No abstract available.

No abstract available.

No abstract available.

No abstract available.

No abstract available.

No abstract available.

No abstract available.

No abstract available.

No abstract available.

No abstract available.

No abstract available.

No abstract available.

No abstract available.

No abstract available.

Formulation of Semahs in Relation to the Question of Alevi Identity in Turkey 

Semahs are the ritual dances of the Alevis, a heterodox, ethnically diverse religious community in Turkey. This dissertation concentrates on different reformulations of semahs in relation to the reconstruction processes of the Alevi identity since the establishment of the Republic. While the religious belief of the community differentiated from the legitimate state religion, the ethnic/linguistic identity of the non-Turkish speaking Alevi groups contradicted the legitimate national identity as well. These factors pointed at a space where the identity question of the group would be contested and negotiated by intentional actors both from within and outside the community in the last eighty years. In this process, the semah appeared as a religious and/or cultural component of the Alevi rituals, which has been maintained, transformed and manipulated in relation to the reconstructed Alevi identities.

After an analysis of the history of the Alevi identity, this dissertation focuses on the texts and oral narratives about semahs, and the semah performances presented in the public sphere. Subjected to a critical-comparative analysis, the critical question emerged on how the semah appeared to represent the identity of the community, or have been reformulated together with the reconstructed Alevi identity. Since the essentialist approaches from which this study distances itself is appropriated in almost all of the narratives, their analysis paved the way for the conceptualization of how semah is utilized as a representative of the Alevi identity. On the other hand, in parallel with the conceptual framework that accepts the semah as a component through which the identity is constituted, these narratives and the popular semahs performances are re-analyzed to arrive at conclusions about the Alevi identity that has been constructed in each period. These periods are specified as 1920-1950, 1950-1980 and 1980-2000 in relation to the social, economic, political and cultural developments that took place in Turkey and affected the lives and the identity formation of the Alevis.

Türkiye'de Alevi Kimliği Meselesiyle Bağlantılı Olarak Semahların Formülasyonu

Semahlar, Türkiye’deki heterodoks ve etnik çesitlilige sahip bir dinsel azinlik grubu olan Alevilerin ritüel danslaridir. Bu tez, Cumhuriyet’in kurulmasindan bu yana, Alevi kimliginin insa süreçleri ile baglantili olarak farkli semah fomülasyonlari üzerine odaklanir. Alevi toplulugu dinsel inançlari baglaminda mesru devlet dininden farklilasirken, toplulugun içindeki Türkçe konusmayan gruplar etnik/dilsel kimlikleri açisindan da mesru ulusal kimlikle çatisirlar. Bu etkenlerin tümü, son seksen yil içerisinde Alevi kimligi meselesinin konuyla ilgili grubun içinden veya disindan çesitli aktörler tarafindan mücadele ve pazarlik konusu haline getirildigi bir alana isaret eder. Bu süreçte semahlar, Alevi ritüellerinin bir dinsel ve/veya kültürel bileseni olarak yeniden insa edilen Alevi kimlikleri baglaminda sürdürülmüs, dönüstürülmüs veya manipule edilmistir.

Tez, Alevi kimligi tarihinin kisa bir çözümlemesinin ardindan, semahlar hakkindaki metinler ve sözlü tanikliklar ile kamusal alanda sergilenen semah gösterileri üzerine odaklandi. Bunlarin tümü elestirel ve karsilastirmali bir analize tabi tutulurken, semahlarin toplulugun kimligini temsil mi ettigi, yoksa yeniden insa edilen Alevi kimligiyle karsilikli etkilesim halinde yeniden formüle mi edildigi konusunda kritik bir soru ortaya çikti. Elestirel olarak ele alinan özcü yaklasimlarin yazili ve sözlü anlatilarin çogunda benimsenmis olmasi, semahlarin Alevi kimliginin temsilcisi olarak nasil kavramsallastirildiginin ortaya çikarilmasina neden oldu. Öte yandan, semahlarin kimlikle birlikte kuruldugu yolundaki kavramsal çerçeveye paralel olarak, bu anlatilar ve popüler semah gösterileri, incelenen dönemlerin her birinde insa edilen Alevi kimligi hakkinda bazi sonuçlar çikarmak üzere yeniden analiz edildi. Bu dönemler, Türkiye’de yasanan ve Alevilerin hem yasamlarini, hem de kimliklerini etkileyen toplumsal, ekonomik, siyasal ve kültürel gelismelerle baglantili olarak 1920-1950, 1950-1980 ve 1980-2000 olarak belirlenmisti.

No abstract available.

No abstract available.

From Propaganda to National Identity Construction: Turkish Literature and the First World War, 1914-1918

This dissertation is about the reflection of the 1914-1918 First World War on Turkish literature of the same period. In the warring developed countries of Europe widespread efforts were directed towards the generation of propaganda that would support the war in accordance with governmental policies. However, in the underdeveloped and multi-ethnic Ottoman Empire, which had not yet transformed into a nation-state, its Ottoman-Turkish intelligentsia could not produce propaganda sufficient to support the battlefronts and the home front. As the war unfolded, Turkish writers abandoned their initial attempts at propaganda and turned instead to the formation of a national culture, which was necessary for the existence of such a mechanism in the long-term. Thus, the Ottoman-Turkish intelligentsia, who could not support the war effort, used the conditions created by the war to eliminate the deficiencies in national culture.

The dissertation consists mainly of interpretations of literary texts written by the representative writers of the period. These interpretations follow a cultural historiographical methodology based on contextualisation and give precedence to an analysis of the complex interaction between literary texts and the historical context. The failure to generate wartime propaganda and the efforts to construct a culture-based national identity are described by focusing on their reasons and outcomes within the historical context of 1908-1918, with the addition of an interpretation of literary texts with reference to this context. This work discusses the subjects of First World War propaganda, Turkish nationalism and national identity construction. It is an interdisciplinary effort, as it looks for evidence of an effective interaction between cultural and literary history.

Propagandadan Milli Kimlik İnşasına: Türk Edebiyatı ve Birinci Dünya Savaşı, 1914-1918

Bu doktora tezi, 1914-1918 yillari arasinda meydana gelen Birinci Dünya Savasi'nin ayni dönemdeki Türk edebiyatina yansimasi üzerinedir. Dünya tarihinin bu ilk topyekûn savasi, toplumsal alanin hemen her kesiminin savasa göre düzenlenmesine yol açmis; bu dogrultuda, özellikle gelismis Avrupa ülkelerindeki kültürel sektörler, savas çabasini desteklemek amaciyla ve hükümetlerinin yönlendirmeleri dogrultusunda propagandaya yönelik üretimde bulunmuslardir. Ne var ki, azgelismis ve çok-etnili bir yapiya sahip olan Osmanli Imparatorlugu, henüz ulus-devlet olusumunu tamamlayamamis oldugundan, bir milli akim yelpazesi içinde çesitli biçimlerde konumlanan Osmanli-Türk entelijansiyasi, cephe ve cephe gerisini desteklemeye yeterli bir propaganda etkinligi ortaya koyamamistir. Bu yönde bazi yetersiz denemelerde bulunulmussa da, Türk milli entelijansiyasinin, savasin ilerleyen dönemlerinde propaganda üretimini bir yana birakip, zaten böyle bir mekanizmanin saglikli isleyebilmesi için de gereksinim duyulan, uzun vadeli milli kültür olusumu için harekete geçtigi görülmüstür. Sonuçta, üretimleriyle savasa destek veremeyen entelijansiya, bunun yerine savasin yol açtigi kosullardan da yararlanarak milli kültür alanindaki eksiklikleri gidermeye yönelmislerdir.

Bu tez, temelde dönemin önde gelen yazarlarinca üretilen edebi metinlerin yorumlanmasi araciligiyla gelistirilmektedir. Bu yorum, baglamsallastirmaya dayali bir kültürel tarih metodolojisine dayanmakta, edebi metinler ile tarihsel baglam arasindaki karmasik etkilesimi çözümlemeye öncelik verilmektedir. Bu dogrultuda, öncelikle Osmanli-Türk kültürel alaninda savas dönemi propagandasinin üretilemeyisi ve bunun yerine kültür temelli bir milli kimlik insasina yönelinmesi, neden ve sonuçlara odaklanan, 1908-1918 arasi tarih baglaminda anlatilmakta, daha sonra edebi metinler bu baglamla iliskilendirilerek yorumlanmaktadir. Birinci Dünya Savasi propagandasi, Türk milliyetçiligi ve milli kimlik insasi konularina agirlik veren bu çalisma, kültür ve edebiyat tarihi alanlari arasinda verimli bir etkilesimin olanaklarini arastiran disiplinlerarasi bir arayisin ürünü olarak belirmektedir.

Abstract of the Dissertation by Mehmet Cem Akaş for the degree of Doctor of Philosophy in the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken February 2004

Title: Collective Political Action in the Turkish Press (1950-1980)

This dissertation examines the types of collective political action undertaken in Turkey between 1950 and 1980. Instead of examining the period in a purely chronological order, this study groups types of collective action together, and describes and analyzes them in chronological development. Seven such groups are identified: association formation, symbolic action, action in writing, demonstrations and protests, collective action involving the press, boycotts and sit-ins, and contentious action involving violence.

The research for this study is based primarily on a close reading of the newspapers of the period, coupled with the application of the relevant theoretical literature in analyzing the history of collective action in Turkey. The study has found that such action has been wide-spread in Turkey since the beginning of the democratic era, even during periods of exceptional repressive measures taken by governments to stifle all forms of criticism and opposition. The types of action range from the universal (found in most contentious political action all over the globe) to actions unique to Turkish society; some types of popular action have also been adapted to local conditions and requirements. The variety of these types, however, steadily diminished in the 1970s and was eventually blotted out by a single type: violent action. The role of the youth and the military as the designated guardians of the regime has very much determined both the ideology of actors and the types of action they undertook.

Başlık: Türk Basınında Toplu Siyasal Eylemler (1950-1980)

Bu tez çalismasi Türkiye’de 1950-1980 arasinda görülen toplu siyasal eylemleri ele aliyor. Söz konusu dönemi yalnizca kronolojik bir sirayla incelemek yerine, bu çalismada toplu eylem türleri bir araya gruplandi ve kendi içlerindeki kronolojik gelisimleri incelendi. Bu tür yedi grup saptandi: dernek kurma, simgesel eylem, yazili eylem, gösteri ve protesto eylemleri, basini içeren eylemler, boykot ve isgaller, siddet içeren muhalif eylemler.

Bu çalismaya temel olusturan arastirma, dönemin gazetelerinin ayrintili olarak okunmasina ve Türkiye’deki toplu eylemlerin analizinde ilgili kuramsal literatürden yararlanilmasina dayaniyor. Çalismanin sonucunda, Türkiye’de bu tür eylemlerin demokratik sisteme geçisten beri çok yaygin oldugu, hatta en baskici dönemlerde bile bu yayginligini yitirmedigi ortaya çikti. Eylem türleri, evrensel olanlardan (tüm dünyada muhalif siyasal eylemlerde kullanilan eylem biçimlerinden) Türk toplumuna özgü olanlara kadar çesitlilik gösteriyor; bazi eylem türleriyse yerel gereksinim ve kosullara uyarlanmis. Ne var ki eylemlerde görülen bu çesitlilik 1970’lerde hizla azaldi ve sonunda tek bir eylem biçimi döneme damgasini vurdu: siddet içeren eylem. Gençligin ve askerin rolü, rejimin onlara emanet edilmesi nedeniyle, hem eylemcilerin ideolojik yapisinda hem de eylemlerin biçiminde çok belirleyici oldu.

War, Epidemics and Medicine in the Ottoman Empire from the Balkan Wars Through Great War (1912-1918)

This thesis focuses on the period of Balkan Wars and the First World War, which affected the political history of the 20th century deeply and caused the collapse of the Ottoman Empire, and examines the concerned period in terms of the epidemic diseases. Taking into account that wars are important contributors in the emergence of epidemic diseases, I have attempted to evaluate the destruction caused by the epidemic diseases during the war years and effects of these diseases on the results of the wars in a historical framework.

The Ottoman Empire spent its last century with wars coming one after another and as a consequence had to suffer many physical as well as demographic casualties. With a significant decrease in the population, one of the main factors that had kept the Empire up disappeared and therefore the 600 year-old Empire collapsed at the end of the First World War. This particular study argues that, despite the popular belief, the decrease in the population was mainly caused by the epidemic diseases and health problems, which emerged as a result of the wars, not by the direct armed conflict at the front. Epidemic diseases seen as a consequence of lack of hygiene during the war, congestion caused by mass movements like migration and inadequacy of the health services resulted in death of many servicemen and civilians. Since the loss of human force during the war as a result of the epidemic diseases directly affected the war making capability of the Empire, the Ottoman government obligatorily placed an importance on the health services, however, despite all efforts, none of the precautions taken brought the desired level of success due to lack of proper health personnel. Nonetheless, precautions taken against the diseases and the struggle made during the war introduced the modern medicine methods into the Empire and as a result important steps were taken for the preservation of both military and public health. Furthermore, it is beyond doubt that the experiences gained in this period, in the long run, constituted the infrastructure of the developments seen in the area of health in the Republic of Turkey.

In short, this thesis examines the epidemic diseases that were caused by the war, the methods pursued by the state in its struggle against the same and the effects of the diseases on the social transformation and on the result of the wars.

Balkan Savaşları'ndan Birinci Dünya Savaşı'na Kadar Osmanlı İmparatorluğu'nda Savaş, Salgın Hastalıklar ve Tıp

Bu tez 20. yüzyil siyasi tarihini derinden etkileyen ve Osmanli Imparatorlugu’nun yikilisina sebep olan Balkan Savaslari ve I. Dünya Savasi dönemini, bulasici hastaliklar konusu çerçevesinde ele alan bir çalismadir. Savaslarin salgin hastaliklarin ortaya çikmasinda son derece önemli bir faktör oldugu dikkate alinarak, bu iki savas döneminde salgin hastaliklarin sebep oldugu yikimlar ve bunlarin savasin sonucuna olan etkileri tarihsel bir çerçevede ele alinmaya çalisilmistir.

Osmanli Imparatorlugu son yüzyilini arka arkaya gelen savaslarla geçirmek zorunda kalmis ve bu savaslar sonucunda fiziki olarak büyük kayba ugradigi gibi beseri sermayesinin de son derece büyük bir bölümünü kaybetmistir. Nüfusun büyük ölçüde azalmasi ile devleti ayakta tutan en önemli faktörlerden biri daha ortadan kalkmis , bu yüzden I. Dünya Savasi’nin sonunda 600 yillik Imparatorluk yikilarak, tarihe karismistir. Bu tezde Imparatorlugun yikilisina neden olan bu nüfus kaybinin, genel kabulün tersine, dogrudan cephedeki silahli mücadeleden çok, savasa bagli olarak ortaya çikan salgin hastaliklar ve bazi saglik sorunlarindan meydana geldigi gerçegi açiklanmaya çalisilmistir. Savas içinde hijyenik olmayan kosullar, göç gibi büyük kitle hareketlerinin yarattigi izdiham ve saglik hizmetlerindeki yetersizlikler dolayisiyla görülen salgin hastaliklar, çok sayida asker ve sivilin ölümüne yol açmistir. Savas sirasinda hastaliklara bagli olarak meydana gelen insan kaybi Imparatorlugun savas gücünü de dogrudan etkilediginden, devlet saglik islerine zorunlu olarak öncelik vermis, fakat yeterli bir saglik teskilatinin olmamasi dolayisiyla alinan tüm tedbirler istenilen basariyi saglayamamistir. Fakat savas sirasinda hastaliklara karsi alinan tedbirler ve yürütülen mücadele, modern tip yöntemlerinin Osmanli’ya girmesinde etkili olmus ve hem askeri hem de toplumsal sagligin korunmasinda önemli asamalar kaydedilmistir. Ayrica bu savaslarda yasanan tecrübelerin, uzun vadede, Türkiye’de saglik alanindaki gelismelerin alt yapisini olusturduguna ve devletin saglik politikalarinin belirlenmesinde etkili olduguna süphe yoktur.

Özetle, bu tezde savasin sebep oldugu salgin hastaliklarin neler oldugu, devletin hastaliklarla mücadelede izledigi yöntemler, hastaliklarin toplumsal dönüsüme ve savasin sonucuna olan etkisi tarihsel bir süreçte incelenmeye çalisilmistir.

Technological Developments in the Ottoman Navy under the Reign of Selim III

The reign of Selim III witnessed technological novelties in the Ottoman navy. Thanks to the access to ample sources for naval construction and wisely navigated channels of information, the systematic construction of new types of sailing warships was adopted in this period.

One of the striking breakthroughs of the period was the adoption of copper sheathing for the hulls and bottoms of Ottoman naval ships, from 1207/1792-93 onwards. The construction of the first dry-dock in the Golden Horn was another important development in the period. Furthermore, at the beginning of the nineteenth century the first negotiations with Great Britain regarding the purchase of a steam engine, which the Ottoman authorities intended to use in emptying the dry-dock were initiated.

Among other significant technological developments were the construction of an anchor house (lengerhâne); the building of a measuring house (endâzehâne), the adoption of new mast machines, fire conduits, a new ship launching method; the beginning of the keeping of navigational log books; and the introduction of a new kitchen and provisioning system.
While, foreign missions, especially French, Swedish and British ones, played important roles in training Ottoman shipbuilders and contributed to the modernisation of the Ottoman naval technology with services they rendered in the shipbuilding sector and naval warfare, they constituted the first instances of technological dependence of the Ottoman State on Europe in the long run.

III. Selim Döneminde Osmanlı Donanmasındaki Teknolojik Gelişmeler

III. Selim dönemi Osmanli donanmasi açisindan birçok yenilige sahit oldu. Gemi insasi için gerekli zengin hammadde kaynaklari ve haber alma kanallari sayesinde, yeni tarz yelkenli gemiler benimsenmeye baslandi.

Dönemin en önemli teknolojik atilimlarinin basinda, 1207/1792-93 yilindan baslamak üzere, su zararlilarina karsi korumak ve daha süratle yol almalarini saglamak amaciyla, gemilerin karinalarinin bakirla kaplanmasi islemi gelmektedir. Haliç’te Isveçli mühendislerce insa edilen ilk kuru havuz da önemli bir teknolojik katkidir. Ayrica ondokuzuncu yüzyilin hemen baslarinda, savas gemilerinin yanastiklari bu kuru havuzun sularini tahliye için bir buhar makinesinin satin alimi konusunda ilk defa Ingilizlerle müzakerelere baslanmistir.
Diger önemli gelismeler arasinda, gemi demirlerinin yapildigi lengerhâne ve gemi plan-projelerinin çizildigi endâzehâne atölyelerinin insasi, yeni gemi diregi monte makinelerinin ve ates tulmbalarinin ihdasi, yeni gemi indirme metodunun benimsenmesi, ilk defa gemi jurnali ya da seyir defteri tutulmaya baslanmasi, gemilerde yeni bir mutfak ve iase sisteminin kurulmasi sayilabilir.

Her ne kadar Fransiz, Isveç ve Ingiliz mühendisler ve askerler, Osmanli gemi ve havuz yapimcilarinin yetismesinde ve yeni savas taktiklerinin tanitilmasinda önemli roller oynadiysalar da, uzun vadede Osmanli Devleti’ni teknolojik bagimliliga götüren sürecin de habercileri konumundaydilar.

An Abstract of the Dissertation of Hatice Ahu Hatipkarasulu for the degree of Doctor of Philosophy at the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2005.

Title: Making Sense of Mafia in Turkey: Conceptual Framework and a Preliminary Evaluation

The aim of this dissertation is to make sense of mafia and make sense of mafia in Turkey. The discussions are limited to racketeering. That is, smuggling is not included. The arguments are developed on a conceptual level and reflected to Turkey. As a specific concept in criminology, mafia or organized crime points at an organization accruing illegal gains through a multiplicity of crimes, using threat or violence. Departing from the criticisms of this conceptualization, in this dissertation, it is argued that white-collar or corporate crime should not be taken as distinct, and the slim line of intersection between political economy and criminology should not bedisregarded. That is, committing a profit-oriented crime, mafia is not independent of the ‘place of economy in society’ and the state-business relations shaped therein. This is especially important in the context of neoliberal economic transformation, within which mafia, as a metaphor of reciprocity relations aiming at illicit gain on the borders of the legal economy, stigmatized by the economic transformation process itself, unless the rise of the market economy is restrained with a redistributive state and rule of law. With respect to Turkey, first, the rare lines of knowledge on mafia are discussed. By and large, the works of legal scholars and criminologists are in line with the orthodox definition, and share the same shortcomings. The mafia metaphor is introduced with outlining the neoliberal economic transformation in the post-1980 period, and exemplified with the transformation of the “kabadayi”, so-called ‘Civangate’ and Turkbank privatization.

ÖZET

Bu tezin amaci, mafyayi ve Türkiye’nin mafyasini anlamlandirmaktir. Tartisma haraççilik ile sinirlandirilmis, yani kaçakçilik faaliyetleri konunun disinda tutulmustur. Tartismalar kavramsal bir düzeyde yapilmis ve Türkiye örnegine tasinmistir. Özel bir kriminolojik kavram olarak mafya ya da örgütlü suç, tehdit ve siddete basvurarak çok sayida suç isleyen ve bu yolla yasadisi kazanç elde eden bir örgüte isaret eder. Bu kavramsallastirmanin elestirilerinden hareketle, bu tezde, beyaz-yakali ya da sirket suçlarinin tamamen kapsam disinda tutulmamasi ve kriminoloji ile siyasal iktisat arasindaki ince kesisim hattinin gözardi edilmemesi gerektigi öne sürülmüstür. Bu minvalde, kâr amaçli bir suç isleyen mafya, ‘ekonominin toplum içindeki yeri’ ve bu yer içinde sekillenen devlet-is dünyasi iliskilerinden bagimisiz degildir. Bu bakma biçimi, neoliberal ekonomik dönüsüm süreci düsünüldügünde daha da önem kazanir. Yasal piyasanin sinirlarinda yasadisi kâr elde etmeye yönelik karsiliklilik iliskilerine dair bir metafor olarak görülebilecek olan mafya, piyasa ekonomisinin yükselisi, sosyal devlet ve hukuk devleti tarafindan sinirlanmadikça, ekonomik dönüsüm süreci tarafindan tetiklenecektir. Türkiye ile iliskili olarak, öncelikle mafyaya iliskin nadir rastlanan akademik çalismalar üzerinde durulmustur. Hukukçu ve kriminologlarin konuyu ele alma biçimleri, yukarida verilen ortodoks tanim üzerinden ilerler ve yine yukarida isaret edilen noktalardan elestirilebilir. Mafya metaforu ile ilgili tartismaya, 1980 sonrasi neoliberal ekonomik dönüsümün ana hatlari çizilerek baslanmis ve mafya metaforu, “kabadayi” figürünün dönüsümü, ‘Civangate’ olayi ve Türkbank özellestirmesi ile örneklenmistir.

An abstract of the Dissertation of Hulusi Akar for the Degree of Doctor of Philosophy at the Atatürk Institute for Modern Turkish History

Title: Harbord Military Mission to Armenia: The Story of An American Fact Finding Mission and Its Effects on Turkish-American Relations

One of the most important episodes of Turkish-American foreign relations during the Independence War was General Harbord mission. Even though the idea behind the mission was to understand the feasibility of a large, independent Armenia, the real outcomes were mostly unexpected. The main purpose, which was related to the Armenian Question, has already been discussed by several academic studies. They put great emphasis on General Harbord’s final report, which not only destroyed all the assumptions of an independent Armenia, but also of the long established Armenian lobby in America. But the real merit of the mission was its long-range effects on Turkish-American relations. The mission’s findings gave support to the relatively few Americans trying desperately to change the American view of Turkey and establish healthy relations unbiased from the Armenian lobby. The other important side of the mission was unpublished findings about Turkey, Armenians, the independence movement, etc., which had been buried under the archives. The Harbord mission was totally different and unique from its predecessors. First of all, its members were mainly composed of military personnel. They had the necessary cadre and sources to fulfill their duty. They talked to most of the main actors, visited all sides, and traveled across Turkey, Georgia, Azerbaijan and Armenia. They managed to produce a body of expert reports on all the aspects of these three countries. Unfortunately most of these reports and findings were never published. So, in short the mission’s document collection is a kind of time capsule, which has a variety of information especially about the first phase of Turkey’s independence war.

An abstract of the Dissertation of Nursen Gürboga for the degree of Doctor of Philosophy from the B.U Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken November 2005

Title: Mine Workers, the State and War: The Eregli-Zonguldak Coal Basin as the Site of Contest, 1920-1947

This study investigates the complex relations between the people of the Eregli- Zonguldak basin, who supplied the underground workforce of the coalmines, the mining companies and the state in the early Republican era, and the tough relations between the basin's people and the state brought by the compulsory paid labor regime during the Second World War period. The study aims to reveal the conditions of the mineworkers following flexible work pattern between mining and subsistence-agriculture, their identities, patterns of solidarity and of struggle. During the period, the labor relations in the basin were shaped by the low-wage policy and labor-intensive production choices of the companies, fluctuations in demand for coal, the state's nationalization policy of the capital and protectionist-etatist industrialization projects, the repressive labor policies of the single-party era, the means of extra-economic coercion and the workers' struggles. The identity of the workers, their relations to the other actors, their patterns of solidarity and of struggle came into being on a junction formed by the articulation of the mining to the village community. During the 1940s, the forced labor regime made the relations between the state and the people of the basin tense. Instead of submitting, the basin's people developed a wide resistance repertoire. In the post-war era, the state guaranteed labor supply through reconstituting previous work pattern and offering social services to the mineworkers. Hence, the whole basin with its villages became a "company-village" under the control of the state. Contrary to the arguments which define the underground workers as belonging to primarily a peasant universe and to pre-capitalist social relations, this study defines them as a modern form of labor compatible to the capitalist production relations in the mines. The Zonguldak mineworkers with their cheap and unskilled labor constituted the lowest stratum of the regionally-segmented labor market, who at the same time shouldered the reproduction cost of labor force through subsistence-agriculture.

Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü'nde Doktora derecesi için Nursen Gürboga tarafindan Kasim 2005”te teslim edilen tezinin kisa özeti

Baslik: Maden Isçileri, Devlet ve Savas: Bir Mücadele Alani Olarak Eregli-Zonguldak Kömür Havzasi: 1920-1947

Bu çalisma, Eregli-Zonguldak kömür havzasinda erken Cumhuriyet döneminde yeralti isgücünü saglayan havza halki ile devlet ve maden sirketleri arasinda gelisen karmasik iliskileri ve Ikinci Dünya Savasi döneminde havzada uygulanan ücretli is mükellefiyetinin havza halki ile devlet arasinda yarattigi gerilimleri incelemektedir. Çalismanin amaci madencilik ile geçimlik tarim arasinda gevsek bir çalisma örüntüsü gelistiren yeralti isçilerinin çalisma ve yasam kosullarini, kimliklerini, dayanisma ve mücadele örüntüleri ortaya çikarmaktir. Dönem süresince havzadaki çalisma iliskileri, sirketlerin düsük ücret politikasi ve emek-yogun üretim tercihleri, kömür talebindeki dalgalanmalar, devletin sermayenin millilestirilmesi ve korumaci-devletçi sanayilesme politikalari, tek-parti döneminin baskici emek politikalari ile ekonomi-disi zor araçlari ve isçilerin mücadeleleri tarafindan sekillendi. Isçilerin kimlikleri, diger aktörlerle iliskileri, dayanisma ve mücadele biçimleri madenlerle köyler arasindaki eklemlenme iliskisinin yarattigi kavsakta olustu. Savas yillarinda uygulanan ücretli is mükellefiyeti devletin havza halki ile iliskilerini gerilimli bir zemine tasidi. Havza halki mükellefiyet rejimine karsi genis bir direnis repertuari olusturdu. Savas sonrasinda ise devlet isgücü arzini garantilemek için geçimlik tarim ile madencilik arasindaki esnek çalisma örüntüsünü yeniden tesis etti ve köylerinde yasayan maden isçilerine yönelik bir dizi sosyal politika tedbirine basvurdu. Böylece tüm havza devletin idaresi altinda bir "sirket-kasabasi" na dönüstü Bu çalisma, madencilikle geçimlik tarim arasinda esnek bir çalisma stratejisi izleyen isçileri aslen köylülük dünyasina ve kapitalizm-öncesi toplumsal iliskilere ait gören yaklasimlar yerine, madenlerdeki kapitalist üretim iliskilerine uyumlu modern bir emek formu olarak tanimlamaktadir. Bu dogrultuda havzadaki maden isçileri, geçimlik tarimla isgücünün yenidenüretim maliyetini üstlenen, bölgesel olarak bölümlenmis emek piyasasinin alt katmanini olusturan ucuz ve niteliksiz isgücünü olusturmaktadir.

An abstract of the Dissertation of Mesut Özcan for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken December 2006

Title: Harmonization of Foreign Policies of Turkey and the European Union: The Case of the Middle East

The aim of the dissertation is to analyze the impact of the European Union (EU) candidature on Turkish foreign policy and to the harmony and/or disharmony between Turkey’s and the European Union’s foreign policies regarding the Middle East. In this dissertation, by paying special attention to the political developments in the Middle East, Turkey’s relations with the European Union, and the evolution of the European Union in the post-Cold War period, I show to what extent the events in the post-Cold War era and Turkey’s candidature to the Union have brought the foreign policies of Turkey and the European Union closer and how Turkish candidacy for and possible membership in the European Union have increased and will increase this harmony. The analysis of the changes in the foreign policies of the EU members and candidates is referred as Europeanization. In order to compare Turkey with the other EU members and candidates, I touch upon the changes in the foreign policies of the EU member states and the theoretical framework to analyze this change and apply this
frame work to the case of Turkey.

Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için Mesut Özcan tarafindan Aralik 2006’da teslim edilen tezin kisa özeti

Baslik: Türkiye’nin ve Avrupa Birligi’nin Dis Politikalarinin Uyumu: Ortadogu Örnegi

Bu tezin amaci Avrupa Birligi (AB) adayliginin Türk dis politikasi üzerindeki etkisini ve Türkiye’nin ve Avrupa Birligi’nin Ortadogu politikalarinin uyum ve/veya uyumsuzlugunu incelemektir. Bu tezde, Soguk Savas sonrasi dönemde Ortadogu’daki siyasi gelismelere, Türkiye’nin Avrupa Birligi ile iliskilerinde ve Avrupa Birligi’nin gelisimine özel bir önem vererek Soguk Savas sonrasi dönemde yasananlarin ve Türkiye’nin Avrupa Birligi’ne adayliginin Türkiye’nin ve Avrupa Birligi’nin dis politikalarini nasil yakinlastirdigini, Türkiye’nin Avrupa Birligi’ne adayliginin ve muhtemel üyeliginin bu uyumu nasil artirdigini ve artiracagini göstermeye çalistim. Avrupa Birligi üyelerinin ve adaylarinin dis politikalarinda meydana gelen degisikliklerin incelenmesi Avrupalilasma olarak tanimlanmaktadir. Bu tez çerçevesinde Türkiye’yi diger AB adayi ve üyesi ülkelerle karsilastirmak için AB üyelerinin dis politikalarindaki degisimlere ve bu degisimi inceleyen teorik çerçeveye deginilmis ve bu teorik çerçeve Türkiye örnegine uygulanmistir.

An abstract of the Dissertation of Asena Günal, for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Bogaziçi University to be taken February 2008

Title: Health and Citizenship in Republican Turkey: An Analysis of the Socialization of Health Services in Republican Historical Context

This thesis presents an evaluation of the Turkish health system by focusing on the socialization of health services undertaken in 1961. The historical analysis is situated within a theoretical framework that addresses the questions pertaining to social policy and citizenship through the analysis of welfare regime typologies and health care systems. The thesis also draws on the theoretical contributions to the analysis of state and class in Turkey.

The fragmented health care system in Turkey created a hierarchy of access and accordingly citizenship. By means of different security systems the state established differential relationships with its citizens, dividing them along the lines of their affinity with the state and their employment status. The problems within this inegalitarian system and the current attempts at its modification constitute the starting point of this thesis. Although the study focuses on the attempt at the socialization of health services undertaken in 1961, after the military intervention of 27 May 1960, it will present a comprehensive picture of the Turkish health system in the Republican period with a view to providing the historical background against which the current debate around health sector reform can be better understood.

Through the socialization of health services everyone, without any distinction in terms of economic power, status in employment, region, ethnicity, and rural/urban divide would be provided health service, both preventive and curative. However, the efforts to establish socialization of health services as the health system of Turkey has failed mainly due to the simultaneous development of inegalitarian corporatist system which provides medical coverage to those in the formal sector.

Bogaziçi Üniversitesi Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için Asena Günal tarafindan Subat 2008’de teslim edilen tezin özeti

Baslik: Cumhuriyet Türkiyesi’nde Saglik ve Vatandaslik: Saglik Hizmetlerinin Sosyallestirilmesi’nin Tarihsel Baglami

An Abstract of the Dissertation of Birsen Talay Kesoglu for the degree of Ph.D. from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken October 2007.

Title: Socialist Women’s Organizations in Turkey, 1975-1980

In this study, socialist women’s organizations established between the years 1975-80 in Turkey are explored. The Turkish left, which had not welcomed the idea of separate women’s organization, started to establish women’s associations by 1975. The Progressive Women’s Association (IKD) constitutes the first example in this respect, which was established by the leadership of the Communist Party of Turkey (TKP). In the framework of this study, the Democratic Women’s Association (DKB), the women’s association of the Socialist Worker’s Party
of Turkey (TSIP), and the Women’s Section established under the Worker’s Party of Turkey (TIP) are also discussed. From a broader perspective, the purpose of this study is to evaluate the approach of the Turkish left towards women and the women’s question from 1975–1980 through an analysis of socialist women’s organizations. The solutions that these three parties proposed for “women’s emancipation,” the policies that were developed, and the principles that were put into practice allegedly in the name of or for women are also within the scope of this study. In order to evaluate the period in a wider context, the development of the European women’s movement, particularly in England and Germany, is examined closely. Tracing back the legacy of the socialist women’s organization of the 1970s in Turkey and exploring whether or not it was transferred to the feminist movement of the post-1980 era revealed that it was mostly the “former leftist” women of the 1970s who paved the way for and shaped the feminist movement of the post-1980 era.

Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora Derecesi için Birsen Talay Kesoglu tarafindan Ekim 2007’de teslim edilen tezin özeti

Baslik: 1975-1980 Yillari Arasinda Türkiye’deki Sosyalist Kadin Örgütlenmeleri

Bu çalismada 1975-80 yillari arasinda Türkiye‘de gerçeklesen sosyalist kadin örgütlenmeleri ele alinacaktir. Daha önce ayri kadin örgütlenmesine sicak bakmayan Türkiye solu 1975 yilindan itibaren ayri kadin örgütleri kurmaya baslar. 1975 yili itibariyle Türkiye Komünist Partisi’nin önderliginde kurulan Ilerici Kadinlar Dernegi (IKD) ilk örnektir. Bu arastirmanin çerçevesi içinde Türkiye Sosyalist Isçi Partisi’nin (TSIP) kadin örgütü Demokratik Kadin Birligi (DKB) ve Türkiye Isçi Partisi’nin (TIP) parti bünyesinde olusturdugu TIP Kadin Seksiyonu da incelenmistir. Daha genel çerçevede ele alirsak, temel olarak Türkiye Solu'nun kadina, kadin sorununa bakisi, sosyalist kadin dernekleri araciligiyla degerlendirilmistir. Çalismanin bütününde bu üç partinin 'kadinlarin kurtulusu' için getirdigi çözümlere, “kadinlar adina” üretilen politikalara ve gerçeklestirilen uygulamalara yer verilmistir. Dönemi daha iyi degerlendirebilmek için de 1975-80 yillari arasinda Avrupa’da kadin hareketinin gelisimi incelenirken, özellikle Ingiltere ve Almanya’daki kadin hareketine daha yakindan bakilmistir. Türkiye’de 1970’lerdeki sosyalist kadin örgütlenmesi nasil bir miras birakti, 1980 sonrasi gelisen feminist harekete bir aktarimi var mi sorularina yanit aranirken, 1980 sonrasi feminist hareketin önünü açan ve yönünü belirleyenlerin çogunun 1970’lerdeki “eski solcu” kadinlar oldugu görülmüstür.

An abstract of the Dissertation of Devrim Dumludag for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2007

Title : Foreign Direct Investment in Developing Countries: The Role of Institutions

The aim of this dissertation is to investigate the relationship among foreign direct investment and institutions in developing countries. In this dissertation I examine the role of macroeconomic variables and institutions as determinants of foreign direct investment flows by applying panel data regressions in developing economies. In addition, I apply a questionnaire survey to the executives of 52 multinational corporations operating in Turkey in order to reveal the impact of institutional variables on foreign direct investment.

Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için Devrim Dumludag tarafindan Agustos 2007’de teslim edilen tezin kisa özeti

Baslik: Gelismekte Olan Ülkelerde ve Türkiye’de Yabanci Sermaye Yatirimlari : Kurumlarin Rolü

Bu tezin amaci gelismekte olan ülkelerde Yabanci Sermaye Yatirimlarinin belirleyicileri arasinda kurumsal degiskenlerin rolünü incelemektir. Makroekonomik ve kurumsal degiskenlerle Yabanci Sermaye Yatirimlari arasindaki iliskiyi analiz etmek üzere, öncelikle, gelismekte olan ülkelerde panel data analizi uygulanmistir. Daha sonra, Türkiye’de faaliyette bulunan 52 yabanci sermayeli firma yöneticisinden saglanan anket sonuçlari ile kurumsal degiskenlerin Yabanci Sermaye Yatirimlari üzerindekid etkisi ayrintili olarak incelenmistir.

