1826, the administrative power in İstanbul also sent the four members from the household of Ḫüsrev Pasha on December 14, 1830. These two actions by the those who ruled different parts of the empire show how common interaction between Cairo and İstanbul interacted with one another. When explaining the interaction, this thesis will discuss the lists of students both from İstanbul and Cairo and their identities, departure, and return dates, compiled from the archival documents. Finally, the research will contextualize the Ottoman case within a global moment of sending students abroad as exemplified by Iran and Japan.
Osmanlı İmparatorluğu’nun on dokuzuncu yüzyılda yaşadığı değişimler daha önceki yüzyıllardaki reform mirasıyla birlikte askerî niyetlerle başlayarak siyasî, hukukî ve gündelik yaşama dek uzanan birçok sahada kendini göstermiştir. On dokuzuncu yüzyıl boyunca devam eden bu değişimlerin vasıflarını ve sınırlarını anlamak için, II. Maḥmūd dönemi ve bu dönemde icra edilen reformlar önemli bir araştırma fırsatı sunmaktadır. Geleneksel tarihyazımı, Yeniçeri Ocağı ve yerel hanedanları “modernleşme çabalarına mâni olan dâhilî güçler” bağlamında incelemiştir. Aslında bu süreçte odaklanılması gereken konu, yereldeki işbu dâhilî güçlerin hem kendi aralarında hem de yönetici elitle ilişkisi olduğudur. Kahire’de yarı-bağımsız Meḥmed ‘Alī Paşa ile İstanbul arasındaki münasebet de akademik anlamda daha fazla incelenmeye gerekli bir konudur. Bu şartlar altında, Meḥmed ‘Alī Paşa ilk geniş öğrenci kafilesini Mayıs 1826’da Paris’e sevk ederken İstanbul’daki yönetim de Ḫüsrev Paşa’nın dört kulunu 14 Aralık 1830’da yine Paris’e sevk etmiştir. İmparatorluğun farklı bölgelerinin liderleri, Kahire ve İstanbul arasındaki müşterek etkileşimi paylaşırlar. İşbu tez, hem Meḥmed ‘Alī Paşa hem de II. Maḥmūd tarafından Avrupa başkentlerine gönderilen öğrencilerin kimlikleri, sevk ve dönüş tarihleri arşiv belgeleri ışığında listelenecektir. Son olarak araştırma, özellikle yurt dışına öğrenci gönderme konusunda İran ve Japonya’nın ilk hareketlerini göstererek konunun küreselliğini ortaya koymaktadır.
This thesis attempts to analyse the youth politics in the Armutlu neighborhood, a predominantly Arab Alawi place in Hatay, between 2012 and 2015. Two pillars of the youth movement were the Syrian War (2011) and the Gezi Protests (2012). September 12, 2012, a pro-Assad demonstration was a breaking point for the Armutlu people and it immediately merged with the Antakya-Gezi movement. The Armutlu youth is the main actor in this anti-government protest. The political mobilization of the youth has generated a huge revision in their own Arab-Alawi identities as well as the identity of the neighborhood. Besides, it brought about the reconfiguration of the urban space in the neighborhood. This thesis aims to bring the questions of identity, space, and politics in an Alawi working-class neighborhood between 2012 and 2015.
Bu tez, Hatay'ın Defne ilçesine bağlı olan ve Arap Alevi nüfusun yoğunluklu olarak yaşadığı Armutlu mahallesini ele almaktadır. 1980li yıllarda politik olarak bir hayli aktif olan mahalle, 1980'den sonraki süreçlerde çeteler, uyuşturucu ve fuhuş ile kötü nam salmıştır. Mahalle, 2011 yılında Suriye'de çıkan savaş ve ardından Gezi Parkı Protestoları ile eski şanına kavuşmuştur. Tezde mahalle; uzam ve mekan, siyasi coğrafya, toplumsal hareketler, hafıza, kimlik kavramları ile gençler üzerinden ele alınmaktadır. Bu bağlamda mahallede uzamın kime / kimlere karşı kurulduğu, hangi şartlar altında ve durumlarda uzamın sınırlarının daraldığı veya genişlediği tartışılmıştır. Uzamın en önemli unsurlarından biri olan Arap Alevi kimliği, bu kimliğin nasıl oluştuğu / oluşturulduğu, Arap kimliğinin ve Alevi kimliğinin aynı uzamda olduğu gibi hangi durumlarda terk edilip, hangi durumlarda sahiplenildiğine değinilmiştir. Böylece kimliğin ne kadar karmaşık ve savrulgan olduğu tartışılmıştır. Mahallede gençlerle yapılan görüşmeler ışığında, 16 Eylül 2012 tarihinin mahalle için bir kırılma noktası olduğunu, gerçekleşen protestoların Armutlu direnişi olarak adlandırıldığını, yaşananlar anlatılırken mekana sürekli atıfta bulunulduğunu, bu sürecin sonunda yeni bir grup gençliğin ortaya çıktığını ve kendilerini Armutlu Gençliği olarak adlandırdıklarını görüyoruz. Bu çalışmada Suriye mevzusu ve Gezi Parkı Protestoları salt politik süreçler olarak ele alınıp modernist devlet söylemi ile tartışılsaydı yerelin kökenlerinden uzaklaşılmış ve uzamın üretimi görmezden gelinmiş olacaktı. Bu yüzden bu tezde, anlatılan yerin tarihini, yaşanılan olayları ele alırken onları oluşturan "şeylerin" anlatılarından yola çıkarak bir hikaye oluşturulmuştur.
This thesis examines the associational life of Turkish immigrants from Bulgaria in Turkey. Firstly, this thesis argues how the communal identity of “Bulgaristanlı Turks” which is shaping by assimilation policies of the Bulgarian Communist Party, immigration, and citizenship policies of Turkey, is reproducing by associations’ executives considering the tensions between their idealized pure Turkish identity discourses and double loyalties toward Bulgaria and Turkey. Secondly, the aim of the thesis sheds light on how associations’ executives who are the elites of the community engage in political mobilization activities using the discourse of protecting the ethno-cultural communal identity of Turks of Bulgaria in both Turkey and Bulgaria in the corporate identity of associations. Sources of the thesis consist of empirical research based on semi-structured interviews with executives of associations and participant observations during nine months of fieldwork, print and online publications of associations, documents of The Grand National Assembly of Turkey.
Bu tez, Bulgaristan’dan Türkiye’ye göç eden Türk göçmenlerin dernek hayatını incelemektedir. İlk olarak, bu tez Bulgaristan Komünist Partisi’nin uygulamış olduğu asimilasyon politikaları ve Türkiye Cumhuriyeti’nin göçmenlere uyguladığı göç ve vatandaşlık politikaları ile şekillenen Bulgaristan Türkü kimliğinin, idealize edilmiş saf Türk olmak ile Bulgaristan ve Türkiye’ye duydukları çifte teritoryal sadakatin yaratmış olduğu gerilimleri dikkate alarak dernek yöneticileri tarafından nasıl yeniden üretildiğini tartışmaktadır. İkinci olarak bu tezin amacı derneklerin kurumsal kimliği altında ait oldukları toplumun elitleri olan dernek yöneticilerinin hem Türkiye’deki hem de Bulgaristan’daki Türklerin etno-kültürel cemaat kimliklerini koruma diskurunu kullanarak siyasi seferberlik faaliyetlerinde bulunduklarına ışık tutmaktır. Tezde kullanılan kaynaklar, dokuz aylık saha çalışması sırasında dernek yöneticileriyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelere ve katılımcı gözlemle ile elde edilen ampirik araştırmalardan, derneklerin basılı ve online yayınlarından, ve TBMM arşivinden oluşmaktadır.
Crisis of the Reformist Ideal: A Critique of Ottoman Narratives of Crisis on 1875-1876
This study aims to analyze the narratives of Mithat, Cevdet, Mahmud Nedim Pashas, and Ahmet Mithat Efendi regarding the economic, political, and international crises of the Ottoman 1875 and 1876 as founding narratives of the Hamidian Era. It suggests that in these narratives ideological bifurcations of the Tanzimat era were reconstructed to shape the following political regime, since, at the time, the current political status quo was shattered within the empire and the international arena. Based on political treatises, memoirs, and chronicles, it discusses the intertwined nature of the internal political struggles of the Empire after the death of Ali Pasha in 1871 and the rivalry between a liberal Britain and a monarchist Russia in the international arena. It shows that the political figures of the period who saw the crisis period as an opportunity for promoting their political ideals reconstructed these crises through their narratives. Thus, the main goal of this thesis is to show that the essential crisis of the period of 1875-1876 was a regime crisis that emerged from the shattering of the Tanzimat status quo within the empire parallel with the shattering of the European balance of power.
Reformist İdealin Krizi: 1875-1876 Dönemine Dair Osmanlı Kriz Anlatılarının Bir Eleştirisi
Bu çalışma, Mithat, Cevdet ve Mahmud Nedim Paşalar ile Ahmet Mithat Efendi’nin Osmanlı’da 1875-1876 döneminde yaşanan ekonomik, siyasi ve uluslararası krizlere dair anlatılarını II. Abdülhamid döneminin kurucu anlatıları olarak incelemeyi amaçlamaktadır. İmparatorluk içindeki ve uluslararası arenadaki siyasi statükonun çözüldüğü bu dönemde, Tanzimat döneminin ideolojik çatallanmalarının, bu anlatılarda, bir sonraki siyasi rejimi şekillendirme amacıyla yeniden inşa edildiğini öne sürmektedir. Çalışma; siyasi incelemelere, hatıralara ve kroniklere dayanarak, Ali Paşa’nın 1871’deki ölümünden sonra imparatorluğun iç siyasi mücadeleleri ile uluslararası alanda liberal bir İngiltere ile monarşist bir Rusya arasındaki rekabetin iç içe geçmiş doğasını tartışmaktadır. Dönemin siyasi figürlerinin, kriz dönemini kendi siyasi ideallerini öne çıkarmada bir fırsat olarak görerek yaşanan krizleri bu doğrultuda metinleri aracılığıyla yeniden inşa ettiklerini ortaya koymaktadır. Bu bakımdan çalışmanın temel amacı, 1875-1876 döneminin esas krizinin, Avrupa güç dengesinin sarsılmasına paralel olarak Tanzimat statükosunun çözülmesinden doğan bir rejim krizi olduğunu öne sürmektir.
Faith-based Diplomacy of Turkey: Diyanet in Africa
The relationship between religion and foreign policy is a complex and controversial topic that has received attention from various academic theories. However, there are relatively few studies on the role of reli-gion in international relations. The purpose of this research is to exam-ine the implementation of faith-based diplomacy in Turkish foreign pol-icy, specifically focusing on the role of the Presidency of Religious Affairs (Diyanet) in Turkey's Africa policy. The research will analyze how reli-gion has been used by the Turkish state in its relations with Africa, how non-official channels are involved in faith-based diplomacy, and the dy-namics that influence the cooperation between NGOs and state institu-tions in Turkish foreign policy. To do this, the research will analyze lit-erature on concepts such as soft power, public diplomacy, cultural di-plomacy, and faith-based diplomacy, as well as the historical back-ground of the relationship between Turkey and Africa. The research will also evaluate the official annual and regional reports on the activi-ties of Diyanet. The research aims to show that the activities of Diyanet can be seen as an example of faith-based diplomacy, and that Turkish faith-based diplomacy has played a critical role in highlighting Turkey's anti-colonial history in Africa, which has helped to increase its attrac-tion to the foreign public. The main argument of this thesis is that Turkish faith-based diplomacy differs from traditional faith-based di-plomacy in some ways. While traditional faith-based diplomacy typical-ly involves the state not actively participating in the field, in the Turkish case there has been cooperation between non-official channels and state institutions.
Türkiye'nin İnanç Temelli Diplomasisi: Afrika'da Diyanet İşleri Başkanlığı
Din ile dış politika arasındaki ilişki karmaşık ve tartışmalı bir konudur. Bu karmaşık ilişki çeşitli akademik teoriler tarafından incelenmiştir, ancak dinin uluslararası ilişkilerdeki rolü konusunda yeterince çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmanın amacı, özellikle Türkiye'nin Afrika politikasında Diyanet İşleri Başkanlığı'nın rolünü inceleyerek Türkiye''nin inanç temelli diplomasi uygulamalarını araştırmaktır. Çalışma, Türkiye'nin Afrika ile olan ilişkisinde dinin nasıl kullanıldığını, sivil toplum kuruluşlarının inanç temelli diplomasi uygulamalarına nasıl katıldığını ve Türk dış politikasında sivil toplum ile devlet kurumları arasındaki işbirliğini etkileyen dinamikleri inceleyecektir. Yumuşak güç, kamu diplomasisi, kültürel diplomasi ve inanç temelli diplomasi gibi kavramların yanı sıra Türkiye ve Afrika arasındaki ilişkinin tarihsel arka planının da ele alınacağı çalışmada, ayrıca Diyanet ve diğer kamu diplomasisi kuruluşlarının Afrika'daki faaliyetlerine ilişkin resmi raporlar da değerlendirilecektir. Bu çalışma, Diyanet'in faaliyetlerinin inanç temelli diplomasi örneği olarak görülebileceğini ve Türkiye'nin Afrika'daki sömürgecilik karşıtı tarihine dikkat çeken inanç temelli diplomasi sayesinde sahada daha aktif rol alabildiğini söylemektedir. Bu tezde, Türkiye'nin inanç temelli diplomasisinin geleneksel inanç temelli diplomasi ile farklılıklar gösterdiği iddia edilmektedir. Geleneksel inanç temelli diplomasi genellikle sivil toplum kuruluşlarının faaliyetleri ile şekillenirken, Türk dış politikasında inanç temelli diplomasi bağlamında kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirliği Türkiye'yi diğer örneklerden farklı bir konuma koymaktadır.