An abstract of the Dissertation of Düriye Fatma Türe for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken October 2007

Title: Images of Istanbul Women in the 1920s

This study concerns the debates about the question of women that were ongoing in the popular press of Turkey in the 1920s and looks at the traces of these debates in obscene literature as a marginal branch of popular literature. The question of women was at the heart of all the predicaments and conflicts of the period. In popular literature it was mostly urban Istanbul women who were scrutinized to the last detail, from their biological responsibilities to their behavior in the public arena, down to their clothes and their relations with the opposite sex. It was believed that it was urban women above all who threatened the social order. Bearing in mind that the traditional faith-based patriarchal Ottoman social system began to disintegrate after the First World War to be replaced by a nationalist, modern and again patriarchal structure, the hypothesis of this dissertation is that the popular press sought to integrate women as individuals into the new social structure and define them according to common social perceptions. Women who defied society’s definition of the ideal woman were often depicted as heroines in popular obscene stories. While these stories offered a social fantasy in which society’s concerns and paranoia about women turned into reality, from another perspective, they also reflected the social disintegration after years of secrecy and seclusion and the excitement and awkwardness felt both by men and women from coexisting in the same environment.

Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora Derecesi için Düriye Fatma Türe tarafindan Ekim 2007’de teslim edilen tezin kisa özeti

Baslik: 1920’lerde Istanbullu Kadin Imajlari

Bu incelemede 1920’lerin popüler basinindaki kadin sorunuyla ilgili tartismalar ele alinarak bu tartismalarda ortaya çikan sehirli kadin imajlarina ve bu imajlarin popüler edebiyatin marjinal bir alt kolu olan müstehcen edebiyattaki yansimalarina bakilmistir. Kadin sorunu, 1920’lerin Türkiyesi’nde, dönemin tüm ikilemlerinin ve çatismalarinin merkezindeydi. Popüler basinda en çok sehirli, Istanbullu kadinlar ev içi ve biyolojik sorumluluklarindan, kamusal alandaki davranis sekillerine, giysilerinden
karsi cinsle iliskilerine kadar mercek altina yatiriliyorlardi. En çok sehirli kadinlarin toplumsal düzen için tehdit teskil ettigine inaniliyordu. Geleneksel, inanca dayali ataerkil Osmanli toplum yapisinin Dünya Savasi’ndan itibaren çözülmeye basladigi ve yerini milliyetçi modern ve yine ataerkil bir yapiya biraktigi gözönünde bulundurularak, tezin ana savi, basindaki tartismalarin kadinlari bu yeni toplum yapisina entegre etme amaçli oldugu ve kadinlarin toplumun ortak algisiyla belirlenen rollerle sinirlandirildiklaridir. Toplumun ideal kadinlik tanimlarina uymayan kadin tipleri popüler müstehcen hikâyelerde kadin kahramanlar olarak tasvir edilmislerdir. Popüler müstehcen hikâyeler, bir yandan toplumun kadinlarla ilgili endise ve paranoyalarinin gerçege dönüstügü bir toplum fantezisini sunarken baska bir açidan ise yüzyillardir kaç göçe dayali bir yapidan sonra toplumdaki çözülmelerin, kadinla
erkegin artik daha rahat ayni ortamda bulunmalarinin heyecanini ve acemiliklerini de yansitirlar.

An abstract of the Dissertation of Emin Alper for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken October 2009

Title: Student Movement in Turkey from a Global Perspective, 1960-1971

This study aims at explaining the political and social dynamics behind the rise of the student movement in Turkey in the 1960s. It tries to combine historical narrative with sociological data and provides an analytical framework to understand the rise of the student politics. Regarding the global character of the student movements in the sixties, this study focuses on the Turkish case from a global and comparative perspective.

The analytical framework of the study is mainly borrowed from the political process model of the social movements literature. It gives special emphasis on the opportunity structures in the political realm that provides ground for the social movements. This study stresses on the processes that reinforced the collective identities of students, along with the increase in their organizational capacities. Since the politicization of the students took place in alliance with the bureaucratic elite, it emphasizes the dynamic processes of changing alliances and the balance of political power that was marked by a cleavage between the bureaucratic elite and the political elite of Democrat/Justice Party tradition.

The intensification of student politics in the sixties is almost a universal phenomenon. This is why it is impossible to understand the Turkish case in isolation it from the global context. So, this study aims to situate the Turkish case in a global context and tries to identify the similarities and differences between the characteristics of the Turkish student movement and certain ideal types from the developed and developing countries. This needs also to understand the nature of the relationship between the global and local dynamics underlying the rise of the student politics.

Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için Emin Alper tarafindan Ekim 2009’da teslim edilen tezin kisa özeti

Baslik: Türkiye’de Ögrenci Hareketi: Küresel Bir Perspektif, 1960-1971

Bu çalisma, Türkiye’de 1960’li yillarda yükselen ögrenci hareketinin arkasinda yatan temel sosyal ve siyasal dinamikleri anlamak amaci tasimaktadir. Tarihsel anlatiyi, sosyal verilerle, analitik bir çerçeve etrafinda birlestirmek hedeflenmistir. Altmisli yillarda yasanan ögrenci hareketlerinin küresel ölçekte olmasi da göz önünde bulundurularak, Türkiye örnegine küresel ve karsilastirmali bir perspektiften egilinmistir.

Çalismanin analitik çerçevesi sosyal hareketler literatüründe “siyasal süreç” adiyla anilan okulun teorik modellerinden ödünç alinmistir. Bu nedenle, sosyal hareketlerin ortaya çikmasina imkan taniyan “firsat yapilari” özel olarak vurgulanmistir. Çalisma genel olarak ögrencilerin kollektif kimliklerini ve onlarin örgütsel kapasitelerini güçlendiren siyasal süreçleri öne çikarmaktadir. Ögrencilerin politizasyonu büyük ölçüde bürokratik elitle girilen ittifak iliskisiyle basladigi ve belirlendigi için, dinamik bir tarihsel süreç içinde degisen ittifaklar ve politik güç dengeleri ve bunlari derinden etkileyen, bürokratik elitler ile
Demokrat/Adalet Partisi geleneginin temsilcisi siyasal elitler arasindaki çatismaya, ögrenci siyasetinin seyrini anlamak açisindan özel önem verilmistir.

Altmisli yillar neredeyse evrensel bir biçimde ögrenci hareketlerinin yükselisine tanik oldugu için, Türkiye örnegini küresel analizlerden soyutlayarak anlamak imkansizdir. Bu nedenle, bu çalisma Türkiye örnegini küresel bir baglam içine yerlestirmeye ve Türkiye ögrenci hareketinin özelliklerini gelismis ve gelismekte olan ülke deneyimlerinden çikan ideal tiplerle karsilastirmaya çalismistir. Böyle bir çaba, küresel ve yerel ölçekte isleyen sosyal ve politik faktörlerin birbirleriyle iliskisini anlamayi gerekli kilmistir.

An abstract of the Dissertation of Sinan Yildirmaz for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken October 2009

Title: From “Imaginary” to “Real”: A Social History of the Peasantry in Turkey (1945-1960)

This study investigates the socio-economic ve political conditions of the peasantry in Turkey during the 1945-1960 period through a social history perspective. In the meantime, this study has been prepared as a result of an attempt of rethinking the 1945-1960 period, at least through the peasants, who are chosen here as the main subject.

With the transformation of the countryside during the 1945-1960 period the theoretical and political perspectives that previously had defined the peasants also changed. Due to that, during this study, the changing political and theoretical perspectives have been investigated in relation to the changing socio-economic conditions of the peasants. The changing political attitudes of the peasants have been presented through some case studies such as the Arslanköy Case. During this study the main characteristics of the rural migration movements have been investigated as the most visible effect of the rural transformation. The transformation of the peasantist perspective in the cultural sphere also has been investigated through the analysis of the making of the Village Literature genre during this period.

In this study, the transformation of the peasantry from “imaginary” to “real” was analyzed through the discussion of the transformation of all the spheres that were related to the peasantry. In this way, not only the ideological developments, but also the developments and the transformation that occurred in relation to the peasantry per se became the focus of this study.

Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için Sinan Yildirmaz tarafindan Ekim 2009’da teslim edilen tezin kisa özeti

Baslik: “Tahayyül”den “Gerçek”lige: Türkiye’de Köylülügün Sosyal Tarihi (1945-1960)

Bu çalismada Türkiye’de 1945-1960 döneminde köylülügün sosyo-ekonomik ve politik gelisimi bir sosyal tarih perspektifi içerisinden incelenmektedir. Ayni zamanda bu çalisma 1945-1960 döneminin köylülük üzerinden yeniden düsünülmesi çabasinin bir sonucu olarak ortaya çikmistir.

Tarimsal yapilarin 1945-1960 döneminde geçirdigi dönüsüm ayni zamanda önceki dönemlerde köylülügü tanimlayan teorik ve politik bakis açilarinin da dönüsmesine yol açmistir. Bu yüzden bu çalisma boyunca degisen politik ve teorik yaklasimlar köylülügün degisen sosyo-ekonomik durumuyla dogrudan baglantili bir biçimde ele alinmistir. Köylülerin degisen politik tavir alis biçimleri Arslanköy Davasi’nin incelendigi bölümde de görülebilecegi gibi çesitli örnek olaylar üzerinden gösterilmeye çalisilmistir. Bu dönemde yogun bir biçimde ortaya çikan kirdan kente göç hareketlerinin temel sebepleri tarimsal yapilarin dönüsümünün en görünür hale geldigi bir alan olarak tartisilmistir. Bununla birlikte kültürel alanda köycü bakis açisinin dönüsümü Köy Edebiyati akiminin olusum sürecinin analizi üzerinden
ortaya konulmaya çalisilmistir.

Köylülügün “tahayyül” olandan “gerçek” olana dogru gerçeklesen dönüsümü bu çalisma içerisinde köylülük ile iliskili hemen hemen bütün alanlarda yasanan dönüsümün tartisilmasi yoluyla analiz edilmistir. Böylelikle, yalnizca ideolojik olarak köylülük söyleminin nasil degistigi degil, bununla birlikte dogrudan köylülerle ilgili gelismeler ve köylülügün dönüsümü bu çalismanin ana konusunu olusturmustur.

An Abstract of the Dissertation of Murat Metinsoy, for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Bogaziçi University to be taken 2010

Title: Everyday Politics of Ordinary People: Public Opinion, Dissent and Resistance in Early Republican Turkey, 1925-1939

This study examines the everyday and mostly informal forms of peasant and working class politics during the first two decades of the Turkish Republic by scrutinizing the daily protests and resistance of these groups to the social and economic policies of the single-party state and adverse economic conditions. Furthermore, this study explores the influence of the everyday politics of these groups on the political decision-making process of the state. The Turkish single-party period was by all means an extraordinary era marked by profound changes. Historical scholarship has conventionally focused on high and formal politics, and state policies. Due to the barriers before the formal and organizational participation of peasants and workers in legal politics, both these groups have been regarded to be fully excluded from the policy-making. Accordingly, the single-party state has generally been assumed to be based on solely coercive and rigid polity isolated from society. Scholars have barely touched upon the popular discontent and the daily ways in which ordinary people reacted against the state policies, power holders, and adverse economic conditions, and consequently influenced the state decisions. This dissertation takes on this challenging task and depicts an alternative picture in which the ordinary people participated in politics in everyday life, by uncovering the ordinary people’s dissenting opinions, demanding voices, everyday struggles, diverse patterns of protest and resistance strategies. On the basis of new archival sources giving information about daily contacts between the state and society and of a re-reading “against-the-grain” of conventional sources and theoretically drawing on a broader conception of politics as an everyday struggle over the allocation of scarce economic sources, emphasizing non-institutional and mostly informal patterns of the peasant and working class politics, this study delves into the popular dynamics of the political life during the early Republican era. Addressing wider debates about the relations between the state, society and class by focusing on the everyday and mostly informal contestation and negotiation process between the lower classes and state that compelled the state to modify its decisions, this dissertation suggests to see the relations between the state and ordinary people not as dichotomous, but as an interactive process. In this respect, the findings of this work propose a redefinition of the single-party state as “flexible authoritarian,” exposed and responsive to social inputs.

Bogaziçi Üniversitesi Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için Murat Metinsoy tarafindan Agustos 2012'de teslim edilen tezin özeti

Baslik: Everyday Politics of Ordinary People: Public Opinion, Dissent and Resistance in Early Republican Turkey, 1925-1939

Bu çalisma Türkiye’de tek-parti döneminde köylülügün ve isçi sinifinin devletin ekonomi politikalari ve olumsuz ekonomik kosullar karsisindaki gündelik ve çogunlukla enformel protesto, direnis ve hak arama mücadelelerini incelemektedir; buradan hareketle, kitlelerin gündelik yasamdaki söz konusu eylemlerinin siyasal karar alma sürecini nasil etkiledigine isik tutmaktadir. Tek parti yillari, kuskusuz dramatik toplumsal degisimlerin yasandigi olaganüstü bir dönem oldu. Bugüne kadar dönemi inceleyen tarihsel literatür büyük ölçüde yüksek siyasete odaklandi. Kitlelerin formel olarak ve yasal çerçevede siyasete katilmalarinin önündeki engeller dolayisiyla, köylülülük ve isçi sinifi genellikle siyasi karar alma sürecinden tamamiyla dislanmis, siyaseten etkisiz ve pasif kitleler olarak resmedildi. Kitlelerin devlet politikalarini dolayli olarak etkileyen gündelik protesto ve direnis mekanizmalari yeterince incelenmedi. Buna paralel olarak, tek-parti devletinin toplumsal taleplerden yalitilmis, sadece baski ve zora dayali bir yönetim sekline sahip oldugu kabul edilegeldi. Bu tez, siradan insanlarin kirsal ve kentsel alanlarda devlet politikalari ve ekonomik kosullar karsisinda çesitli formlardaki protesto, direnis ve mücadele stratejilerinin analizinden hareketle, kitlelerin siyasal karar alma sürecine alttan alta katildigi alternatif bir tek-parti tarihi yorumu getirmektedir. Alt siniflarin seslerini, deneyimlerini, devletle ve üst siniflarla iliskilerini yansitan yeni arsiv kaynaklarindan yararlanilarak ve teorik olarak siyaseti ve toplumsal direnisi daha genis bir biçimde, gündelik yasamdaki sinifsal ve ekonomik mücadeleler çerçevesinde yorumlayan sosyal teorilerden hareketle, bu tez köylü ve isçi sinifi siyasetinin kurumsal olmayan, gündelik ve çogunlukla enformel biçimlerini ve devletin siyasi karar alma sürecine dolayli yollardan müdahil olma sürecini ortaya çikarmaktadir. Erken cumhuriyet dönemine dair devlet, toplum ve sinif iliskileri konusundaki tartismalara referansla, alt siniflar, devlet ve üst siniflar arasinda gündelik yasamda tezahür eden ve çogunlukla devleti ve üst siniflari kararlarini yumusatmaya zorlayan gayri-resmi ve dolayli politik mücadele ve müzakere biçimlerine odaklanarak, bu tez tek-parti devleti ve toplum arasindaki iliskinin dikotomik olmaktan ziyade, karsilikli bir etkilesime dayandigini savunmaktadir. Bu bakimdan, çalismanin bulgulari, tek-parti devletinin toplumsal talepler ve baskilar dogrultusunda politikalarinda degisikliler yapabilen, “esnek bir otoriter” devlet olarak yeniden tanimlanmasini önermektedir.

An abstract of the Dissertation of Barış Alp Özden for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken April 2011

Title: Working Class Formation in Turkey, 1946-1962

This study explores the everyday experiences and changing meanings workers attached to their living and working conditions in Turkey between the end of the Second World War and the early 1960s. A primary target of this dissertation is to explore the politics and ideologies of class as important elements of the historical process from big cities and weaving mills to national domains of social regulation, labor law and trade union policy. The working class appears to have been an active force and also a point of contention during the period which witnessed the dislocation of many producers from agrarian economy to industrial work in urban centers and with the visible expansion of wage labor.

One of the inspirations of this study is specified as the conception of everydayness as an effort to question large structural generalizations and recover specificity. This outlook guided the discussion on the local and quotidian contexts such as the housing conditions in big cities and the new leisure pursuits of working people in which the possibilities of class solidarity were created. In a similar vein, the changing regimes of industrial discipline and its impact on working class identity and culture in specific industries and individual workplaces are discussed in order to recover the diversity of workers’ experiences, on the one hand, and to detect elements of resistance and collective action, on the other. The study is concluded by the discussion of the rich terrain of conflict between the state and workers’ associations as well as among the latter on the boundaries of class, changing meanings of labor and the role of the associational activity.

 

Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için Barış Alp Özden tarafindan Nisan 2011’de teslim edilen tezin kısa özeti

Başlık: Türkiye’de İşçi Sınıfı Olusumu, 1946-1962

Bu çalisma İkinci Dünya Savasi’nin bitiminden 1960’li yillara uzanan dönemde isçilerin gündelik hayat deneyimlerini ve çalisma ve yasam kosullarini anlamlandirma biçimlerindeki degisimi incelemektedir. Çalismanin baslica amaçlarindan biri isçi sinifinin büyük sehirler ve tekstil isyerlerinden is hayatini düzenleyen mevzuat ve sendikal siyasete kadar genis bir alanda tarihsel sürecin önemli bir unsuru haline geldigini göstermektir. Birçok üreticinin tarimsal ekonomiden büyük kentlerdeki sanayi islerine dogru kaymasina ve ücretli emek formunun yayilmasina taniklik eden dönem içerisinde isçi sinifi hem faal bir güç hem de farkli aktörler arasindaki çatismalarin bir konusu haline gelmistir.

Bu çalisma yapisalci genellemeleri sorgulamak ve özgül tarihsel baglamlari tekrar görünür kilmak amaciyla gündelik hayat kavramsallastirmasina basvuruyor. Bu bakis açisindan hareketle çalisma, isçilerin büyük sehirlerdeki barinma kosullari ve bos zaman faaliyetleri gibi ayriksi bir sinif kimliginin ve dayanisma örüntülerinin ortaya çikisini mümkün kilan yerel ve gündelik baglamlara yogunlasiyor. Benzer bir biçimde degisen endüstriyel disiplin rejimleri ve bunlarin sinif kültürü ve kimligi üzerindeki etkileri, bir yandan isçilerin deneyimlerindeki çesitliligi ortaya çikarmak, diger yandan da direnis ve kolektif eylem imkânlarini tespit etmek amaciyla tartisiliyor. Çalisma, sinif taniminin sinirlari, emegin degisen anlamlari ve sendikalarin rolü üzerine devlet ve isçi birlikleri arasindaki farkli fikirlerin ve çatismalarin tartisilmasiyla sonuçlaniyor.

An Abstract of the Dissertation of Ebru Aykut, for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Bogaziçi University to be taken October 2011

Title: Alternative Claims on Justice and Law: Rural Arson and Poison Murder in the 19th Century Ottoman Empire

This study examines the ordinary Ottoman subjects? interplay with justice and law from the mid- to late nineteenth century Ottoman Anatolia and Rumelia at a time when the Ottoman state?s centralization efforts escalated and its claim on justice was much stronger than ever. It explores the Ottoman state?s interventions to the everyday life by regulations and instructions in order to show their impact on the ordinary subjects while at the same time concentrates on the subjects? perceptions of and reactions to these interventions from a perspective informed by gender studies and social history. Rural arson and poison murder, in this study, are regarded as two unique means to implement justice unofficially and assert agency by peasants and women. Based on archival evidence yielded by the nizamiye court records and particularly by the interrogation reports, this dissertation explores the way justice was perceived by common people and to what extent this perception overlapped or differed from the justice as defined by the Ottoman state. In doing so, it aims to uncover alternative claims on justice and law by common people and their own narratives of conflict. By focusing on intra-peasant disputes and domestic conflicts, it investigates the ways these people found solutions to their very real problems and implemented justice unofficially when the official mechanisms proved to be incapable of providing an outlet in situations of everyday crisis.

Bogaziçi Üniversitesi Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için Ebru Aykut tarafindan Ekim 2011'de teslim edilen tezin özeti

Baslik: Adalet ve Hukuk Üzerinde Hak Iddialari: 19. Yüzyil Osmanli Imparatorlugu'nda Kirsal Kundaklama Vakalari ve Zehirle Islenen Cinayetler

Bu çalisma ondokuzuncu yüzyil ortasindan sonuna degin, Osmanli devletinin merkezilesme çabalarinin yogunlastigi ve adalet üzerindeki vurgunun hiçbir zaman olmadigi kadar güçlü oldugu bir dönemde, Anadolu ve Rumeli'de siradan Osmanli tebaasinin adalet ve hukukla olan etkilesimini incelemektedir. Çalismada Osmanli devletinin gündelik hayata yaptigi müdahalelere, bunlarin siradan tebaa üzerindeki etkisini göstermek amaciyla odaklanilirken; ayni zamanda tebaanin bu müdahaleleri nasil algiladigi ve ne sekilde tepki gösterdigi toplumsal cinsiyet çalismalari ve sosyal tarihten beslenen bir perspektif içinde ele alinmaktadir. Bu çalismada, kirsal alanda vuku bulan kundaklama vakalari ve zehirle islenen cinayetler, köylülerin ve kadinlarin adaleti gayri-resmi yollardan tesis ettikleri ve kendilerini tarihsel özneler olarak kanitladiklari iki özgün yöntem olarak degerlendirilmistir. Nizamiye mahkemesi kayitlari ve özellikle de istintaknâmelerin sundugu arsiv malzemesine dayanilarak, siradan ahalinin adaleti nasil kavradigi ve bu kavrayisin devlet tarafindan tanimlanan adalet anlayisiyla ne ölçüde örtüstügü veya ayristigi arastirilmistir. Bu yolla ahalinin adalet ve hukuk üzerindeki iddialariyla birlikte, kendi aralarindaki ihtilaflari nasil dile getirdigi ortaya çikartilmaya çalisilmistir. Köylüler arasi çekismeler ve hane içi çatismalara odaklanan bu tez, resmi mekanizmalarin gündelik kriz durumlarindaki acziyetleri karsisinda, ahalinin kendi sorunlarina nasil çözüm ürettigi ve gayri-resmi yollardan adaleti nasil tesis ettigini arastirmaktadir.

An abstract of the Dissertation of E. Tutku Vardağlı for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken April 2011

Title: Tobacco Labor Politics in the Ottoman Thessaloniki Province: Cross-Communal and Cross-Gender Relations

This study examines the role of community and gender factors within tobacco labor politics. The sudden rise of tobacco exports towards the end of the nineteenth century had brought about a significant increase in the number of commercial laborers in the Ottoman province of Thessaloniki employed in tobacco processing workshops called magaza. Rather than industrial cigarette factory workers, this study focuses on the socio-political history of the commercial tobacco labor force.

The theoretical framework of the study is mainly inspired by the “new labor history” approach, trying to reflect the life-worlds of the laborers in their unity. Therefore, the institutions and the representations of the labor are integrated into a common discourse, while a spatial distinction is made between the center and periphery.

Given the political and economic situation of the Ottoman Empire in the late nineteenth century, economic peripheralization and political disintegration themes constitute the main framework rendering the labor politics in question peculiar. The consensus of the tobacco laborers at a time of escalating national conflicts in the Ottoman Balkans is discussed in regards to notion of the “local patriotism” that developed as a reaction to the women and migrant laborers.

Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için E. Tutku Vardağlı tarafindan Nisan 2011’de teslim edilen tezin kisa özeti

Baslik: Osmanlı Selanik Vilayetinde Tütün Emek Politikası: Cemaatler ve Toplumsal Cinsiyetler Arası İlişkiler

Bu çalisma, tütün emek siyasetinde cemaat ve toplumsal cinsiyet faktörlerinin rolünü incelemektedir. Ondokuzuncu yüzyil sonuna dogru kisa süre içinde yükselen tütün ihracati, Selanik Vilayetinde magaza adi verilen tütün isleme atölyelerinde istihdam edilen önemli bir isgücü meydana getirmisti. Bu çalisma, endüstriyel sigara fabrikasi isçilerinden ziyade ticari tütün isgücünün sosyo-politik tarihine odaklanmaktadir.

Çalismanin kuramsal çerçevesi, isgücünün yasam-dünyasini kendi bütünlügü içinde yansitmaya çalisan, “yeni emek tarihi” yaklaGmindan esinlenmistir. Bu nedenle, çevre arasinda mekansal bir ayrima gidilirken, emegin kurumlari ve temsili ortak bir söylem içinde biraraya getirilmistir.

Osmanli Imparatorlugu?nun ondokuzuncu yüzyil sonundaki ekonomik ve siyasi durumu dikkate alindiginda, ekonomik çevrelesme ve siyasi dagilma temalari söz konusu emek siyasetini özgün kilan genel çerçeveyi olusturmaktadir. Osmanli Balkanlarinda ulusal çatismalarin yükseldigi bir dönemde tütün isçilerinin uzlasisi, kadin ve göçmen isçilere karsi gelistirilen “yerel vatan-severlik” kavrami üzerinden tartisilmaktadir.

An abstract of the Dissertation of Seyda Barlas Bozkus for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2011

Title: Turkey in the Global Art Scene: Dual Narratives in the Politics of International Exhibitions After 1980s

This study investigates contemporary art and heritage exhibitions as instruments that kept changing vision of the nation as well as the modern cultural policies to control cultural sphere of the society and representing national identity as a part of social memory of the people in the post-1980s.

This dissertation underlines three transformations. In Turkey‟s cultural politics, after 1980, the first was the formation of the privatization in art and culture and the rise of the Turkish bourgeoisie, directly related to the neo-liberal capitalist economic formation. While the local Turkish art scale penetrated the international vision of Turkey in the world, the neo-liberal economic and political change triggered the form cultural policy took after the 1980s. The second is the change in Republican art history writing from a statist, monolithic, discourse to a post-modern discourse, based on diversity and multiple pasts. The third is the gradually shifting image of Turkey from a nationalist/Turkist identity into a more cosmopolitan and multicultural one, as designated in international heritage exhibitions and international contemporary art events. In light of this perspective, the study analyzes Turkey‟s internationally-framed heritage exhibitions and modern art in the age of globalization. I argue that both international heritage exhibitions and modern art exhibitions carry political, social, and cultural implications and are related closely the representation of the Turkish identity and art history.

Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için Şeyda Barlas Bozkuş tarafindan Haziran 2011’de teslim edilen tezin kısa özeti

Baslik: Küresel Sanat Çevresinde Türkiye: 1980 Sonrası Uluslararası Sergi Politikalarının İkili Anlatısı

Bu çalismada 1980 sonrasinda yurt disinda gerçeklestirilen çagdas sanat ve kültürel miras sergileri kapsaminda degisen milli vizyon, toplumdaki kültürel alani kontrol eden modern kültür politikalari ve sosyal hafizanin bir parçasi olan milli kimligin temsili ele alinacaktir.

Temel olarak üç degisimin alti çizilecektir. Ilk degisim, 1980 sonrasi Türkiye'de kültürün ve sanatin özellestirilmesi sonucunda ortaya çikan Türk burjuvazisinin kültür alaninda neo-liberal kapitalist ekonomik model sayesindeki yükselisidir. Türkiye'nin bölgesel vizyonu, neo-liberal kültürel politikalar nedeniyle uluslararasi alanda degisime ugramistir. Ikinci degisim ise resmi tarih yaziminin degismeyen, tek yönlü söyleminin çesitlilik ve çoklu geçmisi içeren post modern bir söyleme dönüsmesidir. Son olarak küresel çagda uluslararasi kültürel miras ve çagdas sanat sergilerinde Türkiye'nin milli-etnik kimlik üzerinden kurgulanan imajinin kozmopolit ve çok kültürlü yapiya dönüşmesidir. Bu perspektif isiginda, bu çalismanin amaci uluslararasi Türk çagdas sanati ve kültürel miras sergilerinde dönüsümü incelemektir. Her iki farkli sergi anlatisinin politik, sosyal ve kültürel yansimalari Türk kültürel kimliginde ve sanatinda dönüştürücü etkisi irdelenecektir.

An Abstract of the Dissertation of Yunus Emre, for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University to be taken December 2011

This dissertation is a study the entry of social democracy to the political agenda in Turkey. It examines the political context of this process. In the analysis of this process, the dissertation scrutnizes political developments within the RPP and inner party struggles for the left of center. However, it focuses on the influence of the newly emerging left movements on the Republican People‘s Party, and conceptualizes this influence as the primary reason for Republican People‘s Party‘s position change. The relations between those actors and the influence of the newly emerging left on the RPP‘s coming to the left of center position is shown via three widely debated issues of the period, land reform, anti-imperialism and anti-americanism and planned development. The research was based on primary sources, among which were official party documents and reports, documents of the actors on the left, newspaper reports, journals of the period. The conclusions reached in the dissertation are as follows: There was a difference between the historical trajectories of social democratic movements in Western Europe and in the periphery. In the periphery, the questions pertaining to economic development were more significant than class-related ones. So in this dissertation, it is claimed that the absence of European type of social democratic formations in Turkey can be traced back to the political developments around the adoption of a left of center position by the RPP in the 1960s.

Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için Yunus Emre tarafindan Aralık 2011'de teslim edilen tezin özeti

Bu tez sosyal demokrasinin Türkiye siyasi gündemine girmesi üzerine bir çalışmadır. Bu sürecin siyasal bağlamı bu tezde ele alınmıştır. Tezde bu süreç analiz edilirken CHP içindeki gelişmeler ve parti içinde ortanın solu mücadelesi incelenmiştir. Ancak bu dönemde doğmakta olan sol hareketlerin CHP üzerine etkileri üzerine odaklanılmıştır ve bu etkiler CHP‘nin pozisyonunun değişmesinin en önemli sebebi olarak kavramsallaştırılmıştır. Bu aktörler arasındaki ilişkiler ve yeni doğmakta olan solun CHP üzerindeki etkisi dönemin yoğun biçimde tartışılan üç konusu üzerinden gösterilmiştir. Bu konular toprak reformu; anti-emperyalizm ve anti-Amerikanizm ve planlı kalkınmadır. Araştırma üzerinde çalışılan dönemin birincil kaynaklarına dayanmaktadır. CHP‘nin resmi belgeleri ve raporları, dönemin soldaki aktörlerinin belgeleri ve raporları, döneme ilişkim önemli süreli yayınlar tezde geniş biçimde kullanılmıştır. Tezin ulaştığı bulguların başında Batı Avrupa‘da ve çevre ülkelerinde sosyal demokrat hareketlerin tarihsel yörüngelerinin farklı olduğu gelmektedir. Çevre ülkelerinde, gelişmiş kapitalist ülkelerin tam tersine, ekonomik kalkınma ile ilişkili konular toplumsal sınıf ile ilgili konulara göre daha belirleyicidir. Bu nedenle tezde Türkiye‘de Avrupa tipi sosyal demokrat oluşumların eksikliğinin kökenlerinin CHP‘nin 1960‘lı yıllarda ortanın solunu benimsenmesiyle sonuçlanan siyasal gelişmelerde aranması gerektiği iddia edilmektedir.

An Abstract of the Dissertation of Betül Açıkgöz, for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University to be taken February 2012

This study elaborates on the penetration of the secular point of view to the primary school textbooks that were theoretically rooted in a religious tarbiyah philosophy in the Second Constitutional Period. On one hand, it seeks the secularizing vision of the new pedagogy on the school subjects faced the challenge of modern scientific thought that had gained strength throughout the nineteenth century. On the other, it argues that the adaptation of the scientific discourse to the religious tarbiyah, legitimized the hold of the religious view on education. Focusing on religion, history and civics instruction through textbooks, it examines epistemological inconsistencies and dissenting ideological opinions in the stateapproved school knowledge written by various authors. It illustrates the philosophy of education as evidenced in the curriculum of 1913 and highlights the alternative narratives of authors contrasting from one another and differentiating from the state guidelines. Thus it traces the discursive ideological standpoints in textbooks and off the curriculum narratives which had both Islamist and ethno-secular propensities. The study provides answer to the question of where school texts contributed to the production and reinforcement of the Ottoman-Muslim nationalism, and on the other hand, to what extent they became tools for developing alternative school knowledge, opposing and transgressing the given guidelines of standardized curriculums. It reveals the reflections of the conflict between Islamic and secularist policy of the Unionist period through themes such as religion, history, national consciousness, homeland, civilization and backwardness.

Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için Betül Açıkgöz tarafindan Şubat 2012'de teslim edilen tezin özeti

Bu doktora tezi, dinin terbiye üzerindeki otoritesini bilimsel pedagojiye bırakmaya başladığı İkinci Meşrutiyet döneminde eğitim felsefesinin dünyevi ile dini arasında kalan muğlâk söylemini din, tarih ve yurttaşlık bilgisi ders kitapları içerikleri üzerinden incelemektedir. Çalışma, bir yandan on dokuzuncu yüzyıl boyunca yeni pedagojinin modern bilimsel düşüncenin metotları ile ders içeriklerini dünyevileştiren yönünü ele alır; diğer yandan da ele alınan dönemde, bilimsel söylemle dini terbiyenin sentezlenmesinin, dinin eğitim üzerindeki etkisini meşrulaştırdığı görüşünü ortaya atar. Bu çalışma; din, tarih ve yurttaşlık dersi kitaplarına odaklanarak, farklı yazarlar tarafından kaleme alınan devlet onaylı ders kitaplarının sergilediği epistemolojik tutarsızlıklar ve ideolojik farklılıkları incelemektedir. Kitap yazarlarının, 1913’te düzenlenen ilkokul müfredatına ters düşen ya da ondan farklılaşan alternatif metinlerini gösterir. Böylece hem İslami hem de etno-seküler eğilimli müfredat dışı metinlerdeki çelişen ideolojik dayanak noktalarının izini sürer. Çalışma okul kitaplarının hangi noktalarda Müslüman Osmanlı kimliği ile bağdaştıkları sorusuna cevap ararken diğer yandan ne ölçüde standartlaşan müfredat talimatlarına ters düşen ve onun sınırlarını aşan malumat üretme aracına dönüşebildiklerini ele alır. İttihatçı dönemin İslami ve seküler politikası arasındaki çelişkinin, din, tarih, milli bilinç, vatan ve geri kalmışlık temaları üzerinden yansımalarını ortaya koyar.

An Abstract of the Dissertation of Ceren Gülser Ilikan Rasimoglu, for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Bogaziçi University to be taken August 2012

Title: The Foundation of a Professional Group: Physicians in the Nineteenth Century Modernizing Ottoman Empire (1839-1908)

This dissertation studies the foundation of the modern professional group of physicians in the nineteenth century Ottoman Empire between the Tanzimat period, during which the first School of Medicine was introduced, and the Second Constitutional Period, after which new medical institutions and political atmosphere were born. The aim of the research is to find out the process in which the modern state formation overlapped with the appearance of this specific profession by considering new ideas of progressivism and modernism. The research first describes the general atmosphere created by the new medical technologies and understanding of the nineteenth century. Then, the new system regulating medical activities is explained and the ways to deal with irregular practitioners is analyzed. After that, within this new system, the formation of a medical student is described by focusing on an ordinary life within the school with political and medical activities. The final focus is given to their civilian activities and the different reactions to them in the Ottoman provinces through the study of provincial physicians and the quarantine doctors. The appearance of the physician is analyzed through the consideration of the shift in the eyes of the state, the self-perception of the physicians, and the perception of the physicians by the common people by primarily the use of the Prime Ministry Ottoman Archives in addition to the memoirs and biographies of the physicians. The study targets the introduction of everydayness of these professional elite in relation to the people, the state and the profession itself, and to look behind the legislations introduced under the progressivist and centralizing administrative mentality of the modern state.

 
Bogaziçi Üniversitesi Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için Ceren Gülser Ilikan Rasimoglu tarafindan Agustos 2012'de teslim edilen tezin özeti

Baslik: Bir Mesleki Grubun Olusumu: On Dokuzuncu Yüzyil Modernlesen Osmanli Imparatorlugu'nda Hekimler (1839-1908)

Bu tez On Dokuzuncu Yüzyil Osmanli Imparatorlugu’nda ilk Tip Okulu’nun açildigi Tanzimat Dönemi ile yeni tibbi kurumlar ile siyasi atmosferin ortaya çiktigi Ikinci Mesrutiyet dönemi arasinda modern hekimligin bir meslek grubu olarak olusumunu ele almaktadir. Çalismanin amaci modern devletin olusumunun bu belirli meslegin ortaya çikisi ile çakisma noktalarini yeni gelismeye baslayan ilerlemecilik ve modernism fikirleri ekseninde ortaya koymaktir. Çalisma ilk olarak On Dokuzuncu Yüzyil’in yeni tibbi teknoloji ve anlayisinin yarattigi genel atmosferi tasvir etmektedir. Bunun ardindan tibbi faaliyetleri düzenleyen sistemi anlatmakta ve tibbin bu sistemin disinda kalan icracilari ile basa çikma yöntemleri incelenmektedir. Daha sonrasinda, bu sistem içerisinde tip ögrencilerinin yetistirilmesi okuldaki gündelik hayatin siyasi ve politik faaliyetlerini vurgulayarak tartisilmaktadir. Son olarak üzerinde durulan nokta ise memleket hekimleri ile karantina hekimleri vasitasiyla Osmanli vilayetlerindeki sivil faaliyetler ile bunlara karsi gelistirilen tepkiler üzerinedir. Böylelikle modern hekimin ortaya çikisi devlet nazarindaki degisim, hekimlerin kendilerini ve mesleklerini algilayisi ile toplumun hekimlere bakisi gözönünde bulundurularak ve esas olarak Basbakanlik Osmanli Arsivleri belgelerine ek olarak hekimlerin biyografileri ile hatirati kaynak olarak kullanilmasi ile tahlil edilmistir. Çalisma bu mesleki elitin halkla, devletle ve meslekle iliskisine bakarken gündelik hayati sunmayi ve modern devletin ilerlemeci ve merkezilestirmeci idari anlayisinin tesis ettigi hukuki yapilanmanin arkasindaki gündelik gelismelere bakmayi hedeflemistir.

An abstract of the Dissertation of Gül Özateşler, for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University to be taken 2011

The Forced Dislocation of Gypsy People From the Town of Bayramiç, Çanakkale in 1970

This oral project draws upon Gypsies’ and non-Gypsies’ narratives of forced dislocation from the town of Bayramic in 1970 with a focus on the recruitment of categories of Gypsyness and Turkishness. It reveals different perspectives and memory constructions along with the positions taken in the attacks and the socioeconomic structure. It displays how and why the social categories functioned by underlining the flexibility of the category of Gypsyness and Turkishness in the town’s context. It discloses how ethnic and other identities represented in cultural spheres can be employed to conceal socio-economic and political inequalities. Thus, the general constitutions of the aforementioned categories in relation to citizenship, nationalism, class and ethnicity in Turkey with an urge for a critical thinking on the logic of national historiography through a particular case and its reflections on ordinary people’s lives are presented. Our particular case will also exemplify how different categories work in relation to national identity, discourse and practices. How nationalism takes different forms and identifications, how and/or when Turkishness is realized and practiced differently, how Gypsyness is constructed in relation to dominant perceptions especially on Turkishness are among the issues of this research. 

Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için Gül Özateşler tarafından 2011'de teslim edilen tezin özeti

1970’te Çingenelerin Çanakkale-Bayramiç Kasabasından Zorla Çıkarılışı

Bu sözlü tarih projesi, Çingene olan ve olmayan kasabalıların 1970 yılında Çingenelerin Çanakkale’nin Bayramiç kasabasından zorla çıkarılışı üzerinden Çingenelik ve Türklük kategorilerine bağlantılı olarak kurdukları anlatılarına dayanmaktadır. Bu şekilde, sosyoekonomik yapı ve saldırılarda alınan pozisyonlarla beraber farklı perspektifleri ve bellek yapılandırmalarını açığa çıkarmaktadır. Bu çalışma, kasabanın kendi bağlamında Türklük ve Çingenelik kategorilerinin esnekliğine odaklanarak toplumsal kategorilerin nasıl ve neden işlerlik kazandığını göstermeyi hedeflemektedir. Bu tez, kültürel alanda sunulan etnik ve diğer kategorilerin sosyoekonomik ve politik eşitsizlikleri örtmek için nasıl kullanılabilindiğini de açığa çıkarmaktadır. Bu yönde, farklı toplulukların anlatılarıyla bahsi geçen kategorilerin genel yapılandırılmaları arasındaki bağlantıları Türkiye’deki milliyetçilik, vatandaşlık, sınıf ve etnisite ile ilişkili olarak sunacağım. Milliyetçiliğin nasıl farklı biçimler ve özdeşimler edindiği, Türklüğün nasıl ve/veya ne zaman farklı şekilde anlaşılıp farklı şekilde pratik edildiği, Çingeneliğin özellikle Türklük üzerine olan baskın algılamalara bağlantılı olarak nasıl kurulduğu bu çalışmanın meseleleri dahilindedir.

An Abstract of the Dissertation of Ikbal Elif Mahir Metinsoy, for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Bogaziçi University to be taken June 2012

Title: Poor Ottoman Turkish Women during World War I: Women’s Experiences and Politics in Everyday Life, 1914-1923

This dissertation examines the social impact of World War I in the Ottoman Empire on ordinary poor Turkish women and their everyday response to the adverse wartime conditions and the state policies concerning them. Based on new archival sources giving detailed information about the voice, experience and agency of these women and based on the history from below approach, this study focuses on poor, underprivileged and working Turkish women’s everyday experiences, especially their struggle against and perception of wartime conditions, mobilization and state policies about them. By doing so, it contributes to filling the great gap in late Ottoman historiography and women studies, which rarely examine ordinary women and their everyday problems and struggles for survival and rights. This monograph, in this respect, is centered on two major themes. First, it scrutinizes how ordinary women experienced the war and argues that, in contrast to the modernization accounts that overlook women’s sufferings at the cost of post-war developments in women’s rights and liberties and of upper and middle class educated women’s activities and experiences, ordinary Turkish women had great difficulties during the war years. In this regard, it presents a major caveat to accounts accepting the war years as a period during which Turkish women monolithically experienced a gradual liberty and “emancipation.” Second, focusing on their everyday activities to deal with difficulties, problems and sufferings, it brings the undiscovered and unexamined forms and aspects of women’s critical and subjective views, their everyday politics to circumvent the adverse conditions and state policies, to make their voices heard, to pursue their rights, and to receive government support into the light.

Keywords: World War I, women’s history, Ottoman women, poor women, ordinary women, social impact of the war, home front, women’s everyday politics, social policy.

 
Bogaziçi Üniversitesi Atatürk Ilkeleri ve Inkilap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için Ikbal Elif Mahir Metinsoy tarafindan Haziran 2012'de teslim edilen tezin özeti

Baslik: Birinci Dünya Savasi’nda Yoksul Osmanli Türk Kadinlari: Gündelik Yasamda Kadinlarin Deneyimleri ve Politikalari, 1914-1923

Bu doktora tezi Osmanli Imparatorlugu’nda Birinci Dünya Savasi’nin siradan yoksul Türk kadinlari üzerindeki sosyal etkilerini ve kadinlarin olumsuz savas kosullarina ve kendileriyle ilgili devlet politikalarina yönelik tavirlarini incelemektedir. Kadinlarin sesleri, deneyimleri ve tarihsel rolleri hakkinda detayli bilgiler veren yeni arsiv kaynaklarina ve asagidan tarih yaklasimina dayanan bu tez yoksul, temel sosyal haklardan yoksun ve çalisan Türk kadinlarinin gündelik deneyimlerine, özellikle de savas kosullari, seferberlik ve devlet politikalarini algilayis ve bunlarla mücadele biçimlerine odaklanmaktadir. Dolayisiyla, bu tez, siradan kadinlari ve onlarin gündelik problemleriyle hayatta kalma ve hak mücadelelerini çok az inceleyen Osmanli tarihçiligi ve kadin arastirmalarindaki büyük bir boslugu doldurmaya katkida bulunmaktadir. Bu tez, bu anlamda, iki temel temaya odaklanmaktadir. Öncelikle, siradan kadinlarin savasi nasil deneyimlediklerini mercek altina almakta ve onlarin çektikleri acilari savas sonrasi kadin hak ve özgürlüklerindeki ve üst ve orta sinif egitimli kadinlarin etkinlik ve deneyimlerindeki gelismelerin bir bedeli olarak algilayip gözden kaçiran modernlesme anlatilarinin tersine siradan kadinlarin savas yillarinda büyük güçlükler çektigini savunmaktadir. Bu baglamda, bu çalisma, Türk kadinlarinin savas yillarinda bütün olarak görece bir “özgürlesme” yasadiklarini kabul eden anlatilara önemli bir uyaridir. Ikincil olarak, bu tez, kadinlarin zorluklarla gündelik mücadelelerine odaklanarak kadinlarin elestirel ve öznel tutumlarinin ve olumsuz kosullar ve devlet politikalarindan kaçmak, seslerini duyurmak, haklarinin pesine düsmek ve destek görebilmek amaçli gündelik politikalarinin kesfedilmemis biçim ve yönlerini gün isigina çikarmaktadir.

Anahtar kelimeler: Birinci Dünya Savasi, kadin tarihi, Osmanli kadini, yoksul kadinlar, siradan kadinlar, savasin sosyal etkileri, iç cephe, kadinlarin gündelik yasam politikalari, sosyal politika.

An Abstract of the Dissertation of Azer Kılıç, for the Degree of Doctor of Philosophy from the Ataturk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University to be taken September 2013

Identity, Interest, and Politics: the Rise of Kurdish Associational Activism and the Contestation of the State in Turkey

This dissertation investigates associational behaviour in a context of ethnic conflict and contestation of the state. With a case study of the Kurdish issue in Turkey, it examines the position of interest associations in major Kurdish province Diyarbakır in relation to political struggles between different models of social integration by exploring the relative weight of economic interests and collective identity politics in influencing associational strategies. This examination draws on the theoretical literature on interest associations and their impact on social order and democracy. In particular, the analysis adopts the framework of Streeck and Schmitter to understand the logic of associational action by looking at the environments of membership and influence. The analysis, however, modifies this framework by emphasizing the duality seen within both environments, as well as the transitional context that the contestation of the state and socio-economic changes contribute to. The empirical analysis focuses on a selection of interest associations with either de jure or de facto compulsory membership (the Chamber of Commerce and Industry; the Bar and Medical Associations; and labor unions in municipal sector). It provides an in-depth analysis of strategies of each association in relation to its membership and its interlocutors, as well as a broader analysis of organized interests in relation to other ‘partial regimes,’ that is, institutionalized sites for the political representation of social groups such as political parties and social movements that represent diverse ‘interests’ and ‘passions’ reflecting the cleavages in society. The dissertation relies on archival research and four-months of fieldwork, focusing on the last decade for the examination of associational politics. 

Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için Azer Kılıç tarafından Eylül 2013'te teslim edilen tezin özeti

Kimlik, Çıkar ve Siyaset: Türkiye’de Kürt Çıkar Örgütlerinin Yükselişi ve Devletin Mücadele Alanına Dönüşmesi

Bu tez, örgütsel davranışın etnik çatışma ve devletin mücadele alanına dönüşmesi durumunda nasıl şekillendiğini incelemektedir. Türkiye’de Kürt meselesine odaklanarak, Diyarbakır’da yer alan çıkar örgütlerinin, farklı toplumsal entegrasyon modelleri öngören politik mücadeleler karşısında ne şekilde pozisyon aldığına ve bu amaçla, ekonomik çıkarlar ile kolektif kimlik siyasetinin örgütsel stratejilerdeki göreli ağırlığına bakılıyor. Bu analiz, çıkar örgütleri ve bu örgütlerin toplumsal düzen ile demokrasi açısından önemine odaklanan teorik literatüre dayandırılmakta. Özellikle örgütsel faaliyetin mantığını anlamak üzere Streeck ile Schmitter’ın önerdiği teorik çerçeveyi takip ederek, örgütlerin üye ve nüfuz alanlarına dikkat edilmekte. Ancak söz konusu teorik çerçeve, konunun özgünlüğü dikkate alarak iki açıdan revize ediliyor: i) her iki örgütsel alan içinde görülen ikili yapı ve ii) devlet alanında görülen mücadeleler ve sosyo-ekonomik değişimin şekillendirdiği geçiş ortamı. Bu çerçevede, ampirik analiz gerek yasal gerek fiili olarak mecburi üyeliğe dayalı bir grup çıkar örgütüne (Ticaret ve Sanayi Odası; Baro ve Tabipler Odası; belediye alanında örgütlü sendikalar) odaklanıyor. Analiz, bir yandan her bir örgütün stratejilerini üye ve diğer muhataplarıyla ilişkisi çerçevesinde derinlemesine inceliyor, bir yandan da daha geniş bir perspektiften Türkiye’de örgütlü çıkar temsilini siyasi parti ve toplumsal hareketler gibi diğer ‘kısmi rejim’lerle (toplumsal grupların siyasi temsili için kurumsallaşmış alanlar) ilişkisi çerçevesinde ele alıyor. Bu çerçevede, söz konsu kısmi rejimlerin toplumdaki ayrışmaları yansıtan farklı ‘çıkar’ ve ‘tutku’ları temsil ettiğine vurgu yapılıyor. Tez, son on yıllık örgütsel siyaseti incelemek üzere arşiv ve dört aylık bir saha çalışmasına dayanıyor.

An Abstract of the Dissertation of Hakkı Başgüney, for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University to be taken June 2013

Literary Prodution, Currents and Politics between 1960 and 1980 in Turkey

This dissertation examines the increasing visibility of literary activities as a part of other cultural activities between 1960 and 1980. During these two decades, there was an increasing influence of literary activities, literary production, literary world throughout large parts of the Turkish society. This may be also seen as a shaping, a reconstruction, or an expansion of a more effective literary world, literary public and literary market containing many different trends or currents.

This work also assesses the intricate relations between literary culture and politics. To put it in other words, the hypothesis is that a better understanding of the intellectual and political atmosphere of Turkey in the 1960s and in the early 1970s can be achieved through an examination of cultural and mainly literary life, the currents of that period, as these reflected, sustained and gave general expression to the prevalent intellectual and political tendencies of the period. It will be emphasized that the political identity which was adopted by the literary actors was generally one critical of the existing political and social system.

The intellectual climate will be examined via literature. I argue that the men of letters, literary actors played important roles along with academics and journalists through their public, intellectual identity in the social life from 1960 to the end of the 1970s.

Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlke ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için Hakkı Başgüney tarafından Haziran 2013'de teslim edilen tezin özeti

Türkiye’de 1960 ile 1980 Yılları Arasında Yazınsal Üretim, Akımlar ve Politika

Bu çalışma 1960 ile 1980 yılları arasında kültürel etkinliklerin bir parçası olarak tarif edilen dönemin yazınsal faaliyetlerinin artan görünürlüğünü ortaya koymayı hedefliyor. Bu çalışmada bu iki on yıl boyunca yazınsal etkinliklerin, yazınsal üretimin, yazınsal dünyanın etkisinin Türkiye toplumunun geniş kesimlerine ulaştığı öne sürülecektir. Bu süreç kendi içinde çeşitli akımları, eğilimleri de içeren daha etkin bir yazınsal dünyanın, akımların, kamuoyunun, pazarın şekillenmesi, yeniden kuruluşu ve genişlemesi olarak da görülebilir.

Çalışma öte yandan bu dönemde yazınsal kültür ve politik pozisyonlar arasında da güçlü ve karmaşık bir ilişki olduğunu varsayıyor. Dönemin yazınsal etkinlikleri incelenerek de dönemin politik ve sosyal tarihine dair önemli bulgulara ulaşılabileceği, çünkü yazınsal etkinliklerin dönemin politik kültürüne dair oluşturucu, yansıtıcı ve genel fikir verici bir işlev kazandığı düşünülmektedir. Dönemin yazınsal aktörleri tarafından benimsenen politik kimliklerin varolmakta olan politik ve sosyal sisteme karşı muhallif ve eleştirel bir içeriğe sahip olduğu vurgulanmaktadır.

Ülkede hakim olan dönemin kamusal entelektüel kimliğinin de edebiyat üzerinden incelenebileceği düşünülmektedir. 1960’dan 1970’lerin sonuna dek edebiyatçıların gazetecilerle ve akademisyenlerle beraber ülkelerinin sosyal hayatında düşünsel ve kamusal kimlikleri aracılığıyla önemli roller oynadıkları iddia edilmektedir.

An abstract of the dissertation of Muzaffer Kaya, for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University to be taken May 2013

The Emergence and Development of a Satellite Industrial Town at the Edge of the Istanbul Metropolitan Area: Çerkezköy

This study examines the transformation process of Çerkezköy, a small town in Tekirdağ province, into an industrial city from the 1970s to the present day as a result of the decentralization of the manufacturing industry in Ġstanbul. In the study, why Istanbul industry chose Çerkezköy for settlement and how the industrial zone and urban space developed is explained by examining the spatial strategies of the state institutions, the industrialists, and the local actors. The theoretical framework of the study was formed by using two different literatures: First, that of industrial decentralization and second, that of local entrepreneurialism. The main body of the data used in the study is comprised of news and articles from local newspaper archives, documents from The Çerkezköy Industrialists‟ Association archive, and information obtained from in-depth interviews.

As the result of the study, it was found that local initiatives developed by different actors in different periods have played a determining role in Çerkezköy‟s becoming one of the biggest industrial zones in Turkey. These local initiatives, backing the support of the central state authorities, have led to rapid industrialization and urban growth in the district. Within this period, while the industrial corporations, the headquarters of which are generally located in Istanbul, were making profits, the peasants who were dispossessed by those industrialists, the workers, most of whom left their hometowns and settled down in Çerkezköy, and also all the living things that were exposed to the intense environmental pollution have paid the heavy cost for the industrial and urban growth.

Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü'nde Doktora derecesi için Muzaffer Kaya tarafından Mayıs 2013'de teslim edilen tezin özeti

İstanbul Metropolünün Çeperinde Bir Uydu Sanayi Kasabasının Doğuşu ve Gelişimi: Çerkezköy

Bu tezde Tekirdağ ilinin küçük bir kasabası olan Çerkezköy‟ün İstanbul sanayisinin desantralizasyonu sonucunda, 1970'li yıllardan günümüze, bir sanayi kentine dönüşme süreci incelenmektedir. Tezde İstanbul sanayisinin neden Çerkezköy‟de yer seçtiği ve ardından sanayi bölgesinin ve kentsel alanın nasıl geliştiği, devlet kurumlarının, sanayicilerin ve yerel aktörlerin mekânsal stratejilerinin incelenmesi yoluyla açıklanmıştır. Araştırmanın teorik çerçevesi iki ayrı literatürden yararlanılarak oluşturulmuştur. Bunlardan birincisi, sanayi desantralizasyonu; ikincisi ise yerel girişimcilik literatürleridir. Araştırmada kullanılan verilerin ana gövdesini yerel gazete arşivlerinden derlenen haber ve yazılar, Çerkezköy Sanayiciler Derneği'nin arşivinden edinilen belgeler ve yapılan görüşmelerden elde edilen bilgiler oluşturmaktadır.

Araştırmanın sonucunda, Çerkezköy'ün bugün Türkiye'nin en büyük sanayi bölgelerinden birisi haline gelmesinde, farklı dönemlerde farklı aktörler tarafından geliştirilen yerel girişimciliğin belirleyici bir rol oynadığı gösterilmektedir. Merkezi devlet kurumlarının da desteğini alan bu yerel girişimler, ilçede hızlı bir sanayileşmeye ve kentsel büyümeye yol açmıştır. Bu süreçte, genellikle merkezleri İstanbul'da olan sanayi kuruluşları önemli karlar elde ederken, büyümenin ağır bedellerini topraklarını kaybeden köylüler, çoğu memleketlerini terk ederek ilçeye yerleşmiş olan işçiler ve yoğun bir çevre kirliliğine maruz kalan Çerkezköy'deki tüm canlılar ödemiştir.

An abstract of the Dissertation of Özlem Akkaya, for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University to be taken in August 2013

The Construction of Gendered Subjectivities of Female Broadcast Professionals within TRT (1964 – 1989)

This dissertation studies the construction of gendered subjectivities of the women who worked as broadcast professionals for the Turkey Radio and Television Corporation (TRT), during the period of state monopoly on air between 1964 and 1989. The primary aim of the research is to make visible these women’s agency in the development of radio and TV broadcasting in Turkey, which is usually neglected in conventional accounts about media history. Besides this overall aim, the research particularly attempts to find out the ways female broadcast professionals were incorporated into the state ideology as agents. It pursues this objective by situating these women’s personal narratives within the historical context of the socioeconomic, political and cultural transformation through which Turkey passed from developmentalism to neoliberalism as the dominant state ideology.

The research first describes the development of radio broadcasting in Turkey under the state monopoly before the establishment of TRT in 1964 and women’s involvement in this process. Then it questions the influence of the definition of radio and television’s social role as citizen education in the developmentalist period of the 1960s and the 1970s on the women TRT recruited as broadcast professionals, with a focus on these women’s negotiation with the dominant gender ideology sponsored by the state. After that, it examines the implications of the transformation in the state hegemony to neoliberalism as aligned with conservatism in the 1980s both for the discourse on womanhood circulating on the state-governed air and for female broadcast professionals’ participation in the creation of this discourse. The final focus is given to the changes and continuities in the imagery of female broadcast professionals as depicted in the popular culture from the 1970s to the 1980s. 

The research analyzes women’s engagement with the professional field of broadcasting with an emphasis on their agency in the creation of mediated texts in both time periods. Drawing mainly on female broadcast professionals’ personal narratives, it accepts them not as passive conduits whereby the state ideology was transmitted to audiences, but as active and critical mediators of this ideology. In this way, the study sheds light on the historical interaction between these women’s participation in media production and the circulation of mixed and/or conflicting meanings about womanhood on the state radio and television.

Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora Derecesi için Özlem Akkaya tarafından Ağustos 2013’te teslim edilen tezin özeti

TRT’de Kadın Yayıncıların Cinsiyetlenmiş Öznelliklerinin İnşası (1964 – 1989)

Bu tez 1964 ve 1989 yılları arasında yayıncılıkta devlet tekeli döneminde Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu’nda (TRT) çalışan kadın yayıncıların cinsiyetlenmiş öznelliklerinin inşasını incelemektedir. Tezin öncelikli amacı kadınların Türkiye’de radyo ve televizyon yayıncılığının gelişimindeki, bilinen medya çalışmalarında genellikle görmezden gelinen, failliğini görünür kılmaktır. Bu genel amacın ötesinde tez, özellikle yayıncı kadınların devlet ideolojisine onun temsilcileri olarak dahil edilme biçimlerini açığa çıkarmaya çalışmaktadır. Bu hedefin peşinden ise yayıncı kadınların kişisel anlatılarını Türkiye’de hakim devlet ideolojisinde kalkınmacılıktan neoliberalizme doğru yasanan sosyo-ekonomik, politik ve kültürel değişimin tarihsel bağlamına yerleştirerek gitmektedir. 

Çalışma ilk olarak 1964’te TRT’nin kuruluşundan önce Türkiye’de radyo yayıncılığının gelişimini ve kadınların bu sürece katılımını tasvir etmektedir. Ardından 1960’lar ve 1970’lerdeki kalkınmacı dönemde radyo ve televizyonun toplumsal rolünün vatandaş eüitimi olarak tanımlanmasının TRT’nin yayıncı olarak işe aldıgı kadınlar üzerindeki etkisini, bu kadınların devlet sponsorluğundaki hakim toplumsal cinsiyet ideolojisiyle müzakeresine odaklanarak sorgulamaktadır. Daha sonra, devlet hegemonyasında muhafazakarlıkla işbirliği halindeki neoliberalizme doğru yaşanan dönüşümü hem devlet tekelindeki radyo ve TV’de dolaşımda olan kadınlık söylemi hem de kadın yayıncıların bu söylemin üretimine katılımı açısından incelemektedir. Son olarak üzerinde durulan nokta ise, 1970’lerden 1980’lere uzanan süreçte kadın yayıncıların popüler kültürde tasvir edildiği haliyle imajlarında görülen değisiklikler ve sürekliliklerdir.

Çalısma kadınların mesleki bir alan olarak yayıncılıkla kurduğu ilişkiyi her iki dönemde de medya metinlerinin yaratımındaki failliklerine odaklanarak incelemektedir. Ağırlıklı olarak yayıncı kadınların kişisel öykülerinden yararlanarak, onları devlet ideolojisinin izleyicilere ve dinleyicilere aktarıldığı edilgen kanallar olarak değil, bu ideolojinin etkin ve eleştirel aracıları olarak kabul etmektedir. Böylelikle, kadınların medya üretimine katılımıyla devlet radyo ve televizyonunda kadınlıkla ilgili üretilen söylemin çatışmalı doğası arasındaki tarihsel etkileşime ışık tutmaktadır.

An Abstract of the Dissertation of Falma Fshazi, for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Bogaziçi University to be taken June 2014

Morality, Loyalty and Citizenship: the Organization of Youth in Interwar Albania

This study explores the interwar Albanian state youth organizations, the National Entity “The Albanian Youth” and the Federation of Artistic and Sports Associations “The Albanian Brotherhood.” They constitute the first examples of the Ministry of Culture, Youth and Sports that we find in present day Albania. These institutions, which related youth, education, sports and culture to a patriotic platform that deeply affected the political culture in the country, become for the first time the subject of a particular socio-historical research. This study proposes that these institutions advanced a project of citizenship for Albanian society. This project consists in the organization of national society through the youth and by projecting onto the city youth the good citizenship. Approaching national citizenship as being political this study suggests that the city emerges at the same time as a space of subversion of and compliance to power.

This works stands in the intersection of education, citizenship, and youth studies and it is based on the examination of many original documents that were not explored previously. Youth represents its key concept and term. The other dimensions, loyalty and morality, emerged as key elements in understanding diverse aspects of the good citizenship. The idea that intellectual elites could shape society according to what they regarded as “developed,” “western,” and “civilized,” patterned the state’s and regime’s logics of creating the good citizen. Nevertheless, this study shows that the values the state youth organizations promoted and the practices they advanced cannot be simply regarded as state or elite projects. On the contrary, they were the product of the interaction of multiple actors and dynamics that founded and shaped the state itself.

Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için Falma Fshazi tarafından Haziran 2014'de teslim edilen tezin özeti

Bu çalışma, “Arnavut Gençliği” Ulusal Kurumu ve “Arnavut Kardeşliği” Sanat ve Spor Denekleri Federasyonu, olarak bilinen iki savaş arası Arnavutluk devlet gençlik kurumlarını incelemektedir. Söz konusu kurumlar günümüz Arnavutluk’unda bulunan Gençlik, Spor ve Kültür Bakanlığının ilk örneklerini oluşturmaktadır. Gençlik, eğitim, spor ve kültürü milliyetçi bir platforma oturtan ve ülkenin siyasi külturünde uzun vadeli etkileri olan bu iki kurum, ilk olarak bu çalışmayla ayrı bir sosyal-tarih arastırmasının konusu oluyorlar. Çalışma bu iki kurumun bir vatandaşlık projesi uygulamaya koyduklarını idda etmektedir. Bu proje ideal vatandası şehir gençligi üzerine kurarak, gençlik aracılığıyla bir ulusal toplum organizasyonu yapmakla ilgilidir. Ulusal vatandaşlığa politik olmak yaklaşımından bakan bu çalısmada şehir, iktidara bir direniş alanı olduğu kadar, bir riaayet ve işbirliği ortamı olarak da ortaya çıkmaktadır.

Daha önce incelenmemiş önemli sayıda orijinal belgeye dayanan bu çalışma, eğitim, vatandaşlık ve gençlik araştırmalarının yol kesişiminde konumlanmıştır. Gençlik çalışmanın kilit kavramını teşkil etmektedir. Bağlılık ve ahlak gibi diğer öğeler ise ideal vatandaşlığı anlayabilme yolunda temel kavramalar olarak araştırma ilerledikçe ortaya çıkmıştır. Entelektüel elitlerin öne sürdüğü “gelişmiş,” “batılı,” “medeni,” değerlendirmelerine göre toplumu sekillendirebilecekleri düsüncesi ise devletin ve rejimin ideal vatandaş oluşturma fikirlerini önemli ölçude etkilemişti. Ancak devlet gençlik organizasyonlarının desteklediği değerler ve ileri sürdüğü pratikler sadece bir devlet veya elit projesi şeklinde değerlendirilemez. Aksine, bunlar devleti şekillendiren ve onu yapan birçok aktör ve dinamkilerin etkileşim sürecinin ürünleriydiler.

An abstract of the Dissertation of Fırat Genç, for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University to be taken September 2014

Politics in Concrete: Social Production of Space in Diyarbakır, 1999-2014

This study examines the processes of production of space in Diyarbakır in the period 1999-2014 so as to explore the conditions under which neoliberal urbanism, as a certain mode of politics of space, becomes hegemonic. Analyzing the material, institutional and ideological dimensions of both the urban regeneration process in the historic city center and the suburbanization and residential differentiation in the outskirts, it reveals the ways in which hegemony of urban neoliberalization is politically constructed, the grounds on which this construction is based upon, and the interaction of imaginations, values and desires that shape these grounds. Focusing on the struggles to reconfigure the city’s physical, historic and cultural landscapes, it elucidates the encounters between the “post-war” hegemony project of the historical bloc represented by the AKP and the Kurdish political movement’s “post-colonial” counter-hegemony project.

Recent political-economic dynamics that have reconfigured physical and social spaces of major cities in Turkey are often pictured as fixed policy packages which are disseminated from top to bottom and from center to periphery, put forward by the initiative of homogenous elites. Deployment of the notion of neoliberalism in such economistic and state-centric manner underestimates the hegemonic character of neoliberal urbanism. Against this conventional understanding of contemporary urban processes, this dissertation demonstrates that neoliberal urbanism is a conflictual, politically-constructed, twofold process of commodification and depoliticization which intrinsically contains moments of destruction and creation.

Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için Fırat Genç tarafından Eylül 2014’de teslim edilen tezin özeti

Beton Siyaseti: Diyarbakır’da Mekânın Toplumsal Üretimi, 1999-2014

Bu çalışma, mekân politikasının belirli bir biçimi olarak neoliberal şehirciliğin hangi koşullarda hegemonik olduğunu ortaya koymak amacıyla, 1999-2014 döneminde Diyarbakır’daki mekân üretim süreçlerini incelemektedir. Tarihî kent merkezindeki kentsel yenileme sürecinin ve de kent çeperlerinde gözlenen banliyöleşme ve konut farklılaşmasının maddi, kurumsal ve ideolojik boyutlarını analiz ederek kentsel neoliberalleşmenin hegemonyasının politik olarak nasıl inşa edildiğini, bu inşanın hangi zemine oturduğunu ve bu zemini biçimlendiren imgelemler, değerler ve arzular arasındaki etkileşimi ortaya koymaktadır. Çalışma, şehrin fizikî, tarihî ve kültürel peyzajlarını yeniden biçimlendirmek için verilen mücadelelere odaklanarak, AKP tarafından temsil edilen tarihsel bloğun “savaş-sonrası” hegemonya projesi ile Kürt siyasal hareketinin “sömürge-sonrası” karşıt-hegemonya projesi arasındaki karşılaşmaları açığa kavuşturmaktadır. 

Türkiye’deki önemli kentlerin fizikî ve toplumsal mekânlarını yakın zamanda yeniden biçimlendiren politik-ekonomik dinamikler, sıklıkla, kendi içinde homojen seçkinler tarafından tasarlanan, yukarıdan aşağı ve merkezden çepere doğru yayılan sabit siyasa paketleri olarak resmedilirler. Neoliberalizm mefhumunun bu türden ekonomist ve devlet-merkezli kullanımı neoliberal şehirciliğin hegemonik niteliklerinin göz ardı edilmesine neden olur. Güncel kentsel süreçlere dair bu yaygın anlayışa karşılık bu tez, neoliberal şehirciliğin, çatışmalı, siyasal olarak inşa edilen, kendi içinde yaratıcı ve yıkıcı uğrakları içeren, metalaşma ve siyaset dışı kılma dinamiklerinden müteşekkil ikili bir süreç olduğunu göstermektedir.

An Abstract of the Dissertation of İbrahim Murat Kasapsaraçoğlu, for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Bogaziçi University to be taken January 2014

In the Shadow of Nuclear Arms: The Middle East and Turkey in the 1950s

This study examines Turkey’s Middle East policy in the 1950s, which was the most problematic and conflictual decade of the Cold War. The dynamics of the great power global politics and regional politics will provide the context of this analysis. In this context, the developments in the region, i.e., the Middle East Command, the Turkish-Pakistani Pact, the Baghdad Pact, the Suez Crisis and the Arab-Israeli War, the Turkish-Syrian Crisis, the United Arab Republic, the coup d’etat in Iraq and the crises in Lebanon and Jordan, and the policies of both Turkey and the states in the region regarding these developments will be examined. The approaches of the opposition in the Turkish parliament and the press will also be discussed to reflect the positions of these domestic actors regarding Democrat Party’s Middle East policy. Moreover, as political relations, Turkey’s economic and military relations with the Middle East states will be analyzed. 

The analysis will mainly be based on archival documents, i.e., the archives of the United Kingdom, the United States, the archives of the Turkish Grand National Assembly, and the newspapers and journals. This study attempts to make a contribution to the literature with its content and different approach. After these analyses this study concludes that Turkey’s Middle East policy and the developments in the region can not be understood only from the perspective of the great powers because all the individual states in the region had their country-specific dynamics and interests that they sought to maximize. In addition to providing security, to provide economic development and social support were the main inseparable motives of the states in the region. Thus, throughout the 1950s, the states in the region, including Turkey, tried to harmonize their foreign and domestic policies.

Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için İbrahim Murat Kasapsaraçoğlu tarafından Ocak 2014'de teslim edilen tezin özeti

Nükleer Silahların Gölgesinde: 1950’li Yıllarda Ortadoğu ve Türkiye

Bu çalışma Türkiye’nin Soğuk Savaş’ın en sorunlu ve çatışmalı on yılı olan 1950’lerdeki Ortadoğu politikasını analiz etmektedir. Büyük güçlerin küresel ve bölgesel politika dinamikleri bu çalışmanın çerçevesini oluşturmaktadır. Bu çerçevede; Ortadoğu Komutanlığı, Türkiye-Pakistan Anlaşması, Bağdat Paktı, Süveyş Krizi ve Arap-İsrail Savaşı, Türkiye-Suriye Krizi, Birleşik Arap Cumhuriyeti, Irak Darbesi, Lübnan ve Ürdün Krizleri gibi gelişmelere ve Türkiye’nin ve bölge ülkelerinin bu gelişmelere dair politikalarına odaklanılacaktır. Türkiye’deki parlamento muhalefeti ve basın gibi aktörlerin yaklaşımları da Demokrat Parti’nin Ortadoğu politikalarına karşı pozisyonlarını yansıtmak amacıyla tartışılacaktır. Buna ek olarak, siyasal ilişkilerin yanısıra Türkiye’nin bölge ülkeleriyle olan ekonomik ve askeri ilişkileri de analiz edilecektir.

Bu çalışma, esas olarak İngiliz ve Amerikan Arşiv belgeleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi Tutanakları, gazete ve dergilerden elde edilen verilere dayanmaktadır. Bu çalışma içeriği ve bakış açısıyla literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bu analizlerden sonra bu çalışmanın temel çıkarımı; bölgedeki tüm devletlerin bu dönemde kendilerine özgü dinamiklerinin ve çıkarlarının olduğu ve Türkiye’nin Ortadoğu politikasının ve bölgesel gelişmelerin, sadece büyük güçlerin perspektifinden anlaşılamayacağıdır. Güvenliğin yanısıra, ekonomik gelismeyi ve toplumsal desteği sağlamak bölgedeki devletlerin birbirinden ayrılmaz saikleri olmuştur. Bu sebeple, 1950ler boyunca Türkiye ve diğer bölge ülkeleri, iç ve dış politikalarını birbiriyle uyumlu hale getirme çabasında olmuşlardır.

An Abstract of the Dissertation of Osman Savaşkan, for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University to be taken September 2014

An Abstract of the Dissertation of Özgür Burçak Gürsoy, for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Bogaziçi University to be taken June 2014

The Struggling Tobacco Policies: Political Economy of Tobacco in Turkey, 1938-1984

This study examines the political economy of the Turkish tobacco market between 1938 and 1984. It discusses the struggling tobacco policies of the market actors, including TEKEL, the merchants, experts, and producers. The discussion is based primarily on documents from the Prime Ministry State Archives and personal archives of two high-ranking Monopoly managers, four different sector journals, newspaper reports, congress proceedings and interviews with sector representatives.

The conclusions reached are both informative and challenging for the modern Turkish historiography. This dissertation first concludes that the policy formulation and implementation were not top-down processes, but shaped by the political and social power balance among the market actors during the era under discussion. Second, the organizational representation of the merchants, experts and producers was crucial in policy-making as early as the 1940s. Besides their organizational activities, the market actors provided short-term benefits via petitioning, negotiating, sale boycotting and holding demonstrations through the period. Third, tobacco market resembled less to an arena of effective state intervention and smooth functioning under legislations. Rather, conflicts over the forms of state intervention and the institutional failures determined the relations among the market actors as well as the tobacco policies. Fourth, this dissertation reveals the compulsory levy imposed on tobacco producers for eleven years from 1947 to 1957 with a promise to establish a regulatory institution. Given the promise never kept and a substantial fund raised, the direct monetary cuts from producers were a hidden taxation practice in the Turkish agriculture. The fate of the producer fund brings the fifth conclusion of this study.

Support purchases in the Turkish tobacco market were primarily financed with producers’ own money. Sixth, the Turkish political authorities, including seemingly more agriculture-friendly center-right parties, were never dare enough to shoulder the structural transformation the tobacco market needed. The crisis at the end of the 1970s and the following liberalization in the early 1980s owed so much to such a lack of reform initiative for the existing market order.

Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora derecesi için Özgür Burçak Gürsoy tarafından Haziran 2014'de teslim edilen tezin özeti

Bu çalışma, 1938-1984 yılları arasında Türkiye tütün piyasasının ekonomi politik bir analizini sunmaktadır. Çalışma, tütün politikalarını, piyasanın aktörleri olan Tekel, tüccarlar, eksperler ve üreticilerin birbiriyle mücadeleleri bağlamında tartışmaktadır. Yapılan analiz, Başbakanlık Devlet Arşivleri belgelerine, iki üst düzey Tekel yöneticisinin kişisel arşivlerine, dört ayrı sektör dergisinin, ulusal ve yerel gazetelerin, tütün kongreleri raporlarının, ilgili kitap ve broşürlerin ayrıntılı incelenmesine ve sektör temsilcileri ile yapılan birebir mülakatlara dayanmaktadır. 

Varılan sonuçlar, modern Türkiye tarihyazımı açısından hem öğretici hem de sorgulayıcıdır. İlk olarak, ilgili dönemde politika oluşum ve uygulanma süreçlerinin yukarıdan aşağıya değil, piyasa aktörlerinin aralarındaki sosyo-politik güç dengesinin sonucu olarak şekillendiği sonucuna varılmaktadır. İkinci olarak, tütün politikalarının oluşum süreçlerinde, 1940’lar gibi erken tarihlerde dahi tüccarların, eksperlerin ve üreticilerin örgütsel temsiliyetinin şekillendirici olduğu gösterilmektedir. Süregiden örgütlü temsil faaliyetlerinin yanı sıra, piyasa aktörleri, dilekçeler, müzakere toplantıları, satış boykotları veya protesto gösterileri yollarıyla tütün politikalarına etki etmişler ve kısa süreli kazanımlar elde etmeyi başarmışlardır. Üçüncü olarak, yaygın kanının aksine, ilgili dönem boyunca Türkiye tütün piyasası, etkili bir devlet müdaheleciliğinin ve yasalar ile birebir uyumlu şekilde aksamadan çalışan bir piyasa görüntüsü sunmamaktadır. Daha ziyade, piyasa aktörleri arası ilişkiler ve tütün politikaları, devlet müdaheleciliğinin biçimleri ve kurumsal başarısızlıklar üzerinde oluşan muhtelif ihtilaflarca belirlenmiştir.

Dördüncü olarak, bu tez 1947-1957 arasında hükümetlerin tütün üreticilerinin gelirlerinin bir bölümüne zorla el koyduklarını ortaya çıkarmaktadır. On bir yıl boyunca yapılan zorunlu parasal kesintiler, piyasayı düzenleyici bir kurum kurmak taahhüdü ile yapılmıştır. Böylesi bir düzenleyici kurumun hiçbir zaman kurulmamış olduğu ve hükümetler emrinde büyük bir fonun oluşturulduğu gerçekleri göz önüne alındığında, ilgili dönemde tütün üreticileri üzerinde uygulanan zorunlu parasal kesinti politikası, tezde önerildiği üzere, Türkiye tarımında gizli bir doğrudan vergilendirme pratiği olarak adlandırılmayı hak etmektedir. Üretici kesintileriyle oluşturulan bu büyük parasal fonun kaderi, bu tezin bir diğer orijinal bulgusunu sunmaktadır. Türkiye tütün piyasasında ilgili dönemde yapılan destekleme alımları, temelde tütün üreticilerden zorla toplanarak oluşturulan kaynak ile finanse edilmiştir.