Turkey’s Social and Political Polarization from 1957 to 1960
In this work, Turkey’s 1957 60 period, which is one of the most strained periods during the multi-party democratic regime, will be analyzed. The polarization, arising from social and political tension, is the res e arch subject of this thesis. From the foundation of the republican regime in Turkey, multi-party system was aimed and the attempts for democratization are covered. Followingly, after the World War II, Turkey’s multi-party system transition, the foundation of the Democrat Party and its early tough years, 1946 snap elections and its aftermath are covered. Then, the triumph of the Democrat Party in 1950, their first period and back to back electoral victory is analyzed. After 1954, emerging economic and social troubles and government’s rigid measures are analyzed to give background. After these background parts, together with 1957 snap elections, the events, which never eased the strained political atmosphere, are historically covered. Also, to understand the polarization, the reflection of the tense political atmosphere is covered with speeches, daily newspapers and social life examples.
1957'den 1960'a Türkiye'nin Toplumsal ve Siyasi Kutuplaşması
Bu çalışmada, Türkiye’de çok partili demokratik hayatın geçmişteki en büyük gerilimlerinden biri olan 1957-1960 dönemindeki siyasi ve toplumsal gerilimlerden kaynaklanan kutuplaşmanın bir incelemesi yapılmaktadır. Cumhuriyetin kurulmasıyla beraber hedeflenen demokratik rejimin gerekliliği olan çok partili hayatın, 1946’ya kadar olan denemelerini ve o zamanki toplumsal dinamikleri de içine alan bir arka planını analiz eden bu çalışmada, daha sonra sırasıyla İkinci Dünya Savaşı sonrası oluşan yeni düzenle beraber, Türkiye’nin çok partili hayata geçmesi, Demokrat Parti’nin kuruluşu ve ilk dönemdeki yaşadığı zorluklar, 1946 erken seçimleri ve sonrasındaki siyasi gerilimlerle beraber 1950’de Demokrat Parti’nin iktidara gelmesini ele almaktadır. Daha sonrasında Demokrat Parti’nin ilk dönemi, CHP’nin 27 yılın ardından muhalefete geçmesi, 1954 seçimlerinde artan oylarıyla kazandığı zaferle başlayan ama daha sonra yaşanan ekonomik ve toplumsal bunalımlarla beraber alınan bir dizi sert önemlerle yaşanan toplumsal gerilimlerle tezin nihai konusu olan dönemine 1957 seçimleriyle giriş yapılacaktır. 1957’deki erken seçim sonrası başlayan yüksek gerilimi ve 1960’a kadar neredeyse hiç azalmayan etkisini, hem tarihi olaylarla, hem de bu gerilimden kaynaklanan kutuplaşmayı ve bunun siyasetteki, günlük gazetelerdeki ve toplumsal hayattaki yansımalarıyla birlikte irdelenecektir.
The Making of Neoliberal Subjectivity in Turkey: The Case of Coaching as a subfield of Self Help Industry
This thesis examines the processes of neoliberalization and the construction of neoliberal subjectivity in Turkey. Using both the Marxist approach, which sees neoliberalism as a class project and the Foucaldian approach, which analyzes it as governmentality, the thesis focuses on career coaching in the context of these two frameworks. The coaching profession, which is considered as a sub-field of the self-help industry, is a technique of power that has been effective in the naturalization of ideological assumptions of neoliberalism and the restructuring of the hegemonic status of neoliberalism through the construction of neoliberal subjectivities. In this context, this thesis argues that coaching, career coaching in specific, is a technique of power that manufactures an employee subjectivity based on the principles of entrepreneurship and docility and, in this way, aims to adapt individuals to the neoliberal labor regime. It tries to prove this claim by analyzing semi-structured interviews conducted with coaches who specialized in career coaching and those who received coaching service.
Türkiye'de Neoliberal Öznelliğin İnşası: Kişisel Gelişim Endüstrisinin Alt Alanı Olarak Koçluk Örneği
Bu tez, Türkiye'de neoliberalleşme süreçlerini ve neoliberal öznelliğin inşasını incelemektedir. Hem neoliberalizmi bir sınıf projesi olarak gören Marksist yaklaşımı hem de onu yönetimsellik olarak analiz eden Fukoyen yaklaşımı kullanan tez, bu iki teorik çerçeve bağlamında kariyer koçluğuna odaklanmaktadır. Kişisel gelişim endüstrisinin bir alt alanı olarak değerlendirilen koçluk mesleği, neoliberalizmin ideolojik varsayımlarının doğallaştırılmasında ve neoliberalizmin hegemonik statüsünün neoliberal öznelliklerin inşası yoluyla yeniden yapılandırılmasında etkili olmuş bir iktidar tekniğidir. Bu bağlamda, bu tez, koçluğun, özelde kariyer koçluğunun, girişimcilik ve uysallık ilkelerine dayalı bir çalışan öznelliği üreten ve bu şekilde bireyleri neoliberal emek rejimine uyumlamayı amaçlayan bir iktidar tekniği olduğunu iddia ediyor. Çalışma, kariyer koçluğu konusunda uzmanlaşmış koçlarla ve koçluk hizmeti almış kişilerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeleri analiz ederek bu iddiayı kanıtlamaya çalışıyor.
Sebilürreşad, Caliphate, and Islamic political thought during the War of Independence, 1918-1923
This study focuses on the role of Sebilürreşad in the War of Independ-ence, in general terms. Accordingly, this study unearths the politico-intellectual network around Sebilürreşad, and sheds light on how and through which connections they were involved in the national re-sistance movement and their cooperation with the Ankara Govern-ment. Moreover, this study concentrates on the articles and sermons, trying to understand how the politico-intellectual circle of the journal reconceptualized the caliphate in what contexts. This study argues that Sebilürreşad was an integral part of the broad coalition formed around the Grand National Assembly, and claims that the activities of the jour-nal's politico-intellectual circle in the War of Independence extended the boundaries of the "spiritual sovereignty" of the Ankara Govern-ment. In addition, this study reveals that, under the influence of the global upheaval that took place after the First World War, Sebilür-reşad's intellectuals defended the alliance with the Bolsheviks and re-conceptualized the caliphate in the context of the awakening of the East. Thus, this study both invites a more nuanced and multidimen-sional understanding of the developments after the First World War and it sheds light on the limits of the idea of caliphate-centered Pan-Islam in the War of Independence.
Kurtuluş Savaşı'nda Sebilürreşad, Hilafet ve İslam siyasi düşüncesi, 1918-1923
Bu çalışma, en genel hatlarıyla, Sebilürreşad'ın Kurtuluş Savaşı'nda nasıl bir rol oynadığına odaklanıyor. Bu doğrultuda, çalışmada öncelikle Sebilürreşad'ın etrafındaki politik ve entelektüel çevre görünür kılınıyor ve ulusal direniş hareketine nasıl ve hangi kanallarla dahil olduklarına, Ankara Hükümeti ile aralarındaki işbirliğine ışık tutuluyor. Diğer yandan da bu çalışma, yazılara ve vaazlara yoğunlaşarak, derginin politik ve entelektüel çevresinin hilafeti hangi bağlamlar içinde ne şekilde yeniden kavramsallaştırdıklarını anlamaya çalışıyor. Bu çalışma, Sebilürreşad'ın Büyük Millet Meclisi etrafında kurulan geniş koalisyonun ayrılmaz bir parçası olduğunu ileri sürüyor ve derginin politik ve entelektüel çevresinin Milli Mücadele'deki faaliyetlerinin Ankara Hükümeti'nin "manevi egemenliği"nin sınırlarını genişlettiğini iddia ediyor. Bunun yanı sıra çalışmada, Birinci Dünya Savaşı sonrası vuku bulan küresel altüst oluşun etkisiyle, Sebilürreşad entelektüellerinin Bolşeviklerle ittifakı savunarak hilafeti Doğu'nun uyanışı teması bağlamında yeniden kavramsallaştırdıklarını gün yüzüne çıkarıyor. Böylelikle, bu çalışma bir yandan Birinci Dünya Savaşı sonrasındaki gelişmeleri daha nüanslı ve çok boyutlu olarak anlamaya davet ederken, diğer yandan da Milli Mücadele döneminin hilafet merkezli ittihad-ı İslam siyasetinin sınırlarına ışık tutuyor.
An inner Aegean peasant-miner community in transformation: Uncovering migrant workers' perspectives in the Soma coal basin
With 301 causalities, the May 2014 Soma mine accident constituted the biggest mining accident in Turkish history and the biggest worldwide in the 21st century. Although the underground mining sector has the second-highest workplace accident rate, mining is a popular job in the So-ma region even after the 2014 accident. Why do miners continue to work in the mines even though they lose their friends, sons and fathers working there? This thesis aims to answer this question by examining an inner Aegean peasant-miner community from a small village near Kütahya. It builds on field research with the community along with archival research. Based on interviews with three generations of men who worked in the Soma mine pits in three different historical periods (1960-1980, 1980-2002 and 2002-2020) and their families, the study traces changing patterns of migration and labor against Turkey's chang-ing socio-economic context. The thesis argues that the miners' and their families' experience with the general socio-economic conditions of Turkey have shaped their perspective towards their occupation. These experiences have to do with; the labor market defined by the rise of unemployment rates, labor surplus, the high number of minimum wage workers and informality; inner migration; the transformation of agriculture; and the transformation of social policies. Given these dynamics, mineworker families consider underground mining as a better job in terms of income, social security and retirement age compared to other unskilled jobs in Turkey. The study contributes to the literature on miner communities in Turkey firstly by focusing on a different geographic area (Aegean) rather than Zonguldak, which has mostly been the study site. Secondly, it brings in mineworkers' families and household strategies into the anal-ysis rather than just focusing on male workers. Thirdly, by covering a wider time span through its focus on the experience of three genera-tions, it offers a broad perspective of the miner community from its first formation and reveals the dynamics that have changed over time.
Dönüşen bir iç Ege köylü-madenci topluluğu: Göçmen işçilerin gözünden Soma kömür havzası
301 ölüme sebep olan Mayıs 2014 Soma maden kazası Türkiye ve dünya tarihinin 21. Yüzyılda 'ki en büyük maden kazası olmuştur. Yeraltı madenciliği sektörü en yüksek ikinci iş kazası oranına sahip olmasına ve kazaya rağmen, Soma bölgesindeki madencilik hala popüler olmaya devam etmiştir. Madenciler çalışma arkadaşlarını, oğullarını ve babalarını kaybetmelerine rağmen neden madende çalışmaya devam ediyorlar? Bu tez, Kütahya yakınlarındaki küçük bir köyden gelen iç Ege köylü-madenci topluluğunun incelenmesiyle bu soruya cevap aramaktadır. Bu çalışma, yapılan saha araştırmasıyla birlikte arşiv araştırmasına dayanmaktadır. Bu araştırma, Soma maden ocaklarında üç farklı tarihsel dönemde (1960-1980, 1980-2002 ve 2002-2020) çalışan üç kuşak erkek ve aileleriyle yapılan mülakatlara dayanarak, Türkiye'nin değişen sosyo-ekonomik bağlamına karşı değişen göç ve emek kalıplarını incelemektedir. Bu araştırma, madencilerin ve ailelerinin Türkiye'nin zaman için-de değişen genel sosyo-ekonomik koşulları ile ilgili deneyimlerinin mesleklerine bakış açılarını şekillendirdiğini savunuyor. Bu deneyimler; işsizlik oranlarının yükselmesi, işgücü fazlası, asgari ücretli sayısının yüksek olması ve kayıt dışılık; iç göç, tarımın dönüşümü; Türkiye'de sosyal politika ve emeklilik kalıplarının dönüşümü ile ilgilidir. Bu sosyo-ekonomik gerçekler ve bölgedeki coğrafi şartlar göz önüne alındığında, maden işçisi aileler, Türkiye'deki diğer vasıfsız işlere kıyasla madencilik sektöründe çalışmayı, gelir, sosyal güvenlik, emeklilik yaşı ve çalışma saatleri açısından nispeten daha iyi koşullara sahip olarak görmektedir. Bu çalışma, literatüre üç bakımdan katkıda bulunur; bir, daha çok araştırma alanı olan Zonguldak/Karadeniz bölgesi yerine farklı bir coğrafi bölgeye (Ege) odaklanarak Türkiye'deki madenci toplulukları ile ilgili literatüre katkıda bulunmaktadır. İkinci olarak madenciliği, maden işçileri ve aileleri perspektiften analiz haline getirir, sadece erkek madenci işçilere odaklanmak yerine tüm aileye odaklanıp, madenciliği aile stratejisi olarak ele alır, üçüncüsü daha geniş bir zamanı kapsayarak inceler ve üç nesil madencilere odaklanarak geniş bir bakış açısı sunar ve zamanla değişen dinamikleri vurgulayarak literatüre katkıda bulunur.