Son olarak, daha tarım-sever gözüken merkez sağ partiler dahil olmak üzere politik partilerin hiçbiri, Türkiye tütün piyasasının ilgili dönem boyunca ihtiyaç duyduğu yapısal reformu yapmaya cesaret edememişlerdir. 1970’lerin sonundaki kriz ve ardından 1980’ler itibariyle başlayan ekonomik liberalizasyon politikaları, mevcut piyasa düzenini reforme etmeye dönük güçlü bir inisiyatif eksikliğine çok şey borçludur.

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Doktora Derecesi için Deniz Arzuk tarafından Nisan 2015’te teslim edilen tezin özeti.

Başlık: Anaakım Medyanın Objektifinden Türkiye’de Yeni Kentsel Çocukluk Tanımları, 1977-1997

Bu tez hâkim üç siyasi pozisyonu, yani merkez, sosyal demokrat sol ve muhafazakâr sağı temsilen seçilen çoksatar günlük gazetelerden yola çıkarak 1970lerin sonunda yaşanan mali krizi takip eden dönemde anaakım medyanın çocukluk kavramının nasıl yeniden tanımladığını sorguluyor. Bu yeni çağın alametleri arasında modernizmin geleneksel yapılarının yıkımı, artan toplumsal güvencesizliğe karşı geliştirilen endişe ve saldırganlık gibi tepkiler ve özellikle de kentlerde görünür hale gelen kalıcı eşitsizlikler bulunuyordu. Çeşitli düşünürler yaşanan derin toplumsal, siyasi ve kültürel dönüşümü açıklayabilmek için neoliberalizm, yeni küreselleşme, ileri kapitalizm ve akışkan modernizm gibi yeni kavramlara ihtiyaç duydular. Bu çalışmada “yeni çocukluk” teriminin ortaya atılması da benzer bir ihtiyaçtan ileri geliyor.

Kuramsal çerçevenin özetlendiği, çocukların yaşam koşullarının tasvir edildiği, araştırma yöntemlerinin ve kaynakların tanıtıldığı giriş bölümlerinin ardından tezin üç ana bölümü takip ediyor. Burada ilk olarak ekonomik ve siyasi baskıların haber medyasına nasıl yön verdiğini ve yeni gazetecilik akımlarının haberin toplumsal yapısını nasıl değiştirdiğini tartışacağım. Ardından, medyanın alışılagelmiş çocukluk kavramını tartışmaya açarak çocukların refahına dair toplumsal kabul edilen görevleri ailelere ve bizzat çocukların kendilerine bölüştürdüğünü anlatacağım. Üçüncü olarak ise medyanın kalıcı ve görünür eşitsizliklere yaklaşımını ele alarak gazetecilerin eşitsiz çocukluklara karşı takındığı ayrıcalıklı tutumları ve uyguladıkları farklı değer yargılarını sergileyeceğim. Sonuç olarak ise çocukluğun ortak bir yaşam evresi olarak görüldüğü geleneksel tanımın parçalandığını ve “yeni çocukluk” kavramının seçkin bir ayrıcalık olarak inşa edildiğini söyleyeceğim.

An abstract of the Dissertation of Emirhan Yorulmazlar, for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University to be taken January 2015

The Role of Ideas in Turkish Foreign Policy: The JDP-Davutoğlu Paradigm and Its Role after 2002

An abstract of the Dissertation of Esra Bilgiç, for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University to be taken June 2015

The Role of the Mainstream Newspapers in the Consolidation of the Turkish National Identity: 1934-1937

An abstract of the Dissertation of Hazal Pabuççular, for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University to be taken May 2015

An abstract of the dissertation of Uğur Bayraktar, for the degree of Doctor of Philosophy from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken in November 2015

Abstract

Özet: “Kapadokya'da Yaşayan Hristiyan Ortodoks ve Müslümanlar: Osmanlı Kırsal Bölgede Cemaatler Arası İlişkiler (1839-1923)”

Aude Aylin de Tapia, Doktora Adayı, 2016
Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
EHESS, Centre d'études turques, ottomans, balkaniques et centreasiatiques

Bu çalışma Tanzimat’ın başlangıcından (1839) Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi (1923) arasındaki dönemde Ortodoks Hristiyanlar (Rumlar) ile Müslümanlar arasındaki ilişkileri incelemektedir. Araştırmanın odak noktası Kapadokya bölgesinde (Kayseri, Niğde, Nevşehir ve Aksaray şehirleri ve çevrelerindeki kırsal bölgeler) yer alan köy ve kasabalarda yaşayan Türkçe veya Rumca konuşan Ortodoks Hristiyan toplumları ile aynı yerleşim yerlerini paylaşan veya yakınlarda olan köylerde yaşayan Müslüman nüfus arasındaki etkileşimlerini içermektedir. Bu araştırmanın sormuş olduğu soru ilk görünüşe göre öncelikle dini eğilimlere dayalı bir milliyetçiliğin güçlendiği bir zamanda, kırsal bağlamda, bireysel, toplumsal ve kolektif kimlik formlarının yerel olarak, sıradan insanlar tarafından nasıl müzakere edildiğini sormaktadır. Ayrıca, paylaşılan ortak alanlar, ekonomik ağları organize etme, evlilik stratejileri, dini dönüşümleri, ibadet yerleri ve ritüel uygulamaları ile dini gruplar arasındaki sınırları aşan bir kolektif kimlik bilincinin olabileceğini incelemiştir.

Abstract: “Alevism in Politics: Possibilities and Limits of Alevi Identity Politics”

Bu tez, Osmanlı İmparatorluğu'nun 1750 ve 1914 yılları arasında evrilen enerji ekonomisini odun ve maden kömürü üzerinden incelemektedir. Osmanlılar fosil yakıtlardan önce sadece geleneksel enerji kaynaklarını kullanmaktaydı. Onsekizinci yüzyıldaki sonuçsuz girişimlerden sonra, kömür 1830'larda Osmanlı enerji ekonomisinin bir parçası haline geldi. Bu tezin temel iddiası, ülkedeki enerji dönüşümünün, yavaş ve geç sanayileşmeye paralel bir şekilde, tedrici olduğu ve hayli sınırlı kaldığıdır. Osmanlı ekonomisinin düşük enerji kullanımı kısmen doğanın enerji kaynakları konusunda cömert olmaması ile ilgiliydi. Ülkede eşitsiz şekilde dağılmış olan ormanlar, endüstriyel üretimi destekleyecek kadar zengin değildi. Bunun yanında, kömür rezervleri çoğunlukla düşük kalitede olup, madenler bazı jeolojik sorunlarla maluldü. Kömür madenciliğini ve buhar makinelerinin benimsenmesini sekteye uğratan teknolojik gerilik enerji dönüşümünü daha da zorlaştırdı. Bu çalışma Osmanlı enerji ekonomisinde devlete belirleyici bir rol atfeder. Osmanlı hükümeti uzunca bir süre yakıt üretimi ve lojistiğini özellikle İstanbul'un ve kamu hizmetlerinin gereksinimleri söz konusu olduğunda sıkı bir şekilde denetim altında bulundurdu. Fakat ondokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında giderek liberalleşen ekonomide devletin enerji üzerindeki denetimi gevşedi. Osmanlı enerji ekonomisinin önemli bir bileşeni de, ülkeyi küresel enerji ağının bir parçası haline getiren İngiliz kömürü ithalatıydı. İngiliz kömürü iç talebin bir kısmını karşılamakla kalmamış, İstanbul'u uluslarararası bir kömür istasyonuna dönüştürmüştür.

Focusing on wood fuel and coal, this dissertation examines the evolution of energy economy of the Ottoman Empire between 1750 and 1914. Ottomans depended exclusively on traditional sources of energy before the introduction of fossil fuels. After inconclusive efforts in the eighteenth century, coal became part of the Ottoman energy economy in the 1830s. This dissertation argues that, in line with the slow and late industrialization, energy transition in the country was gradual and limited. The low energy consumption path of the Ottoman economy was partly related to unfavorable conditions regarding natural energy endowments. Forests, distributed unevenly in the country, were not sufficiently rich to support industry. Moreover, coal reserves were mostly of inferior types and suffered from geological drawbacks. As manifested in coal mining and the adoption of steam engines, technological backwardness further hampered energy transition. This study attributes to the state a decisive role in the energy economy. For a long time, the Ottoman government closely supervised fuel production and fuel logistics, especially when the needs of Istanbul and public services were at stake. With the increasing liberalization of the economy in the second half of the nineteenth century, state control over energy eroded. An important part of the Ottoman energy economy was British coal imports which made the country a part of the global energy network. British coal not only met some domestic needs but also turned Istanbul an international coaling station.

Abstract : “The Formation of Constitutional Rule: The Politics of Ottomanism between de jure and de facto (1908-1913)”

Barış Zeren, Doctoral Candidate at the Atatürk Institute for Modern Turkish History at Boğaziçi University and the Centre d'Études Turques, Ottomanes, Balkaniques et Centrasiatiques at the Écoles des Hautes Études en Sciences Sociales, 2017

The dissertation examines the functioning of Ottoman constitutional rule born in 1908 which aimed at forming a new body politic, an Ottoman nation, on the sociopolitical structure inherited from the "old regime.” As this Ottomanism, which was officially and publicly referred as "the unity of elements" (ittihad-ı anasır), was closely related with the promise of parliamentarianism and the rule of constitutional norms, the dissertation focuses on the legislative and administrative practices starting in Spring 1909 until the outbreak of the Balkan Wars.

     To this end, the study follows the enactment and application phases of certain critical laws in creating such a national unification — the martial law and the law on the conscription of non-Muslims to the Ottoman army — with specific emphasis on Macedonian-Bulgarian and Hellenist political networks.

     Tracing the development of tensions and strategies among official and çivil political actors in Istanbul and Rumelia evolving around these laws, the dissertation demonstrates deviations in the interpretation of the Kanun-ı Esasi by various representatives of sociopolitical factions, the heterogeneity of attitudes of central and local political actors, and the effective role of local struggles in the development of constitutional sovereignty.

160,000 words

Özet: “Anayasal Yönetimin Oluşumu: Resmî ve Fiilî Osmanlıcılık Politikaları (1908-1913)”

Barış Zeren, Doktora Adayı, 2016

Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü

EHESS, Centre d'Études Turques, Ottomanes, Balkaniques et Centrasiatiques

Bu tez, ortak bir Osmanlılık kimliği oluşturma vaadiyle 1908'de yeniden yürürlüğe konan Kanun-ı Esasi'nin devr-i sabıktan devralınan yasal ve idari yapı üzerinde işleyişi incelemektedir. Gerek resmi gerek kamusal söylemde "unsurların birliği" (ittihad-ı anasır) olarak adlandırılan bu Osmanlıcılık arayışı her şeyden önce parlamentarizm ve anayasal normların egemenliği gibi vaatlere bağlı olduğundan, tezde de Bahar 1909'dan başlayıp Balkan Savaşları'na kadar süren yasal ve idari deneyime odaklanılmıştır.

     Bu amaçla, incelemede kritik önemdeki iki yasanın, — İdare-i Örfiyye ile gayrimüslimlerin orduya alınmasını içeren Ahz-ı Asker yasalarının kanunlaşma ve uygulama süreçleri, Makedonya-Bulgar ve Helenist çevreler üzerindeki etkileri üzerinden izlenmiştir.

     Bu tez, İstanbul ile Rumeli'deki resmi ve sivil politik aktörler arasında ve içinde, anayasal pratikle tetiklenen gerilim ve stratejilerin izini sürmekte; Kanun-ı Esasi'nin Bulgar ve Helen davalarının farklı temsilcilerince yorumlanmasında görünen çeşitliliği, merkezi ve yerel aktörlerin çoğulluğunu, anayasal egemenliğin kurulmasında parlamento kadar yerel mücadelelerin belirleyici rolünü sergilemektedir.

                                                                                                                                                                                                                    160.000 kelime

Abstract : “Labor Process in the Service Sector: The Case of Tourism Service Workers in Holiday Villages on the Southern Coast of Turkey, 1980-2012”

Hüseyin Yener Erköse, Doctoral Candidate at the Atatürk Institute

for Modern Turkish History at Boğaziçi University, 2017

Assoc. Prof. Berna Yazıcı, Dissertation Advisor

This dissertation examines employment and working conditions of tourism service workers employed in mass tourism-oriented holiday villages located in Manavgat (Antalya) and Fethiye (Muğla). By focusing on workplace and the production character of holiday villages, the research explores the relations of service production from the workers’ perspective. By utilizing Marxism inspired Labor Process Theory (LPT), it aims to reveal the dynamics of industrialization in the services. Thus, it contributes to the understanding of labor process in the growing services, bringing the perspective of a developing country.

     The study argues that the industrialization in the tourism services that are provided in holiday villages is a factor of increasing competition that came with a change in the marketing strategy of tourism enterprises in the mid-1990s. Consequences of this change on the labor control model employed by capital, on employment and working conditions, on workers’ skills, and on the workers’ response to capital’s increasing pressure are at the center of this study. Besides industrialization, the study argues that in a time of the rise of services and flexible production, capital intensifies and diversifies control over labor while labor continues to resist in various forms within a structurally antago-nistic relationship.

     This study is based on ethnographic research. It incorporates in-depth interviews with service workers as well as participant observation, which included formal employment in one of these holiday villages.

                                                                                                                                                                                   134,161 words

 Özet : “Hizmet Sektöründe Emek Süreci: Türkiye’nin Güney Sahillerindeki Tatil Köylerinde Çalışan Turizm Hizmet İşçilerinin Durumu, 1980-2012”

Hüseyin Yener Erköse, Doktora Adayı, 2017

Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü

Doç. Dr. Berna Yazıcı, Tez Danışmanı

Bu tez Manavgat (Antalya) ve Fethiye (Muğla)’daki kitle turizmine yönelik tatil köylerinde çalışan turizm hizmet işçilerinin istihdam ve çalışmaşartlarını araştırır. Tatil köylerinin işyeri ve üretim yeri olma özelliklerini vurgulayarak buralarda gerçekleşen hizmet üretim

ilişkilerini işçilerin bakış açısından inceler. Marksgil Emek Süreci Teorisini kullanarak, hizmet sektöründeki endüstrileşme temayülünü ortaya koymayı hedefler. Böylece, gelişen bir ülkede hızla büyüyen bir sektör içinden, hizmet sektöründe sermaye-emek ilişkilerini anlamaya katkı sunar.

Bu çalışma tatil köylerindeki turizm hizmetlerinde görülen endüstrileşmenin, turizm firmalarının 1990’lı yılların ortalarında pazarlama stratejilerinde yaptıkları değişiklik sonucu yükselen rekabetin bir unsuru olduğunu savunur. Bahsi geçen değişim sonucunda sermayenin emeküzerinde uyguladığı kontrol yöntemleri, istihdam ve çalışma kosulları, işçilerin becerileri ve vasıflarıyla isçilerin sermayenin artan baskısına verdigi tepkiler bu çalışmanın ana konularıdır. Bu bağlamda bu tez, hizmet sektörünün ekonomide ağırlığının arttığı ve esnek üretimin yaygınlaştıgı bir dönemde, sermayenin emek üzerindeki kontrolünü yoğunlaştırıp çesitlendirirken emeğin de farklı biçimlerde sermayeye direnmeye devam ettiğini savunur. Sermaye ve emek arasindaki bu ilişki yapısal karşıtlık içinde sürer.

Tez işyerleri olan tatil köylerinde yapılan etnografik saha araştırmasına dayanır.

Araştırma bir yandan hizmet işçileri ile gerçekleştirilen derinlemesine mülakatları, bir yandan da bu tatil köylerinden birinde iki aylık bir formelçalışma hayatının da yer aldığı katılımcı gözlem metodunu içerir.

                                                                                                                                                                                      134,161 kelime

Abstract : “Armenians and the Land Question in the Ottoman Empire, 1870-1914”

Mehmet Polatel, Doctoral Candidate at the Atatürk Institute

for Modern Turkish History at Boğaziçi University, 2017

Asst. Prof. Seda Altuğ, Dissertation Advisor

This dissertation examines the emergence and transformation of the land question in the Ottoman Empire in the nineteenth century, focusing on the extent and characteristics of land disputes concerning Armenians. Views on the land question, which emerged as a distinct social problem in the 1870s, varied among the central government, local authorities, the Armenian political elite, Armenian institutions, Kurdish powerholders, and the Kurdish political elite. Based on Armenian, British, and Ottoman sources, this study demonstrates that there were significant changes in the extent and characteristics of land disputes during and aer the massacres of 1894-1897. These novelties include the massification of the problem, participation of ordinary people in the seizures of Armenian properties, dispossession of Armenian large land-owners, and the development of a state policy directed at changing the demographic characteristics of the population in the region.

Özet : “Osmanlı İmparatorluğu’nda Ermeniler ve Arazi Meselesi, 1870-1914”

Mehmet Polatel, Doktora Adayı, 2017

Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü

Yrd. Doç. Dr. Seda Altuğ, Tez Danışmanı

Bu doktora tezi, on dokuzuncu yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’nda arazi meselesinin ortaya çıkışını ve dönüşümünü, Ermenilerle ilgili arazi anlaşmazlıklarının boyutları ve özelliklerine odaklanarak incelemektedir. Merkezi hükümetin, yerel otoritelerin, Ermeni siyasi elitlerinin, Ermeni kurumlarının, Kürt iktidar sahiplerinin ve Kürt siyasi elitlerinin 1870’lerde toplumsal bir mesele haline gelen bu konu hakkındaki görüşleri farklılık göstermekteydi. Ermeni, İngiliz ve Osmanlı kaynaklarına dayanan bu araştırma 1894-1897 katliamları sırasında ve sonrasında arazi anlaşmazlıklarının çapında ve özelliklerinde kayda değer değişiklikler olduğunu göstermektedir. Bu değişiklikler, sorunun kitleselleşmesi, sıradan insanların Ermeni mallarının gaspına katılımları, Ermeni büyük toprak sahiplerinin de mülksüzleştirilmeleri ve bölgedeki nüfusun demografik özelliklerini değiştirmeye yönelik bir devlet politikasının ortaya çıkışıdır.

Conceptual Change of an Occupation: Transformation of Teaching in Turkey in Neoliberal Times (1980 2013) 

Governing a Frontier Sancak in the Ottoman Empire: Notables, Tribes, and Peasants of Muş (1820s-1870s)

This dissertation analyzes the reflections of nineteenth-century administra-tive, fiscal and social transformations on the sub-province of Muş that was situated on the frontiers of the Ottoman Empire. It examines the transition from the pre-Tanzimat to the Tanzimat era in a frontier region on a fertile plain surrounded by mountain ranges with its heterogenous population and nomadic and semi-nomadic tribes. Collaboration with local power-holders was vital for governing and maintaining order and security in this agricultur-ally fertile, tribally populated region that bordered Russian and Iranian em-pires. Thus, the implementation of rule in such a sub-province was based on negotiation among various powerholders. Accordingly, the dissertation first explores the roles and functions of Kurdish notables, whose power stemmed mainly from their inherited control over large plots of lands – called “yurtluk-ocaklık”- as well as their influence over seminomadic and nomadic tribes of the region in the pre-Tanzimat period. Then, the study examines how said no-tables reacted and adapted themselves to the fiscal and administrative central-ization of the Tanzimat. us, by focusing on the sub-province of Muş to analyze the implementation of Tanzimat reforms, the study demonstrates how the intermediary role, local knowledge, and experience of local powerholders were important in the fulfillment of reforms with specific concern for reforms’ effects on the common people and tribal groups of Muş.

Osmanlı İmparatorluğu’nda Bir Sınır Sancağını Yönetmek: Muş’ta İleri gelenler, Aşiret, ve Köylüler (1820’-1870’)

Bu tez on dokuzuncu yüzyılın idari, iktisadi, ve sosyal dönüşümlerinin Osmanlı İmparatorluğu’nun bir sınır bölgesinde yer alan Muş sancağı üzerindeki etkilerini incelemektedir. Dağlık bir coğrafyada verimli bir ova üzerinde kurulu, heterojen bir nüfusu ve göçebe ve yarı-göçebe aşiretleri barındıran bir sınır bölgesinin Tanzimat dönemi öncesinden Tanzimat dönemine geçiş sürecine odaklanmaktadır. Rusya ve Iran imparatorlukları ile sınır, tarımsal açıdan oldukça verimli ve çok sayıda aşiretin yaşadığı bu bölgenin idaresi ve bölgede düzenin ve güvenliğin sağlanması için yerel güç odaklarının işbirliği oldukça elzemdi. Bu nedenle, böyle bir sınır bölgesinin idaresi farklı güç odakları arasındaki müzakereye dayalıydı. Bu çalışma öncelikle, güçlerini ırsi olarak ve geniş muafiyetlerle kontrol ettikleri geniş toprak parçalarından - yurtluk-ocaklıklardan - ve göçebe ve yarı-göçebe gruplar üzerindeki etkilerinden alan Kürt ileri gelenlerinin Tanzimat öncesi dönemde rollerini ve işlevlerini incelemektedir. Daha sonrasında ise, Tanzimat reformları ile gerçekleşen idari ve iktisadi merkezileşmeye bahsi geçen ileri gelenlerin ne tür tepki verdikleri ve nasıl uyum sağladıkları üzerinde durmaktadır. Böylelikle, Muş sancağına odaklanarak Tanzimat reformlarının uygulanmasını inceleyen bu çalışma, özellikle Muş ahalisi ve aşiretleri üzerindeki etkileriyle ilgilenerek bu reformların tamamlanmasında yerel güç odaklarının aracı rolünün, yerel bilgi ve deneyiminin ne derece önem arz ettiğini göstermektedir.

Memory of an Institution: The Turkish Ministry of Foreign Affairs and Turkish Diplomats in the 1960-1980 Period

Alo Kapitalizm: Turkish Telecommunications Policy in the Context of an Outward-Oriented Development Strategy

This dissertation provides a political-economic analysis of Turkish tele-communications policy in the period of outward-oriented development after 1980. The dissertation combines the findings of the telecommunications policy research agenda with a structural analysis of global capitalism to better grasp policy formation in middle-income peripheral countries in the context of international financial crises and fluctuations and to shed light on real-world mechanisms of capital transfer. The dissertation analyzes Turkish telecommunications policy after 1980 in two periods. The first, between 1980 and 1994, was characterized by a public telecommunications leap. In this period, policymakers prioritized the use value of telecommunications. The second is the period after 1994 and was characterized by privatization for revenue maximization. It was a period in which policymakers prioritized the exchange value of telecommunications.

As case studies, the dissertation analyzes the introduction of private capital to the mobile telephone segment in the 1990s, the advent of foreign capital through the introduction of another private operator in 2000, and the privatization of Türk Telekom in 2005. With respect to these case studies, the dissertation focuses on the political mediation of capital movements from the core to the periphery, the lobbying of core governments, and the role of the political forum as an essential mechanism of dispute settlement.

Alo Kapitalizm: Dışa Dönük Kalkınma Stratejisi Bağlamında Türkiye Telekomünikasyon Politikaları

Bu tez, 1980 sonrası dönemde, dışa dönük kalkınma stratejisi bağlamın-da, Türkiye’de telekomünikasyon sektörü üzerine ekonomi-politik bir analiz sunar. Tez, orta-gelirli çevre ülkelerde uluslararası finansal krizler ve dalgalanmalar bağlamında politika oluşumunu daha iyi kavramak ve sermaye hareketlerinin aktüel biçimlenişini aydınlatmak maksadıyla, telekomünikasyon politikaları akademik literatürünün bulgularıyla küresel kapitalizme ilişkin yapısal bir analizi kaynaştırır. Tez, 1980 sonrası Türkiye telekomünikasyon politikalarını iki dönem halinde ele almayı önerir. Birinci dönem 1980-1994 arasında kamu tele-komünikasyon atılımının gerçekleştirildiği, karar vericilerin sektörün kullanım değerine öncelik verdiği bir dönemdir. İkinci dönem, 1994 sonrasında, azami gelir amacına odaklanmış özelleştirme politikalarının hayata geçirildiği, karar vericilerin sektörün değişim değerini ön plana çıkardıkları bir dönemdir.

Tez, örnek olay incelemesi olarak, 1994 senesinde özel sermayenin mobil telefon alanına sokulmasını, yabancı sermayenin 2000 senesinde yeni bir mobil operatör ve 2005 senesinde Türk Telekom özelleştirmesi üzerinden sektöre girmesini inceler. Tezin odak noktası, merkez ekonomilerden çevre ekonomilere yönelen sermaye hareketlerinin politik olarak dolayımlanması, merkez hükümetlerin lobiciliği ve anlaşmazlık çözümünde yürütme organının öne çıkması üzerindedir.

This thesis aims at providing a social history of the police force in the late Ottoman Empire from the beginning of the establishment of the modern police forces under the Ministry of Police till the end of the Ottoman Empire (1876-1918). Following Foucault's theory on subject formation and modern power, the late modern Ottoman police force is conceptualized as a modern institution of power which shapes the mentalities and behaviors of its policemen. The dissertation illustrates how the modes of thinking and behaviors of policemen were corrected and normalized with respect to certain norms by analyzing the function of surveillance and disciplinary mechanisms in police stations. The study is based on primary data gathered from the Ottoman archives of the Prime Ministry as well as printed materials such as the Ottoman police journals, "Polis" and "Polis Mecmuası" and the training manuals of police schools. Literature on the Ottoman police offers an institutional history of the force and mostly provides an examination of the administrative-legal development of the institution. However, these studies provide an understanding of the police institution without taking into account the significant actors of this institution or policemen, their mentalities and modes of behavior meaning the subjectivities of the police officers. This study explores the modern Ottoman police by bringing its main actors in focus and also illuminates the social history of Ottoman policemen which has been left at the margins of the literature on police.

Bu tez, Osmanlı polis teşkilatının Zabtiye Nezareti adı altında kurulmuş olduğu tarihten imparatorluğun nihayete erdiği zamana kadar geçen sürede (1876-1918) bu kurum mensupları olan polis memurlarının sosyal tarihine ışık tutmayı hedeflemektedir. Fransız düşünür Foucault'nun özne kurulumu ve modern iktidar kavramsallaştırmalarından yola çıkarak bu tezde son dönem Osmanlı polis kurumu, polis memurlarının zihniyet ve davranışlarını şekillendiren modern bir iktidar aygıtı olarak ele alınmaktadır. Bu bağlamda modern bir iktidar aygıtı olarak polis kurumu kurum içi eğitim ve disiplin faaliyetleri yoluyla polis memurlarının çeşitli beceri, bilgi birikimi, tavır ve niteliklere sahip birer özne olarak kurulmasını sağlamaktadır. Bu çalışmada Başbakanlık Osmanlı Arşivleri'nden elde edilmiş belgelerden, Osmanlı polis kurumu tarafından hizmet içi eğitim için 1911-1918 yılları arasında yayınlanmış olan Polis Mecmuası ve Polis gazetelerinden ve polis okulu ders kitaplarından yararlanılmıştır. Osmanlı polisi konusunda şimdiye kadar yapılmış olan çalışmalar çoğunlukla polisin kurumsal tarihini yani idari yapıdaki dönüşümü polis nizamnameleri ve kurumsal yapılanmayı irdeleyerek ele almaktadır. Böylelikle de polis kurumunun temel aktörleri olan polisleri, onların zihniyet ve davranış biçimlerini yani öznelliklerini değerlendirmeden kurum yapısını tartışmaktadır. Bu çalışma ise modern Osmanlı polis kurumunu, bu kurumun baş aktörleri olan polis memurlarını merkeze alarak değerlendirmekte ve böylece polis literatüründe kenarda bırakılmış olan polis memurlarının sosyal tarihine ışık tutmayı hedeflemektedir.

This dissertation is a study of the political debate that got generated around health reform in Turkey between 2002 and 2011, which corresponds to the formative period for the debate. Through a close examination of both the pro-reform and anti-reform discourse on health, it shows how a technical issue such as health care became a primary ground of political debate, contestation and polarization in the Turkey of early 2000s. More specifically, the AKP's pro-reform discourse and the pro-government media presented health care providers and health care receivers as opposing groups and positioned the AKP as the protector of health care receivers. This pro-reform discourse emphasized the universalist trend in the reform that abolished the inegalitarian structure of the pre-existing health system and extended coverage. On the other side of the political debate, opponents of the reform, mainly the TTB (Turkish Medical Association), highlighted the neoliberal aspects of the reform. However, the oppositional discourse did not receive wide support as it was formulated when the short term benefits introduced by the reform were still in effect.

Bu tez Türkiye'de sağlıkta reform etrafında 2002-2011 yılları arasında ortaya çıkan siyasi tartışma üzerine olan bir çalışmadır. 2002-2011 yılları bu siyasi tartışmanın şekillendiği dönemdir. Çalışmada reform yanlısı ve re-form karşıtı söylemler derinlemesine incelenerek, sağlık gibi teknik sayılabilecek bir konunun 2000ler Türkiyesi'nde nasıl bir siyasi tartışma, muhalefet ve kutuplaşma zemini haline geldiği gösterilmiştir. Daha belirgin bir biçimde söylenecek olursa, AKP'nin reform yanlısı söylemi ve AKP'ye yakın olan medya sağlık hizmeti sunanları ve sağlık hizmeti alanları karşıt gruplar olarak sunmakta ve AKP'yi sağlık hizmeti alanların koruyucusu olarak konumlamaktadır. Reform yanlısı söylem, re-formun kapsamı arttırıcı ve önceki sistemin eşitsiz yapısını ortadan kaldıran evrensel sağlık kapsayıcılığı trendini vurgulamıştır. Siyasi tartışmanın diğer tarafında ise, başta TTB (Türk Tabipler Birliği) olmak üzere reforma muhalif olanlar, reformun neoliberal yönlerinin altını çizmişlerdir. Ancak muhalif söylem ortaya konduğu sırada reformun kısa vadeli yararları halen etkili olduğu için, reform karşıtı söylem yaygın bir destek görmemiştir.

This dissertation examines the politics of forestry in the context of late Ottoman Mediterranean Anatolia. Exploring the power struggles among forest officials, timber traders, and Tahtacı communities, this study discusses how modern forestry practices were negotiated at the local level. In the nineteenth century, in order to gain more effective control over forests, the Ottoman government introduced a series of reforms in the name of "scientific forestry." In the implementation of these reforms not only did opposing interests clash at the central level but local interest groups involved in regional trade networks also appeared as influential actors. On the one hand, negotiations between officials and traders undermined "scientific forestry" as a high modernist ideal. On the other hand, this complex network constituted an integral part of Ottoman modern forestry practices and prevailing power struggles. Despite fragmented interests within the administration as well as various obstacles officials encountered in monitoring forests, the new forestry practices brought about a dramatic transformation of the countryside. Most importantly, increasing pressure on forests and forest-dependent communities due to intensified commercialization caused an overexploitation of nature and labor. Focusing on the changing subsistence strategies of Tahtacı communities in the Taurus Mountains, this study investigates the impact of these changes on the hill societies of Mediterranean Anatolia.

Bu tez Osmanlı son döneminde Akdeniz Anadolusu bağlamında orman politikalarını incelemektedir. Orman memurları, kereste tüccarları ve Tahtacılar arasındaki iktidar mücadelelerine odaklanan bu çalışma, modern orman pratiklerinin yerel düzeyde nasıl müzakere edildiğini ele almaktadır. Osmanlı hükümeti, on dokuzuncu yüzyılda ormanlar üzerinde daha etkin bir denetim sağlamak amacıyla "fennî ormancılık" adına bazı reformları gündemine aldı. Bu reformlar hayata geçirilirken, merkezî düzeydeki çıkar çatışmalarının yanında, bölgesel ticaret ağlarına eklemlenmiş yerel çıkar grupları da etkin birer aktör olarak ortaya çıktı. Memurlar ve tüccarlar arasındaki müzakere süreçleri, bir yandan, yüksek modernist bir ideal olarak "fennî ormancılık"ın altını oydu. Diğer yandan, bu karmaşık ilişkiler ağı, Osmanlı modern ormancılık pratiklerinin ve hâkim iktidar ilişkilerinin ayrılmaz bir parçasını oluşturdu. İdare bünyesindeki iktidar mücadelelerine ve yerel düzeyde ormanların denetimini zora sokan engellere rağmen, yeni ormancılık pratikleri Osmanlı kırsalında köklü bir dönüşüm yarattı. En önemlisi, artan ticarileşmeyle birlikte ormanlar ve ormana bağlı topluluklar üzerindeki baskının derinleşmesi, doğa ve emeğin yoğun sömürüsünü beraberinde getirdi. Bu çalışma, Toros dağlarındaki Tahtacı toplulukların değişen geçim stratejileri üzerinden, bu dönüşümün Akdeniz Anadolusu dağ toplulukları üzerindeki etkilerini incelemektedir.

This dissertation examines migrant agricultural labor in Turkey as lens through which to explain the effects of economic, political, and geopolitical changes on rural mobilities. Two factors explain why Seasonal agricultural migration is on the rise. First, agrarian transformation starting in the 1990s resulted in a decreasing number of unpaid family workers, and the demand for seasonal migrant workers for agricultural work requiring manual labor surged since then. Second, domestic, regional, and foreign policies being to the Kurdish Question, the influx of Syrian refugees, and migration from the Caucasus have reshaped the new waves of agricultural migrants adding new categories such as refugees, irregular migrants, and internally displaced people to their profile. Given this situation, this study critically discusses how the transformation in agricultural production was realized through the availability of cheap, flexible seasonal migrant workers. Further, this work problematizes new patterns in mobility and the recent phenomenon of the dispossession of workers challenging the "temporal" characteristic of seasonal agricultural work. Based on research conducted in various regions among differing rural actors, this dissertation investigates new forms of rural mobilities and rural space which are being shaped by agrarian transformation, geopolitical developments, and agencies for migrants in Turkey since the 1990s.

Bu tez Türkiye tarımında göçmen emeğini ekonomik, politik ve jeopolitik değişimlerin kırsal hareketliliklere olan etkileri aracılığıyla incelemektedir. Mevsimlik tarım göçü iki temel faktör nedeniyle yükseliştedir. Birinci olarak, 1990'lardan beri süren kırsal dönüşüm ücretsiz aile işçilerinin sayısını azaltırken, kol emeği gerektiren tarım işlerinde mevsimlik göçmen işçilere olan talebi arttırdı. İkinci olarak, Kürt sorunu, Suriye'den mülteci akını ve Kafkasya'dan gelen göç konularında izlenen iç, dış ve bölgesel politikalar ile şekillenen yeni göç dalgaları göçmen tarım işçisi profilini mülteci, düzensiz göçmen ve yerinden edilmiş göçmen gibi yeni kategoriler ile yeniden biçimlendirdi. Bu zemine dayanarak, bu çalışma tarımsal üretimdeki dönüşümün mevsimlik tarım işçilerinin "ucuz" ve "esnek" olarak bulunabilirliği yoluyla gerçekleştiğini eleştirel bir bakışla tartışmaktadır. Ayrıca, bu tez mevsimlik tarım işinin "geçici" karakteri ile çatışan, işçilerin yeni hareketlilik ve mülksüzleşme modellerini sorunsallaştırmaktır. Farklı bölgelerde, çeşitli kırsal aktörlerle yapılan araştırmaya dayanarak bu çalışma, Türkiye'de 1990'lardan beri gerçekleşen kırsal dönüşüm, jeopolitik gelişmeler ve göçmenlerin "faillikleri" ile şekillenen kırsal hareketlilik ve kırsal mekandaki yeni formları irdelemektedir.

This dissertation examines the changes in local agricultural production, when the local market in the Southeastern Black Sea region was being integrated into global markets from the mid-1850s to 1910s. It first examines the structure of agricultural production and commerce by deconstructing each step for every major crop and then captures agrarian and commercial changes at the micro-level. Benefitting from recent developments in economic history - institutional economics and ecological economics - the thesis analyses the causality behind the agrarian and commercial change. The key finding is that although the emergence of capitalism and global markets triggered a series of agrarian and commercial changes at the global level, economic conditions, especially transportation, transaction, capital, and information costs determined the direction and limits of these agrarian and commercial changes in local agriculture and commerce. The dissertation argues that the amplitude and direction of agrarian change were determined by changes in commercial and financial institutions, innovation in transpor-tation and information technologies, and emergence of the agro-industries under the constraint of ecological and climatic conditions. There had been two major agrarian and commercial change periods. In the first period, the long-distance agrarian market formed mostly thanks to innovations in transportation, information technologies lead to agrarian change, especially in tobacco and haricot during mid-1850s-1860s. In the second period, these markets were transformed especially thanks to institutional changes in financial institutions and emergence of agro-industries, which triggered agrarian change in tobacco, hazelnut and grains (1890s-1910).

Bu çalışma, 1850lerin ortasından 1901lara kadar yerel piyasalar dünya piyasalarına entegre olurken, Güneydoğu Karadeniz'in tarımsal üretiminin dönüşümünü incelemektedir. Buna dayanarak, bu tez tarımsal ticaret ve üretimin her bir aşamasını bütün temel ürünler için tek tek parçalarına ayrıştırarak inceleyip, tarımsal ve ticari dönüşümü mikro ölçekte anlamaya çalışmaktadır. İktisat tarihi, ekolojik tarih ve kurumsal iktisat alanlarının güncel gelişimlerinden yararlanarak da tarımsal ve ticari dönüşümlerin arkasındaki nedenselliği incelemektedir. Bu tezdeki temel bulgu; her ne kadar tarımsal ve ticari dönüşümlerin arkasındaki temel neden kapitalizmin ve küresel piyasaların oluşması olsa da yerel tarım ve ticaretin dönüşümü ekonomik sebeplerce -özellikle de ulaşım, sermaye, işlem ve enformasyon maliyetlerince- belirlenmiştir. Bu tezde öne sürülen temel argümana göre; tarımsal dönüşümün yoğunluğu ve yönünü ekolojik ve iklimsel şartların tahdidi altında, ticari ve finansal kurumlardaki dönüşüm, yeni iletişim ve ulaşım teknolojilerdeki atılım ve tarımsal endüs-trilerin ortaya çıkışı gibi faktörler belirlemiştir. Temelde iki tarımsal ve ticari dönüşüm dönemi vardır.1850lerle 1860lar arası birinci dönemde, iletişim ve ulaşım teknolojilerindeki inovasyon sayesinde oluşan uzun-mesafeli tarımsal piyasalar özellikle tütün ve fasulye tarımında dönüşüme yol açmıştır. 1890lar ve 1910lar arası ikinci dönemde ise, bu tarımsal piyasalar özellikle finansal kurumlardaki yeniden yapılanma ve tarımsal endüstrilerin doğuşu sayesinde yapısal dönüşüme uğramış ve bu da tütün, fındık ve hububatta tarımsal dönüşümü tetiklemiştir.

This dissertation is a portrayal of the formation of professional ulema identity in the late nineteenth century with a specific focus on the educational and professional experiences of ilmiye members. It argues that the career paths of ulema in educational and professional life experienced a major transformation after the reestablishment of the şeyhülislam office at the beginning of the Tanzimat. A number of regulations that allowed for more intervention in the procedures with respect to how members of ilmiye were educated, appointed, and promoted were designed by the central authorities to reidentify both their educational and professional practices. From this period forward, the ulema in the nineteenth century was affected because of various dynamics stemming from the transformation; consequently, a professional ulema identity became more apparent. The important steps that constitute the professional ulema identity, the reorganization of the şeyhülislam office, and the transformations experienced in the educational and professional life of the ulema are in the scope of this dissertation. This study explores the social origins, careers, social and political networks, and relations among Anatolian ulema who were officially assigned to the ilmiye between 1880-1920 with reference to the archival documents using a prosopographical method. It also responds to a narrative that is far from comprehensively explaining the actual place of the ulema. It thus illuminates the social and professional history of the late Ottoman ulema by bringing their main experiences into focus.

Bu tez, ilmiye sınıfının mesleki ve ilmi kariyerlerine özel bir odaklanmayla, profesyonel ulema yapısının teşekkülünün bir panoramasını sunmaktadır. Tanzimat'ın başlangıcıyla birlikte şeyhülislam ofisinin yeniden düzenlenmesinin ardından ulemanın hem eğitim hem de mesleki kariyerlerinde büyük dönüşümler deneyimlenmiştir. Merkezi otorite tarafından ilmiye sınıfının profesyonel kariyerlerini yeniden tanımlamak adına eğitim, atanma ve terfi süreçlerine dair prosedürlere daha fazla müdahale hakkı tanıyan çok sayıda düzenleme yapılmıştır. Bu dönüşümlerin oluşturduğu dinamiklerden on dokuzuncu yüzyıl uleması etkinlenmiş ve böylece profesyonel ulema kimliği daha da görünür hale gelmiştir. Tanzimat'ın ilk yıllarından itibaren atılmaya başlanan, profesyonel ulema kimliğini oluşturan önemli adımlar, şeyhülislam ofisinin yeniden düzenlenmesi ile ulemanın eğitim ve meslek hayatlarında tecrübe ettikleri büyük dönüşümler bu tezin kapsamı içerisindedir. Bu çalışmada, Meşihat arşivinde bulunan Ulema Sicill-i Ahval dosyaları kullanılarak 1880-1920 yılları arasında resmi olarak Osmanlı ilmiye sınıfında görev alan Osmanlı ulemasının sosyal kökeni, eğitim ve kariyer yaşamı, sosyal ve siyasal ağları ve ilişkileri prosopografik bir yöntemle incelenmektedir. Bu çalışma on dokuzuncu yüzyıl Osmanlı ulemasının gerçek yerini kapsamlı bir şekilde anlayabilmekten çok uzak olan mevcut literatüre arşiv belgelerini kullanarak bir cevap vermekte ve Geç dönem Osmanlı ulemasının sosyal ve mesleki tarihini aydınlatmayı hedeflemektedir.

This dissertation scrutinizes how conservative values are produced by the mainstream, pro-government media in Turkey in the AKP period. Adopting Teun A. Van Dijk's discursive, socio-cognitive approach to news production, the news content of two national conservative newspapers, Sabah and Yeni Şafak, are analyzed under four main themes - education, youth, women and family, and culture - that are critical for measuring the nature and scale of conservatism as an ideology (re)produced by the pro-government, mainstream media. The research reveals that media in Turkey plays an important role in producing, enabling, and promoting the hegemonic conservative ideology, put forward by the AKP government. The textual and linguistic analysis of the news stories, editorials, and columns produced in this particular media suggests that conservative ideology in Turkey rests on the values of Islam, a severe dislike and a grudge against the secular republic, and a strong interest in Turkish history and culture of the pre-republican period. This conservative ideology pines a religious upbringing for the youth, a society that rests on a traditional family structure that reinforces conventional gender roles, and a social life in and outside of the home that reflects local and national traditions, culture, and values.

Bu tez, AKP döneminde muhafazakâr değerlerin Türkiye'deki ana akım, hükümet yanlısı medyada nasıl üretildiğini incelemektedir. Teun A. Van Dijk'ın haber üretimine söylemsel, sosyal-bilişsel yaklaşımı kapsamında iki ulusal muhafazakâr gazete olan Sabah ve Yeni Şafak'ın haber içerikleri, bir ideoloji olarak muhafazakarlığın doğasını ve çerçevesini belirlemede kritik rol oynayan ve AKP dönemi süresince hükümet yanlısı ana akım medyada (yeniden) üretilen dört ana tema (eğitim, gençlik, kadın ve kültür) etrafında analiz edilmiştir. Araştırma, AKP hükümeti tarafından ortaya koyulan hegemonik muhafazakâr ideolojinin üretilmesi, olanaklandırılması ve teşvik edilmesinde Türkiye'deki medyanın önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Muhafazakâr medyadaki haberler, editoryaller ve köşe yazıları özelinde yapılan metin çözümlemesi ve dilbilimsel analiz, Türkiye'deki muhafazakâr ideolojinin İslami değerler, seküler Cumhuriyete karşı hoşnutsuzluk ve kin, ve Cumhuriyet öncesi dönem Türk tarihi ve kültürüne olan güçlü ilgi etrafında şekillendiğini öne sürmektedir. Söz konusu bu muhafazakâr ideoloji dini değerlerle yetiştirilmiş bir gençlik özlemi çekmekte, konvansiyonel cinsiyet rollerini pekiştiren geleneksel bir aile yapısına dayalı bir toplum istemekte ve ev içinde ve dışında yerli ve milli gelenek, kültür ve değerleri temsil eden bir sosyal yaşamı teşvik etmektedir.

This dissertation examines the professionalization and popularization of football in Turkey in the period 1946-1963 from a social history perspective. Utilizing an extensive research based on the empirical-analytical model, it explores the transition of Turkish football from an amateur, participant-based sport into a professional mass spectator game. Focusing on a period when Turkish society was itself undergoing a significant transformation, this dissertation asks how changing social, political, demographic, and economic dynamics played role in the transformation of football and its cultural pro-duction. The belated move towards professionalism in the post-World War II era, albeit without conceding the game to free-market forces, resulted in an in-complete, hybrid mode of professionalism, that would develop around public service values instead of a business logic. In this regard, this study lifts the lid off the peculiarities that give Turkish professional football its current shape. One of the inspirations for this dissertation is the conception of football as a "total social phenomenon" to use Marcel Mauss's term, that illuminates the historical development of the wider society. Guided by this perspective, this study contributes to the recognition of football as a subject of serious academic research in Turkey and expands the horizon of the international sports history literature by offering a non-Western case study.

Bu tez sosyal tarih perspektifinden 1946-1963 arası dönemde Türkiye'de futbolun profesyonelleşmesini ve kitleselleşmesini ele alır. Ampirik-analitik modeli temel alan geniş bir araştırmadan faydalanarak, Türk futbolunun amatör ve katılımcı temelli bir spordan profesyonel ve kitlesel bir oyuna dönüşümünü irdeler. Türkiye toplumunun da önemli bir dönüşümden geçtiği bir döneme odaklanarak, değişen sosyal, siyasi, demografik ve ekonomik dinamiklerin futbol ve onun kültürel üretiminde nasıl rol oynadığını sorgulamaktadır. İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde gecikmiş bir şekilde ve oyunu serbest piyasa güçlerine terk etmeden profesyonelliğe geçiş, piyasa mantığı yerine kamu hizmeti değerleri çevresinde gelişecek eksik ve melez bir profesyonellik örneği yaratmıştır. Bu anlamda bu çalışma Türkiye'de profesy-onel futbola bugünkü şeklini veren hususiyetleri de açığa çıkarma çabasıdır. Bu tezin ilhamlarından birisi de futbolun toplumun tarihsel gelişimini de aydınlatan, Marcel Mauss'un ifadesi ile "topyekûn bir toplumsal fenomen" olarak kavramsallaştırılmasıdır. Bu perspektiften hareketle bu çalışma bir yandan Türkiye'de futbolun ciddi bir akademik araştırma konusu olarak kabulüne katkı sağlamayı hedeflerken aynı zamanda Batı-dışı bir örnek sunarak uluslararası spor tarihi literatürünün ufkunu da genişletmeyi amaçlamaktadır.

This dissertation examines Islamic print and publishing from the early Turkish republican period up until the 2010s. It examines Islamic books produced throughout the Republican period in terms of the number,subjects and genres of books published, as well the spectrum of publishers. It undertakes a qualitative and quantitative examination, puts forward statistical data about the number and type of religious books published in different periods of the Republic, and discusses closely the meanings and implications of print Islam. It offers a broad view of Islamic publishing in different phases of the sociopolitical history of Turkey, from the late Ottoman Empire into twenty-first century. In doing so, it contextualizes Islamic publishing within the broader socioeconomic, intellectual, and political features of the state and society, using Islamic books as a lens to analyze the latter. That is, it examines the role of Islamic publishing in changing, shaping, and transforming religious discourses and practices in Turkey. By closely examining the main features of the Islamic book publishing sector as well as various agents, and publishing actors, it provides insights into the dynamics of religion, individual and communal religious organizations, and state institutions. By showing the pluralization of subjects and genres, - the interrelatedness of the loci where religious learning, reflection, and activity take place-this study also contributes to ongoing discussions of Islamic revival and political Islam in Turkey.

Bu tez erken Cumhuriyet döneminden 2010’lara kadar İslami matbuat ve yayıncılığı incelemektedir. Cumhuriyet dönemi boyunca üretilen İslami kitapları yayınlanan kitap sayısı, konuları, türleri ve yayıncı yelpazesi bakımından ele almaktadır. Nicel ve nitel bir araştırma yürüterek Türkiye Cumhuriyeti’nin farklı dönemleri boyunca yayınlanan dini kitap çeşitleri ve sayılarına dair istatistiksel veri sunmanın yanı sıra matbu İslam’ın anlam ve ifade ettiklerini de detaylı bir şekilde tartışmaktadır. Türkiye’nin sosyo-politik tarihinin farklı fazlarında, geç Osmanlı’dan yirmi birinci yüzyıla kadar, İslami yayıncılığa dair geniş bir bakış açısı sunmaktadır. Böylece dini yayıncılığı, devlet ve toplumunun daha geniş sosyoekonomik, entelektüel ve siyasi özellikleri içerisinde bağlamsallaştırmakta ve dini kitapları toplumu analiz etmek için bir lens olarak kullanmaktadır. İslami yayıncılığın Türkiye’de dini söylem ve pratiklerin değişim, dönüşüm ve şekillenmesindeki rolünü de incelemektedir. Farklı yayın aktörleri ve faillerle beraber İslami kitap yayıncılığı sektörünün temel özelliklerini yakından inceleyerek, din, birey ve cemaatsel dini örgütler ve devlet kurumlarının dinamiklerine dair de önemli bir kavrayış sağlamaktadır. Konu ve türlerin çeşitlenmesini, dini öğretim, düşünüm ve faaliyetlerin yer aldığı mahallerin ilintililiğini göstererek bu çalışma, devam eden İslami ihya ve Türkiye’de siyasal İslam tartışmalarına da katkı sunmaktadır.

This dissertation analyzes the advertising industry in Turkey from a historical and sociological standpoint. Unlike earlier works on advertising that overwhelmingly employ semiotic and symbolic readings of ads, this study focuses on the production process of advertising. In doing so, I describe and analyze the actors within the field of advertising and the network of relations that span and constitute this field. Unlike the available historical narratives of the advertising field in Turkey, which are mostly produced by the "insiders"- and, as such, "official" historical narratives- this study analyzes the evolution of advertising as a field of cultural production by taking into account other social and economic factors as well as the internal dynamics of the field. In order to do this, I employ sociologist Pierre Bourdieu's "field analysis" as a methodological device. The study shows that advertising field has been historically constituted on a fundamental tension between creativity and commerce in Turkey and it is shaped by the struggles among two dominant groups and peculiar agents in its formation stage. Advertising business was of the entrepreneurial character as a brokerage task in its initial stage and along with the social and economic developments, it is transformed into a cultural production field with an artisanal character. In addition to focusing on the formational stage of advertising, the study examines the recent trajectory of the field and demonstrates the changes in power relations and balances of capital in the field depending on foreign agency partnerships and globalization.

Bu tez, Türkiye'deki reklamcılık sektörünü tarihsel ve sosyolojik açıdan incelemektedir. Reklamların semiyotik ve sembolik okumalarını fazlasıyla ele alan önceki çalışmaların aksine, bu çalışma reklamın üretim sürecine odaklanmaktadır. Bunu yaparken, reklam alanındaki aktörleri ve bu alanı kapsayan ve oluşturan ilişkiler ağını tanımlıyor ve analiz ediyorum. Çoğunlukla sektörün içinden üretilen mevcut tarihsel anlatılarının aksine bu çalışma, Türkiye'deki reklamcılık alanının evrimini diğer sosyal ve ekonomik faktörlerin yanı sıra alanın iç dinamiklerini de hesaba katan bir kültürel üretim alanı olarak analiz etmektedir. Bunu yapmak için, metodolojik bir araç olarak sosyolog Pierre Bourdieu'nun "alan analizi"ni kullanıyorum. Çalışmada sunulan analiz, Türkiye'de reklam alanının tarihsel olarak yaratıcılık ve ticaret arasındaki temel gerilim üzerine kurulduğunu ve oluşum aşamasında iki baskın grup ve özgün aktörler arasındaki mücadelelerle şekillendiğini göstermektedir. Reklamcılık, başlangıç aşamasında bir aracılık işi olarak girişimci karakterde olmuş ve sosyal ve ekonomik gelişmelerle birlikte sanat karakterli bir kültürel üretim alanına dönüşmüştür. Alandaki ikinci değişim, yabancı ajans ortaklıkları yoluyla yerel uygulamalardan küresel uygulamaya doğru yaşanmıştır. Çalışma, alanın şekillendiği oluşum sürecine odaklanmanın yanı sıra küreselleşmeye bağlı olarak alandaki güç ve sermaye dengelerinin değişimine işaret etmektedir.

This dissertation examines the transformation of rice farming before the state, the society, and the economy in Turkey between 1948 and 2018. Rice is one of the most important fields of application of the Green Revolution after the Marshall Plan is examined from a spatial point of view in three basins such as the Meriç Basin, the Lower Kızılırmak-Lower Yeşilırmak Basins and Karacadağ Agricultural Basin. Both the geographical locations of these basins in Turkey and the differences in their agricultural structures and human capital are determinative in their preference as a field study. However, apart from these basins, there has been rice farming culture in South Marmara, Adana, West and Central Black Sea sub regions. In other words, this dissertation both explains the story of agricultural transformation in a historical process and presents a comparative perspective among these basins on a spatial scale. Therefore, this study can be evaluated in the fields of economic history, social history and environmental history. The main claim of this dissertation is to prove that thanks to the biological and agricultural properties of rice, it is a historical actor that directs the state, society, and the economy. On this basis, this study is far from putting sharp boundaries between nature and society and the anthropocentric historiog-raphy. In this context, this study examines the subject by putting the reciprocal relations and interests between the desires of human beings and the biological and agricultural requirement of rice into the center. The main purpose of this study is to explain the bureaucratic, economic and social networks of rice from its cultivation and harvest to its processing in to paddy and consumption. The main findings of this dissertation are that rice is a social, cultural, economic, artistic and bureaucratic commodity. In this context, rice requires specialized and intensive labor to collaborate with society, the state and mar-ket actors to be able to spread and carry its genes into the future. Besides, acquisition, nutrition and profit underlie in the desire of a human being toward rice. To sum up rice with one word, it can be conceptualized as the crop of controversies. As a matter of fact, it is too difficult to find any other crop that accommodates collaboration and conflict of interest and also the bureaucratic control in the cultivation of rice and free market economy in the sale of rice at the same time.

Bu çalışma, 1948-2018 arası dönemde Türkiye'deki çeltik tarımının dönüşümünü devletin, toplumun ve ekonominin nezdinde incelemektedir. Marshall Yardımı sonrasında Yeşil Devrimin en önemli uygulama alanlarından biri olan çeltik mekânsal açıdan Meriç Havzası, Aşağı Kızılmak –Aşağı Yeşilırmak Havzaları ve Karacadağ Tarım Havzası olmak üzere üç havza üzerinden ele alınmaktadır. Gerek bu havzaların Türkiye'deki coğrafi yerleri gerekse tarımsal yapılarında ve beşeri sermayelerindeki farklılıklar, bu bölgelerin alan çalışması olarak seçiminde belirleyici olmuştur. Ancak bu havzaların yanı sıra Güney Marmara, Adana, Batı ve Orta Karadeniz Bölümlerinde de çeltik ekim kültürü vardır. Bir diğer ifade ile bu tez çeltik tarımı üzerinden hem tarihsel süreçte bir tarımsal dönüşüm hikâyesini anlatmakta hem de mekânsal ölçekte havzalar arasında karşılaştırmalı bir bakış açısı sunmaktadır. Dolayısıyla bu çalışma iktisat tarihi, toplumsal tarih ya da çevre tarihi alanlarında değerlendirilebilecek bir çalışmadır. Bu tezin temel iddiası ise biyolojik ve zirai özellikleri sayesinde çeltiğin, bu havzalarda devleti, toplumu ve ekonomiyi yönlendiren tarihsel bir aktör olduğunu kanıtlamaktır. Buna dayanarak, bu çalışma doğa ve toplum arasına keskin sınırlar koymaktan ve insan merkezli bir tarih yazımından uzaktır. Bu bağlamda, bu çalışma insanın arzuları ve çeltiğin biyolojik ve zirai gereksinimleri arasındaki karşılıklı ilişkileri ve çıkarları merkeze alarak konuyu incelemektedir. Bu çalışmanın amacı ise çeltiğin ekiminden ve hasadından, pirince işlenmesine ve tüketilmesine kadar çeltiğin bürokratik, iktisadi ve toplumsal ağlarını açıklamaktır. Bu tezdeki temel bulgular ise çeltiğin toplumsal, kültürel, ekonomik, sanatsal ve bürokratik bir meta olduğudur. Bu bağlamda, uzmanlaşmış ve yoğun emek isteyen çeltik, genlerini geleceğe taşıyabilmek ve yayabilmek için toplumla, devletle ve piyasa aktörleri ile işbirliği yapmaktadır. Ayrıca, insanoğlunun pirince duyduğu arzunun temelinde ise kazanç, besin ihtiyacı ve karlılık bulunmaktadır. Çeltiği tek kelime ile özetlemek gerekirse, çeltik zıtlıkların ürünü olarak kavramsallaştırılabilir. Nitekim iş birliğiyle çıkar çatışmasını ve çeltiğin ekimindeki bürokratik kontrol ile satış fiyatındaki serbest piyasa ekonomisini aynı anda barındıran başka bir ürün bulmak çok zordur.

This dissertation analyzes the transformation of the environment and the tensions and contestations to which this transformation led among various social actors in the Ottoman Empire. It focuses on attempts to reclaim marshes and other wetland regions such as lakes and rivers in different parts of the empire in the late Ottoman period. According to this dissertation, reclamation projects, which sought to turn uncultivated wetlands into agricultural lands, were part of a new concept of development that attributed the survival of the empire and the prosperity of the population to the growth of public works and a rise in agricultural production and commercial activity. They were related to an Ottoman modernity project in which the Ottoman government sought to establish authority over its territories, population, resources, economy, lands, and environment. Reclamation attempts were initially state-led projects, but in time because of the financial problems of the Ottoman state, they became profitable private enterprises over which entrepreneurs competed. These projects not only transformed the environment and ecology but also caused the disappearance of some means of subsistence for the local population such as fishery. Thus, they created winners and losers in society, leading to social tensions among various relevant actors. This dissertation problematizes the late Ottoman period by focusing on these tensions and struggles over the environment.

Bu tez Osmanlı İmparatorluğu'nda çevrenin dönüşümünü ve bu dönüşümün çeşitli toplumsal aktörler arasında neden olduğu gerilim ve mücadeleleri analiz eder. Bu bağlamda Osmanlı son döneminde imparatorluğun farklı bölgelerinde öncelikle bataklıkları ve ayrıca göl ve nehirler gibi diğer sulak alanları ıslah etme girişimlerine odaklanır. Bu tezin iddiasına göre, daha önce tarım yapılmayan sulak alanları tarım arazisine dönüştürmeyi amaçlayan ıslah projeleri, bu dönemde imparatorluğun varlığını ve nüfusun refahını, bayındırlık faaliyetlerinin genişlemesine ve hem tarımsal üretim hem de ticari faaliyetlerdeki artışa dayandıran yeni bir kalkınma anlayışının bir parçasıydı. Bu anlamda, Osmanlı hükümetlerinin imparatorluğun toprakları, nüfusları, kaynakları, ekonomisi ve çevresi üzerinde otorite kurma çabalarını ifade eden Osmanlı modernitesiyle yakından ilişkiliydiler. Bataklıkları ıslah girişimleri başlangıçta devlet tarafından yürütülen projelerdi, fakat zamanla Osmanlı devletinin yaşadığı mali sorunlar nedeniyle devlet tarafından girişimcilerin ele geçirmek için birbirileriyle rekabet ettiği kârlı özel girişimlere dönüştüler. Ne var ki bu projeler, çevreyi ve ekolojiyi dönüştürmekle kalmadılar, aynı zamanda yerel nüfus için balıkçılık gibi bazı önemli geçim araçlarının da ortadan kaybolmasına neden oldular. Dolayısıyla, toplumda kazananlar ve kaybedenler yaratarak, ilgili çeşitli aktörler arasında toplumsal gerilimlerin yaşanmasına yol açtılar. İşte çevre üzerinde yürütülen bu mücadelelere odaklanan bu tez, bu sayede Osmanlı son dönemini sorunsallaştırmaya çalışır.

This dissertation is a critique of historiography and presents a critical historical reading of leftist political movements of the 1960s and 1970s in Turkey, including both youth and worker movements. It scrutinizes historical narratives and the historical process of the politicization of the period. First, the coup d'état of September 12, 1980, is examined as both a rupture with harsh impacts on leftist politicization, especially on the practices of communication and education, as well as a constructive historiographical moment that sponsored a hegemonic historical narrative under the wave of neoliberalism. The study also analyzes the impact of the military memorandum of March 12, 1971, questioning the supposition that the intervention separated the 1960s from the 1970s. The dissertation analyzes testimonies and other historical narratives that have piled up since the late 1980s to interpret the trends in the remembrance and forgetting of the leftist politicization of the period. Second, after introducing the concept of utopia as a theoretical tool to problematize the discrepancy between historical process and discourse, the dissertation conducts a critical historical reading via a problematized utilization of archival materials. It investigates the communication boom of the 1960s and 1970s – the proliferation of communicative practices and cultural production around leftist movements. It then traces the education boom – the broad concept and manifold practices of education by leftist associations, organizations, and trade unions. These two historical trends and their utopian features such as the sociopolitical encounters of various social segments – which have been forgotten or rendered unimaginable in present narratives – are analyzed.

Bu tez, bir yandan, gençlik ve işçi hareketleri dahil olmak üzere, 1960'lar ve 1970'ler Türkiye'sinde sol hareketlerin yükselen politikleşmesinin tarihsel sürecini, öte yandan süreç üzerine olan tarihsel anlatıları inceleyerek hem bir tarihyazımı eleştirisi hem eleştirel bir tarih okuması yapmayı amaçlamaktadır. İlk olarak, 12 Eylül 1980 darbesi hem sol politikleşme – özellikle iletişim ve eğitim pratikleri – üzerinde yıkıcı etkileri olan bir kopuş anı hem neoliberalizm dalgalarını arkasına alarak hegemonik bir tarih anlatısını destekleyen yapıcı bir tarihyazımı anı olarak incelenmektedir. Bu hegemonik anlatı, geçmişin bazı öğelerini dışlarken, 1960'ları 1970'lerden ayırmakta ve bu ayrımın kırılma noktasını da 12 Mart 1971 askeri muhtırasıyla imlemektedir. Çalışma, 1971 askeri muhtırasının da benzer etkilerini araştırıp müdahalenin 1960'ları 1970'lerden ayırdığı savını sorgulamaktadır. Tezde, daha sonra, dönemin sol politikleşmesinin hatırlanma ve unutulma eğilimlerini yorumlamak üzere, 1980'lerin sonundan beri birikmiş tanıklıklar ve diğer tarihsel anlatılar incelenmektedir. Tez, ütopya kavramını tarihsel süreç ve anlatı arasındaki boşluğu, hatırlanan ile yaşanan arasındaki ayrımı sorunsallaştırmaya yarayacak teorik bir araç olarak sunduktan sonra, arşiv belgelerini kullanarak eleştirel bir tarih okuması gerçekleştirmektedir. Öncelikle, 1960'lar ve 1970'lerde sol politik hareketler çevresinde görülen iletişim pratikleri ve kültürel üretimdeki çoğalmaya denk gelen iletişim patlaması araştırılmaktadır. Daha sonra, sol dernekler, örgütler ve sendikaların genişleyen eğitim algısı ve artan eğitim pratikleri, başka bir deyişle, eğitim patlaması incelenmektedir. Ütopya kavramı, yaşandığı anda mümkün olanın – sol politik hareketler çevresinde gelişen iletişim ve eğitim patlamalarının ya da farklı toplumsal kesimler arasında bu iki tarihsel eğilimin ve politikleşmenin yol açtığı sosyopolitik karşılaşmaların – sonrasında neden hatırlanmadığını ya da hayal edilemez kılındığını anlamaya imkân sağlayacaktır.

This dissertation, titled A Civil Unionist: The Biography of Mehmed Cavid Bey (1876–1926), analyzes three issues related to the life of Mehmed Cavid Bey, who was the Minister of Finance during most of the Second Constitutional Period. First, as a reflection of the international arena during this period, the close interaction between the Ottoman Empire's financial issues and its foreign policy is examined. Second, the policy-making processes of the Committee of Union and Progress (CUP) are analyzed. Third, how the political preferences of the ruling elite were determined during the transition from empire to nation-state will un-fold along the axis of Cavid Bey's life story. The original value of this dissertation is its effort to understand the multi-dimensional structure of the history of a country and its desire to achieve political and financial independence amid wars, conflicts, revolution, and ideological transitions through examining the life of an individual.

Sivil İttihatçı: Mehmed Cavid Bey'in Biyografisi (1876 – 1926) başlıklı doktora tezi İkinci Meşrutiyet Dönemi'nin en uzun süreli Maliye Bakanı ve dönemin sembolik kişilerinden olan Mehmed Cavid Bey'in yaşamına odaklanarak üç ana konuyu incelemektedir. İlk aşamada, dönemin dünya politikasının bir yansıması olarak Osmanlı mali yapısı ile dış politikanın ne denli iç içe geçtiğini ve bu durumun yarattığı kısa ve uzun vadeli sonuçları analiz etmektedir. İkinci olarak bu tez İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin politika yapım süreçlerinin başta ekonomi ve maliye alanları olmak üzere nasıl işlediğine ve özellikle gündelik siyasetin bu alanları nasıl etkilediğine odaklanmaktadır. Son olarak ise, Cavid Bey'in yaşam hikayesinden yola çıkarak imparatorluktan ulus-devlete geçiş sürecinde yönetici elitin siyasi kararlarının nasıl belirlendiğini ve bireylerin bu süreçlerdeki rolünü irdelemeye çalışmaktadır. Bu tezin özgün değeri ideolojilerin yükseldiği, yerel çatışmalarla birlikte ilk total savaşın yaşandığı bu çok katmanlı dönemde Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarını ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunu bir bireyin hikayesi ile kavramaya çalışmasıdır.

This dissertation analyzes the impact of the Cyprus issue, Aegean dis-putes and minority conflicts on Greek foreign policy towards Turkey under PASOK rule between 1981 and 1989. The continuity of traditional Greek expansionist motivation and its reflections on the foreign policy strategies of PASOK governments during the 1980s; the populism created with the dramatization of Cyprus issue around Turkey's political and military presence on Cyprus island; PASOK's nationalist discourse on Cyprus and attempts to internationalize the Cyprus conflict as part of geopolitical strategies of Greek foreign policy towards Turkey; its post-modern approaches to Aegean disputes through continental shelf and territorial waters issues and instrumentalization of the Turkish Minority in Greece in the bilateral relations with Turkey constitute the main focal points of the study. These issues are evaluated with the developments in Greco-Turkish relations in a historical context of geopolitical conjuncture. This dissertation is mainly based on documents from the Greek and Turkish archives, and, analysis of Greek scholars in order to construct a framework by understanding the mainstream approaches to Greco-Turkish conflicts in the Greek academic circle. The dissertation argues that traditional Greek extensionist policies, which arise from the well-known Megali Idea phenomenon, have a continuous character which has effected every generation of Greek ruling elite throughout the 19th and 20th centuries. The work shows that the continuity of traditional Megali Idea in a post-modern character was one of the most dominant element in shaping PASOK's foreign policy strategies towards Turkey during its ruling period between 1981 and 1989. In this respect, although PASOK appeared as a political movement challenging the established order in Greece, it has adopted Greek nationalism and the traditional features of Greek foreign policy and transformed itself to a mainstream political actor embracing the national issues instead of the socio-economic problems of the Greek society. In that sense, the study is trying to uncloak the reasons of the motivation behind PASOK's instrumentalization of Cyprus, Aegean and minority issues in the historical con-text of Greco-Turkish relations.

Bu tez 1981 – 1989 arasındaki PASOK iktidarı döneminde, Kıbrıs sorunu, Ege anlaşmazlıkları ve azınlık meselelerinin Türkiye'ye yönelik Yunan dış politikası üzerindeki etkilerini analiz etmektedir. Geleneksel Yunan genişlemeci motivasyonu ve 1980'ler boyunca PASOK iktidarı dönemindeki dış politika stratejileri üzerindeki yansıması; Türkiye'nin Kıbrıs adasındaki siyasi ve askeri varlığı üzerinden Kıbrıs sorununun dramatize edilmesi ile yaratılan popülizm; PASOK'un Kıbrıs'la ilgili milliyetçi söylemi ve Kıbrıs sorununu Yunan dış politikasının Türkiye'ye yönelik jeopolitik stratejilerinin bir parçası olarak uluslararasılaştırma çabaları; kıta sahanlığı ve karasuları anlaşmazlıkları üzerinden Ege sorunlarına yönelik post-modern yaklaşımları ve Yunanistan'daki Türk Azınlığı Türkiye ile ikili ilişkilerde araçsallaştırması bu çalışmanın temel odak noktalarını oluşturmaktadır. Bu konular, jeopolitik konjonktüre göre Yunan-Türk ilişkilerinin tarihsel bağlamındaki gelişmelerle birlikte değerlendirilmektedir. Bu tez temel olarak Yunan ve Türk arşiv belgeleri ile Yunan-Türk anlaşmazlıkları ile ilgili Yunan akademik çevrelerindeki ana akım yaklaşımları anlayarak bir çerçeve inşa edebilmek amacıyla çoğunlukla Yunan araştırmacıların çalışmalarına dayandırılmıştır. Tez, iyi bilinen Me-gali Idea fenomeninin yarattığı, 19. ve 20. yüzyıllar boyunca her nesilden Yunan yönetici elitlerini etkileyen geleneksel Yunan yayılmacılığının süregelen bir karakteri olduğunu iddia etmektedir. Çalışma, geleneksel Yunan yayılmacılığının bu devamlılık özelliğinin, 1981 – 1989 arası iktidarı boyunca PASOK'un Türkiye'ye yönelik dış politika stratejilerinin oluşturulmasında en belirgin unsurlardan biri olduğunu göstermektedir. Bu noktada, her ne kadar PASOK Yunanistan'daki müesses nizama meydan okuyan bir siyasi aktör olarak ortaya çıkmışsa da, sonunda kendisini Yunan milliyetçiliğini benimseyen ve Yunan toplumunun sosyo-ekonomik sorunları yerine Yunan dış politika geleneğinin yayılmacı karakterine sarılan bir siyasi harekete dönüştürmüştür. Bu anlamda, bu çalışma Yunan-Türk ilişkilerinin tarihsel bağlamı içerisinde, PASOK'un Kıbrıs, Ege ve azınlık konularını araçsallaştırmasının ardındaki motivasyonun sebeplerini ortaya koymaya çalışmaktadır.

This thesis investigates the social, economic and political impact of mass migration into the Ottoman Empire after the Russian-Ottoman War of 1877-1878 on locals, migrants and the state, and their everyday responses to each other in the district of Izmit. By discussing relational changes between the Empire’s largest ethnic-religious millets and the state “on the ground” during watershed moments of the late Ottoman period until the First World War, this study intends to present an analysis of post-migration experiences of ordinary people, from locals and migrants to bureaucrats and various other local actors. As a monograph on the Izmit district, the present study seeks at the same time to document changes in administration, demography, and socio-economic conditions during the period 1877-1914. The management of settlement, the integration processes of migrants as well as locals and their responses to the state’s policies and to each other against the backdrop of socio-political and economic turmoil in the Hamidian and Second Constitutional eras demonstrate that ordinary people were active agents rather than muted objects of state formation. This thesis argues that the daily struggle for survival, and the competition over land and natural resources transformed natives and migrants into important local actors, but also intensified the antagonism between different ethnic-religious groups, alienating especially the Empire’s Christian subjects.

Bu tez, 1877-1878 Rus-Osmanlı Savaşı'ndan sonra Osmanlı İmparatorluğu’na yapılan kitlesel göçün İzmit Sancağı’nda yerel halk, göçmenler ve devlet üzerindeki sosyal, ekonomik ve siyasi etkilerini, ve tarafların birbirlerine karşı verdiği gündelik tepkileri incelemektedir. Çalışma, geç Osmanlı döneminden Birinci Dünya Savaşı'na kadar olan süreçteki dönüm noktalarında İmparatorluk’un en büyük etnik-dini milletleri ile yereldeki devlet arasındaki ilişkisel değişiklikleri tartışarak yerel halktan ve göçmenlerden bürokratlara ve diğer çeşitli yerel aktörlere kadar sıradan insanların göç sonrası deneyimlerinin bir analizini sunmayı amaçlamaktadır. İzmit Sancağı üzerine bir monografi olarak bu çalışma, aynı zamanda 1877-1914 döneminde yönetim, demografi ve sosyo-ekonomik koşullarda meydana gelen değişiklikleri belgelemeyi amaçlamaktadır. Sosyo-politik ve ekonomik düzlemde çalkantılı geçen II. Abdülhamit ve II. Meşrutiyet dönemlerindeki iskân yönetimi, göçmenlerle yerlilerin entegrasyon süreçleri ve devlet politikalarına ve birbirlerine karşı verdikleri tepkiler, sıradan insanların devlet oluşumunun sessiz nesnelerinden ziyade aktif özneleri olduklarını göstermektedir. Bu tez, günlük hayatta kalma mücadelesinin ve toprak ve doğal kaynaklar üzerindeki rekabetin, yerlileri ve göçmenleri önemli yerel aktörlere dönüştürdüğünü, fakat aynı zamanda farklı etnik-dini gruplar arasındaki düşmanlığı şiddetlendirdiğini, özellikle İmparatorluk’un Hıristiyan tebaasını yabancılaştırdığını savunmaktadır

Global modernity was achieved through the formation of nation-states that conducted respective versions of forced homogenization by implementing centralizing principles. This dissertation argues that the Republic of Turkey adopted many techniques of the famed mission civilisatrice of the French Third Republic; a discourse of superior core values was used to suppress the local culture and socioeconomic structure of a hitherto willingly stateless people in the mountainous region of Dersim. The quarter century considered in this dissertation coincides with the Inspectorates-General, which I argue was an internal colonial institution. Through an in-depth analysis of reports written in the late 1930s and early 1940s by Necmeddin Sahir (1898-1992), a journalist, bureaucrat and entrepreneur, as well as additional archival material, this dissertation presents a critical reading of Turkish history in relation to the Greater Dersim region, which includes present-day Tunceli. The contemporary polemic that continues to divide Turkish politics, centered around the events of 1937 and 1938, is a sensitive subject that deserves special attention in relation to contemporary identity politics in Turkey. The original contribution of this work resides in its mission to overcome political polemics surrounding these events by employing socioeconomic data from the reports of Necmeddin Sahir and interpreting them from the perspective of subaltern studies spotlighting those voices that would normally not be found in state records.