This thesis explores the relationship between the far-right Turkish nationalism and Islam between 1965, when Alparslan Türkeş entered multiparty politics, and 1980, when the coup d’état which subsequently led to the closing of his political party took place. The main question that drives this work is, how has the far–right Turkish nationalism, which included a significant, if not dominant presence of secular nationalists in 1965, turned into an ideology that championed the Turkish-Islamic synthesis as of 1980? The convergences, divergences and exchanges between nationalism and Islamism are presented within an intellectual history framework. A variety of primary sources, such as nationalist political magazines, memoires, books and election campaign materials were used. Three overarching arguments are reached by their analysis. First, Islamic themes have been increasingly abundant in nationalist ideology; a significantly Islamized nationalism, especially among the youth has come into existence as the dominant strand in far-right by 1980. Second, the Turkish-Islamic synthesis has had an uneasy nature despite nationalists’ attempts to reconcile the two, causing constant tension. Third, Türkeş’s approach to religion was an instrumentalist one; the main function of Islam in his ideology was as a source of high morality, which he considered necessary for national development.
Bu tez, Alparslan Türkeş'in çok partili siyasete girdiği 1965 yılı ile partisinin kapatılmasına yol açan darbenin gerçekleştiği 1980 yılları arasında uç sağ Türk milliyetçiliği ile İslam arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Çalışma, “1965'te baskın olmasa bile kaydadeğer bir seküler milliyetçi grubu barındıran uç sağ Türk milliyetçiliği, 1980'den itibaren nasıl Türk-İslam sentezini savunan bir ideolojiye dönüşmüştür?” sorusunun etrafında şekillenmektedir. Milliyetçilik ve İslamcılık arasındaki ortaklıklar, ayrılıklar ve değişimler entelektüel tarih çerçevesi içinde sunulmaktadır. Milliyetçi siyasi dergiler, hatıralar, kitaplar ve seçim kampanyası materyalleri gibi çeşitli birincil kaynaklar kullanılmıştır. Bu materyalin analizi tezin bütününde işlenen üç argümanı ortaya çıkarmaktadır. İlk olarak, İslami temalar milliyetçi ideolojide giderek artmış; 1980'e gelindiğinde özellikle gençler arasında önemli ölçüde İslamlaşmış bir milliyetçilik uç sağda baskın kol olarak ortaya çıkmıştır. İkinci olarak, Türk-İslam sentezi, milliyetçilerin bu ikisini uzlaştırma girişimlerine rağmen gerilim arz eden bir yapıya sahip olmuş, bu da sürekli uyuşmazlıklar doğurmuştur. Üçüncü olarak, Türkeş'in dine yaklaşımının araçsal olduğu ve İslam'ın onun ideolojisindeki ana işlevinin, ulusal kalkınma için zorunlu bir unsur saydığı yüksek ahlaka kaynaklık etmek olduğu gözlenmiştir.
The theme of inter-class encounters became a significant part of art-house movies in Turkey during the 2010s. The New Cinema of Turkey refers to movies that emerged during the mid-1990s within neoliberal transfor-mations that resulted in two distinct commercial and art-house film mar-kets. The art-house movies of New Cinema involve the theme of inter-class encounters in various respects. Considered from a historical perspective, the complexity and significance of inter-class encounters increased since mid-1990s, especially after the 2010s. The changes are interpreted based on Gilles Deleuze's conceptualization of "modern political cinema," suggesting it can be considered the development of an ethical attitude. An "ethics of en-counters" contextualizes them in their social history, opening potentials for self-problematization and transformation by taking the ethical responsibility of one's position within the social context. It is argued that the art-house movies of New Cinema involved this ethical perspective gradually concern-ing the representation of inter-class encounters. This process can be inter-preted based on Turkey's economic, political, social, and cultural transfor-mations. As the effects of neoliberal transformations increased the precarity and wealth inequality and the political power regime became authoritarian systematically, an ethical attitude towards the representation of inter-class encounters also became a significant part of the art-house movies in the New Cinema of Turkey.
Sınıfsal karşılaşmalar teması 2010'lu yıllar boyunca Türkiye'deki sanat film-lerinin önemli bir parçası haline geldi. Yeni Türkiye Sineması, 1990'ların ortalarında iki ayrık, ticari ve sanat, film pazarı ile neticelenen neoliberal dönüşümler içerisinde açığa çıkan filmleri ifade ediyor. Türkiye'deki sanat filmleri sınıfsal karşılaşmaları çeşitli bakımlardan içermekte. Tarihsel bir perspektiften düşünüldüğünde ise temsillerin karmaşıklığının ve anlatıdaki öneminin 1990'ların ortalarından beri, özellikle de 2010'larda arttığı gözlemlenebilir. Bu değişimler Gilles Deleuze'ün "modern politik sinema" kavramına dayanarak yorumlanmış ve değişimlerin etik bir tavrın gelişimi olarak düşünülebileceği önerilmiştir. "Karşılaşmalar etiği" karşılaşmaları toplumsal tarih bağlamında değerlendirerek buradaki etik sorumluluğun üstlenilmesine, kendini sorunsallaştırmaya ve dönüşüm potansiyelleri açmaya dayanır. Bu etik perspektifin sınıfsal karşılaşmaların temsilinde giderek içerildiği iddia edilmiştir. Bu süreç Türkiye'nin ekonomik, politik, toplumsal, ve kültürel dönüşümleriyle yorumlanabilir. Neoliberal dönüşüm-lerin etkileri güvencesizliği ve mülkiyet eşitsizliğini arttırdıkça ve politik iktidar rejimi sistematik olarak otoriterleştikçe sınıfsal karşılaşmaların temsi-line yönelik etik bir tavır da Yeni Türkiye Sinemasının sanat filmlerinin önemli bir parçası haline gelmiştir.
On the roads: Transportation and question of logistics during the National Struggle (1919-1922)
This study presents a narrative on road and railway transportation in the years of the National Struggle regarding the transportation legacy from the Ottoman Empire to Anatolia. In addition to great technological revolutions in the field of transportation in the 19th century, the state directly participated in road construction works during the Tanzimat period. Moreover, in this century, the transformation of the nature of war that necessitated the movement of more resources within the country increased the importance of the transportation factor in the context of the war power. Financial and military difficulties in the last period of the Empire prevented the formation of a developed transportation network within the country. Weapons and ammunition freight to the Western Front during the National Struggle took place under challenging conditions and extraordinary measures.
Yollar üzerine: Milli Mücadelede ulaşım ve lojistik (1919-1922)
Bu çalışma Osmanlı İmparatorluğu'ndan Anadolu'ya kalan ulaştırma mirasını gözönünde bulundurarak Milli Mücadele yıllarındaki karayolu ve demiryolu ulaştırması üzerine bir anlatı sunmaktadır. 19. Yüzyıl ulaştırma alanında büyük teknolojik devrimlere şahitlik ederken, Osmanlı İmparatorluğu'nda da Tanzimat ile beraber devletin bu alana direkt katılımı yönünde gelişmeler yaşandı. Yine bu yüzyılda, savaşların ülke içinde daha fazla kaynağı hareket ettirmesini gerekli kılacak şekilde dönüşmesi savaş gücü bağlamında ulaştırma faktörünün önemi artırdı. İmparatorluğun son dönemindeki finansal ve askeri sıkıntılar ülke içinde gelişmiş bir ulaştırma ağı oluşmasını engelledi. Milli Mücadele sırasında Batı Cephesine yapılan silah ve cephane sevkiyatları zor şartlarda ve olağanüstü önlemler altında gerçekleşti.
The purpose of this thesis is to investigate how regional networks of political patronage and violence within the Ottoman provincial ad-ministration in the Peloponnese and Rumeli have adapted to the new political environment after 1821, and continued to dominate the politi-cal domain in Greece after its independence from the Ottoman Empire. Additionally, while aiming to show how the factions that have emerged during the Greek war of independence have been built on personal rela-tionships prior to 1821, this thesis also attempts to show how each of these factions in Greece became entangled with a specific European power, and thus, was indirectly influenced by the broader political de-velopments in post-Vienna Congress Europe. This study follows the particular patron-client relationship of the two Rumeliot men, Ioannis Velentzas and Ioannis Kolettis throughout the years following the out-break of the war of independence. The purpose is to explore how the two men have formed their alliance thanks to the violent circumstances provided by the war, the process that made Kolettis's Rumeliot faction labelled as the French party, and ultimately to see how through his rela-tionship with Kolettis, Velentzas' irredentist foray in 1840 to Ottoman territories could be seen as a scheme designed to involve Greece into the politics of the Eastern Question.
Bu tez, Osmanlı taşra idaresi altında Mora yarımadası ve Rumeli'de gelişen bölgesel siyasi himaye ve şiddet ilişkilerinin nasıl 1821 sonrası siyasi iklime adapte olup Osmanlı'dan bağımsızlığını kazanan Yunanistan'daki siyasi alana egemen olduğunu ortaya koymayı amaçlıyor. Bunun yanı sıra, Yunan bağımsızlık savaşı sırasında ortaya çıkan bölgesel hiziplerin 1821 yılı öncesinden kalma şahsi ilişkiler üzerine kurulduğuna dikkat çekilirken; bu tezde aynı zamanda bu hiziplerin her birinin ayrı birer Avrupalı güçle yakın ilişkilere girerek dönemin Viyana Kongresi sonrası Avrupa siyasi düzeninin dolaylı özneleri olmaları sürecinin de ortaya konması amaçlanıyor. Bu doğrultuda, bağımsızlık savaşının başlamasını takip eden süreç içerisinde iki Rumelili İoannis Kolettis ve İoannis Velentzas'ın siyasi ve askeri himaye etrafında şekillenen ilişkisi özel olarak izleniyor. Buradaki amaç bu iki adamın nasıl Yunan bağımsızlık savaşının oluşturduğu uzun şiddet ortamı sayesinde siyasi bir ittifak oluşturabildiğini ve Kolettis'in Rumeli hizibinin nasıl süreç sonunda "Fransız Partisi" ismiyle anılmaya başlandığını göstermek. Nihayetinde de Velentzas'ın 1840 yılında Osmanlı topraklarına yönelik organize ettiği başarısız bir irredentist saldırıyı kendisinin Fransız partisi lideri Kolettis ile olan ilişkisi üzerinden okuyarak, bunun Yunanistan'ı dönemin doğu sorunu olarak adlandırılan doğu Akdeniz üzerindeki bölgesel siyasi hesaplara dahil etme tasarısı olduğunu ortaya koymak.
This thesis provides the biography of Filibeli Ali Fehmi, a Young Turk from Bulgaria, and examines the first-year issues of his Muvazene newspaper. When suspicions arose about Ali Fehmi's connections to the Young Turks, the Ottoman government terminated his official duties, forcing him to return to his hometown of Filibe, where he began publishing Muvazene in 1897. After the Russo-Ottoman War (1877-1878), Muslims in Bulgaria, who were former subjects of the Ottoman Empire, had become citizens of the newly emerged Principality of Bulgaria. The Balkan Muslims sought to redefine the future of their community, and the Muslim intellectuals in particular believed that they could achieve a rejuvenation through culture and politics. Ali Fehmi was an active participant who contributed to achieving these goals. This thesis demonstrates how Ali Fehmi's Muvazene newspaper engaged with its readers by addressing common problems and publicizing issues of corruption. This study also shows the pivotal role played by Ali Fehmi and his Muvazene newspaper in the establishment of the Young Turk ideology in Bulgaria. Without attributing a single identity to Ali Fehmi, this thesis examines how Ali Fehmi was perceived differently by the Young Turks, the Bulgarian government, and the Ottoman government, thereby acquiring a plural and indefinite identity in this context. Ali Fehmi, taking advantage of the relative freedom in Bulgaria, published his newspaper, which led to his surveillance by the Ottoman government via spies and its commissioner in Bulgaria. As a result of the escalating tension between Ali Fehmi and the Ottoman government, he was deported by the Bulgarian government in 1905. Afterward, he resided in Paris, Geneva, Egypt, and Afghanistan. The work also emphasizes that Ali Fehmi dedicated himself to the advancement and progress of Muslims and Turks, first locally and then globally. Most of the primary sources used in this work are the Ottoman Archives and the first-year issues of Muvazene. This thesis aims to contribute to the existing literature on the Muslims in Bulgaria in general and the Young Turks in particular.
Bu tez, Bulgaristan Jön Türklerinden olan Filibeli Ali Fehmi'nin biyografisini ve Muvazene gazetesinin birinci yıl nüshalarını incelemektedir. Ali Fehmi'nin Jön Türk bağlantıları olduğu yönünde şüpheler doğunca Osmanlı hükümeti, Ali Fehmi'nin resmi görevine son vererek memleketi Filibe'ye dönmesine neden oldu ve Ali Fehmi burada 1897'de Muvazene'yi yayınlamaya başladı. 1877-1878 Rus-Osmanlı Savaşı'ndan sonra, Osmanlı İmparatorluğu'nun eski tebaası olan Bulgaristan'daki Müslümanlar, yeni kurulan Bulgaristan Prensliği'nin vatandaşı olmuştu. Balkan Müslümanları toplumlarının geleceğini yeniden tanımlamaya çalışırken özellikle de Müslüman entelektüeller kültür ve siyaset yoluyla durumlarının daha iyiye gideceğine inanıyordu. Ali Fehmi, bu hedeflere ulaşılmasına katkıda bulunan entelektüellerdendir. Bu tez, Ali Fehmi'nin yayınladığı Muvazene gazetesinin, Bulgaristan'daki Müslümanların ortak sorunları ve yolsuzluk meselelerini ele alarak okurlarıyla nasıl ilişki kurduğunu göstermektedir. Çalışma, aynı zamanda Ali Fehmi ve Muvazene gazetesinin Bulgaristan'da Jön Türk ideolojisinin yerleşmesinde oynadığı önemli rolü de göstermektedir. Ali Fehmi'ye tekil bir kimlik atfetmekten kaçınan bu tez, onun Jön Türkler, Bulgar hükümeti ve Osmanlı hükümeti tarafından nasıl farklı algılandığını ve böylece bu bağlamda nasıl çoğul ve belirsiz bir kimlik kazandığını incelemektedir. Ali Fehmi, Bulgaristan'daki özgürlükten yararlanarak gazetesini özgürce yayınlamış ve bu da Osmanlı hükümeti tarafından hafiyeler ve Bulgar Komiseri aracılığıyla gözetlenmesine yol açmıştır. Ali Fehmi ile Osmanlı hükümeti arasında artan gerginliğe ek olarak, 1905'te Bulgar hükümeti tarafından da sınır dışı edilmiştir. Daha sonra Paris, Cenevre, Mısır ve Afganistan'da bulunmuştur. Bu tez, Ali Fehmi'nin kendisini önce yerel, sonra küresel olarak Müslümanların ve Türklerin gelişip ilerlemelerine adadığının da altını çizmektedir. Bu araştırmada kullanılan başlıca kaynakların çoğu Osmanlı arşiv belgeleri ve Muvazene'nin birinci yıl nüshalarıdır. Bu tez, genel olarak Bulgaristan'daki Müslümanlar ve özellikle de Jön Türkler hakkındaki mevcut literatüre katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.
The Making of Cultural Field in Turkey and Syria in the 2010s
This thesis examines the field of cultural production in Turkey and Syria in the 2010s. Employing Pierre Bourdieu's theory of the field of cultural production, this research delves into the primary actors, institutions, and factors that influence cultural production in Turkey and Syria, as well as the challenges and transformations faced by the field. Analyzing how social crises influence the emergence and autonomy of the cultural production field in politically unstable settings, this study aims to consider how the field theory can be adapted and contextualized to address the region's distinctive features and challenges adequately. This study also seeks to comprehend the interplay between the cultural production field and the field of power by scrutinizing actors' habitus, along with their respective positions, roles, and strategies. Lastly, this thesis considers how the notion that the cultural production field inherently evolves towards autonomy might be affected by specific social and cultural conditions. This thesis is based on semi-structured interviews conducted with actors engaged in cultural production field.
2010'lu Yıllarda Türkiye ve Suriye'de Kültürel Alanın Oluşumu
Bu tez, 2011 yılı sonrasında Türkiye ve Suriye'deki kültürel üretim alanını incelemektedir. Pierre Bourdieu'nun kültürel üretim alanı teorisini kullanarak, bu araştırma, bölgedeki kültürel üretimi etkileyen temel aktörleri, kurumları ve faktörlerin yanı sıra alanın karşılaştığı zorlukları ve dönüşümleri ele almaktadır. Toplumsal krizlerin istikrarsız ortamlardaki kültürel üretim alanının ortaya çıkışını ve özerkliğini nasıl etkilediğini analiz eden bu çalışma, alan teorisinin bölgenin ayırt edici özelliklerini ve zorluklarını yeterince ele almak için nasıl uyarlanabileceğini ve bağlamsallaştırılabileceğini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma aynı zamanda aktörlerin habitusunu, konumlarını, rollerini ve stratejilerini irdeleyerek kültürel üretim alanı ile iktidar alanı arasındaki etkileşimi kavramayı amaçlamaktadır. Son olarak, bu tez, kültürel üretim alanının doğası gereği özerkliğe doğru evrildiği fikrinin belirli sosyal ve kültürel koşullardan nasıl etkilene-bileceğini ele almaktadır. Bu tez bölgenin kültürel üretim alanında faali-yet gösteren aktörlerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelere dayanmaktadır.
The thesis focuses on the "Young Turk generation," a term frequently employed in various contexts, and it examines the Young Turks' generational consciousness primarily through analyzing their memoirs. This study argues that the Young Turks fortified the discourse on generational identity and established a foundational generational lexicon for subsequent generations to adopt. It is contended that educational growth has played a critical role in this generation's formation, reinforcing generational awareness and making a two-axis understanding of the concept of "generation" more prevalent. The thesis also explores the pragmatic yet high value that members of this generation placed on youth, and it examines maturity and seniority narratives within their memoirs to discuss the defining characteristics and boundaries of the Young Turk generation.
Bu tez, farklı bağlamlarda sıklıkla kullanılan "Jön Türk kuşağı" tabirini merkeze almakta ve esas olarak hatıratlar vasıtasıyla Jön Türklerin kuşak bilinçlerini incelemektedir. Bu çalışmada, Jön Türklerin kuşak mensubiyeti üzerine olan söylemi güçlendirdiği ve sonraki nesillerin benimsemesi için temel bir kuşak sözlüğü oluşturduğu savunulmaktadır. Ayrıca, eğitimin bu kuşağı şekillendirmede belirleyici bir rol oynadığı, genişleyen eğitim ortamının kuşak bilincini güçlendirdiği ve kuşak mefhumunun çift eksenli bir anlayışının yaygınlaşmasına imkan tanıdığı ileriye sürülmektedir. Tezde bu kuşağın üyelerinin gençliğe verdiği değerin yüksek fakat pragmatik olduğu savunulmuştur ve Jön Türk kuşağının tanımlayıcı özelliklerini ve sınırlarını müzakere için hatıratlardaki olgunluk ve kıdem anlatıları incelenmiştir.
This thesis examines the economic and environmental history of Turkey during the early Republican period (1923-1950), with a focus on the years 1929-1935, marked by the implementation of statist policies and the First Five-Year Industrial Plan (FFYIP). The FFYIP represented a significant shift in Turkey's economic policy, focusing on state-led industrialization to address the challenges of the period. The thesis explores the debates on statism from the highest political elite to the small town of Bünyan, highlighting the impact of state factories on local resources and social dynamics. The case of the Sümerbank Kayseri Textile Factory illustrates the positive effects of state factories on regional development, but also the complexities in the use and sharing of local natural resources, as seen in Bünyan. The thesis studies social actors relevant to the statism debates and Kayseri Sümerbank Textile Factory in a hierarchical structure.
Bu tez, erken Cumhuriyet döneminde (1923-1950) Türkiye'nin ekonomik ve çevresel tarihini incelemekte olup, özellikle 1929-1935 yıllarına, yani devletçi politikaların uygulandığı ve Birinci Beş Yıllık Sanayileşme Planı'nın (BBYSP) hayata geçirildiği döneme odaklanmaktadır. BBYSP, Türkiye'nin ekonomi politikasında önemli bir dönüşümü temsil ederek, dönemin zorluklarına yönelik devlet öncülüğünde sanayileşmeye odaklanmıştır. Tez, devletçilik tartışmalarını en yüksek politik elitlerden Bünyan kasabasına kadar geniş bir yelpazede ele almakta ve devlet fabrikalarının yerel kaynaklar ve sosyal dinamikler üzerindeki etkilerini vurgulamaktadır. Sümerbank Kayseri Tekstil Fabrikası örneği, devlet fabrikalarının bölgesel kalkınma üzerindeki olumlu etkilerini, ancak aynı zamanda Bünyan'da görüldüğü üzere yerel doğal kaynakların kullanımı ve paylaşımındaki karmaşıklıkları da göstermektedir. Tez, devletçilik tartışmaları ve Kayseri Sümerbank Tekstil Fabrikası ile ilgili sosyal aktörleri hiyerarşik bir yapıda incelemektedir.
This thesis examines how disasters, such as the 2023 earthquakes, and geopolitical challenges, like water disputes, influence Türkiye's foreign policy with Syria through the framework ofdisaster diplomacy. Focusing on the post-2021 period, when efforts were made to facilitate constructive changes in bilateral relations, the study investigates how natural disasters and transboundary resource issues can serve as catalysts for dialogue and cooperation. Over the past three decades, the relationship between these two neighboring states has been marked by a highly politicized environment, shaped by unresolved historical disputes and various attempts at rapprochement. In a world increasingly exposed to both natural catastrophes and geopolitical challenges, the role of shared disasters and resources in Türkiye-Syria relations remains underexplored. This thesis analyzes the 2023 twin earthquakes as a disaster with the potential to transcend political barriers and foster goodwill, while examining water disputes as a dualistic factor of conflict and cooperation. Employing a disaster diplomacy framework and drawing on the data collected in the newspapers, policy analyses and historical accounts, this thesis argues that disasters and shared resource challenges can serve as powerful catalysts for diplomatic engagement. However, their impact is contingent upon broader geopolitical tensions, historical grievances, and the prevailing political context.
Bu tez, afet diplomasisi çerçevesinde, 2023 depremleri gibi doğal afetlerin ve su sorunları gibi jeopolitik zorlukların Türkiye'nin Suriye ile dış politikasını nasıl etkilediğini inceliyor. Çalışma, 2021 sonrası döneme odaklanarak, iki ülke arasındaki ilişkilerde yapıcı değişiklikleri destekleme çabalarını ele alıyor. Tez, doğal afetlerin ve sınırları aşan su kaynakları sorunlarının diyalog ve iş birliğini teşvik eden birer araç olabileceğini araştırıyor. Son 30 yılda, Türkiye ile Suriye arasındaki ilişkiler, çözülemeyen tarihi anlaşmazlıklar ve birçok yakınlaşma girişimi ile şekillenen oldukça politize bir yapıya sahip olmuştur. Ancak, doğal afetler ve jeopolitik zorlukların daha sık yaşandığı günümüz dünyasında, ortak afetlerin ve kaynakların bu iki komşu ülke arasındaki rolü henüz yeterince incelenmemiştir. Bu tez, 2023'teki ikiz depremleri, siyasi engelleri aşma ve iyi niyet geliştirme potansiyeli taşıyan bir afet olarak ele alırken, su sorunlarını hem çatışma hem de iş birliğI aracı olarak inceliyor. Afet diplomasisi çerçevesi kullanılarak gazetelerden, politika analizlerinden ve tarihsel kaynaklardan toplanan verilerle yapılan bu çalışma, afetlerin ve ortak su kaynakları sorunlarının diplomatik ilişkilere güçlü bir katkı sunabileceğini savunuyor. Ancak, bu etkinin daha geniş jeopolitik gerilimler, tarihsel anlaşmazlıklar ve mevcut siyasi bağlam tarafından şekillendiğI vurgulanıyor.
This thesis aims to demonstrate how the narrative of trachoma, an infectious eye disease, has become a subject of regulation with the developments in the medical discourse of the early twentieth century. To achieve this, the thesis comprises around five chapters, including an introduction and conclusion. The first chapter focuses on the early twentieth-century debates in which ophthalmologists instrumentalized changes in understanding vision. The second chapter examines how this instrumentalization occurred simultaneously across national borders by analyzing international congresses on medicine and ophthalmology. The third chapter aims to reveal how the new governmental techniques are applied by establishing standards in the sense of sight. This chapter focuses on the experiences of immigrants from the Ottoman Empire to the United States as they underwent medical examinations at Ellis Island, one of the largest centers for implementing these medical and governmental techniques on eye diseases.