Modernite dünyaya, merkezileştirici ilkeler uygulayarak kendilerini zorla tek tipleştiren ulus-devletler sayesinde yayıldı. Bu tez, Türkiye Cumhuriyeti'nin belli bir noktaya kadar Fransız Üçüncü Cumhuriyeti'nin meşhur Uygarlaştırıcı Misyonunu benimseyerek, o zamana değin dağlık Dersim'de devletsiz yaşamayı seçmiş olan insanların yerel kültürünü ve sosyoekonomik yapısını ortadan kaldırmak için merkezdeki üst yapının üstünlüğüne işaret eden bir söylem kullandığını savunuyor. Aşağıdaki sayfalarda incelenen çeyrek yüzyıllık dönem, bir iç sömürge kurumu olduğunu iddia ettiğim genel müfettişlikler dönemi ile örtüşmektedir. 1930'ların sonlarında ve 1940'ların başında, gazeteci, bürokrat ve girişimci Necmeddin Sahir (1898-1992) tarafından yazılan bölge hakkındaki raporların derin analizi ve ek arşiv belgeleri ile desteklenen bu tez, okura çağdaş Tunceli İlini de içeren büyük Dersim bölgesinin geçmişini Yakın Dönem Türk tarihinin eleştirel bir okuması ile sunmaktadır. 1937 ve 1938 olayları halen günümüzde Türk siyasetini bölmeye devam eden çağdaş bir polemiktir ve Türkiye'de mevcut olan kimlik siyaseti ile ilgili daha özel çalışmalar gerektiren hayliyle hassas bir mevzudur. Elinizdeki çalışmanın özgünlüğünün bir kısmı ise Necmeddin Sahir'in raporlarında bulunan sosyoekonomik verilerin kullanımıyla söz konusu meselenin siyasi polemiklerden ayrıştırılıp, tarafsız bir çerçeveye oturtulmaya çalışmasından kaynaklanmaktadır. Bu gaye ise olağan koşullarda devlet kayıtlarında sessiz çığlıklarının belgelenmediği insanların tarihlerini yazmayı amaçlayan "ast" (subaltern) çalışmaları perspektifi ile gerçekleştirilmiştir.

This study looks at women’s fashion-related agenda, tailoring and handicraft works in interwar Turkey. To that end, it revisits the history of the women’s movement and analyzes the activities of four women-run institutions — Women’s Branch of Red Crescent, Organization for the Protection of Ottoman (and) Turkish Women, Turkish Women’s Tailoring School and Turkish Women’s Union. It also focuses on the girls’ institutes as well as tailoring schools and enterprises run by women. It demonstrates that women remained active participants of public life in early republican Turkey thanks to their fashion-related activities, tailoring and handicrafts works. Women in this period not only propagated but also produced domestic clothing. A considerable number of women earned their livings as tailors and embroiderers. The Kemalist regime also encouraged their employment in tailoring-related works. Women who participated in these activities thereby rescued themselves from restriction to their homes and instead made themselves visible in the public sphere. In other words, women's engagement in occupations traditionally associated with womanhood and the domestic sphere brought them the opportunity to join public life. This study argues that women’s activities in interwar Turkey show that the boundaries between public and private sphere were not strict but porous. Women were in turn able to blur these boundaries to their advantage, which increased their opportunities in public life and improved their social status.

Bu çalışma kadınların moda ile ilgili gündemine, terzilik ve elişi faaliyetlerine odaklanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, kadın hareketinin tarihi yeniden ele alınmış ve kadınlar tarafından yönetilen dört kurumun, Hilal-i Ahmer Hanımlar Merkezi, Osmanlı (ve) Türk Hanımları Esirgeme Derneği, Türk Kadınları Biçki Yurdu ve Türk Kadınlar Birliği’nin aktiviteleri incelenmiştir. Kız enstitüleri ile kadınlar tarafından yönetilen terzilik okulları ve işletmeler de çalışmanın konuları arasındadır. Moda ile ilgili faaliyetler, terzilik ve elişi faaliyetleri kadınların kamusal hayata katılımının önemli bir yoluydu. Kadınlar bu dönemde yerli kıyafet tüketiminin propagandasını yapmanın yanında bu kıyafetlerin üreticileri de oldu. Hatırı sayılır sayıda kadın hayatını terzilik ve nakış yaparak kazandı. Kemalist rejim de kadınların terzilik ve dikiş-nakış işlerinde istihdamını teşvik etti. Bu faaliyetlere katılan kadınlar böylelikle evlerine kısıtlı kalmaktan kurtuldu ve kamusal alanda görünür oldu. Diğer bir deyişle, kadınların geleneksel olarak kadınlık ve özel alanla özdeşleştirilen faaliyetlerle ilgilenmesi, onları kamusal hayata dahil eden olanaklar yarattı. Kadınların iki savaş arası dönemdeki faaliyetleri böylece kamusal ve özel alanlar arasındaki sınırların katı değil geçişken olduğunu göstermektedir. Kadınlar bu sınırları kendi avantajlarına göre muğlaklaştırmış, kamusal alandaki imkanlarını arttırmış ve sosyal statülerini iyileştirmişlerdir.

This study is about the Second Branch of the Ottoman Empire’s General Staff, which was originally established as a military intelligence institution and represented centralization tendency during the First World War. With the defeat in the Balkan Wars, the 1913 coup and the Martial Law administration along with the mobilization for the First World War, the Ministry of Defense became an important decision-making authority in the Ottoman Empire. These conditions contributed to the transformation of the Second Branch into a centralized structure in intelligence. With the Martial Law administration, the Second Branch carried out the duties of propaganda, censorship, domestic and foreign intelligence. Other intelligence institutions and their sources were canalized to the Second Branch, and all activities against espionage in the Empire was prohibited without its consent and the order. The control over propaganda and censorship activities were given to the Second Branch. Propaganda activities became a mortar of modern Turkey’s ideological infrastructure. Second Branch gathered military, political and partly economic intelligence for foreign intelligence at the strategic, operational and tactical levels. The centralization tendency was assessed along with the administrative and organizational structure of the Second Branch. This study contributes to the intelligence studies by presenting a centralizing intelligence institution while many other states established separate institutions or new units regarding domestic and foreign intelligence during total war conditions.

Bu çalışma bir askeri istihbarat kurumu olarak kurulan ve Birinci Dünya Savaşı ile merkezileşme eğilimi gösteren Osmanlı Devleti Erkan-ı Harbiyyesi’nin İkinci Şubesi hakkındadır. Balkan Harbi yenilgisi, 1913 darbesi ve Birinci Dünya Savaşı seferberliği ile ilan edilen idare-i örfi ile Harbiye Nezareti Osmanlı Devletinde önemli bir karar verici merci haline gelmiştir. Bu şartlar İkinci Şube’nin istihbaratta merkezileşen bir yapıya dönüşmesinde etken olmuştur. İdare-i Örfi’nin ilanı ile beraber İkinci Şube propaganda, sansür, iç ve dış istihbarat görevlerini icra etmiştir. İstihbarat sağlayan diğer kurumlar ve kaynakları İkinci Şube’ye kanalize edilmiş, ayrıca ülke içerisinde casusluğa karşı yapılacak tüm faaliyetlerin İkinci Şube’nin onayı ve emri olmadan yürütülmesi yasaklanmıştır. Propaganda ve sansür faaliyetleri İkinci Şube’nin denetimine bırakılmıştır. Özellikle propaganda faaliyetleri modern Türkiye’nin ideolojik altyapısına bir harç olmuştur. İkinci Şube dış istihbarat için stratejik, operasyonel ve taktik seviyede sadece askeri değil aynı zamanda politik ve kısmen ekonomik istihbarat toplamıştır. Merkezileşme eğilimi tüm bu unsurlar ve İkinci Şube’nin idari ve teşkilat yapısı ile birlikte değerlendirilmiştir. Bu çalışma topyekün savaş koşulları ile bir çok devlet iç ve dış istihbarat için ayrı veya yeni birimler kurarken Osmanlı Devleti’nin bu görevleri bir istihbarat kurumunda merkezileştirdiğini göstererek istihbarat çalışmalarına bir katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Metropolitics: The political economy of Istanbul's rail infrastructure

This dissertation narrates the historical trajectory of Istanbul's urban rail infrastructure to trace the transformation of state-business relations and urban politics under late Turkish capitalism. Urban rail transit infrastructure, despite being an aspiring political vision throughout late Ottoman and Republican history, would only be realized after the introduction of neoliberal reforms and a novel legal-institutional environment following the 1980 coup d'état. However, this vision would be partially realized throughout the first two decades of Turkish neoliberalism. Only after the financial and political opportunities and reconfigurations during the AKP era and following the 2008-2009 crisis, a pervasive infrastructural transformation would take hold. This dissertation, building upon mainly media archives, legal documents, urban plans, infrastructure contracts, market research databases and interviews, is preoccupied with the political purposes and meanings that urban rail infrastructure was imbued with throughout the four decades of Turkish ne-oliberalism. The dissertation, with a sensitivity towards continuities and ruptures between each political era, posits that that the historical and contemporary significance of urban rail projects within late Turkish politics lies in its controversial utilization in the service of patronal ties and its endowment with an ambivalent urban vision, torn between urban populism and global city aspirations. The dissertation concludes that this neoliberal transfor-mation of urban rail infrastructure, rather than being decisively marked by coherence, turns out to be ridden with contradictions, shortcomings and political tensions, which helps one to posit a "revisionist" take on the academic threads of neoliberalism and economic reforms.

Metropolitika: İstanbul'un raylı altyapısının politik ekonomisi

Bu tez, İstanbul'un kentsel raylı ulaşım altyapısının tarihsel güzergahını temel alarak, yeni Türkiye kapitalizminde devlet-iş dünyası ilişkileri ve kent siyasetinin dönüşümünü anlatmaktadır. Kentsel raylı ulaşım altyapısının gerçekleşmesi, geç Osmanlı ve Cumhuriyet tarihinin vazgeçilmez bir siyasi vaadi olmasına rağmen, ancak 1980 darbesinden sonra uygulunan neoliberal reformlar ve yeni bir yasal-kurumsal ortam sayesinde mümkün olacaktı; lakin raylı sisteme dönük bu ilgi Türkiye neoliberalizminin ilk yirmi yılında sınırlı bir şekilde gerçekleşecekti. Ancak AKP dönemindeki ve, özellikle, 2008-2009 krizini takip eden finansal ve politik fırsatlar ve yeniden düzenlemeler sonrasında yaygın bir altyapısal dönüşümden bahsetmek mümkün olacaktı. Bu tez, ağırlıklı olarak medya arşivleri, resmi dokümanlar, şehir planları, altyapı sözleşmeleri, pazar araştırma veritabanları ve mülakatlara dayanarak, Türkiye neoliberalizminin kırk yılı boyunca İstanbul'un raylı ulaşım altyapısına atfedilen politik amaçlarla ve anlamlarla ilgilenmektedir. Tez, farklı siyasi dönemler arasındaki süreklilik ve kopuşlara hassasiyet göstererek, kentsel raylı projelerin geç Türkiye siyasetindeki tarihsel ve güncel öneminin iki temel işlevde yattığını öne sürer. Bu projeler, her devirde tartışmalı bir şekilde patronaj ağlarına hizmet için kullanılmakta ve kentsel popülizm ile küresel kent hedefleri arasında gidip gelen kararsız bir kent vizyonuyla donatılmaktadır. Tez, kentsel ray altyapısının neoliberal dönüşümünün, tutarlılıktan ziyade, çelişkiler, yetersizlikler ve gerilimlerle bezeli olduğunu tespit ederek neoliberalizm ve ekonomik reform literatürlerine "revizyonist" bir katkıda bulunmaktadır.

Representation of Beyoğlu in short story writing of the 1940s generation in Turkey 

This study focuses on the representation of Beyoğlu in short stories written between the end of the 1930s and the beginning of the 1950s by nine authors who were accepted as the representatives of the 1940s generation. Two developments marked the political history of this long decade: The Second World War and discussions about the transition to multi-party life. In these years, a radical change concurrently occurred in the positions of intellectuals in society and at the state level. The literary intellectual, who was a part of the bureaucracy in the early Republican period, became both excluded from the state elite and impoverished. In literature, as the little man became a common theme, the figure of the narrator who lived among the little men and narrated them rose to prominence. As story writing was poised for a rapid rise in the 50s during this period, literary modernism also became a major trend. The story writer began to focus more on his own individuality as the "loitering little man." The study reveals the relationship between the rise of literary modernism in Turkish short story writing and the increase of Beyoğlu representations in number and content. How the representations of Beyoğlu shaped the modernism of the 1940s and how the rise of modernism affected the literary representation of Beyoğlu are discussed.

Türkiye'de, 1940 kuşağı öykücülüğünde Beyoğlu'nun temsili

Bu çalışmada, Türk edebiyatında 1940 Kuşağı olarak adlandırılan kuşağın temsilcisi addedilen dokuz yazarın 30'lu yılların sonlarından 50'lerin başına kadar yazdıkları öykülerdeki Beyoğlu temsillerine odaklanıldı. Söz konusu uzun on yılın siyasi tarihine iki gelişme damgasını vurdu: İkinci Dünya Savaşı ve çok partili hayata geçiş tartışmaları. Bu yıllar, aynı zamanda aydınların toplum içindeki ve devlet katındaki konumlarında köklü bir değişim vuku buldu. Erken Cumhuriyet döneminde bürokrasinin bir parçası olan edebiyatçı aydın hem devlet elitinin dışına itildi hem yoksullaştı. Edebiyatta, küçük adam yaygın bir tema haline gelirken küçük adamların arasında yaşayarak onları hikâye eden anlatıcı figürü yükselen bir edebi figür haline geldi. Öykücülük, bu dönemde 50'lerdeki hızlı yükselişine hazırlanırken edebi modernizm de yükselen bir akım haline geldi. Öykücü, "aylak küçük adam" olarak kendi bireyselliğine daha çok odaklanmaya başladı. Bu çalışmada, Türk öykücülüğünde edebi modernizmin yükselişiyle Beyoğlu temsillerinin artışı ve içeriği hakkındaki ilişkiye odaklanıldı. Beyoğlu temsillerinin 1940'ların modernizmini nasıl şekillendirdiği ve modernizmin yükselişinin Beyoğlu'nun edebi temsilini nasıl etkilediği tartışıldı.

This study examines how politics and law became secularized around the concept of the Meşrutiyet in the Ottoman Empire, focusing on how the constitutional debates were held between 1860-1911. This work is made by analyzing the written texts in which the concept of the Meşruti-yet was discussed by using the Critical Discourse Analysis method. For this reason, our discourse analysis, starting from the texts of New Ottomans such as Namık Kemal and Ali Suavi, etc., includes the texts written during the reign of Abdülhamid II and the discussions on Kanun-u Esasi in 1908 and later. What draws attention in all these texts is the efforts of the actors demanding the Meşrutiyet regime to legitimize the Constitutional regime by predominantly referring it to Islam. By referring to traditional/classical Ottoman legal-political concepts such as Siyaset, Siyaset-i Şer'iyye, Şura, Meşveret, it has been claimed that the constitutional regime is actually nothing different from the traditional Ottoman politics-law practice. However, the historical process and cultural aura of the constitutional monarchy practice and the traditional/classical Ottoman legal-political practice are both ontologically and epistemically different from each other. This difference was ignored and analogies are made between different concepts/practices and it is assumed that they were the same. However, these analogical approaches transform the traditional/classical Ottoman legal and political thought in the field of practical politics-law and cause it to be secularized.

Bu çalışma, 1860-1911 tarihleri arasında Meşrutiyet tartışmalarının nasıl yapıldığına odaklanarak, Osmanlı'da siyaset ve hukukun Meşrutiyet kavramı etrafında nasıl sekülerleştiğini incelemektedir. Bu inceleme Meşrutiyet kavramının tartışıldığı yazınsal metinleri Eleştirel Söylem Analizi metodunu kullanarak analiz ederek yapılmıştır. Bu nedenle Namık Kemal, Ali Suavi vb. Yeni Osmanlıların metinlerin başlayarak yaptığımız söylem analizi, II. Abdülhamid döneminde yazılan metinleri, 1908 ve sonrasında Kanun-u Esasi üzerine yapılan tartışmaları da içermektedir. Tüm bu metinlerde dikkat çeken şey, Meşrutiyet rejimini talep eden aktörlerin ağırlıklı olarak İslam'a referans vererek Meşrutiyet rejimini meşrulaştırma çabalarıdır. Siyaset, Siyaset-i Şer'iyye, Şura, Meşveret vb. geleneksel/klasik Osmanlı siyaset-hukuk kavramlarına atıf yapılarak meşrutiyet rejiminin aslında geleneksel Osmanlı siyaset-hukuk pratiğinden farklı bir şey olmadığı iddia edilmiştir. Oysa anayasal monarşi pratiğinin ortaya çıktığı tarihsel süreç ve kültürel aura ile geleneksel/klasik Osmanlı siyaset-hukuk pratiği birbirinden hem ontolojik hem de epistemik olarak farklıdır. Bu farklılık göz ardı edilmekte ve farklı kavramlar/pratikler arasında analoji kurularak onların aynı olduğu var sayılmaktadır. Ancak bu analojik yaklaşımlar, pratik siyaset-hukuk alanında geleneksel/klasik Osmanlı siyaset-hukuk düşüncesini dönüştürmekte ve sekülerleşmesine neden olmaktadır. Böylece geleneksel Osmanlı hukukunun üzerine bina edildiği millet-i hâkime-millet-i mahkûme ayrımı ortadan kaldırılmakta, hukukun temel meşruiyet zemini olarak şeriat dışlanmaktadır.

Poor enlighteners: Pedagogy, politics and elementary school teachers in the early Republican era

This study examines the relationships between elementary school teachers and the early republican regime in Turkey between 1923 and 1940. Unlike the educational history literature in which the teachers are figures in the shadows, this study seeks to answer the question of how elementary school teachers made sense of the partnership be-tween the teachers and the new regime and how they appropriated and recreated the republican ideology in their local contexts. In this study, the relationship between elementary school teachers and the republican regime is examined on three levels. First, the economic and institutional aspects of the relationship between the teachers and the republican regime are investigated. Second, the pedagogy of the early republican period and the transformations in pedagogical litera-ture are explored as factors that shaped the relationship between teachers and the republican regime. Finally, the concrete manifesta-tions of this relationship, as recalled by the teachers themselves, are examined. This study demonstrates that the state did not present a homogeneous unity in the field of education during the early republican era, and that the relationship between the teachers and the regime was more com-plicated than the teachers' being merely obedient servants of a unified ruling cadre. They were social and political actors who adopted the regime's principles and educational policies in their local contexts, and their relationship with the new regime was characterized not only by compromises but also by conflicts and tensions.

Yoksul aydınlanmacılar: Erken Cumhuriyet döneminde pedagoji, siyaset ve ilkokul öğretmenleri

Bu çalışma, 1923-1940 yılları arası erken Cumhuriyet döneminin ilkokul öğretmenleri ve onların cumhuriyet rejimi ile ilişkileri üzerinedir. Öğretmenlerin belirsiz figürler oldukları eğitim tarihi çalışmalarından farklı olarak bu çalışma, öğretmenlerle yeni rejim arasındaki iş birliğinin öğretmenlerce nasıl alımlandığını ve yeni rejimin öğretmenlerce nasıl yorumlandığını ve yeniden tanımlandığını araştırmaktadır. Bu çalışmada öğretmenlerle Cumhuriyet rejimi arasındaki ilişki üç farklı düzeyde ele alınmaktadır. Birinci olarak, öğretmenlerin cumhuri-yet rejimi ile ilişkilerinin ekonomik ve kurumsal boyutları araştırıl-maktadır. İkinci olarak, öğretmenlerin cumhuriyet rejimiyle ilişkilerini şekillendiren, erken cumhuriyet döneminin pedagojisi ve pedagoji lite-ratüründeki dönüşümler ele alınmaktadır. Son olarak, bu ilişkinin öğ-retmen anıları yoluyla somut tezahürleri analiz edilmektedir. Bu çalışma, erken cumhuriyet döneminde devletin eğitim alanında homojen bir birlik oluşturmadığını ve öğretmenlerin rejimle ilişkisinin, öğretmenlerin homojen bir yönetici kadronun itaatkâr hizmetkarları oldukları yargısından daha karmaşık olduğunu göstermektedir. Öğretmenler rejimin ilkelerini ve eğitim politikasını kendi yerel koşullarında yeniden yorumlayan sosyal ve politik aktörlerdi ve öğretmenler ile Cumhuriyet rejimi arasındaki ilişkiyi sadece uzlaşmalar değil, çatışmalar ve gerilimler de karakterize ediyordu.

Educating citizens for "sexual manners": Politics of sexuality between 1945-1965 in Turkey 

This study aims to examine the discourse on "sexual manners" that has become visible in the public sphere in Turkey between 1945 and 1965, a period marked by political, economic, and social changes. On the one hand, "sexual manners" turned into a constructive and regulative discourse for concepts such as femininity, masculinity, marriage, family, reproduction, and birth control, based on the legitimacy of "scientification," when the sexuality of the citizens was considered invisible and muted in the public sphere. The sexual manners discourse, produced by the authors gathered around Seksoloji magazine and similar publishing houses, developed discussions in line with the global literature for the well-being of the individual and collective body. On the other hand, sexual manners contributed to the circulation of new norms for "desired" citizenship by aiming to regulate intimate relations between individuals. This dissertation aims to discuss the transformation regarding the "appropriate sexuality" of the period by focusing on the tensions between discourse and practice through subjects such as virginity, sexual pleasure, divorce, and extramarital affairs.

Yurttaşların "cinsi terbiyesi": Türkiye'de 1945-1965 arası cinselliğin politikası

Bu çalışma, siyasi, ekonomik ve toplumsal dönüşümlerin damgasını vurduğu 1945 ve 1965 yılları arasında Türkiye'de kamusal alanda görünür olan "cinsi terbiye" söylemini incelemeyi amaçlamaktadır. Kamusal alanda öznelerin cinselliğinin görünmez olduğu düşünülen bu dönemde, "cinsi terbiye", bir yandan, "bilimsellik" meşruiyetine dayanarak cinsellik ve cinselliği çevreleyen kadınlık, erkeklik, evlilik, aile, üreme, doğum kontrolü gibi kavramlar için kurucu ve düzenleyici bir söylem olmuştur. Seksoloji dergisi ve benzer yayınevleri çevresinde buluşan yazarlar tarafından üretilen cinsi terbiye söylemi, bireysel ve toplumsal bedenin iyi hali için dünyadaki literatüre ile eşgüdüm tartışmalar üretmişlerdir. Diğer yandan, cinsi terbiye söylemi, bireylerin arasındaki mahrem ilişkileri düzenlemeyi amaçlayarak, makbul yurttaşlık hali için yeni normların dolaşımına girmesine katkıda bulunmuştur. Bu tez, bekaret, cinsi haz, boşanma, evlilik dışı ilişki gibi konular üzerinden söylemle pratik arasındaki gerilimlere odaklanarak dönem içinde "olumlanan ve uygun bulunan cinselliğin" dönüşümünü tartışmaya açmayı amaçlamaktadır.

This dissertation examines the reactions of the Ottoman society against the new taxes implemented in the beginning of the 20th century and the provincial governors during the reign of Sultan Abdulhamid II by focusing on the various repertoiries of the society. The dissertation analyzes the centralization reforms of the central bureaucracy from Tanzimat to 1908 and traces the reactions of the urban society as the negotiation practices with the state bureaucracy to define the limits of central power in the provinces. Furthermore it analyzes how the dynamics of urban politics were shapen in the Ottoman borderlands during the late Ottoman Empire. Based on Ottoman and British sources this study demonstrates that the fiscal and political centralization of the empire was not a top-down process but a result of the bargaining process between various actors of the empire. This study illustrates this point by focusing on the resistance against the new taxes, the problems caused by social, economic and climate conditions and centralization reforms of the local bureaucracy in Kosovo, Erzurum, Bitlis provinces and the cities around them. In that sense, this study is a contribution to the Ottoman social, cultural and economic history of the Ottoman borderland.

Bu çalışma Osmanlı kent toplumunun 20. yüzyıl başında uygulamaya konan yeni vergiler ile birlikte Sultan İkinci Abdülhamid döneminin yerel yönetimlerine karşı reaksiyonlarını incelemektedir. Çalışma, Tanzimat Fermanı’nın ilanından 1908 yılında kadar gerçekleşen merkezileşme reformlarını analiz ederken kent toplumunun bu reformları desteklemek ya da değiştirmek için geliştirdiği farklı repertuarlara odaklanarak, bu pratikleri devletin yerel üzerindeki iktidarının sınırını belirleme ve pazarlık pratikleri olarak tanımlamaktadır. Ayrıca, bu çalışma kent hayatının geç Osmanlı döneminde değişen dinamiklerini açıklamaya çalışmaktadır. Osmanlı ve İngiliz arşiv kaynaklarına dayanarak bu çalışma imparatorluğunun mali ve siyasi merkezileşme çabalarının yukarıdan aşağı şekillenen yapılar olmadığını, kent hayatının aktörleri ile gerçekleşen müzakere politikaları sonucu belirlendiğini iddia etmektedir. Tez, bu meseleyi Kosova, Erzurum, Bitlis vilayetleri ve bu vilayetlerin etrafındaki şehirlerde yeni vergiler, sosyal, ekonomik ve iklim kaynaklı şartların neden olduğu problemler ve yerel bürokrasinin merkezileşme adımlarına karşı gerçekleşen direniş hareketlerine odaklanarak örneklendirmektedir. Bu anlamda bu çalışma Osmanlı sınır bölgelerinin sosyal, kültürel ve ekonomik tarihine bir katkı olmayı da amaçlamaktadır.

This study explains power relations in the civil bureaucratic apparatus through the controlling mechanisms of appointing and dismissing state cadres. The struggle to control the bureaucratic apparatus during the first five years of the Second Constitutional period suggests an alternative narrative that challenges the existing literature on political history which describes power relations among the political elite only in terms of dominating the government and parliament. Alongside governmental and parliamentary conflicts, this study concerns the extension of power relations to the state apparatus through bureaucratic cadres. This approach is possible if the state is considered as neither a monolithic nor a unitary organization, as functional and institutional approaches to state theory do. Instead, such an approach must break from the modernization paradigm on which the literature of bureaucracy, including the late Ottoman bureaucracy, has long been based. Rather than focusing on grand narratives over long historical periods, this research evaluates short periods of time that were formed by everyday struggles among the actors who comprise history itself. This is evident when the complex struggles among different political and non-political actors to shaping state cadres are considered. For this reason, this dissertation puts to two antithetical practices – appointments and dismissals – under the microscope. Gubernatorial appointments and the mass purges (tensikât) are reviewed from this perspective.

Bu çalışma, devlet kadrolarının atanması ve görevden alınmasına ilişkin kontrol mekanizmaları aracılığıyla sivil bürokratik aygıttaki güç ilişkilerine odaklanmaktadır. İkinci Meşrutiyet döneminin ilk beş yılında bürokratik aygıtı kontrol etme mücadelesi, siyasi seçkinler arasındaki güç ilişkilerini yalnızca hükümete ve parlamentoya hükmetme açısından tanımlayan mevcut siyasi tarih literatürüne alternatif bir anlatı önermektedir. Hükümet ve parlamenter güç çatışmalarının yanı sıra, bu çalışma son tahlilde iktidar ilişkilerinin temelde bürokratik kadrolar üzerinden devlet aygıtına sirayet ederek açıklanabileceğini iddia etmektedir. Bu tez, bu tür bir yaklaşımın, devlet teorilerinin işlevsel ve kurumsal yaklaşımlarından farklı olarak devletin monolitik ve üniter bir örgüt olarak görülmemesiyle mümkün olabileceğini öne sürmektedir. Bu da ancak, son dönem Osmanlı çalışmaları da dahil olmak üzere, bürokrasi literatürünün uzun süredir dayandığı modernleşme paradigmasından kurtulmakla mümkün olabilir. Bu araştırma, bürokrasi literatürünün alışkın olduğu uzun dönemli analizlere ve büyük anlatılara odaklanmak yerine, aslında tarihin gerçek politik aktörleri arasındaki günlük mücadelelerin şekillendirdiği kısa zaman dilimlerini anlamaya çalışmaktadır. Bu da, nihayetinde, devlet kadrolarını şekillendirmek için farklı siyasi ve siyasi olmayan aktörler arasındaki karmaşık mücadeleleri göz önünde bulundurarak ortaya çıkarılabilir. Bu nedenle bu tez iki zıt uygulamayı örnek olarak araştırmaktadır: atamalar ve işten çıkarmalar. Vali atamaları ve toplu tasfiyeler (tensikât) bu bakış açısıyla incelenmektedir.

The making of a makbul father: A socio-political exploration of heteronormative fatherhood in Turkey

This dissertation critically analyzes the notion of heteronormative father-hood within the context of nationalism. Drawing upon thirty-six formal, semi-structured, and tape-recorded interviews with lower-middle class men who identify themselves as Turkish-Sunni-Muslim and have children be-tween the ages of eighteen to forty, in six cities in the Marmara, Central Anatolia and the Black Sea Regions, it examines the relationship between makbul citizenship and the construction and experiences of heteronormative fatherhood. For the interviewees, the social meaning of fatherhood goes beyond having children. It is the ability to shoulder financial responsibilities and differentiate makbul from non-makbul on behalf of their dependents, namely, their spouses, siblings, and children. Men ground their fatherly authority over their dependents on some of their qualities, such as being nationalistic and religious, that enable them to be included in formal and informal networks of solidarity. However, the difficulties they endured as a child motivated them to prevent their children from being socially and economically vulnerable in life as they were. Thus, they have created an environment for their children to dare to be demanding from their family in many senses. They invented new mild methods to sustain fatherly authority. But they also complain about being unappreciated. In this sense, they are fathers in-between.

Makbul baba: Türkiye'deki heteronormatif babalığın sosyo-politik bir inceleme

Bu tez Türkiye'deki heteronormatif babalık kavramını milliyetçilik bağlamında eleştirel bir yaklaşımla incelemektedir. Marmara, İç Anadolu ve Karadeniz Bölgelerinde yer alan altı ilde, on sekiz ile kırk yaşları arasında çocuğu olan otuz altı alt ve alt orta sınıfa mensup, kendini Türk-Sünni-Müslüman olarak niteleyen erkekle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelere dayanan araştırma, makbul vatandaşlığın heteronormatif babalık deneyimleri ve inşasıyla ilişkisini analiz etmektedir. Görüşmeciler için babalığın toplumsal anlamı ekonomik olarak kendilerine bağımlı olan kişilerin, eşlerinin, kardeşlerinin ve çocuklarının adına makbul olanı makbul olmayandan ayırmaktır. Kendilerine bağımlı olan insanlar üstündeki bu otoritelerini, resmi ve gayriresmi dayanışma ağlarına dahil olabilmelerini sağlayan milliyetçi ve inançlı olmak gibi bazı ahlâki nitelikleriyle meşrulaştırmaktadırlar. Ancak, kendilerinin çocukken ve gençken yaşamış oldukları sıkıntıları çocuklarının yaşamasını istememektedirler. Bu nedenle çocuklarının birçok anlamda talepkâr olabilecekleri bir ortam yaratmış ve babalık otoritelerini sürdürebilmek için yeni yumuşak yollar icat etmişlerdir. Fakat aynı zamanda yeterince saygı ve takdir görmediklerinden de şikayetçilerdir. Bu anlamda onlara arada kalmış babalar diyebiliriz.

The transformations of the regime of intimate violence in Turkey

When and how do regimes of intimate violence change? What lies behind the changes in legal norms and rules concerning the regulation of male violence? How do legislators, jurists, and scholars affect the flows of law with regards to the gendered hierarchies of power? These questions lie at the crux of this study which examines the transformations of the regime of intimate violence in Turkey throughout the long twentieth century. Analyzing the decisions of the Court of Cassation, scholarly, and parliamentary debates and legislation, this study traces the links between masculine power and state power in Turkey and presents an alternative account of modern Turkish history, revealing the extent to which state institutions have contributed to the reproduction of gendered hierarchies of power and marginalization of gendered bodily harms. This study shows that this regime of intimate violence went through various changes since the late Ottoman era and that its history followed a fluctuating course that included major masculinist restoration periods. In my analysis of these changes, I argue that major shocks that led to changes in the structure of the judico-political field or in the stance and standing of actors populating this field were crucial for the changes in rules and norms about intimate violence. This study also highlights the power of legal interpretation in leading to major changes in ground rules concerning masculine domination and underlines the importance of global legal flows in shaping such changes. It also challenges the argument that feminist activism is the more or less straight-forward determinant of progressive changes in policies and legal rules concerning gender violence and shows that -because of the intervening and constraining roles of institutions and male state elites in these institutions- such regimes may become even more tolerant of intimate violence in periods marked by the rise of mass and autonomous feminist movements.

Türkiye'deki yakın şiddeti rejiminin dönüşümleri

Yakın şiddeti rejimleri ne zaman ve nasıl değişir? Eril şiddeti düzenleyen hukuki norm ve kuralların dönüşümünün ardında ne yatar? Yasa koyucular, hakimler ve akademisyenler, cinsiyetli iktidar hiyerarşileri açısından hukukun akışını nasıl etkilerler? Uzun yirminci yüzyıl boyunca Türkiye'deki yakın şiddeti rejiminin dönüşümlerini inceleyen bu çalışmanın merkezinde bu sorular yer alıyor. Yargıtay kararları, akademik tartışmalar, meclis görüşmeleri ve yasa metinlerini inceleyen bu çalışma, eril tahakküm ile devlet iktidarı arasındaki ilişkinin izini sürüyor ve -devlet kurumlarının cinsiyetli iktidar hiyerarşilerinin sürdürülmesine ve cinsiyetle ilişkili bedensel hasarların marjinalleştirilmesine ne denli katkıda bulunduğunu ortaya koyarak- alternatif bir modern Türkiye tarihi anlatısı sunuyor. Bu çalışma, bu yakın şiddeti rejiminin Osmanlı'nın son yıllarından beri pek çok değişim geçirdiğini ve bu rejimin tarihinin -esaslı maskülinist restorasyon dönemlerini de kapsayan- dalgalı bir seyir izlediğini gösteriyor. Bu değişimlere dair incelememde, yargısal-siyasal alanın yapısı ya da bu alandaki aktörlerin duruş ve pozisyonlarını değiştiren büyük şokların yakın şiddetine dair norm ve kuralların değişimi açısından çok önemli olduğunu iddia ediyorum. Bu çalışma, eril tahakkümün temelini oluşturan ana kuralların dönüşümü açısından hukuki yorumun gücünü de vurguluyor ve küresel hukuki cereyanların bu değişimleri belirlemedeki öneminin de altını çiziyor. Bu çalışma aynı zamanda feminist aktivizmin toplumsal cinsiyet şiddetine dair politikaların ve hukuki kuralların progresif yönde dönüşümü için mutlak belirleyici olduğu önermesine karşı çıkıyor ve bu rejimlerin, kitlesel ve otonom feminist hareketlerin yükseldiği dönemlerde –kurumların ve bu kurumlardaki erkek devlet elitlerinin müdahale edici ve kısıtlayıcı rolleri sebebiyle- yakın şiddetine daha da müsamahakâr hâle gelebileceğini gösteriyor.

Conservative women in contemporary Turkish politics: Mobilization, party politics and voting

This dissertation examines women's political participation process (a.k.a political feminization) in the case of Turkey's AKP. Therefore, it is built on a puzzle between the number of women in the party and the party's gender agenda. It focuses on the political participation process of women through qualitative research on the party's women's branches and party's women voters. By analyzing the relationship, the party's anti-feminist agenda deliberately specifies the limits of women's political involvement bolstering it with the party's Islamist-conservative ideology. Afterwards, without challenging the strict bounds of the party, women activists (actors in the party's women branches) rigorously navigate their political survival by polishing their mobilization abilities. The research findings suggest that AKP reaches out women without pledging to gender equality or feminist emancipation while rhetorically encouraging their participation into politics both as activist and voter. In return, women form their political style considering the limits and pushing the presumable opportunities, which stem from the the limits. Moreover, women voters raise their political agency by routinizing the voting behavior and identifying themselves as the AKP's supporters.

Günümüz Türkiye siyasetinde muhafazakar kadınlar: Mobilizasyon, parti siyaseti ve oy verme

Bu tez kadınların siyasal katılım sürecini (diğer adıyla siyasetin kadınlaşması) Türkiye'de Adalet ve Kalkınma Partisi örneğinde incelemektedir. Bu sebeple, araştırma partinin kadın üye ve seçmen sayısı ile partinin toplumsal cinsiyet ajandası arasındaki ilişkiyi anlamayı amaçlamıştır. Parti, parti kadın kolları ve partinin kadın seçmenler üzerine yapılan nitel araştırma ile kadınların siyasal katılım sürecine odaklanmıştır. İlişkiyi incelerken öncelikle partinin İslami-muhafazakâr ideolojisi ile desteklenen feminizm karşıtı gündeminin kadınların siyasal katılım sürecinin sınırlarını belirlediği gösterilmiştir. Daha sonra ise kadın aktivistlerin (parti kadın kolları aktörlerinin), partinin belirlediği sınırlara meydan okumadan siyasal hayatlarını parti mobilizasyonundaki rollerini belirginleştirerek sürdürdüğüne dikkat çekilmiştir. Parti retorik olarak seçmen ve aktivist kadınların siyasal katılımını teşvik ederken bunu kadınlara yönelik toplumsal cinsiyet eşitliği ya da feminist bir özgürleşme vaadiyle yapmıyor. Bununla birlikte kadın aktivistler partinin belirlediği sınırları dikkate alıyor ve oradan doğan fırsatları da stratejik bir biçimde fırsata dönüştürerek siyaset tarzlarını oluşturuyorlar. Kadın seçmenler de parti ile oluşturdukları siyasal aktörlüklerini rutinleştirdikleri oy davranışlarıyla partinin sadık destekçisi olduklarını gösteriyorlar.

This study is a reconsideration of the Massacres of 1909 in the light of the ethnoreligious relations in four urban centers (Kayseri, Maraş, Zeytun, and Antakya) from its hinterlands. Based on mainly Ottoman, British, and American Board Commission archival documents, it scrutinizes the history of these urban centers in the first year of the Young Turk period and explains the two massacres in Adana town center with the conclusions drawn from them. Demonstrating the ethnoreligious tensions, the protests against local governments, the role of religion, the agency of the commoner Muslims, and the power of Muslim notables between the Revolution and the Massacres; the study calls for a reevaluation of some predominant paradigms of causation, which are the dominance of the center over the regions, base over superstructure, and patrician over plebeian in interpreting the Young Turk regime's abstract principles, specifically on the rights of Ottoman Armenians. Also, the study investigates the relationship between the Massacres and the 31 March Incident and suggests going beyond the historiography that belittles the conception of reaction by dividing it into three stages: absorption, antirevolution, and counterrevolution. The study argues that Massacres of 1909 were reactionary movements in the stage of anti-revolution, and their potential of turning into counterrevolution was a vital factor in making the already reluctant Young Turk policymakers abandon the realization of universalist principles regarding Ottoman Armenian rights.