Bu tez, bulaşıcı bir göz hastalığı olan trahomun anlatısının, yirminci yüzyılın başlarında tıp söylemindeki gelişmelerle birlikte nasıl bir regülasyon konusu haline geldiğini göstermeyi amaçlamaktadır. İlk bölüm, yirminci yüzyılın başlarında oftalmologların görme yetisini anlamaya yönelik değişen paradigmaları nasıl araçsallaştırdıklarına odaklanmaktadır. İkinci bölüm, tıp ve oftalmoloji üzerine uluslararası kongreleri analiz ederek bu araçsallaştırmanın ulusal sınırların ötesinde eşzamanlı olarak nasıl gerçekleştiğini incelemektedir. Üçüncü bölüm, görme duyusunda standartlar oluşturarak yeni yönetim tekniklerinin uygulama biçimlerini ortaya koymaktadır. Bu amaçla, Osmanlı İmparatorluğu'ndan Amerika Birleşik Devletleri'ne göç edenlerin, göz hastalıkları konusunda bu tıbbi ve yönetim tekniklerin uygulandığı en büyük merkezlerden biri olan Ellis Adası'nda tıbbi muayeneden geçerken trahom ile ilgili yaşadıkları deneyimler ele alınacaktır.
This thesis examines the function of the Yıldız Archive in terms of pow-er while also addressing the development of a user-friendly digital in-terface to enhance its accessibility. This thesis, also examines the archival logic of the Yıldız Archive and its role in the construction of power. By focusing on the processes of select-ing, categorizing, and storing photographs, the study analyzes how the archive shaped visual memory and functioned as a governing practice using digital methods. The research aims to reveal how the archive op-erated as a mechanism for knowledge production and how the ruling elite of the period utilized archives and photography. Additionally, a user-friendly digital interface has been developed to enhance accessibility and understanding of the archive's rich content.
|
This thesis investigates the experiences of women workers attempting to unionize against poor working conditions, low wages and humiliating treatment at the workplace in 2020s Turkey. It focuses on women's mobilization processes in two textile and two metal factories in Istanbul, Kocaeli and Bursa between 2021 and 2023. Examining women's motivations for unionization, the challenges they face, their subjective transformations, and their relationships with co-workers, union officers and families during their main form of resistance, which is picketing in front of factories, this study provides a gendered analysis of women's mobilization and resistance. Employing feminist methodology, the analysis builds on fieldwork which included in-depth interviews and participant observation with 16 women workers and 2 women union officers. This study engages with the literature on mobilization, empirical studies on women's labor activism in the Global South and Turkey, and studies on the impact of social movements. The thesis firstly argues that the demand for dignity is crucial in the mobilization of women subjected to gender pay gap and patriarchal pressures. Secondly, the thesis demonstrates that women experience empowerment through the unionization and collective action, but this empowerment is limited by the bureaucratic and patriarchal structure of the unions. Hence, by exploring women's agency in the labor movement and their intertwined struggles against patriarchy and capitalism in the triangle of family, workplace and union, this thesis contributes to the literature on women's labor activism.
Bu tez, 2020'ler Türkiye'sinde işyerindeki kötü çalışma koşullarına, düşük ücretlere ve aşağılayıcı muamelelere karşı sendikalaşmaya karar veren kadınların mücadele deneyimlerine odaklanmaktadır. Bu tez, 2021 ve 2023 yıllarında gerçekleşen, İstanbul, Kocaeli ve Bursa'da bulunan iki tekstil ve iki metal fabrikasındaki mobilizasyon süreçlerini incelemektedir. Kadınların sendikalaşma motivasyonlarını, sendikalarla kurdukları ilişkileri, işten atılma sonrasındaki direniş sürecinde işçi arkadaşlarıyla, sendikacılarla ve aileleri kurdukları ilişkileri ve kadınların öznel dönüşümünü inceleyen bu tez, kadınların sendikalaşma ve direniş süreçlerinin toplumsal cinsiyete dayalı bir analizini sunmaktadır. Feminist bir metodolojiyi benimseyerek yapılan saha çalışması, Ekim 2022-Ekim 2023 arasında gerçekleştirilen, 16 kadın işçi ve 2 kadın sendika görevlisi ile yapılan derinlemesine görüşmelere ve katılımcı gözleme dayanmaktadır. Bu tezde, mobilizasyon literatüründen, Küresel Güney'deki ve Türkiye'deki kadın işçi direnişlerine odaklanan empirik çalışmalardan ve toplumsal hareketlerin sonuçlarına odaklanan çalışmalardan faydalanılmıştır. Bu tez, işyerinde erkeklerden farklı olarak cinsiyet temelli ücret eşitsizliğine, patriyarkal baskılara maruz kalan kadınların mobilizasyonunda haysiyet talebinin çok etkili olduğunu iddia etmektedir. Ayrıca, çalışma kadınların sendikalaşma ve kolektif eylem süreçlerinde güçlendiğini fakat bu güçlenme süreçlerinin sendikaların bürokratik ve patriyarkal yapısı tarafından sınırlandığını iddia etmektedir. Bu tez, kadınların işçi hareketindeki özneliğini ve onların aile, işyeri ve sendika üçgeninde patriyarka ve kapitalizme karşı yürüttükleri, iç içe geçen mücadelelerini incelemesi ile kadın işçi mücadelesi literatürüne katkıda bulunmaktadır.
This thesis examines the political and economic relations between Turkey and Lebanon through the lens of new regionalism and the Shamgen Project (2009-2011). It scrutinizes the establishment and subsequent developments of the Shamgen Project, which emerged as a pivotal initiative aimed at fostering trade, cultural exchange, and political cooperation among Turkey, Lebanon, Syria, and Jordan. This initiative was conceived within the context of the evolving Turkish foreign policy framework that followed the end of the Cold War and the widespread adoption of neoliberal policies. Despite the limited successes of the Shamgen Project, the initiative provided significant insights into the dynamics of new regionalism in the Middle East. This study explores the business and cultural ties between Turkey and Lebanon during and after the Shamgen Project, situating this analysis within the political motivations of the Justice and Development Party (AKP) era and the processes of regionalism. The ob jective of this thesis is to reveal the impact of the interplay between political events, business, and cultural ties on regional cooperation and economic relations, thereby contributing to the scholarly discourse on new regionalism.
Bu tez, Türkiye-Lübnan ilişkilerini yeni bölgeselcilik ve Şamgen Projesi (2009-2011) bağlamında siyasi ve ekonomik ilişkilere odaklanmaktadır. Soğuk Savaş'ın sona ermesi ve neoliberal politikaların genelde yaygınlaşması çerçevesinde değişen Türkiye Dış Politikasının bir parçası olarak, Türkiye, Lübnan, Suriye ve Ürdün arasında ticaret, kültürel değişim ve siyasi işbirliğini teşvik etmeyi amaçlayan önemli bir girişim olarak ortaya çıkan Şamgen Projesi'nin kuruluşuna ve sonrasını analiz etmektedir. Bu projenin başarıları sınırlı kalmış ancak süreç Orta Doğu'daki yeni bölgeselcilik dinamikleri hakkında değerli içgörüler sunmuştur. Tez, Şamgen Projesi süresince ve sonrasında Türkiye ile Lübnan arasındaki iş ve kültürel bağları, Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) dönemi politik motivasyonları ve bölgeselleşmenin kuruluş süreçlerini bağlamında incelemektedir. Tezin amacı, yeni bölgeselcilik çalışmalarında siyasi olayların, iş dünyası ve kültürel bağların etkileşiminin bölgesel işbirliği ve ekonomik ilişkiler üzerindeki etkisini ortaya koymaktır.
Focusing on the narratives of a migrant community from Van-Erciş in Büyükada who migrated to the island in the 1980s and since then suc-cessfully transitioned to self-employment, this thesis emphasizes the role of self-employment as a strategy to overcome labor market dis-crimination within migrant communities. It also assesses the influence of family dynamics on entrepreneurial activities. Drawing upon migrant self-employment literature, notably the concepts of 'necessity entre-preneurship' and 'embedded market approach', the thesis seeks to comprehend the entrepreneurial processes of Van-Erciş migrants. Four main areas of literature are utilized in this study: research on the Princes' Islands, studies on rural to urban migration since 1980, re-search on Kurdish labor, and studies on migrant self-employment. The fieldwork for this thesis included 21 in-depth, face-to-face interviews and participant observation conducted in Büyükada between April 2022 and January 2023. The objective is to enrich the literature by in-vestigating the ethnic context of working-class entrepreneurship in Turkey, particularly focusing on the transition from informal labor to entrepreneurship.
Bu tez, 1980'lerde Van-Erciş'ten Büyükada'ya göç eden ve zamanla ken-di işlerini kuran göçmenlerin anlatılarına odaklanmaktadır; kendi işini kurmanın işgücü piyasasındaki ayrımcılığı aşmak noktasında, bir strate-ji olarak nasıl rol oynadığını incelenmektedir. Ayrıca, tezde aile dinamik-lerinin girişimcilik faaliyetleri üzerindeki etkisi de değerlendirilmekte-dir. Tez, göçmen serbest meslek literatüründen, özellikle de 'zorunluluk girişimciliği' ve 'gömülü piyasa yaklaşımı' kavramlarından yararlanarak, Van-Ercişli göçmenlerinin girişimcilik süreçlerini anlamaya çalışmakta-dır. Bu çalışmada dört ana literatürden faydalanılmıştır: Adalar üzerine yapılan çalışmalar, 1980'lerden bu yana kırdan kente göç üzerine yapı-lan çalışmalar, Kürt işgücü üzerine yapılan çalışmalar ve göçmenlerin kendi işlerini kurmaları üzerine yapılan çalışmalar. Tezin saha çalışması, Nisan 2022 ile Ocak 2023 tarihleri arasında Büyükada'da gerçekleştiri-len 21 derinlemesine görüşmeye dayanmaktadır. Amaç, Türkiye'de işçi sınıfı girişimciliğinin etnik bağlamını Büyükada özelinde araştırarak, kayıt dışı işçilikten girişimciliğe geçişe odaklanarak bu alandaki yazını çeşitlendirmektir.
This thesis aims to examine the language ideologies encountered by Kurdish and Turkish bilingual university students in Turkey in their daily interactions within the framework of language and power dynamics. Although assumptions, thoughts, and beliefs about languages are attributed to linguistic realities, they are actually based on ideological foundations shaped by historical and political processes. This study investigates how accents and other linguistic features or the language itself are perceived by Turkish-speaking interlocutors through the experiences of students who started living in cities where Turkish is predominantly spoken to pursue higher education. The impacts of these experiences on the daily lives of Kurdish students and the role of language in identity construction are also discussed in relation to language ideologies and language and power relations. Findings from semi-structured interviews reveal that perceived discrimination and feelings of inadequacy related to language influence attitudes towards languages and identity negotiation processes.
Bu tez, Türkiye'deki Kürtçe ve Türkçe çift dilli üniversite öğrencilerinin günlük etkileşimlerinde karşılaştıkları dil ideolojilerini ve onların dil ve iktidar dinamikleri çerçevesinde incelenmesini amaçlamaktadır. Dillerle ilgili varsayımlar, düşünceler ve kabuller dil bilimsel gerçeklere atfedilse de, aslında tarihsel ve politik süreçlerin şekillendirdiği ideolojik temellere dayanırlar. Bu çalışmada, yüksek öğrenime devam etmek amacıyla Türkçe' nin hakim olarak konuşulduğu şehirlerde yaşamaya başlayan öğrencilerin deneyimleri üzerinden aksan ve diğer dilsel özelliklerin ya da dilin kendisinin Türkçe konuşan muhatapları tarafından nasıl algılandığı incelenmektedir. Bu deneyimlerin Kürt öğrencilerin günlük hayatlarına etkileri ve dilin kimlik inşasındaki rolü de dil ideolojileri, dil ve iktidar ilişkileri açısından ele alınmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşmelerde elde edilen bulgular, dil üzerinden algılanan ayrımcılık ve yetersizlik duygularının dillerle ilgili tutumlara ve kimlik müzakeresi süreçlerine etki ettiğini ortaya koymaktadır.
This thesis examines the activities of the idealist movement regarding Eastern and Southeastern Anatolia and its strengthening in these two regions between 1965, when Alparslan Türkeş became the head of CKMP, and 1980 by focusing on the participation in the idealist movement from these two regions and the movement's success in the 1977 local elections in Eastern Anatolia. The research traces the organizational efforts of the movement in Eastern and Southeastern Anatolia since the late 1960s and focuses on the questions of to what extent the party was able to find a response in these two regions as a result of these efforts and for which reasons this response emerged. In addition to these two questions, it was also aimed to examine the perspectives of the people from Eastern and Southeastern Anatolia who participated in the movement during this period on the uprisings that broke out in these two regions during the Early Republican Period and their perceptions of ethnicity. In addition to primary sources such as various memoirs, Hergün newspaper, local newspapers of the period, and books published by publishing houses close to the movement, semi-structured interviews with people from Eastern and Southeastern Anatolia who participated in the movement were also used as sources. As a result of this study, three main conclusions were reached. First, the MHP and the idealist movement as a whole generally achieved results above their national average in these two regions in the elections from 1965 to 1977, especially in the 1977 local elections, due to the "understanding of Turkishness without ethnic discrimination" adopted by the movement during these years and the perception of the idealist movement as the most influential political movement against communism at a time when communism was perceived as anti-religious by the public. Secondly, it was observed that teachers with nationalist political views and the organization of these teachers under Ülkü-Bir in the following years significantly impacted the participation in the movement from these two regions during these fifteen years. Finally, when it came to the 1977 local elections, it was observed that while the movement had made significant progress in Eastern Anatolia, in Southeastern Anatolia, it had fallen behind its performance in previous years.
Bu tez, Alparslan Türkeş'in CKMP'nin başına geçtiği 1965 yılından 12 Eylül 1980 askeri darbesine kadar ülkücü harekete Doğu ve Güneydoğu Anadolu'dan gerçekleşen katılımlara ve hareketin 1977 yerel seçimlerinde Doğu Anadolu'da elde ettiği başarıya odaklanarak hareketin bu on beş yıl boyunca Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'ya ilişkin faaliyetlerini ve güç kazanmasını incelemiştir. Araştırma, 1960'lı yılların sonlarından itibaren ülkücü hareketin Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yapmış olduğu teşkilatlanma faaliyetlerinin izini sürmüş ve bu faaliyetler sonucunda partinin bu iki bölgede hangi oranda karşılık bulabildiği ve bu karşılığın hangi sebeplerle ortaya çıktığı sorularına odaklanmıştır. Bu iki soruya ek olarak Doğu ve Güneydoğu Anadolu'dan bu dönemde harekete katılmış olan kişilerin Erken Cumhuriyet Dönemi'nde bu iki bölgede çıkan ayaklanmalara bakış açıları ve etnisite algılarının nasıl olduğunun da incelenmesi hedeflenmiştir. Çeşitli hatıratlar, dönemin yerel gazeteleri, Hergün gazetesi ve harekete yakın yayınevlerinin çıkarmış olduğu kitaplar gibi birincil kaynakların yanı sıra Doğu ve Güneydoğu Anadolu'dan harekete katılan kişiler ile yapılan yarı yapılandırılmış mülakatlar da kaynak olarak kullanılmıştır. Bu çalışma neticesinde üç temel sonuca ulaşılmıştır. Birinci olarak, MHP ve bir bütün olarak ülkücü hareketin 1965'ten 1977'ye kadarki seçimlerde, özellikle de 1977 yerel seçimlerinde, bu iki bölgede yer yer ulusal averajının üzerinde sonuçlar elde etmesinde hareketin bu yıllar boyunca benimsemiş olduğu "etnik ayrımcılık hissettirmeyen bir Türklük anlayışı"nın ve komünizmin halk arasında din karşıtlığı olarak gözüktüğü bir dönemde komünizme karşı en etkili siyasi akımın ülkücü hareket olarak algılanmasının etkili olduğu ortaya çıkmıştır. İkinci olarak, bu on beş sene boyunca bu iki bölgeden harekete katılımlarda milliyetçi siyasi düşüncelere sahip olan öğretmenlerin ve bu öğretmenlerin sonraki yıllarda Ülkü-Bir altında teşkilatlanmasının önemli bir etkisinin olduğu gözlemlenmiştir. Son olarak da 1977 yerel seçimlerine gelindiğinde hareketin, Doğu Anadolu bölgesinde önemli bir gelişme göstermişken, Güneydoğu Anadolu'da önceki yıllarda gösterdiği performansının gerisine düştüğü görülmüştür.
The "creative destruction" to which Istanbul has been subjected in the grip of neoliberal urbanization policies has been on the agenda for almost 40 years. At present, contrary to what the authors of the edited volume "Istanbul: Between the Global and the Local" (1999), which inspired the title of this study, had observed and discussed at the turn of the century, far from falling short of the global city expectations, Istanbul's urban trans-formation has surpassed the millennial imagination. Indeed, after the 3rd Bridge and 3rd Airport projects opened in the heart of the northern forests, President Tayyip Erdoğan's "crazy project", as he calls it, the Istanbul Canal Project (ICP), evidences the unlimited scope of this imagination. In this scope, former peripheries of the city have been the targets of this transformation frenzy and opened for excessive commodification and marketization at an unprecedented momentum.
For the neighborhood of Şahintepe, situated just west of the last announced route for the ICP, the transformation plan projected in the area holds the danger of displacement, in-debtedness, and dispossession. Aware of the changes brought about by neoliberal urbani-zation policies, the inhabitants of this quasi-irregular neighborhood, almost all of whom are owner-occupiers, have been struggling for their right to housing and to the city in the face of constantly changing zoning plans and contradictory official statements since 2o2o. This thesis pays specific attention to the residents' claims to property based on their affective and collective labor accumulated in the neighborhood and the effects of the uncertainties experienced in the process. Drawing on extensive fieldwork and perus-ing relevant plans and court decisions, this thesis examines the changing housing and ur-banization policies alongside the proposed transformation regime and the ongoing con-testation against it in Şahintepe.
Neoliberal kentleşme politikalarının kıskacında İstanbul'un maruz kaldığı "yaratıcı yıkım" neredeyse 40 yıldır gündemde. Gelinen noktada, bu çalışmanın başlığına ilham veren "İstanbul, Küreselle Yerel Arasında" (1999) derlemesindeki yazarların gözlemlediği ve tartıştığının aksine, İstanbul'un dönüşümü, küresel kent modelinin beklentilerinin hiç de gerisinde kalmayıp hayal gücünün de ötesine geçmiş durumda. Nitekim, Kuzey ormanlarının kalbinde açılan 3. Köprü ve 3. Havalimanı projelerinden sonra Başkan Tayyip Erdoğan'ın kendi deyimiyle en büyük "çılgın projesi" Kanal İstanbul Projesi (KİP) bu hayal gücünün sınırsızlığına işaret ediyor. Bu kapsamda bir dönüşüm, kentin eski çeperlerini de benzeri görülmemiş bir hızla metalaşma ve piyasalaşmaya açıyor.
KİP'in son açıklanan güzergahının hemen batısında kalan Şahintepe mahallesi içinse, bölgede öngörülen dönüşüm projesi, yerinden edilme, borçlandırılma ve mülksüzleştirme tehlikelerini beraberinde getiriyor. Tapulu tarım arazilerinde izinsiz inşa edilmiş bu yarı-düzensiz mahallenin hemen hepsi kendi yerinde ikamet eden sakinleri, 2o2o yılından beri sürekli değişen imar planlarının ve çelişen resmi açıklamaların karşısında ve neoliberal kentleşme politikaların getirdiği değişimlerin farkında, barınma ve kent hakkı mücadelesi veriyorlar. Bu çalışma, mahalle sakinlerinin, birikmiş duygusal ve kolektif emekleriyle destekledikleri mülkiyet iddialarına ve süreçte deneyimledikleri belirsizliklerin etkilerine bilhassa dikkat etmektedir. Kapsamlı bir saha çalışması ve ilgili plan ve mahkeme dokümanlarının incelemesine dayanan bu tez, değişen konut ve kentleşme politikalarını Şahintepe Mahallesi için öngörülen dönüşüm rejimi ve bu bağlamda devam eden itiraz süreciyle birlikte incelemektedir.
In this thesis, the relationship between Kemalism, the founding movement of the Republic of Turkey, and the positivist thought that is prevalent in its discourses is questioned. What is expressed here with Kemalism is the mental world of its founder Atatürk and its reflection. The evaluation in this study, unlike many studies in the field, is made by focusing on actions and positioning discourses as complementary elements. In this sense, the example chosen is the actions around the Eskişehir Sugar Factory, which was seriously valued by the government and had contact with many areas of life in the 1930s, the period when Kemalism could realize its ideals relatively most freely. The main test of the evaluation is to evaluate the structure of Kemalism's relationship with positivism on the axis of establishing an organic or pragmatic bond. Thus, Kemalism, a political movement that managed to come to power, is questioned by focusing on its actions, as it should be. Discourses are not excluded but take their place in the evaluation as a complementary element. Thus, discourses are verified through actions. In addition, geographical and climatic factors also contribute to the research through the detailed data provided. In addition, the effects of internal power struggles within the CHP administration on the government's business style are among the factors examined. As a result, it can be seen that the Kemalist administration, from the moment it came to power, immediately began to implement methods aimed at scientific development in order to improve the legacy it received from the Ottoman Empire. In this sense, the main method applied is a system in which new institutions are created by bringing foreign experts to the country, successful students are sent abroad, those who studied abroad return to Turkey and keep the scientific institutions alive, and foreign experts are used again when improvements are needed. This entire method has been applied in a very realistic, systematic and disciplined manner. As a result, actions proceeded in a manner consistent with the discourses. On the other hand, another important indicator to see the Kemalist administration's connection with the positivist approach is that all parties defend their theses with very rational methods in the internal power struggles. Moreover, the Kemalist administration never deviated from this when it was at its strongest and most free. Therefore, the conclusion reached here is that Kemalism's bond with positivist thought is quite organic and this bond is reinforced for pragmatic purposes and by the benefits seen.
Bu tezde Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu hareketi olan Kemalizm’in söylemlerinde geniş bulan pozitivist düşünceyle ilişkisi sorgulanır. Burada Kemalizm ile ifade edilen kurucusu Atatürk’ün zihin dünyası ve bunun yansımasıdır. Bu çalışmadaki değerlendirme de alanda yapılmış pek çok çalışmanın aksine eylemleri merkeze alıp söylemleri tamamlayıcı unsur olarak konumlandırarak yapılır. Bu anlamda, seçilen örnek ise Kemalizm’in kendi ideallerini görece en özgürce gerçekleştirebildiği dönem olan 1930’larda hükümet tarafından ciddi şekilde değer verilen ve hayatın pek çok alanına teması bulunan Eskişehir Şeker Fabrikasının çevresindeki eylemlerdir. Değerlendirmenin ana sınama konusu da Kemalizm’in pozitivizmle ilişkisinin yapısını organik veya pragmatik bağ kurma ekseninde değerlendirmektir. Böylece, iktidara gelmeyi başarmış bir siyasi hareket olan Kemalizm olması gerektiği gibi eylemleri merkeze alınarak sorgulanmış olur. Söylemler de dışlanmaz, tamamlayıcı unsur olarak değerlendirmede yerini alır. Böylece, söylemlerin eylemler üzerinden sağlaması yapılmış olur. Ayrıca, coğrafi ve iklimsel faktörler de sağlanan detaylı veriler üzerinden araştırmaya katkı sağlar. Bunlara ek olarak, CHP yönetimdeki iç güç çekişmelerinin hükümetin iş yapma tarzına etkileri de irdelenen unsurlar arasındadır. Sonucunda, Kemalist yönetimin iktidara geldiği dönemden itibaren zaman kaybetmeden Osmanlı İmparatorluğu’ndan aldığı mirası geliştirmek için bilimsel gelişimi hedefleyen yöntemleri uygulamaya başladığı görülür. Bu anlamda, uygulanan ana yöntem yabancı uzmanların ülkeye getirilmesiyle yeni kurumların oluşturulduğu, başarılı öğrencilerin yurtdışına gönderildiği, yurtdışında eğitim görenlerin Türkiye’ye dönerek bilimsel kurumları yaşattığı ve iyileştirmelere ihtiyaç duyulduğunda yabancı uzmanlardan yeniden yararlanıldığı bir sistemdir. Tüm bu yöntemi de oldukça gerçekçi, sistematik, disiplinli bir şekilde uygulanmıştır. Bunun sonucunda, eylemler söylemlerle tutarlı şekilde ilerlemiştir. Öte yandan, Kemalist yönetimin pozitivist anlayışla olan bağını görmek için içteki güç çekişmelerinde tüm tarafların kendi tezlerini oldukça rasyonel yöntemlerle savunması da diğer bir önemli göstergedir. Dahası, Kemalist yönetim en güçlü olduğu dönemde de bundan hiç ayrılmamıştır. Dolayısıyla, burada ulaşılan sonuç Kemalizm’in pozitivist düşünceyle bağının oldukça organik olduğu ve bu bağın pragmatik amaçlarla ve görülen faydalarla pekiştirildiğidir.
This thesis analyses the student movement in Turkey between 1968 and 1971 and the transformation of the protest repertoire. In 1968, the student protests that began in Europe and the United States were also reflected in Turkey. The thesis aims to reveal the difference of the Turkey’s ‘68 movement from the Western ‘68 movement, the emergence of unique student organizations and the multidimensional transformation of the student movement's repertoire of actions until the ‘71 rupture. Focusing on the leading universities of the country, Middle East Technical University, Istanbul Technical University, and Istanbul University, the thesis examines the Federation of Idea Clubs, Dev-Genç, Socialist Idea Club, and Revolutionary Student Union, which were the main student organizations. It explains how the student leaders of these organizations transformed the movement in ideological and practical terms.