Bu çalışma, hinterlandındaki dört kentsel merkezdeki (Kayseri, Maraş, Zeytun ve Antakya) etno-dinsel ilişkiler ışığında, 1909 Katliamlarının bir yeniden değerlendirmesidir. Ağırlıklı olarak Osmanlı, İngiliz ve Amerikan Board Komisyonu arşiv belgelerine dayanarak bu kentsel merkezlerin Jön Türk dönemindeki ilk yılının tarihini irdelemektedir ve Adana şehir merkezindeki iki katliamı bunlardan çıkardığı sonuçlarla açıklamaktadır. Çalışma, devrim ile katliamlar arasındaki etno-dinsel gerilimleri, yerel yönetimlere karşı protestoları, dinin rolünü, sıradan Müslümanların failliğini ve Müslüman eşrafın gücünü göstererek; Jön Türk rejiminin soyut ilkelerinin, özellikle Osmanlı Ermenilerinin haklarına ilişkin olanlarının yorumlanmasında merkezin çevre bölgeler, altyapının üstyapı ve patrisyenlerin plebyenler üzerindeki baskınlığı hakkındaki bazı hâkim nedensellik paradigmalarının yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulunmaktadır. Çalışma ayrıca, Katliamlar ve 31 Mart Olayı arasındaki ilişkiyi araştırmakta ve gericilik kavramını küçümseyen tarih yazımını, kavramı üç aşamaya ayırarak aşmayı önermektedir: Özümseme, devrim karşıtlığı ve karşı-devrim. Çalışma, 1909 Katliamlarının devrim karşıtı aşamada olan gerici hareketler olduğunu ve bunların karşı-devrime dönüşme potansiyellerinin, zaten gönülsüz olan Jön Türk politika yapıcılarının Osmanlı Ermenilerinin haklarını ilgilendiren evrenselci ilkelerin gerçekleştirilmesinden vazgeçmelerinde hayati bir faktör olduğunu savunmaktadır.

This dissertation investigates the reconstruction of the Turkish sugar market within the context of neoliberal globalization. It adopts a socially and politically constructed view of neoliberalization and analyzes the reconstruction process and emerging market dynamics at both national and local levels. First, the study examines the trajectory of sugar production, tracing its shift from a state monopoly to market liberalization after the 1980s. The historical functions and uses of sugar production, and also beet production providing farmers with a reliable source of income made the market reconstruction a process harboring conflicting logics, interests, and actors. Second, through field research conducted in Konya, the study analyzes the consequences of market reconstruction on beet farming in the local context, highlighting the transformation of agrarian Turkey. Production quotas, adopted as the main tools for reorganizing production had tremendous effects in the local context. Within a context of increasing financialization of agriculture, beet becomes essential due to the networks and opportunities it provides, allowing farmers to sustain their livelihoods despite their disadvantaged market position. However, during its trajectory, beet also transformed from a primary income-generating crop to a commodity produced not for its profit but for secondary benefits. Overall, this research sheds light on the reconstruction of the Turkish sugar market, offering insights into the complex dynamics of neoliberal globalization and the role of sugar beet in farmers' livelihood strategies.

Bu tez, neoliberal küreselleşme bağlamında Türkiye şeker piyasasının yeniden inşasını incelemektedir. Çalışma, neoliberalizmi sosyal ve politik olarak inşa edilmiş bir süreç olarak ele alarak piyasanın yeniden yapılanma sürecini ve sonucunda ortaya çıkan piyasa dinamiklerini hem ulusal hem de yerel düzeylerde analiz eder. İlk olarak, şeker üretiminin tarihsel gelişimini inceleyerek, şekerin devlet tekelinden çıkıp piyasa reformlarıyla metalaşması sürecinin izini sürer. Şeker üretiminin tarihsel işlevleri ve kullanımlarının yanı sıra, pancarın yıllar boyunca çiftçilere güvenilir bir gelir kaynağı sağlayan bir ürün olması pazarın yeniden yapılanmasını çelişkili dinamikler, mücadeleler ve aktörler barındıran bir süreç haline getirmiştir. Çalışma, ikinci olarak, Konya'da gerçekleştirilen saha araştırması aracılığıyla, piyasanın yeniden yapılandırılmasının pancar tarımı üzerindeki sonuçlarını yerel bağlamda analiz ederek, tarımsal Türkiye'nin dönüşümüne ışık tutar. Tarımda artan finansallaşmayla birlikte pancar, sağladığı ağlar ve fırsatlar nedeniyle çiftçilerin dezavantajlı pazar konumlarına rağmen geçimlerini sürdürmelerine katkıda bulunur. Ancak, bu süreçte pancar birincil gelir getiren bir üründen, getireceği kar için değil ikincil faydaları için üretilen bir ürüne dönüşür. Genel olarak bu araştırma, neoliberal küreselleşmenin karmaşık dinamiklerine ve şeker pancarının, çiftçilerin geçim stratejilerindeki rolüne dair içgörüler sunarak Türkiye şeker piyasasının yeniden inşasına ışık tutar.

This new historicist analysis aims to analyze the mutual interactions be-tween family and gender-related themes of Turkish millennials' novels and the family and gender politics of the 2000s and 2010s, in which millennials' novels were written. In this context, 26 millennials' novels were analyzed and interpreted through a critical reading. Findings suggested that millennials' novels contradict the traditional, patriarchal, and conservative family norms that have been supported and encouraged by the governments in Turkey in the last two decades. Millennials' novels are card-carrying anti-family novels. However, they do not show a similar pattern in terms of gender. In other words, millennials' novels are in concert with the sexist, misogynist, and anti-woman discourse that dominated the epoch in which millennials' novels were written. The main reason for this situation is that millennials' novels are fictional texts that want to put right or radically change Turkish society and Turkey by creating vigilantes. A family and its responsibilities are obstacles for a vigilante character. On the other hand, vigilantes believe they could find the power they need to achieve their almost impossible goals in patriarchy, masculinity, and toxic masculinity. Therefore, millennials' novels have reproduced the sexist politics that dominated the epoch in which they were written.

Yeni tarihselci bu çalışma, Y kuşağı Türkçe romanlarında aile ve toplumsal cinsiyet temalarının işlenişi ile bu romanların yazıldığı döneme hâkim olan aile ve toplumsal cinsiyet politikalarının karşılıklı etkileşimini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, çalışmada Y kuşağı yazarların 26 Türkçe romanı analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Bulgular, siyasi iktidarlar tarafından Y kuşağı romanların yazıldıkları döneme hâkim kılınmaya çalışılan geleneksel, patriarkal ve muhafazakâr aile normlarının romanlarda tümden reddedildiğini göstermektedir. Y kuşağı romanlar bütünüyle aile karşıtı romanlardır. Öte yandan, toplumsal cinsiyet bağlamında benzer bir karşı çıkış gözlenmemiştir. Bir diğer deyişle, Y kuşağı romanları yazıldıkları döneme hâkim olan cinsiyetçi, kadın düşmanı, kadın katili ve erkekliği yücelten tavırla kol kola metinlerdir. Çalışma bulguları ışığında ifade edilebilir ki bunun temel sebebi Y kuşağı romanların adalet savaşçıları yaratarak ülkeyi ve toplumu düzeltmeye ya da kökten dönüştürmeye kalkışan romanlar olmasıdır. Adalet savaşçıları için aile bir ayak bağıdır. Lakin adalet savaşçısı ana karakterler, kalkıştıkları olağanüstü hatta imkânsız girişimde ihtiyaç duydukları gücü ataerkillik, erkeklik ve toksik erkeklikte bulacaklarına inanmaktadırlar. Bu da, döneme hâkim olan cinsiyetçi politikaların metinlerde yeniden üretildiği anlamına gelmektedir.

This research explores the role of several civil conservative-Islamist organizations and their relational networks in the conservative transformation of educational policy in Turkey between 1980 and 2012. It examines how the pow-er bloc of the conservative Islamist organizations over the educational policy has been historically and relationally constituted and shaped. It analyzes the modalities and motivations that bring these constellations together, the shaping of their hegemony projects and their power building strategies, and the relational and historical dynamics that empower them to orient educational policy field. The research focuses on four major periods of educational policy between the years 1980 and 2012: The ideological designation of the education system with the Turkish-Islamic Synthesis in the 1980s, the process of the eight years of compulsory education reform during the 1990s, the neoliberal-populist regime of educational policies during the 2000s, the implementation of the 4+4+4 compulsory education model in 2012. Semi-structured inter-views and textual analysis are utilized as qualitative research methods. The research argues that conservative transformation of educational policy is not a monolithic and linear process defined with the steadily rising influence and power of the conservative-Islamist actors. Conservatism in edu-cation has rather been a product of the changing modalities and dynamics of alliance building among diverse agents, within which the currently powerful conservative-Islamist groups develop different power building strategies. The research claims that the main power resource of these groups is their interorganizational networks and expanding social capital across civil and political platforms. The proactivity for the advocacy for religious education, on the other hand, functions to forge a common ground that unities them as a conservative-Islamist power bloc.

Bu araştırma, çeşitli sivil muhafazakar-İslamcı organizasyonların, 1980-2012 yılları arasında Türkiye'de eğitim politikalarının muhafazakar dönüşümünde oynadığı rolleri incelemektedir. Çalışmada, muhafazakar-İslamcı organizasyonların eğitim politikaları üzerinde oluşturduğu güç bloğunun tarihsel ve ilişkisel olarak nasıl kurulduğu ve şekillendiği araştırılır. Araştırma, bu yapıları bir araya getiren motivasyonları ve yöntemleri, bu grupların hegemonya projelerinin ve güç biriktirme stratejilerinin nasıl şekillendiğini, ve muhafazakar İslamcı grupları, eğitim politikalarına yön vermek noktasında güçlendiren ilişkisel ve tarihsel dinamikleri analiz eder. Araştırmada, 1980 ve 2012 arasındaki dört eğitim politikası dönemine odaklanılır: 1980'lerde eğitim sistemini ideolojik olarak şekillendiren Türk-İslam Sentezi, 1990'lardaki sekiz yıllık zorunlu eğitim reformu süreci, 2000'li yıllarda eğitim politikalarında neoliberal-popülist rejimin kurulması, 2012 yılında 4+4+4 zorunlu eğitim modelinin uygulanması. Yarı yapılandırılmış mülakat ve metin analizi, niteliksel araştırma metodu olarak kullanılmıştır. Araştırma, eğitim politikasında muhafazakar dönüşümünün, muhafazakar İslamcı aktörlerin sürekli artan etki ve gücüyle şekillenen yekpare ve lineer bir süreç olmadığını tartışır. Bu süreç, farklı aktörlerin yer aldığı itti-fakların değişen yöntem ve dinamiklerinin şekillendirdiği bir süreçtir ve bu ittifaklar içerisinde bugünün güçlü muhafazakar İslamcı grupları farklı güç biriktirme stratejileri izlemişlerdir. Çalışma, bu grupların temel güç kaynağının, organizasyonlar arası kurulan bağıntılar ve sivil ve politik alan boyunca genişleyen sosyal sermayeleri olduğunu iddia eder. Öte yandan, din eğitimi savunuculuğu için proaktif eylemsellik, bu aktörleri muhafazakar-İslamcı bir güç bloğu olarak bir araya getirmek işlevi görmüştür.

In the grip of central examination systems, the marketization and pri-vatization of schooling, regulations of a nation state which maintains its emphasis on its Turko-Islamic tenets, and the escalation of competition among students as an outcome of an endeavor to be incorporated into global job markets, the Armenian schools struggle to breed a nurturing soil for Armenian cultural sustainability. The main objective of this re-search is to analyze to what extent the Armenian schools serve as plac-es of cultural empowerment in spite of the external constraints that the educational system in Turkey breeds and the political targeting Armenian community experiences today. Although the schools are places of acculturation in which the wishes of the nation state almost always prevail, this does not mean that latitude in education is fully en-compassed by precepts of national education. There is a possibility for the schools to function as spaces for cultural self-realization as opposed to the political targeting and marginalization they are subjected to. The aim of this study is to unpack the broader educational field encapsulat-ing the Armenian schools, and to paint a comprehensive picture which summarizes bureaucratic functioning, quotidian practices, daily predic-aments, the network of relationships interwoven around the schools or any pattern that delineate their overall milieu, so that it could be possi-ble to understand how self-meaning is produced in the schools.

Merkezi sınav sistemleri, okulların özelleştirilmesi ve piyasalaşması, Türk-İslam doktrini üzerindeki vurgusunu devam ettiren ulus devlet yönetmelikleri ve küresel iş piyasalarına eklemlenme çabalarının sonucu olarak öğrenciler arasında artan rekabet dinamiklerinin kıskacında, Ermeni okulları kültürel devamlılığı sağlayabilecek koşulları beslemek için mücadelesini sürdürüyor. Bu araştırmanın temel amacı, Türkiye'deki eğitim sisteminden kaynaklanan dış etkenlere ve Ermeni toplumunun bugün deneyimlemek zorunda olduğu siyasal hedef gösterilmeye rağmen Ermeni okullarının kültürel güçlenmeyi sağlayabilecek alanları ne derece sürdürebildiğini tartışmak. Her ne kadar Ermeni okulları ulus devletin taleplerinin neredeyse her zaman galip geldiği kültürel baskı alanları olsa da, bu durum eğitimdeki serbestlik alanının ulus devletin hükümleri tarafından tamamen kuşatıldığı anlamına gelmiyor. Siyasi olarak hedef gösterilmelerine ve ötekileştirilmelerine rağmen okulların kültürel farkındalık alanları olarak işlemesi mümkün. Bu çalışma, Ermeni okullarını çerçeveleyen eğitim alanını geniş ölçekte çözümleyerek ve okulların bürokratik işleyişini, gündelik açmazlarını, etraflarında ördükleri ilişkiler ağını ya da genel durumlarını resmeden örüntüleri özetleyen kapsamlı bir resim çizerek okullarda anlam şemalarının nasıl şekillendiğini anlama gayesi taşıyor.

This thesis studies the role of intangible capital in the development of Tur-key during the last century. Intangible capital is the accumulation of human and institutional capi-tal. It is a new terminology in economics introduced by the World Bank for the research on sustainability to understand country-specific structural problems. The thesis argues that economic output is highly correlated with the historical accumulation of intangible factors. Moreover, stock of tangi-ble physical capital develops with the mutual interaction of intangible capi-tal, thus intangible capital is the root cause of development. The introduc-tion of the concept of "brand value of a country" corresponding to the intangible capital uses the analogy in microeconomics and opens a new understanding for the wealth of a nation. The empirical historical research in this respect highlights that with the enthusiasm of the founding fathers the brand value of Turkey grew fastest after 1930s until mid-century. Moreover, the accumulated intangible capi-tal supported the transition from rural to urban society. However, the study features that the growth of intangible capital suffered several severe set-backs every decade since 1960 and Turkey did not establish a sustainable institutional environment, nor a consistent human capital development pro-gram since mid of last century. The analysis based on the latest trend of all intangible factors, including the trend of human development and rule of law indicators, consequently the intangible capital concludes that the cur-rent development level of Turkey cannot be sustained unless the existing structure is reformed radically.

Bu tez çalışması, maddi olmayan sermayenin Türkiye'nin son yüzyıldaki gelişmesi içindeki yerini incelemektedir. Maddi olmayan sermaye, beşeri ve kurumsal sermaye bileşkesinin birikimidir. Ülkelere özgü yapısal sorunları anlamak ve sürdürülebilirlik araştırmaları için Dünya Bankası tarafından ortaya atılan yeni bir terminolojidir. Tez, ekonomik çıktıların maddi olmayan faktörlerin tarihsel birikimi ile yüksek oranda ilişkili olduğunu savunuyor. Ayrıca, maddi olmayan sermayenin karşılıklı etkileşimi ile fiziki sermaye birikimi gelişmektedir. Dolayısıyla tezin iddiası maddi olmayan sermaye birikimi gelişmenin temel faktörüdür. Maddi olmayan sermayeye karşılık olarak ifade edilen "ülke marka değeri" kavramı bir ulusun zenginliğini anlamak için yeni bir anlayış getiriyor. Bu tezdeki ampirik tarihsel araştırma, Türkiye'nin marka değerinin kurucu elitlerin coşkusuyla 1930'lardan sonra yüzyılın ortalarına kadar en hızlı şekilde büyüdüğünü vurgulamaktadır. Dahası, biriken maddi olmayan sermaye, kırsal toplumdan kentsel topluma geçişi destekledi. Ancak çalışma, maddi olmayan sermaye büyümesinin 1960'tan bu yana her on yılda bir ciddi gerileme yaşadığını ve Türkiye'nin geçen yüzyılın ortalarından bu yana sürdürülebilir bir kurumsal ortam ve tutarlı bir beşeri sermaye geliştirme programı oluşturamadığını gösteriyor. İnsani gelişme trendi ve hukukun üstünlüğü göstergeleri dahil olmak üzere tüm maddi olmayan faktörlerin son 10 yıllık trendine dayanan analiz, Türkiye'nin mevcut yapısının köklü bir şekilde reforme edilmediği takdirde ekonomik gelişmesini sürdüremeyeceği sonucuna varmaktadır.

This dissertation examines the inter-communal relationships between Orthodox Christian Greek Cypriots and Muslim Turkish Cypriots from 1860 to 1931. The study aims to shed light on a history of coexistence on the island of Cyprus. The main goal of this dissertation is to present an inclusive bi-communal narrative and to ask new questions about the national identity construction processes of the two communities living together. The chronological timeline of the thesis is started with the Ottoman inspection on the island in 1860 and is completed with the rebellion in 1931. The study intends to start from 1860, in other words, before the administration of the island was passed to the British, and end with the 1931 rebellion because it was necessary to take a date after 1923 in order to see the effects of the establishment of the new Turkish Republic of Turkey and its aftermath on Cyprus. Further, it examines the identity formation processes of Cypriots using "ambivalence" while con-structing a common historical narrative by examining the daily lives of Cypriots and their inter-communal relationships. Based on Ottoman and British sources, this study explores the socio-political life of Orthodox Christian Greek Cypriots and Muslim Turkish Cypriots during the late Ottoman period and under British colonial rule.

Bu tez, 1860 yılından 1931 yılına kadar Kıbrıslı Ortodoks Hristiyan Rumlar ile Kıbrıslı Müslüman Türkler arasındaki toplumlar arası ilişkileri incelemektedir. Bu tezin temel amacı, kapsayıcı bir iki toplumlu anlatı sunmak ve birlikte yaşayan iki toplumun ulusal kimlik inşa süreçlerine ilişkin yeni sorular sormaktır. Tezin kronolojik zaman çizelgesi 1860 yılında Osmanlıların adada yaptığı teftiş ile başlamış ve 1931 yılındaki isyan ile tamamlanmıştır. Bu çalışma 1860 yılında, yani Kıbrıs İngiliz yönetimine geçmeden önceki Osmanlı döneminden başlayıp 1931 isyanı ile bitmektedir. 1931 yılında bitmesinin sebebi ise yeni Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun ve sonrasının Kıbrıs üzerindeki etkilerini görebilmektir. Ayrıca, bu tez Kıbrıslıların günlük yaşamlarını ve toplumlar arası ilişkilerini inceleyerek ortak bir tarihsel anlatı inşa ederken "müphemlik" kavramını kullanarak Kıbrıslıların kimlik oluşturma süreçlerini incelemektedir. Osmanlı ve İngiliz kaynaklarına dayanan bu çalışma, geç Osmanlı döneminde ve İngiliz sömürge yönetimi altındaki Kıbrıslı Ortodoks Hıristiyan Rumlar ve Kıbrıslı Müslüman Türklerin sosyo-politik yaşamlarına ışık tutmayı hedeflemektedir.

This dissertation analyzes the transition of Third World countries' population policies from pronatalism to antinatalism in the 1950s and 1960s, with a spe-cial focus on the Turkish case. The emergence of the idea of population con-trol as part of global hegemonic interest, its dissemination and adaptation by the national government, and its internalization by women and the family are explored through three spheres: global, national, and individual. The aim of this dissertation, therefore, is to explore the key motivations, articulations, and reinforcements of the global, national, and individual forces that inter-vene in antinatalist politics, and to highlight the contradictions, resistances, and negotiations in between. The claim of this dissertation, based on a de-tailed analysis of primary and secondary sources, is that population control was not a unilateral hegemonic project, but an implicit and fragile intersec-tion of these three spheres, whose only interest was to improve their "quali-ty" by maximizing their own capabilities and functionings. In this sense, this dissertation is the story of the ideology of population control that became an instrument for improving the quality of life in the 1950s and 1960s. Cette thése analyse la transition des politiques démographiques dans les pays du tiers-monde, du pronatalisme à l'anti-natalisme dans les années 1950 et 1960, avec une attention particulière pour le cas de la Turquie. L'émergence de l'idée du contrôle de la population en tant qu'élément de l'intérêt hégémonique mondial, sa diffusion et son adaptation par le gouvernement national, et son internalisation par les femmes et la famille sont explorées à travers trois sphères : mondiale, nationale et individuelle. L'objectif de cette thèse est donc d'explorer les motivations clés, les articulations et les renforcements des forces mondiales, nationales et individuelles impliquées dans la politique anti-nataliste, et de mettre en évidence les contradictions, les résistances et les négociations entre elles. La thèse de ce travail, basée sur une analyse détaillée des sources primaires et secondaires, est que le contrôle de la population n'était pas un projet hégémonique unilatéral, mais une intersection implicite et fragile de ces trois sphères, dont le seul intérêt était d'améliorer leur "qualité" en maximisant leurs propres capacités et fonctionnement. En ce sens, cette thèse est l'histoire de la façon dont l'idéologie du contrôle de la population est devenue un instrument d'amélioration de la qualité de vie dans les années 1950 et 1960.

Bu tez, Üçüncü Dünya ülkelerinin nüfus politikalarının 1950 ve 1960'lı yıllar-daki pronatalizmden antinatalizme geçiş sürecini Türkiye örneği üzerinden inceler. Nüfus kontrolü fikrinin global hegemonik çıkarların bir parçası ola-rak ortaya çıkışı, yerel hükümetlere yayılışı ve benimsenmesi ve kadın ile aile tarafından içselleştirilmesi, global, yerel ve bireysel olarak üç katmanda ele alınacaktır. Buna göre, bu tez global, yerel ve bireysel güçlerin antinatalist politikalara geçiş sürecindeki temel motivasyonlarını, eklemlenmelerini, pekiştirmelerini araştırarak, ilgili katmanlar arasındaki aykırılıkları, gerilim-leri, pazarlıkları vurgulamaktadır. Birincil ve ikincil kaynakların detaylı ana-lizi ışığında bu tezin iddiası, nüfus kontrolünün tek yönlü bir hegemonik proje olmayıp, sözü edilen üç katmanın, "kalitelerini" arttırmak üzere kendi kapa-site ve fonksiyonlarını maksimize etmesi şeklinde özetlenebilecek özgün çı-karlarının kesiştiği üstü kapalı ve kırılgan bir koalisyonun eseri olduğudur. Bu anlamda ilgili tez, nüfus kontrolünün 1950 ve 1960'lı yıllarda yaşam kali-tesini arttırıcı bir araca dönüşümünün hikayesidir.

This dissertation analyzes the historical evolution of the economics discipline through the publications of Istanbul University Faculty of Economics and Ankara University Faculty of Political Sciences in between the 1930s and the 1960s. This period, from the foundation of the Faculty of Economics till the new mainstream was established by the neoclassical synthesis, represents a blurred era during when the discipline of economics was shaped by various social and political factors both locally and internationally. In formation of the teaching of economics and economic thought at the university level, this study concentrates on the roles of academic economists who appeared as the main actors in the translation process of the current economic theories and the precepts of various schools of thought into local. Based on a detailed textual analysis on the university publications, this study examines in what ways and to what degree this translation was materialized in the local context, as well as how the economic knowledge, the scope and the components of the discipline of economics were conceptualized by academic economists in the zeitgeist. This dissertation argues that this reception/translation process that shaped the evolution of economics at the educational field went beyond an effort of imitating the experience of developed countries, but shaped by the utilization of eclectic methods within the context of local peculiarities, which reflects the influence of the value-added by academic economists.

Bu çalışma, 1930lardan 1960lara Türkiye'de iktisat disiplininin tarihsel gelişimini, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi ve Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi yayınları üzerinden incelemektedir. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'nin kuruluşundan, neoklasik sentezin iktisat eğitiminde anaakım haline gelmesine kadar geçen bu süreç, iktisat disiplininin yerel ve uluslararası düzeyde çeşitli sosyal ve politik faktörlerin etkisiyle şekillendiği flu bir dönemi yansıtmaktadır. Bu çalışma, iktisat eğitimi ve üniversite düzeyinde iktisadi düşüncenin formasyonunda, mevcut iktisadi teorilerin ve düşünce okullarının öğretilerinin yerele aktarılış sürecinde başlıca aktörler olan akademik iktisatçıların rolüne odaklanmaktadır. Bu aktarımın, zamanın ruhu ve yerelin özgül koşulları bağlamında ne ölçüde ve ne şekilde gerçekleştiği, akademik iktisatçılar tarafından bilginin nasıl kavramsallaştırılıp içselleştirildiği, iktisat disiplinin içeriği ve bileşenlerinin nasıl tahayyül edildiği, üniversite yayınlarının detaylı bir analizi üzerinden incelemektedir. Bu tezde, iktisat öğretimini biçimlendiren bu alımlama sürecinin, gelişmiş ülke deneyimlerinin yerelde mutlak bir örneğini tesis etme çabasından öte, teorilerin yerelleştirilmesi sürecinde akademik iktisatçılar tarafından sağlanan önemli bir katma değerin varlığını yansıttığı vurgulanmaktadır.

This study explores the survival strategies of the Turkish Mus-lim minority rurals in Greece from the Balkan Wars (1913) until today. It scrutinizes how the minority has survived squeezed in between Greece and Turkey in the historical course of the chequered bilateral relations. Focusing on the rural community in different geographies (highland, middle-line and lowland villages) of Greek Thrace, it elucidates how the rurals devised their strategies of survival in certain histori-cal ruptures by focusing on their narrations about how they remember the past and how their past experiences influenced their survival strategies. Social hierarchies within the rural community, intercommunal relations with the local Greek Or-thodox, interactions between the minority institutions and the elite, and their historical bonds with Turkey are explored to find out their impact on the rurals' survival strategies and the social changes and continuities within the rural community.

Bu çalışma, Balkan Savaşlarından (1913) bugüne Yunanistan'daki Batı Trakya Müslüman Türk azınlığının varoluş mücadelesini incelemektedir. Tarih boyunca inişli çıkışlı bir seyir izleyen Türk-Yunan ilişkilerinin arasında sıkışan bu azınlığın nasıl ayakta kalabildiği bu çalışmanın odak noktasıdır. Farklı coğrafi yapıdaki köylüleri (dağ, yaka ve ova) göz önüne alarak, köylülerin belirli tarihi kırılmalarda hayatta kalma stratejilerini nasıl oluşturduğu, geçmişi nasıl hatırladıkları ve geçmiş yaşanmışlıklarının hayatta kalma staretejilerine olan etkileri kendi anlatılarına dayanarak açıklanmıştır. Köylü toplumunun kendi içindeki sosyal hiyerarşiler, yerel Ortodoks Yunan halk ile etkileşimleri, azınlık kurumları ve elitleri ile olan ilişkileri, Türkiye ile olan tarihi bağları, hayatta kalma stratejilerine ve toplumsal süreklilik ve değişime olan etkisi çerçevesinde incelenmektedir.

This dissertation examines the complex historical dimensions of state formation in the Republican era in massively Kurdish populated Eastern provinces focusing on the institutionalization of the People's Houses (Halkevleri), between 1932 and 1951. In the literature even though there are varying interpretations as to how successful or failed the state in Eastern localities it tries to penetrate, People's Houses have been put forward empirical evidences of an independently existing central and autonomous state. This study examines how the People's Houses in the Eastern provinces ruled by the exceptional state regime functioned and existed in encountering spaces, beyond binary oppositions such as success/failure, strong/weak of the state or mere obedience and silence or resistance of the people. This thesis first analyzes the discursive, political and administrative organization of the People's Houses in the East within the limits of the struggle and negotiation of state and local residents. Secondly, it draws an analytical picture of the dynamic and contested relations and phenomena in the physical space of Halkevleri. Third, it analyzes everyday forms of publicness and socialization in which the tactics and strategies of actors producing People's Houses' space are more salient. Finally, it examines the People's Houses and the state's violent practices of linguistic assimilation in the context of the state's boundaries of "inclusion and exclusion" and the subjects' multiple ways of coping. This dissertation demonstrates that People's Houses and the East are shaped and produced by multiple interactions and power relations in spaces of encounter.

Bu tez, erken cumhuriyet döneminde Kürt nüfusun yoğun olarak yaşadığı Doğu illerinde devlet oluşumunun karmaşık tarihsel boyutlarını, 1932-1951 yılları arasında Halkevleri'nin kurumsallaşmasına odaklanarak incelemektedir. Literatürde, devletin nüfuz etmeye çalıştığı Doğu yerellerinde ne kadar başarılı ya da başarısız olduğuna dair farklı yorumlar olsa da, Halkevleri bağımsız olarak var olan merkezi ve özerk bir devletin ampirik bir kanıtı olarak öne sürülmüştür. Bu çalışma, istisnai devlet rejimiyle yönetilen Doğu vilayetlerindeki Halkevlerinin, başarı/başarısızlık, devletin güçlü/zayıf olması ya da halkın salt itaati ve sessizliği veya direnişi gibi ikili karşıtlıkların ötesinde, karşılaşma alanlarında nasıl işlediğini ve var olduğunu incelemektedir. Bu tez, ilk olarak, Doğu'daki Halkevleri'nin söylemsel, siyasi ve idari örgütlenmesini devlet ve yerel halkın mücadele ve müzakere sınırları içinde analiz etmektedir. İkinci olarak, Halkevleri'nin fiziksel mekânındaki dinamik ve tartışmalı ilişki ve olguların analitik bir resmini çizmektedir. Üçüncü olarak, Halkevleri mekânını üreten çeşitli aktörlerin taktik ve stratejilerinin daha belirgin olduğu gündelik kamusallık ve toplumsallaşmayı analiz etmektedir. Son olarak, Halkevleri ve devletin şiddetli dilsel asimilasyon uygulamalarını, devletin "içerme ve dışlama" sınırları ve öznelerin çoklu başa çıkma yolları bağlamında incelemektdir. Bu tez, Halkevleri ve Doğu'nun karşılaşma alanlarındaki çoklu etkileşimler ve güç ilişkileri tarafından şekillendiğini ve üretildiğini göstermektedir.

This study deals with the murders committed within the family in the Ottoman provinces in the second half of the nineteenth century. Based on Ottoman archive documents, it focuses on the conflicts of various family members with each other and various reckonings both within the nuclear and extended family, from a socio-legal point of view and without any regional restrictions. The study claims that the ties that held the family together were extremely sensitive and fragile and that the family had both compassion and brutality in itself, with various paradoxes. The fact that we were able to obtain detailed information about the Ottoman provincial family and the word-for-word statements of family members from their mouths was a result of the judicial reforms that took place in the second half of the nineteenth century. Since this study, which presents a multi-layered portrait of the Ottoman provincial family through the nizamiye court records, is shaped on various family anomalies, the portrait presented is far from the claim of a full-scale family portrait. This study also tries to understand and make sense of ordinary people's mentality regarding their roles in both the domestic and public spheres. The way ordinary people customize the events in their minds, and the sub-judicial solutions they develop constitute the main axis of this study. Finally, this study reveals how the two courts operate in murder cases that fall into the common domain of both sharia and nizamiye courts in the new judicial order.

Bu çalışma on dokuzuncu yüzyıl ikinci yarısında Osmanlı taşrasında aile içerisinde işlenen cinayetleri ele almaktadır. Osmanlı arşiv belgelerine dayanarak herhangi bir bölgesel kısıtlama olmadan hem çekirdek hem de geniş aile içerisinde çeşitli aile üyelerinin birbirleriyle olan çekişmelerine, aile içerisindeki çeşitli hesaplara ve hesaplaşmalara sosyo-legal bir bakış açısıyla odaklanmaktadır. Çalışma, aileyi bir arada tutan bağların son derece hassas ve kırılgan olduğu ve ailenin sahip olduğu çeşitli paradokslarla, içerisinde hem şefkat hem de çeşitli vahşilikler barındırdığı iddiasındadır. Osmanlı taşra ailesine dair detaylı bilgi elde edebilmemiz ve aile bireylerinin kendi ağızlarından kelimesi kelimesine duyduğumuz ifadeleri on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında gerçekleşen adli reformların bir sonucuydu. Nizamiye mahkemesi kayıtları üzerinden Osmanlı taşra ailesine dair çok katmanlı bir portre sunan bu çalışma, aileye dair çeşitli anomaliler ve dava tutanakları üzerine şekillendiği için; sunulan bu portre tam ölçekli bir aile portresi iddiasından uzaktır. Bu çalışma aynı zamanda sıradan insanların hem hane içi hem de kamusal alandaki rollerine dair düşünce yapılarını anlama ve anlamlandırma çabasındadır. Sıradan insanların olayları zihinlerinde kişiselleştirme biçimleri ve geliştirdikleri yargı altı çözümler bu çalışmanın ana eksenini oluşturmaktadır. Son olarak bu çalışma yeni adli düzende hem şeri hem de nizamiye mahkemelerin ortak alanına düşen cinayet davalarında bu iki mahkemenin nasıl işlediğini ortaya koymaktadır.

This study investigates the various ways in which Italian and Turkish actors perceived Kemalism and fascism in the interwar era. As an intellectual history, it focuses on contemporary sources, including manuscripts, published books and articles, private papers, and Turkish and Italian state archives. For the first time in the literature, it offers a detailed, contextual analysis of Italian perceptions of Kemalism. Studies on Turkish perceptions of fascism have often suffered from reification and limitations of certain research programmes. Focusing on contemporary perceptions rather than abstract comparisons between ideologies construed as agents on their own, the study uses perceptions of fascism and Kemalism as leverage to uncover various contemporary factions. Perceptions of fascism and Kemalism were closely related to individuals' beliefs about Europe, the West, and democracy. In Turkey, figures who saw Westernisation as entailing democratisation tended to perceive fascism as an 'unnatural' anachronism. In Italy, Kemalist authoritarianism attracted the attention of the universalist fascists who sought examples abroad that proved fascism's 'universal' applicability. In contrast, a faction this thesis has dubbed 'the radical Kemalists' saw fascism as the newest iteration of the Western civilization and drew from it. Italian anti-fascists, especially the socialists, instead embraced the goals of Kemalism, such as secularisation and female emancipation. The study focuses on specific cases to investigate how historians can understand contact and influence between agents. It argues that historians have tended to underestimate the importance of the background of the agents and excessively focused on contact itself as a transformative factor.

Bu çalışma, iki dünya savaşı arası dönemde İtalyan ve Türk aktörlerin Kemalizm ve faşizmi algılama biçimlerini incelemektedir. Bir düşünce tarihi olarak, el yazmaları, ilgili dönemde basılmış kitap ve gazete makaleleri, kişisel evraklar ve Türk ve İtalyan devlet arşivleri dahil olmak üzere çağdaş kaynaklara odaklanmaktadır. Tez, literatürde ilk kez, İtalyanların Kemalizm'i nasıl algıladıklarının ayrıntılı ve bağlamsal bir analizini sunmaktadır. Türkiye'deki İtalyan faşizmi algısı üzerine yapılan araştırmalar, genellikle araştırma konusu olan ideoloji ve hareketlerin başlı başına birer özneymiş gibi irdelenmesi ve belirli araştırma programlarının getirdiği sınırlılıklar gibi sorunlardan muzdarip olmuştur. Kendi başlarına birer aktör olarak değerlendirilegelen bu ideolojileri soyut bir biçimde karşılaştırmaktansa ilgili dönemdeki aktörlerin algılarına odaklanan bu çalışma, faşizm ve Kemalizm algılarını çeşitli fraksiyonların varlığını tespit etmek için bir fener olarak kullanmaktadır. Çalışmada, faşizm ve Kemalizm algılarının, ilgili düşünürlerin Avrupa, Batı ve demokrasi hakkındaki inançlarıyla yakından ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Türkiye'de Batılılaşmanın demokratikleşmeyi gerektirdiği fikrindeki düşünürler faşizmi "gayrıtabii" bir "irtica" olarak algılama eğiliminde olmuştur. İtalya'da Kemalistlerin otoriterliği, yurtdışında faşizmin "evrensel" geçerliliğini kanıtlayan örnekler arayan evrenselci faşist fraksiyonun dikkatini çekmiştir. Buna karşılık, bu tezde "radikal Kemalistler" olarak adlandırılan bir grup, faşizmi Batı medeniyetinin en yeni versiyonu olarak görmüş ve bir örnek olarak değerlendirmiştir. İtalyan anti-faşistler, özellikle de sosyalistler, bunun aksine Kemalizm'in laikleşme ve kadınların özgürleşmesi gibi hedeflerine odaklanarak hareketi olumlu karşılamışlardır. Bu çalışma, tarihçilerin aktörler arasındaki temas ve etki olgusunu nasıl açıklayabileceğini araştırmak için belirli düşünürlerin tarihlerine özel olarak odaklanmaktadır. Tez, bugüne kadar aktörlerin arka planlarının öneminin azımsandığını ve dönüştürücü bir faktör olarak temas ve etkileşim olgularına fazlaca odaklanıldığını savunmaktadır.