Bu tez, Türkiye’de 1968 ve 1971 yılları arasında gerçekleşen öğrenci hareketini ve eylem repertuvarının dönüşümünü inceliyor. 1968 yılında Avrupa ve Amerika’da başlayan öğrenci protestoları Türkiye’ye de yansımıştır. Tez, Türkiye ‘68 hareketinin Batı ‘68 hareketinden farkını, özgün öğrenci örgütlenmelerinin ortaya çıkışını ve ‘71 kopuşuna kadarki süreç içerisinde öğrenci hareketinin eylem repertuvarının çok boyutlu dönüşümünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ülkenin önde gelen üniversiteleri Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi’ne merceğini koyan tez, başlıca öğrencilerin kurduğu öz örgütlenmeler olan Fikir Kulüpleri Federasyonu, Dev-Genç, Sosyalist Fikir Kulübü, Devrimci Öğrenci Birliği’ni inceliyor. Bu örgütlerin başını çeken öğrenci liderlerinin ideolojik ve pratik anlamda hareketi nasıl dönüştürdüğünü açıklıyor.
This thesis focuses on informal economic activities and their underlying dynamics through the experiences of economic actors in the Grand Bazaar. It examines the various forms of informal income generation in this traditional bazaar, the processes by which transitions from informal to formal structures occur, and the perspectives of numerous actors from different occupational groups regarding informality. The thesis aims to elucidate the complex structure of economic activities in the Grand Bazaar by first defining, and then analyzing them - drawing particularly on the literature surrounding the informal economy and its conceptual frameworks. The fieldwork is based on 21 indepth interviews conducted between 2024 and 2025. Ultimately, the thesis seeks to explore the informal labor force as it diversifies within the unique economic and cultural context of the Grand Bazaar, focusing on the bazaar’s economic actors, and thereby contributing to the enrichment of academic literature in this field.
Bu tez, Kapalıçarşı’daki ekonomik aktörler üzerinden kayıt dışı ekonomik faaliyetlere ve bunların altında yatan dinamiklere odaklanmaktadır. Bu geleneksel çarşıdaki, kayıt dışı gelir elde etme biçimlerinin neler olduğu, kayıt dışı ve formel faaliyetler arasındaki akışkanlığın nasıl gerçekleştiği ve çarşıdaki farklı meslek gruplarından birçok aktörün bunlara dair bakış açısı incelenmektedir. Tez, özellikle kayıt dışı ekonomi literatüründen ve bu literatürün kavram setlerinden faydalanarak Kapalıçarşı’daki ekonomik faaliyetlerin girift yapısını önce tanımlayarak ardından analiz ederek açıklamayı hedeflemektedir. Tezin saha çalışması, 2024-2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen 21 derinlemesine mülakata dayanmaktadır. Tezin nihai amacı, Kapalıçarşı’nın kendine özgü ekonomik ve kültürel bağlamı içerisinde çeşitlenen informel emek gücünü, çarşının ekonomik aktörlerine odaklanarak araştırmak ve bu sayede, bu alandaki literatürün zenginleşmesine katkıda bulunmaktır.
This thesis examines whether İsmet Özel's theoretical vision within Islamist thought can be transformed into a political movement through İstiklâl Marşı Derneği (İMDER, Association for the Turkish National Anthem). The study first situates Özel's intellectual corpus—which began to take shape in the political climate of the 1960s and is founded upon critiques of modernity, capitalism, and Western civilization— within the traditions of Islamism and modern thought in Türkiye. It then analyzes how this theoretical framework became institutionalized in the organizational structure, symbolic repertoire, and political discourse of İMDER, which was established under Özel's leadership in 2007. A thematic analysis of the association's publication, the journal Çelimli Çalım, reveals efforts to reinterpret İstiklâl Marşı (The Turkish National Anthem) as a manifesto, define Turkishness within the axis of an Islamic mission, and construct alternative visions in the fields of history, language, and economics. By integrating intellectual history, discourse analysis, and institutional examination, the thesis makes three original contributions: it investigates the understudied link between intellectual critique and organizational practice; proposes a methodological model for analyzing the text-institution relationship; and positions İMDER within the literature on nationalism, modernity, and Islamism.
Bu tez, İsmet Özel'in İslamcı düşünce içerisindeki teorik vizyonunun İstiklâl Marşı Derneği (İMDER) aracılığıyla siyasi bir harekete dönüştürülüp dönüştürülemeyeceğini incelemektedir. Çalışma, öncelikle Özel'in 1960'ların politik ikliminde şekillenmeye başlayan ve modernite, kapitalizm ile Batı medeniyeti eleştirisi üzerine kurulu entelektüel birikimini, Türkiye'deki İslamcılık ve modern düşünce geleneği içerisinde konumlandırmaktadır. Ardından, bu teorik çerçevenin 2007'de Özel öncülüğünde kurulan İMDER'in örgütsel yapısında, sembolik repertuvarında ve siyasi söyleminde nasıl kurumsallaştığını analiz etmektedir. Derneğin yayın organı Çelimli Çalım dergisi üzerine yapılan tematik analiz, İstiklâl Marşı'nın bir manifesto olarak yeniden yorumlanması, Türklüğün İslami bir misyon ekseninde tanımlanması ve tarih, dil ile ekonomi alanlarında alternatif vizyonlar inşa edilmesi yönündeki çabaları ortaya koymaktadır. Entelektüel tarih, söylem analizi ve kurumsal incelemeyi bir araya getiren tez, üç özgün katkı sunmaktadır: entelektüel eleştiri ile örgütsel pratik arasındaki yetersiz çalışılmış bağı incelemekte; metin-kurum ilişkisini analiz etmek için yöntemsel bir model önermekte; ve İMDER’i milliyetçilik, modernite ve İslamcılık literatürü bağlamında konumlandırmaktadır.
This thesis explores the everyday experiences and political subjectivities of ordinary citizens in early Republican Turkey through a close examination of letters and petitions submitted to state of1icials and party headquarters (Republican People's Party, hereafter RPP) between 1932 and 1948. Drawing from archival sources, the study analyzes how individuals articulated grievances related to employment, poverty, injustice, and local political representation. Rather than treating the state as a monolithic or detached institution, the thesis adopts a relational perspective that views state-society interactions as mutually constitutive. By foregrounding the voices of petitioners, this research challenges elite-centered narratives and contributes to a more nuanced understanding of the early Republic’s social fabric. It also critically engages with the historiography of modern Turkey by incorporating perspectives from social history, archival theory, and theories of everyday resistance. Through these lenses, the thesis demonstrates how ordinary people navigated and negotiated the rapidly transforming political order of their time.
Bu tez, Erken Cumhuriyet Türkiye’sinde sıradan vatandaşların gündelik deneyimlerini ve politik özneliklerini, 1932 ile 1948 yılları arasında devlet yetkililerine ve parti merkezine (Cumhuriyet Halk Fırkası) sunulan mektup ve dilekçelerin yakından incelenmesi yoluyla ele almaktadır. Arşiv kaynaklarına dayanan bu çalışma, bireylerin istihdam, yoksulluk, adaletsizlik ve yerel siyasi temsil gibi konulardaki şikâyetlerini nasıl dile getirdiklerini analiz etmektedir. Devleti tekil ve toplumdan kopuk bir yapı olarak ele almak yerine, bu tez, devlet-toplum ilişkilerini karşılıklı olarak kurucu bir çerçevede değerlendiren ilişkisel bir perspektifi benimsemektedir. Dilekçe sahiplerinin sesini merkeze alarak, bu araştırma elit merkezli anlatılara meydan okumakta ve erken cumhuriyetin toplumsal dokusuna dair daha incelikli bir anlayışa katkı sunmaktadır. Aynı zamanda modern Türkiye tarih yazımına, sosyal tarih, arşiv kuramı ve gündelik direniş teorileri gibi yaklaşımları dâhil ederek eleştirel bir katkı sağlamaktadır. Bu kuramsal mercekler aracılığıyla tez, sıradan insanların hızla dönü şen siyasal dü zende nasıl yol aldıklarını ve pazarlık yaptıklarını gözler önüne sermektedir.
This thesis examines the emergence, strategies, and transformative effects of the Private Sector Teachers’ Union (PSTU) in Turkey’s private education sector between 2021 and 2025. It argues that sectoral conditions— deregulation and precarization—both constrained and enabled militant, innovative unionism. In the absence of enforceable collective bargaining, PSTU assembled a disruptive, public-facing repertoire: school-front protests, sit-ins and social-media campaigning. Through worker-to-worker organizing, the union scaled rapidly up across sector. Findings show multi-level transformations that I analyze at three levels: individual, organizational and sectoral. Individually, teachers developed confidence, solidarity, and durable collective efficacy through PSTU’s mobilization. Organizationally, PSTU expanded and got more consolidated but also experienced a process of institutionalization, risking strategic flexibility. Sectorally, the union heightened public awareness regarding the precarity of teachers, and compelled some re-regulatory moves. This study uses Burawoy's extended case method, in-depth interviews, and participant observation to locate everyday organizing practices within broader political-economic dynamics, and conceptually, Hyman's strategic triangle and Blanc's worker-to-worker organizing model. Overall, the thesis contributes to labor revitalization debates by showing that, even under authoritarian neoliberalism, grassroots and independent unions can innovate, mobilize, and reshape the terrain of labor politics.
Bu tez Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası’nın kuruluşunu, stratejilerini ve dönüştürücü etkilerini incelemektedir. Tez, özel eğitim sektörünün yapısal koşullarının—deregülasyon ve güvencesizleştirme—hem sendikal imkanları kısıtladığını hem de öğretmenleri militant işçi aktivizmine ve yenilikçiliğe mecbur bıraktığını savunmaktadır. Toplu sözleşmenin fiilen imkansız olduğu koşullarda Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası, okul önü protestoları, meclis nöbetleri ve sosyal medya kampanyalarıyla güçlü bir eylemsellik ortaya koymuştur. İşçiden işçiye örgütlenerek sendika kısa sürede hızla büyümüş ve stratejilerini öğretmenlere aşılamıştır. Araştırmanın bulguları bu sendikanın mücadelesi sonucunda bireysel, organizasyonel ve sektörel dönüşümlere işaret etmektedir. Bireysel düzeyde öğretmenler sendika eylemliliği etrafında özgüven, dayanışma ve kalıcı bir kolektif etkinlik duygusu geliştirmiştir. Örgütsel düzeyde sendika, stratejik esnekliği riske atacak biçimde bir kurumsallaşma sürecinden geçmiştir. Sektörel düzeyde ise sendika deregülasyonu tersine çevirme yönünde sektörde mütevazı bir yeniden-düzenleme hamlesine sebep olmuştur. Bu çalışma gündelik örgütlü pratikleri daha geniş siyasal-ekonomik dinamikler içinde konumlandırmak için Burawoy’un genişletilmiş vaka yöntemini ve derinlemesine görüşmeler ile katılımcı gözlem yöntemlerini, kavramsal olarak ise Hyman’ın stratejik üçgenini ve Blanc’ın işçiden işçiye örgütlenme modelini kullanmaktadır. Genel olarak tez, otoriter neoliberalizm koşullarında dahi bağımsız sendikaların yenilikçi yöntemler geliştirebileceğini ve mobilize olabileceğini ortaya koyarak emek çalışmaları literatüründeki sendikal canlanma tartışmalarına katkı sunmaktadır.
This thesis explores the intellectual and political framework of Rizgari, a socialist journal collective active in Turkey during the 1970s. Positioned at the intersection of the Kurdish political movement and the socialist tradition, Rizgari developed a distinctive conceptual approach shaped by both local dynamics and global theoretical debates. The study focuses in particular on the group’s interpretation of sub-imperialism, a concept introduced by Ruy Mauro Marini. Rather than adopting it directly, Rizgari adapted this concept to analyze Turkey’s regional role and its relationship with Western powers. In parallel, the group proposed a critical perspective on the administrative, cultural, and economic practices implemented in Kurdish-populated areas, which they viewed as mechanisms of control and integration. The thesis uses Edward Said’s notion of “traveling theory” to trace how certain theoretical tools are reshaped through different historical and political contexts. By analyzing selected publications of Rizgari, the study aims to contribute to the understanding of how global leftist and anti-systemic ideas were received, reinterpreted, and localized by political actors operating in Turkey during a transformative decade.
Bu tez, 1970'lerde Türkiye'de faaliyet gösteren sosyalist bir dergi kolektifi olan Rizgari'nin entelektüel ve siyasi çerçevesini incelemektedir. Kürt siyasi hareketi ile sosyalist geleneğin kesişim noktasında konumlanan Rizgari, hem yerel dinamikler hem de küresel teorik tartışmaların şekillendirdiği kendine özgü bir kavramsal yaklaşım geliştirmiştir. Çalışma, özellikle Ruy Mauro Marini tarafından ortaya atılan “alt-emperyalizm” kavramının grup tarafından yorumlanmasına odaklanmaktadır. Rizgari, bu kavramı doğrudan benimsemek yerine, Türkiye'nin bölgesel rolünü ve Batılı güçlerle ilişkilerini analiz etmek için uyarladı. Buna paralel olarak, grup, Kürt nüfusun yoğun olduğu bölgelerde uygulanan idari, kültürel ve ekonomik uygulamalara, kontrol ve entegrasyon mekanizmaları olarak gördüğü eleştirel bir bakış açısı getirdi. Tez, Edward Said'in “gezgin teori” kavramını kullanarak, belirli teorik araçların farklı tarihsel ve siyasi bağlamlarda nasıl yeniden şekillendirildiğini izlemektedir. Rizgari'nin seçilmiş yayınlarını analiz ederek, çalışma, dönüşümün yaşandığı on yıl boyunca Türkiye'de faaliyet gösteren siyasi aktörler tarafından küresel sol ve sistem karşıtı fikirlerin nasıl karşılandığı, yeniden yorumlandığı ve yerelleştirildiğinin anlaşılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.
This thesis examines how the Justice and Development Party has utilized the field of education as a strategic domain for ideological transformation in Turkey between 2002 and 2020. Rather than being a collection of frag-mented policy reforms, the Justice and Development Party’s educational interventions are analyzed as part of a coherent hegemonic project that aims to reconstruct the social and cultural order in line with a religious-conservative worldview. Drawing on Antonio Gramsci’s theory of hegem-ony and “common sense,” and Louis Althusser’s concept of ideological state apparatuses, the thesis investigates how education has served not only as a technical tool but as a mechanism of ideological reproduction, consent production, and identity formation. The study employs a critical-historical and discourse-analytical approach, analyzing a wide array of sources, including legal documents, policy texts, curricula, textbooks, and official statements. It focuses particularly on the 2004 curriculum reform and the 2012 4+4+4 education law as key turning points in the educa-tion’s hegemonic restructuring. The research demonstrates how these reforms have institutionalized a new form of common sense, in which de-secularization and Islamization have been presented as the natural and legitimate values of Turkish society. In doing so, the thesis sheds light on the broader relationship between education, ideology, and power in con-temporary Turkey.
Bu tez, Adalet ve Kalkınma Partisi'nin 2002-2020 yılları arasında Türkiye’de eğitimi nasıl ideolojik bir dönüşüm alanı olarak kurguladığını incelemektedir. Parti’nin eğitim politikaları, birbirinden bağımsız reform girişimleri olmaktan ziyade, dini-muhafazakâr bir dünya görüşünü toplumsal ve kültürel düzlemde yeniden inşa etmeyi hedefleyen bütünlüklü bir hegemonik projenin parçaları olarak ele alınmaktadır. Çalışma, Antonio Gramsci’nin hegemonya teorisi ve “common sense” kavramı ile Louis Althusser’in ideolojik devlet aygıtları kavramından hareketle, eğitimin ideolojik yeniden üretim, rıza oluşturma ve kimlik inşası süreçlerinde işlevsel bir mekanizma olarak nasıl rol oynadığını tartışmaktadır. Araştırma; yasa metinleri, politika belgeleri, müfredatlar, ders kitapları ve resmi açıklamalar gibi kaynakları esas alan eleştirel-tarihsel bir söylem analizine dayanmaktadır. Özellikle 2004 müfredat reformu ve 2012 tarihli 4+4+4 eğitim yasası, eğitimin hegemonik yeniden yapılandırmasında kritik dönüm noktaları olarak incelenmektedir. Tez, bu reformlar aracılığıyla sekülarizmin geriletilmesine paralel olarak, dini değerlerin Türkiye toplumunun doğal ve meşru normları olarak sunulduğu yeni bir "common sense" biçiminin eğitim aracılığıyla nasıl kurumsallaştırıldığını irdelemektedir. Bu çerçevede çalışma, günümüz Türkiye’sinde eğitim, ideoloji ve iktidar arasındaki ilişkileri anlamaya katkı sunmayı hedeflemektedir.
Turkey-European Economic Community (EEC) relations started with the Turkish application for association in 1959 and the signing of the Ankara Agreement in 1963. This thesis examines the early public discussions in Turkey on the nature and aims of European integration, the EEC, and the Turkey-EEC relations between the Ankara Agreement and the Additional Protocol, with a specific focus on Turkish leftist thought. It is found that apart from the mile-stones like the signing of the Ankara Agreement or the Additional Protocol, Turkish public opinion and politicians showed less interest in the EEC and Turkey-EEC relations. Turkey’s rapprochement with the organization was usually welcomed based on identity-based views and the mentality of bloc politics of the Cold War. More nuanced and critical voices in mainstream pub-lic opinion began to be heard in the final years of the 1960s as Turkey and the EEC were negotiating the Additional Protocol. The leftist intellectuals, how-ever, were vocal and critical about the EEC and Turkey’s possible integration with the organization from the outset. The thesis aims to examine views of Turkish public opinion on Turkey’s foreign policy and the country’s place in the world by focusing on leftist periodicals and their views on the EEC and Turkey-EEC relations. As the Turkish left labelled the EEC as a Western-capitalist institution having imperialist, neo-colonialist, and monopolist agendas, it is demonstrated that leftist opposition to the EEC set one of the early exam-ples of Euroscepticism in Turkey.
Türkiye-Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) ilişkileri Türkiye’nin 1959 yılında ortaklık başvurusu yapması ve 1963’te Ankara Anlaşması’nın imzalanmasıyla başlamıştır. Bu tez, Avrupa entegrasyonunun doğasını ve amaçlarını, AET ve Türkiye-AET ilişkilerine dair Ankara Anlaşması ve Katma Protokol arasında yapılmış erken tarihli kamuoyu tartışmalarını Türk sol düşüncesine odaklanarak incelemektedir. Ankara Anlaşması ya da Katma Protokol’ün imzalanması gibi önemli gelişmeler dışında, Türk kamuoyunun ve siyasetçilerin AET ve Türkiye-AET ilişkilerine ilgisinin yoğun olmadığı tespit edilmiştir. Türkiye’nin AET ile yakınlaşması kimlik temelli görüşler ve Soğuk Savaş’ın blok siyaseti temelinde genellikle olumlu karşılanmaktadır. Ana akım kamuoyunda daha nüanslı ve eleştirel sesler 1960’ların son yıllarında, Türkiye ve AET Katma Protokol’ü müzakere ederken duyulmaya başlanmıştır. Bununla birlikte sol görüşlü entelektüeller, AET’ye ve Türkiye’nin AET’yle muhtemel bütünleşmesine en başından beri eleştirel yaklaşmışlardır. Bu tez 1963-1971 yılları arasında Türk kamuoyunun dış politikaya ve ülkenin dünyadaki yerine ilişkin görüşlerini, büyük ölçüde o dönemde Türkiye’de yayımlanan sol görüşlü süreli yayınların AET ve Türkiye-AET ilişkilerine dair fikirlerine odaklanarak incelemeyi amaçlamıştır. Türk solunun AET’yi emperyalist, yeni-sömürgeci ve tekelci amaçları olan batılı-kapitalist bir kurum olarak niteleyerek, Türkiye’de Avrupa şüpheciliğinin erken örneklerinden birini sergilediği gösterilmektedir.
This thesis examines the role of cultural diplomacy within the framework of Turkiye's multi-dimensional and multi-actor foreign policy approach. The focal point of the study is Turkiye's Somalia experience and the activities of the Yunus Emre Institute (YEE), which has emerged as a cultural diplomacy actor in this process. Turkiye's presence in Somalia is analyzed in two main phases: the "Foundational Phase" between 2011 and 2017, where soft power was predominant as the humanitarian crisis deepened, and the "Institutional Phase" post-2017, where military capacity became more prominent. While Turkiye strengthened its military presence in the region during this “Institutional Phase” that followed the humanitarian-oriented foundational era, Yunus Emre Institute became involved in the process as a soft power element through language instruction and cultural interaction tools. The study determined that the ongoing security issues, operational and organizational inadequacies restrict the Institute's physical operational space in the field to a certain extent. However, despite all these limitations, it is concluded that the cultural diplomacy activities carried out by the Institute deepen the ties established with the Somali people and contribute to multi-dimensional foreign policy of Turkiye in Somalia.
Bu tez, Türkiye’nin çok boyutlu ve çok aktörlü dış politika anlayışı çerçevesinde kültürel diplomasinin rolünü incelemektedir. Çalışmanın odak noktasını, Türkiye'nin Somali tecrübesi ve bu süreçte bir kültürel diplomasi aktörü olarak öne çıkan Yunus Emre Enstitüsü'nün (YEE) Somali’deki faaliyetleri oluşturmaktadır. Türkiye'nin Somali'deki varlığı, insani krizin derinleştiği 2011-2017 yılları arasında yumuşak gücün ağırlıkta olduğu "Kurucu Dönem" ve 2017 sonrasında askeri kapasitenin belirginleştiği "Kurumsallaşma Dönemi" olarak iki ana evrede ele alınmaktadır. İnsani yardım eksenli kurucu dönemin ardından gelen bu kurumsallaşma evresinde Türkiye bölgedeki askeri varlığını güçlendirirken, Yunus Emre Enstitüsü dil öğretimi ve kültürel etkileşim araçlarıyla sürece yumuşak güç unsuru olarak dahil olmuştur. Bölgedeki güvenlik sorunlarının, operasyonel ve organizasyonel yetersizliklerin kurumun sahadaki fiziksel hareket alanını belirli ölçüde kısıtladığı tespit edilmiştir. Ancak tüm bu kısıtlılıklara rağmen Enstitü'nün yürüttüğü kültürel diplomasi faaliyetlerinin, Somali halkıyla kurulan bağları derinleştirdiği ve Türkiye’nin Somali’deki çok boyutlu dış politikasına katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.
This thesis analyzes the relationship between planning, the state, and the rhetoric of progress in Turkey between 1960 and 1980. The establishment of the Devlet Planlama Teşkilatı following the 1960 military coup and the five-year development plans it drafted played a central role in Turkey’s economic and political life. The thesis aims to examine the state's vision of progress, its efforts to organize society within the framework of planning, and the future it envisioned, as opposed to viewing planning in Turkey as a technical and economic practice. Thesis focuses on the development plans covering the 1960-1980 period, the structure of the Devlet Planlama Teşkilatı, and themes such as underdevelopment, the industrial-centered development paradigm, social opposition and its practices, and rural-to-urban migration. From the transformative and futuristic planning paradigm that began in the 1960s to the crisis period of the 1970s, the narrative of development is examined. The study views planning texts as ideological documents that construct a specific narrative of progress. The institutional autonomy of the Devlet Planlama Teşkilatı, the development promises in the plans, the social context of the March 12 declaration, economic integration with Europe, and finally the process leading up to the January 24 Decisions and the regime’s collapse are discussed. In this way, the study historically explains how planning transformed ideologically, economically, politically, and institutionally in the context of the narrative of progress constructed by the state.
Bu tez, 1960 ile 1980 yılları arasında Türkiye’de planlama, devlet ve ilerleme anlatısı arasındaki ilişkiyi analiz etmektedir. 1960 askeri darbesinin ardından Devlet Planlama Teşkilatı’nın kurulması ve hazırlanan beş yıllık kalkınma planları, planlama anlayışının Türkiye’nin iktisadi ve siyasi hayatında merkezi bir rol oynamıştır. Tez, Türkiye’de planlamayı teknik ve iktisadi bir uygulama olarak görmek yerine devletin ilerleme tahayyülünü̈, toplumu plan çerçevesinde örgütleme girişimlerini ve kurguladığı gelecek zamanı ortaya koymayı amaçlamaktadır. Tez, 1960-1980 dönemini kapsayan kalkınma planlarına, Devlet Planlama Teşkilatı’nın yapısına ve dönemin azgelişmişlik, sanayi merkezli kalkınma anlayışı, toplumsal muhalefet ve onun pratikleri, kırdan kente göç temalarına odaklanmaktadır. 1960’lar ile başlayan dönüştürücü ve geleceğe dönük planlama anlayışından 1970’lerin kriz zamanına uzanan süreçte kalkınma anlatısı incelenmektedir. Bu çalışma, planlama metinlerini belirli bir ilerleme anlatısı kuran ideolojik metinler olarak değerlendirmektedir. Devlet Planlama Teşkilatı’nın kurumsal özerkliğini, planlardaki kalkınma vaatlerini, 12 Mart muhtırası ile çözülen toplumsal zamanı, Avrupa ile ekonomik entegrasyonu ve nihayet 24 Ocak Kararları’na giden süreç ile rejimin çözülüşü tartışılmaktadır. Böylece planlamanın devletin kurguladığı ilerleme anlatısı içinde ideolojik, ekonomik, siyasi ve kurumsal açıdan ne şekilde dönüştüğü tarihsel biçimde açıklanmaktadır.