In the beginning of the 1920s Ford Motor Company opted for the Tophane pier in Istanbul as a nodal point of the internationalization strategy of its production facilities. The first Free Zone Law of the Republican period, promulgated in 1927, was actually a prerequisite that Ford posed in the negotiations with the Turkish authorities to establish this node as an assembly plant. Trieste, Alexandria, Piraeus, Constanta and Gorkygrad were alternative production locations to Istanbul within the territorial strategy of FMC. Finally, Ford received exclusive free zone rights for its projected assembly plant of automotives in Istanbul by way of a special legislation, called the Ford Law. Ford transformed the entrepots at the pier of Tophane, a section of which was a former Ottoman imperial small arms factory, into a plant equipped with an assembly line capable of assembling cars, trucks, tractors and even airplanes. There it assembled between 1930 and 1933 around ten thousand vehicles. In April 1933 the assembly activities were stopped by Ford to evade further losses. The plant was shut down in 1944 after a long and consuming customs smuggling case for Ford during the second half of the 1930s. This thesis consults new archival sources and nourishes mainly from the Ford Company Archives in Dearborn/Detroit besides the archival material on the Early Republican period from the Turkish State and American Consular Archives. It tries to trace the historical logic, territory, rescaling process and the subsequent exit of this enterprise. Ford-Fiat relations in Italy, the Ford-Soviet technical agreement, Ford's Alexandria enterprise, and contacts with Rumanian authorities for a plant in Constanta are also analyzed in order to understand the making and unmaking of the Tophane plant, including the reasons behind the failed Ford investment. On the empirical level this thesis constitutes a business monograph which is sensible to global spatial entanglements. It furthermore tries to de-center the state as the main agency of the majority of historical narratives on the Early Republican Turkey. Curious enough the monograph of the first automotive plant, first moving assembly line for motor vehicles and the very first free zone experience of the Republic had not been written so far. On the theoretical level the story of Tophane Ford assembly plant aims to integrate the formation process of the economic territoriality, i.e., a perspective of contingent space formation and the agency of capital into the Turkish Early Republican History on the scale of this exemplary case study. This thesis constitutes a proposition to include in historiography spatial case studies of 'failed projects' rather than only success stories as a way of avoiding teleological narratives of modernity. Thus, the possible reasons for this lack in the Turkish economic history will also be dealt with as 'a meaningful omission' to understand the functionings of Early Modern Turkish Historiography.

1920'lerde dünyanın en büyük motorlu taşıt üreticisi olan Ford Motor Company, bu dönemde Tophane Rıhtımı'nın bir kısmında bir otomotiv montaj fabrikası açmaya karar verdi. Ford'un bu "üretken sermayesini uluslararasılaştırma" stratejisi içerisinde İskenderiye, Trieste, Pire, Köstence veya Gorkygrad gibi rakipleri arasında İstanbul lehine tercihte bulunması için genç Türkiye Cumhuriyeti'nin siyasi elitlerine öne sürdüğü en önemli koşul, 1927'de şirketin etkisi altında çıkartılan Serbest Mıntıka Kanunu'nun zeminini oluşturduğu ayrıcalıkların kendine sağlanması idi. 1929'de Ford adına çıkartılan özel bir kanun ile serbest bölge ve bunun içerisinde önemli imtiyazlar edinen Şirket, bir kısmı Osmanlı döneminde Tüfenkhane-i Amire olarak inşa edilen, akabinde Seyr-i Sefain antrepoları olarak işlevlendirilen binaları, seri üretim bandı teknolojisi ile otomobil, kamyon, traktör hatta uçak monte edebilecek bir fabrikaya dönüştürdü. Burada 1930 ila 1933 yılları arasında onbini aşkın motorlu taşıt monte etti, fakat bu yatırımdan umduğunu bulamayarak, 1933 Nisan'ında üretimi durdurdu. İş makineleri İskenderiye ve Bükreş'teki Ford fabrikalarına aktarıldı. Uzunca süren bir gümrük kaçakçılığı davasının sanığı olarak geçirdiği 1930'ların ikinci yarısından sonra Ford, 1944'te fabrikayı resmen kapattı. Cumhuriyet ve ABD Diplomatik Arşivleri yanında, aslen Ford Motor Company'nin Dearborn/Detroit'de bulunan şirket arşivlerinden faydalanılarak kaleme alınan bu tezde, bu yatırımın hem cesameti ve sevkiyat sahası hem de varlık nedenleri olan Sovyet Rusya pazarlarının akıbeti, İtalya'da Ford-Fiat rekabeti, Ford'un İskenderiye'deki yatırımı ve Romanya hükümeti ile Köstence'de bir montaj fabrikası açmak için yapılan sonuçsuz pazarlıklar da analiz ediliyor. Ford Tophane'nin nihayetinde yaşadığı hezimetin nedenleri irdelenmeye çalışılıyor. Bunu yaparken Türkiye Cumhuriyeti sınırlarında kurulmuş olan ilk otomotiv fabrikası, motorlu araç üretiminde ilk elektrikli seri üretim bandının kullanıldığı işletme ve ilk serbest bölge deneyimini teşkil eden bu oluşumun niye şimdiye kadar tarihyazımının ilgisini çekmemiş olduğu epistemolojik açıdan sorgulanıyor. Bu şekilde devlet-merkezli ve çizgisel "başarı hikâyelerine" odaklanan cumhuriyet dönemi iktisat tarihi yaklaşımlarının eleştirel bir okuması ışığında, farklı ölçeklerdeki mekânsal bağlama hassas bir işletme tarihi örneği verilmeye çalışılıyor. Kuramsal düzlemde çokuluslu bir şirkete ait fabrika ölçeğindeki bu çalışma, Erken Dönem Cumhuriyet tarihine en azından bu vaka çalışması özelinde sadece siyasi sınırlar tarafından kapsanmayan bir ekonomik coğrafya tartışmasını ve sermayenin faillik ve perspektifini dâhil etmeye çalışıyor.

This thesis revolves around the question: "What is the discourse created by various authorities regarding suicide as a case in the 19th century Ottoman Empire?" The authorities considered include legal administrations, forensic sciences, judicial investigations, statistics, newspapers as part of public opinion, and psy-sciences. One of the claims of this study is that the changes exhibited by these authorities throughout the 19th century can be traced through the domain of suicide. The study is divided into two parts. The first part examines how suicide is addressed as a judicial case through 19th century legal documents, how suicide is represented in statistical data collection mechanisms, and the language, representation, and content of suicide related news in Ottoman newspapers as part of public opinion. The second part of the study conceptualizes suicide as a field and investigates the rise of psy-sciences as a scientific authority in the late Ottoman Empire. The investigation and discourse surrounding the suicides of Sultan Abdülaziz, Beşir Fuad, Sadullah Paşa, and Yusuf İzzeddin, as well as the use and representation of psy-sciences in these cases, are examined.

Bu tez, 19. Yüzyıl Osmanlı Devleti'nde İntihar davranışı üzerine çeşitli otoriteler tarafından oluşturulan söylem nedir, sorusunun etrafında şekillenmektedir. Hukuk, adli bilimler, adli tahkikat, istatistik, kamuoyunun bir parçası olan gazeteler ve psiko bilimler söz konusu otoriteler arasında sayılabilir. Çalışmanın iddialarından biri, söz konusu otoritelerin 19. Yüzyıl boyunca sergiledikleri değişimin izinin intihar sahası üzerin-den sürülebileceğidir. Bu çalışma iki kısımdan oluşmakta ve ilk bölümünde 19. Yüzyıl hukuki belgeleri üzerinden adli bir olay olarak intiharın nasıl ele alındığını, istatistiki bilgi toplama mekanizmalarında intiharın nasıl temsil edildiğini ve kamuoyunun bir parçası olan Osmanlı gazetelerinde intihara ilişkin haberlerin dili, temsili ve içeriğini incelemektedir. Çalışmanın İkinci kısmı ise, intihar olayını bir saha olarak kurgulamakta ve son dönem Osmanlı Devleti'nde bilimsel bir otorite olarak psiko bilimlerin yükselişini araştırmaktadır. Sultan Abdülaziz, Beşir Fuad, Sadullah Paşa ve Yusuf İzzeddin'in intihar davalarının soruşturma kapsamında ve kendilerinin vefatlarının ardından üretilen söylem etrafında psiko bilimlerin kullanım alanı ve temsili incelenmiştir.

This dissertation explores sources of legal consciousness of environmental movements in Turkey by focusing on three local-based rural movements (Akbelen, Avdan, Deştin). Legal consciousness, which refers to both state and non-state law, is briefly defined as one's view and understanding of law, rights, and justice. I suggest that the legal consciousness of environmental movements in rural areas derives from "historical/territorial rights" and "relations of production" for local communities, and the understanding of "commons" for the environmental organizations/defenders, rather than the administrative law for environmental protection. The motivational ground of the struggle for local communities is the rights that they believe they have since they have lived for generations and made their livelihoods by agriculture in spaces under environmental assault. Both local communities and environmentalists see those spaces as "commons". That is why they defend that they are right in their struggle. This argument is discussed through the roles of space, law and legality, and institutions and institutionalization, based on field visits, interviews, and (social) media research. The ties with space play a triggering role in the motivations of a struggle; in the field of law and legality environmental movements run a counter-hegemonic struggle; and their engagement with law and the institutions (environmentalists, state, experts, and media) facilitates their institutionalization (and vice versa) and create venues for transformation and sharing of legal consciousness.

Bu tez, Türkiye'deki çevre hareketlerinin hukuk bilincinin kaynaklarını üç yerel tabanlı kırsal harekete (Akbelen, Avdan, Deştin) odaklanarak araştırmaktadır. Hem devlet hukukuna hem de devlet dışı hukuka atıfta bulunan hukuk bilinci, kısaca kişinin hukuk, haklar ve adalet hakkındaki görüşü ve anlayışı olarak tanımlanmaktadır. Kırsal alanlardaki çevre hareketlerinin hukuk bilincinin, çevre korumaya yönelik idari hukuktan ziyade, yerel topluluklar için "tarihsel/teritoryal haklar" ve "üretim ilişkilerinden", çevre örgütleri/savunucuları için ise "müşterekler" anlayışından kaynaklandığını öne sürüyorum. Yerel topluluklar için mücadelenin motivasyon kaynağı, çevresel saldırı altındaki alanlarda nesiller boyunca yaşamış ve tarımla geçimlerini sağlamış olmaları nedeniyle sahip olduklarına inandıkları haklardır. Hem yerel topluluklar hem de çevreciler bu alanları "müşterek" olarak görmektedir. Bu nedenle de mücadelelerinde haklı olduklarını savunmaktadırlar. Bu argüman, saha ziyaretleri, görüşmeler ve (sosyal) medya taramasına dayanarak mekânın, hukuk ve yasallığın ve kurumlar ve kurumsallaşmanın rolleri üzerinden tartışılmaktadır. Mekânla kurulan bağlar mücadele motivasyonlarında tetikleyici bir rol oynamakta; hukuk ve yasallık alanında çevre hareketleri karşı-hegemonik bir mücadele yürütmekte; hukuk ve kurumlarla (çevreciler, devlet, uzmanlar ve medya) kurdukları ilişki ise (tersi de geçerli olmak üzere) kurumsallaşmalarını kolaylaştırmakta ve hukuk bilincinin dönüşümü ve paylaşımı için mecralar yaratmaktadır.

This dissertation examines the making of property relations in the east of Aleppo at the time of Abdülhamid II and post 1908s period. It discusses the (dis)possession of land of Aleppine notables and peasants in relation to the negotioations, agreements and conflicts among the notables and the provincial bureaucracy in Ottoman-Aleppo from 1880s to 1910s. It examines the biographies of Cemil Pasha, Jabirizade Nafi, Hüseyin Kazım, Mürselzade Şevki and Bereketzade Rifat, a group of local notables in Aleppo in order to scrutinize the administrative practices and the wealth distribution. Focusing on the debate of exceptional rule, it discusses the role of violence in the practice of accumulation and dispossession of land. Each chapter attempts to discuss the land disputes in the east of Aleppo with regards to the administrative and legal practices of the state officers, local elites, institutions, and the local inhabitants. 

Bu tez 1870'lerden 1910'lara kadar olan dönemde Halep'te valiler, taşra bürokrasisi ve eşrafının ittifaklar kurdukları ve ayrıldıkları momentleri dönemin politik durumu ve mülkiyet meselesini dikkate alarak inceler. Cemil Paşa, Hüseyin Kazım, Cabirizade Nafi, Bereketzade Rifat'ın biyografilerini inceleyerek idari ve hukuki pratiklerin zenginliğin dağılımıyla olan ilişkisi üzerinde durur. Bu biyografiler üzerinden valilerin sıkıyönetim ilanı yoluyla mülkiyetlendirme ve mülksüzleştirme girişimlerini değerlendirerek bu konuda cebrin oynadığı role dikkat çeker. İdari elitlerin, eşrafın, kurumların, ahalinin mümkün kıldığı idari ve hukuki pratiklerin mülkiyet ilişkilerini inşa etme biçimlerini ele alır. Abdülhamid döneminde ve II. Meşrutiyet döneminde valiler ve eşraf arasında değişen-dönüşen ilişkileri özellikle Halep'in doğusundaki mülkiyet meselesine odaklanarak inceler.

This study examines the structure of the early childhood education and care (ECEC) field in Türkiye through a qualitative case study conducted in Istanbul. It is based on semi-structured in-depth interviews with 50 women, including parents, teachers, and school managers, combined with participant observation in the field. It explores how middle-income, highly educated, and religious mothers navigate the complex and stratified ECEC landscape, negotiating limited economic resources while pursuing aspirations related to both their children’s education and their own cultural tastes. Drawing on Bourdieu’s field theory, this study critically analyzes the political and economic dynamics that structure the ECEC field and examines how economic, cultural, and social capital shape parental choices in interaction with institutional structures. Focusing on two key themes, social class and religious habitus, it shows that cultural capital, shaped by education and participation in the cultural field, produces divergent effects when intersecting with these themes. On the one hand, cultural capital contributes to the reproduction of social inequalities through middle-class maternal practices within the uneven ECEC structure, shaped by limited public provision and growing privatization. On the other hand, it reshapes pedagogical orientations within the diverse structure of religious habitus, facilitating transformation in educational practices and expectations.

Bu çalışma, Türkiye’deki erken çocukluk eğitimi ve bakımı (EÇEB) alanının yapısını, İstanbul’da yürütülen nitel bir vaka çalışması aracılığıyla
incelemektedir. Araştırma, veliler, öğretmenler ve okul yöneticilerinden oluşan 50 kadın katılımcıyla yapılan yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakatlara ve sahadaki katılımlı gözlemlere dayanmaktadır. Orta gelirli, yüksek eğitimli ve dindar annelerin, sınırlı ekonomik kaynaklarını yönetirken çocuklarının eğitimiyle ilgili beklentilerinin yanı sıra kendi kültürel beğenilerini de gözeterek, bu karmaşık ve tabakalaşmış EÇEB alanında nasıl yol aldıkları araştırılmaktadır. Çalışma, Bourdieu’nün alan teorisinden yararlanarak, EÇEB alanını yapılandıran siyasal ve ekonomik dinamikleri analiz etmekte ve ekonomik, kültürel ve sosyal sermayenin ebeveyn tercihlerini kurumsal yapılarla etkileşim içinde nasıl şekillendirdiğini incelemektedir. Araştırma, sosyal sınıf ve dini habitus olmak üzere iki temel temaya odaklanmış, eğitim düzeyi ve kültürel alana katılım yoluyla biçimlenen kültürel sermayenin bu temalarla etkileşiminin farklı sonuçlar doğurduğunu göstermektedir. Kültürel sermaye, bir yandan, sınırlı kamu hizmeti ve artan özelleştirmeyle şekillenen eşitsiz EÇEB yapısı içinde, orta sınıf annelik pratikleri aracılığıyla toplumsal eşitsizliklerin yeniden üretimine katkıda bulunmaktadır. Öte yandan, dini habitusun yekpare olmayan yapısı içinde pedagojik yönelimleri etkilemekte, eğitimsel pratiklerde ve beklentilerde dönüşüme olanak tanımaktadır.

This study examines Istanbul's urban agricultural system, which has been almost completely erased from the city's life and memory, and its transformation from a social, economic, and environmental perspective. As a first step, the study focuses on market gardens and examines the role of these agricultural units in supplying the city and their place in the urban metabolism at a time when transportation facilities were limited. After presenting a multidimensional picture of the city's ongoing agricultural system, the dissertation focuses on two periods that were crucial to its transformation: the late Ottoman and early Republican periods. The two main themes that link these periods are discussed throughout the dissertation and are expressed through the concepts of the “urban–rural relationship” and the “urban boundary.” The study focuses on the spatial impact of population growth and urban expansion in the late Ottoman period and analyses the active and passive roles played by market gardens, vineyards and orchards in land development. The problems caused by the physical expansion of the city during this period also led to efforts to draw a boundary around the city within the framework of modern administrative thinking. Throughout the study, the issue of urban boundaries is examined in relation to various factors such as food and housing prices, taxes, and a range of actors including the municipality, gardeners, and other food producers. With the early Republican period, the focus of research shifts to the new methods, opportunities and policies that began to be adopted in the production, distribution and consumption of fresh food. Although the question of defining the city's boundaries, a problem inherited from the late Ottoman period, persisted during these years, the era was defined by official and public debates over whether Istanbul could be considered an agricultural city. In the early 1930s, the city had the potential to develop both industrially and agriculturally. However, developments after 1934 paved the way for the elimination of agriculture from urban space and daily life in Istanbul. The study examines the impact on this transformation of factors such as the introduction of modern management projects imposing hygiene and aesthetic standards, increased transport capacity and the expansion of scale of vegetable production and supply as a result of policy implementation, and the inability of growers to compete in these increasingly difficult conditions. This dissertation draws on three evolving and interrelated literatures: critical urban theory, urban ecology and urban environmental history. It aims to contribute to the above-mentioned areas of research by examining the intertwined dynamics of urban transformation and urban–rural relations from the perspective of Istanbul's history.

Bu çalışma, İstanbul’un kent yaşamından ve hafızasından neredeyse tamamen silinmiş bulunan kentsel tarım sistemini ve bu sistemin dönüşümünü toplumsal, ekonomik ve çevresel açılardan ele almaktadır. İlk adımda, özellikle pazara yönelik üretim yapan sebze bahçelerine odaklanan çalışma, bu tarımsal birimlerin, ulaşım imkânlarının sınırlı olduğu bir dönemde, kentin iaşesindeki işlevini ve kent metabolizması içindeki yerini incelemektedir. Tezde, kentin süregelen tarım sistemi çok boyutlu olarak tasvir edildikten sonra, bu sistemin dönüşümü açısından kritik öneme sahip iki döneme, geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemlerine, odaklanılmaktadır. Farklı koşullara sahip bu dönemleri ilişkilendiren ve tez boyunca tartışılan iki temel sorunsal, “kent–kır ilişkisi” ve “kentsel sınır” kavramlarında ifadesini bulmaktadır. Çalışma, geç Osmanlı döneminde nüfus artışı ve kentsel büyümenin mekânsal etkilerine odaklanmakta ve bağ, bahçe ve bostanların arsa geliştirmede oynadıkları etkin ve edilgin rolleri analiz etmektedir. Bu dönemde kentin fiziksel olarak genişlemesinin yarattığı sorunlar, ona modern yönetim anlayışı bağlamında bir sınır koyma çabasını da beraberinde getirmiştir. Çalışma boyunca kentin sınırları meselesi, farklı problemler (gıda ve konut fiyatları, vergiler vb.) ve çeşitli aktörler (belediye, bahçıvanlar, diğer gıda üreticileri, vb.) ile ilişkisi içerisinde ele alınmıştır. Araştırmanın odağı, erken Cumhuriyet dönemiyle birlikte, taze gıda üretimi, dağıtımı ve tüketiminde benimsenmeye başlayan yeni yöntem, imkân ve politikalara yönelmektedir. Bu yıllarda, geç Osmanlı döneminden miras alınan kente sınır çizme sorunsalı devam etmekle birlikte, döneme rengini veren, İstanbul’un bir tarım kenti olup olamayacağı hakkında yürütülen resmî ve kamusal tartışmalardır. Kent, bu dönemde hem sanayi hem de tarımsal anlamda gelişme potansiyeline sahiptir. Ancak, 1934 sonrası yaşanan gelişmeler, İstanbul’da kent içi tarımın kentsel mekândan ve gündelik yaşamdan silinmesine giden yolu açmıştır. Çalışma; hijyen ve estetik standartları dayatan modern yönetim projelerinin benimsenmesi, artan ulaşım kapasitesi ve uygulanan politikalar neticesinde sebze üretim ve tedarik ölçeğinin genişlemesi ve bahçıvanların giderek güçleşen bu koşullarla rekabet edememesi gibi olguların bu dönüşüme etkilerini çözümlemektedir. Bu tez, gelişmekte olan ve birbiriyle ilişkili üç literatüre; kritik kent teorisi, kentsel ekoloji ve kentsel çevre tarihine yaslanmaktadır. Birbiriyle iç içe geçen kentsel dönüşüm ve kent–kır ilişkisi dinamiklerini, İstanbul tarihi açısından inceleyerek adı geçen araştırma alanlarına katkı sunmayı hedeflemektedir.

By focusing on the Ottoman Public Debt Administration (OPDA) this dissertation provides an original and comprehensive account of the Ottoman Empire and how it navigated one of its most turbulent and eventually destructive financial periods in the late 19th century. Starting from the pre-OPDA context and navigating the institution’s fifty-year-old existence, the dissertation shows the complex and contingent nature of this institution co-constituted by various key actors such as international bondholders, foreign governments, and Ottoman bureaucracy. The dissertation shows this complex and context-bound structure of OPDA in two main ways. First it focuses on the pre-Muharrem context and the developments that lead to the establishment of OPDA. Constituting the first two chapters, this section argues how OPDA was neither a unilinear imposition of foreign powers or financial elites nor a historical inevitability. The dissertation then goes on to detail the semi-autonomous structure and functioning of the institution to show how it was integrated into the Ottoman governmental structure as opposed to being an external institution with complete control by international bondholders. Lastly, the salt monopoly is examined as a key revenue generating institution as part of OPDA’s key mission; it is also examined as a flawed and limited institution with implications for the empire and its financial dependency and sovereignty.

Bu tez, Düyun-ı Umumiyye İdaresi’ne odaklanarak, Osmanlı İmparatorluğu’nun on dokuzuncu yüzyılın sonlarındaki en çalkantılı ve sonuçta yıkıcı finansal süreçlerde nasıl yol aldığına dair orijinal ve kapsamlı bir çalışma sunmaktadır. Öncelikle, Düyun-ı Umumiyye öncesi bağlama odaklanarak, bu kurumun tahvil senedi sahipleri, yabancı devletler, Osmanlı bürokrasisi gibi aktörlerce nasıl kurulduğunu anlatarak kurumun çok katmanlı yapısını gözler önüne sermektedir. Tez, Düyun-ı Umumiyye İdaresi’nin bu yapısını iki kısım üzerinden anlatmaktadır. Öncelikle, Muharrem Kararnamesi öncesi döneme odaklanarak kurumun kuruluşuna giden yol anlatılmaktadır. Tezin ilk iki bölümünü oluşturan bu kısımda, Düyun-ı Umumiyye İdaresi’nin kuruluşunun dış güçlerin ya da finansal elitlerin tek yönlü bir dayatması şeklinde ya da tarihsel bir kaçınılmazlık sonucu değil çetin müzakereler ve iktidar mücadeleleri sonucunda olduğudur. Tez, daha sonra bu kurumun yapısına ve işleyişine odaklanarak, başlı başına uluslararası tahvil senedi sahiplerince idare edilen bir kurum olmaktan ziyade Osmanlı hükümet sistemi içine nasıl entegre edildiğini göstermektedir. Son olarak idarenin tuz tekeline odaklanarak, yine Düyun-ı Umumiyye İdaresi’nin yönetim imkânları ve bunun sınırları tartışılmaktadır.

This dissertation focuses on the Bosnian Muslim return migration from the Ottoman Empire to the Austro-Hungarian occupied Bosnia-Herzegovina between 1878 and 1918. The emigrants returned to Bosnia following their migration to Ottoman Empire. Initial emigration was a response to Austro-Hungarian policies and practices as conscription, land reform, and the marginalization of Islamic institutions and everyday life. In Ottoman territories, emigrants encountered unfavorable economic conditions and political instability. As a structural process, the decision of return shaped the political and economic milieu in the Ottoman Empire and Bosnia. The reintegration of returnees and how they navigated the complex Austro-Hungarian bureaucratic governance and the hardships of everyday life constitute the core of this dissertation. The context they returned to was a thoroughly transformed one with altered legal framework and property regime. Returnees sought to adapt to new context and played a key role in the reconstruction of Bosnian Muslim identity. This dissertation argues that return migration is not an occasional incident, but a constitutive element of migratory processes in the imperial contexts of the late 19th and early 20th centuries. Muslims in borderland regions established strategies to navigate imperial politics, religious identity, and the pressures of modernity. Returnees were transformative agents, and their impact in their communities were substantial. The study employs a wide range of primary sources which include archival records of seven different countries, as well as petitions and consular reports.

Bu tez, 1878–1918 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu'ndan Avusturya-Macaristan işgali altındaki Bosna-Hersek'e yapılan Bosnalı Müslüman geri dönüş göçüne odaklanmaktadır. Göçmenler Osmanlı İmparatorluğu'na göç ettikten sonra Bosna'ya geri dönmüşlerdir. İlk göç, Avusturya-Macaristan'ın zorunlu askerlik, toprak reformu ve İslami kurumların ve gündelik hayatın marjinalleştirilmesi gibi politika ve uygulamalarına bir tepkiydi. Göçmenler Osmanlı topraklarında elverişsiz ekonomik koşullar ve siyasi istikrarsızlıkla karşılaşmışlardır. Yapısal bir süreç olarak geri dönüş kararı, Osmanlı İmparatorluğu ve Bosna'daki siyasi ve ekonomik ortamı şekillendirdi. Geri dönenlerin yeniden entegrasyonu ve karmaşık Avusturya-Macaristan bürokratik yönetimini ve gündelik hayatın zorluklarını nasıl aştıkları bu tezin özünü oluşturmaktadır. Döndükleri bağlam, yasal çerçevesi ve mülkiyet rejimi değişmiş, tamamen dönüşmüş bir bağlamdı. Geri dönenler yeni bağlama uyum sağlamaya çalışmış ve Bosnalı Müslüman kimliğinin yeniden inşasında kilit bir rol oynamışlardır. Bu tez, geri dönüş göçünün rastlantısal bir olay değil, 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarındaki emperyal bağlamlarda göç süreçlerinin kurucu bir unsuru olduğunu savunmaktadır. Sınır bölgelerindeki Müslümanlar, imparatorluk politikaları, dini kimlik ve modernitenin baskıları arasında gezinmek için stratejiler oluşturdular. Geri dönenler dönüştürücü aktörlerdi ve kendi toplumları üzerindeki etkileri büyüktü. Bu çalışmada, yedi farklı ülkenin arşiv kaynakları ile dilekçeler ve konsolosluk raporları gibi birincil kaynaklardan yararlanılmıştır.

This dissertation examines how life cycle rituals—namely Brit Milah, Bar/Bat Mitzvah, and Jewish weddings—have transformed in meaning, form, and function within Istanbul’s Sephardi Jewish community between the 1960s and 2020. Framing these events as a “field” in the Bourdieusian sense, the study investigates how ethno-religious cultural and communal identity is coproduced through the interaction of three key agents: religious authorities, Jewish-owned event companies, and community members themselves. Drawing on over forty interviews, archival research, and participant observation, the study reveals how these rituals are shaped by competing forms of capital (economic, cultural, symbolic), and how different actors strategically deploy these resources to influence the definition of “proper” and "ideal" Jewishness. While religious authorities emphasize continuity and modesty (Kayadez), companies introduce global trends and market sensibilities, and community members negotiate visibility, belonging, habitus, and status within a shifting socio-political landscape. Special attention is given to how rituals reflect broader dynamics, such as antisemitism, gendered expectations, and class dynamics, in connection with the transformation of communal infrastructure. Life cycle events emerge not merely as religious traditions but as dynamic arenas where power, identity, and representation are continuously negotiated.

Bu tez, İstanbul Sefarad Yahudi Cemaati’nde yaşam döngüsü ritüellerinin—Brit Milah, Bar/Bat Mitsva ve Yahudi düğünlerinin—1960’lardan 2020’ye kadar geçen süreçte anlam, biçim ve işlev açısından nasıl dönüştüğünü incelemektedir. Bu ritüeller, Pierre Bourdieu’nün “alan” (field) kavramı çerçevesinde ele alınmakta ve etno-dinsel kültürel ve topluluk kimliğinin nasıl üç temel aktörün etkileşimi yoluyla ortaklaşa üretildiği araştırılmaktadır: dini otoriteler, Yahudi ortaklı şirketler ve cemaat üyeleri. Kırkın üzerinde görüşme, arşiv araştırmaları ve katılımcı gözleme dayanan bu çalışma, söz konusu ritüellerin ekonomik, kültürel ve sembolik sermaye türlerinin rekabetiyle nasıl şekillendiğini ve farklı aktörlerin bu kaynakları “uygun/doğru” ve “ideal” Yahudiliğin tanımını etkilemek için nasıl stratejik biçimde kullandığını ortaya koymaktadır. Dini otoriteler süreklilik ve tevazu (Kayadez) vurgusu yaparken, organizasyon şirketleri küresel trendleri ve piyasa hassasiyetlerini ritüellere taşımakta; cemaat üyeleri ise görünürlük, aidiyet, habitus ve toplumsal statü arayışlarını değişen sosyo-politik bağlam içinde müzakere etmektedir. Ritüellerin, antisemitizm, toplumsal cinsiyet beklentileri ve sınıf dinamikleri gibi daha geniş yapısal etkenlerle—özellikle topluluk altyapısının dönüşümüyle bağlantılı olarak—nasıl ilişkili olduğu da çalışmada özel bir dikkatle ele alınmaktadır. Yaşam döngüsü ritüelleri, yalnızca dini gelenekler değil; aynı zamanda iktidarın, kimliğin ve temsiliyetin sürekli olarak müzakere edildiği dinamik alanlar olarak ortaya çıkmaktadır.

This dissertation examines how the death penalty’s legal framework and the practice of deciding on executions operated within Turkey’s parliamentary era. The legislature, vested with broad power ranging from enacting capital laws to granting amnesty, played a central role in the operation of the death penalty while these laws were in effect. Analysis of parliamentary processes reveals that the death penalty functions as a distraction beyond the criminal and legal boundaries. Actors partly responsible for shaping, tolerating, or ignoring the normative order enabling crime, or for the legal inertia that fails to prevent it, deflect attention by emphasizing brutal death penalty debates, thus concealing or shifting their responsibility. Three notable parliamentary practices emerged. First, interpretations of death penalty legislation created a myth of monsters deserving death, which over-individualizes crime and deflects responsibility onto others. Second, the legislature acted in silence, presenting itself not as a decisive authority but as a mere cog in a machine. Indeed, 80.6% of individual death sentences were processed without parliamentary debate, and for thirty-five years, none were placed on the agenda. Political elites, neither accepting nor rejecting executions, strategically preserve the death penalty laws by leveraging its capacity to absorb every debate into its moral sphere. Third, the death penalty’s legal existence hid individual responsibility by portraying victim as abstract entity – the state or nation. It obscured how and why those positioned at the fringes or in opposition to the socio-political order were placed there in the first place, by designating them as the other.

Bu çalışma Türkiye’de idam cezası öngören yasal düzenlemenin ve mahkemelerce kesinleşmiş idam cezalarının infazına karar verilmesi pratiğinin Parlamento özelinde nasıl işlediğini ele almaktadır. İdam cezasının kanunlaşmasından, af yetkisine uzanan geniş sorumluluklarla donatılmış yasama organı, ilgili kanunlarının yürürlükte olduğu dönem boyunca idam pratiğinin merkezinde konumlanır. Parlamanter süreçler incelendiğinde, idam cezasının cezai ve hukuki sınırları aşan bir dikkat dağıtıcı işlevi gördüğü ortaya çıkar. Suçu doğuran normatif düzeni şekillendiren, tolere eden, ya da görmezden gelen veya suça mani olamayan yasal atalette bir ölçüde payı olan aktörler, sorumluluklarını gizleme yahut devretme maksadıyla dikkatleri idam cezasının vahşiyane tartışma zeminine çeker. Parlamentoda üç pratik göze çarpar. İlki, idam cezası kanunu yorumlarının ölümü hak eden canavarlar miti yaratarak, suçu bireyselleştirmesi ve sorumluluğu tümüyle öteki aktörlere yüklemesidir. İkincisi, yasamanın süreci sessizlikle yürüterek kendini yetkin karar organı değil, çarkın içinde bir dişli olarak lanse etmesidir. Bireysel idam dosyalarının %80,6’sı hiç konuşulmadan görüşülmüş, hatta toplam otuz beşe sene boyunca hiçbir dosya meclis gündemine alınmamıştır. İnfazları ne onaylayıp ne reddeden siyasi elitler, her tartışmayı kendi ahlaki düzlemine çekme kudretine sahip idam cezasını stratejik olarak muhafaza etmiştir. Son olarak; idam cezası, suçun mağdurunu muğlak birer devlet ve millet olarak resmederek bireysel sorumluları gizleyebilmiştir. Böylece, sosyo-politik düzenin karşısında veya saçaklarında konumlananları öteki ilan ederek, nasıl ve niçin burada konumlan(dırıl)dıkları sorusunu görünmez kılmıştır.

This thesis examines the historical development of clean water and sewage systems within the current borders of Türkiye from 1880 to 1980, emphasizing the critical role of these infrastructures in public health. Although access to clean water and sewage systems is essential to protect public health, these services are unevenly distributed, especially in developing countries with limited economic capacity. From a macro perspective, this study provides the progression of these sanitation systems and investigates socioeconomic disparities in access to these infrastructures at regional, urban, and intra-urban levels in Türkiye.

This dissertation analyzes the clean water and sewage systems in Türkiye in two periods. The first period deals with the transition of these systems from the Ottoman Empire to the early Republican era, covering the late nineteenth century until 1950. During this time, infrastructure investments shifted from an urban focus to a national scale, facilitated by legal regulations. The second period, from 1950 to 1980, focused on investments aimed at addressing regional, urban, and intra-urban inequalities in access to water and sewage infrastructure within the framework of national development policies. The findings indicate a hierarchical prioritization of investments, with clean water infrastructure taking precedence over sewage infrastructure. Additionally, the study reveals that the multivocality of institutions and state capacity influenced infrastructure investments. Regional, urban, and rural disparities in access to these sanitation infrastructures were observed, with western regions—affected by urbanization and industrialization—having relatively greater access than other areas. These findings enhance our understanding of the roots of infrastructure access inequalities and offer valuable insights into their long-term implications.

Bu tez, 1880'den 1980'e kadar, Türkiye'nin mevcut sınırları içinde temiz su ve kanalizasyon sistemlerinin tarihsel gelişimini incelemekte ve bu altyapıların halk sağlığındaki kritik rolünü vurgulamaktadır. Temiz su ve kanalizasyon şebekelerine erişim, halk sağlığını korumak için elzem olsa da, bu hizmetler özellikle ekonomik kapasitesi sınırlı olan gelişmekte olan ülkelerde eşitsiz bir şekilde dağıtılmıştır. Bu çalışma, temiz su ve kanalizasyon sistemlerinin gelişimini makro bir perspektiften ele alarak Türkiye’de bölgesel, kentsel ve şehir içi düzeylerde bu altyapılara erişimdeki sosyoekonomik eşitsizlikleri incelemektedir.

Türkiye’deki temiz su ve kanalizasyon sistemlerini iki dönem halinde ele almaktadır. Birinci dönem, on dokuzuncu yüzyılın sonundan 1950 yılına kadar olan süreçte, Osmanlı İmparatorluğu’ndan Cumhuriyet dönemine devredilen sistemleri incelemektedir. Bu dönemde altyapı yatırımları, yasal düzenlemelerle kentsel ölçekten ulusal ölçeğe dönüştürülmüştür. İkinci dönem ise 1950 ile 1980 yılları arasında, ulusal kalkınma politikaları çerçevesinde su ve kanalizasyon altyapı yatırımlarına erişimde bölgesel, kentsel ve hatta kent içindeki eşitsizliklere yönelik yapılan yatırımları kapsamaktadır. Bulgular, yatırımların hiyerarşik bir önceliğe göre yapıldığını ve bu bağlamda temiz su altyapısının kanalizasyon altyapısına göre daha öncelikli olduğunu göstermektedir. Ayrıca altyapı yatırımları üzerinde kurumsal çok sesliliğin ve devlet kapasitesinin etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Temiz su ve kanalizasyon altyapısına erişimde bölgesel, kentsel ve kırsal düzeyde eşitsizlikler gözlemlenmiştir; kentleşme ve sanayileşmenin etkisi altındaki batı bölgeleri, diğer bölgelere kıyasla bu altyapılara nispeten daha fazla erişim sağlamıştır. Bu bulgular, altyapıya erişimdeki eşitsizliklerin kökenlerini anlamamıza yardımcı olmakta ve uzun vadeli etkilerine dair önemli içgörüler sunmaktadır.

This thesis aims to reveal how family values have undergone social transformation by examining the process of identity construction and family life of upper middle class conservative women in the face of paternalistic practices towards the creation of a contemporary ideal family. It addresses the family not as a tool used by the state to control society or as a means of reproduction, but as one of the links of the power network that constructs the social structure. Within the scope of this thesis, the attitudes of women, who are ideally positioned within the family, towards the paternalistic approach and the tactics they produce in everyday life are analyzed. As a result of in-depth interviews conducted with upper middle-class women in Istanbul, the family was analyzed as a three-layered structure in terms of the formation, transformation, and transmission of values as a realm of necessities, a realm of possibilities, and a future project. As a result of the research, it has been revealed that conservative women, who perpetuate the values they received from the family they grew up in and transmit them through their children, are not docile objects of paternalism, but active subjects of social transformation through their everyday life decisions.

Bu tez, günümüz ideal ailesinin oluşturulması doğrultusundaki paternalist uygulamalar karşısında, orta üst sınıf muhafazakâr kadınların kimlik inşası ve aile yaşantısı sürecine mercek tutarak aile değerlerinin nasıl toplumsal dönüşüme uğradığını ortaya koymayı hedefler. Aileyi sadece devletin toplumu kontrol etmek için kullandığı bir vasıta ya da yeniden üretim aracı olarak değil, toplum yapısını inşa eden güç ağının halkalarından biri olarak ele alır. İdeal olarak ailenin içinde konumlandırılan kadının, paternalist yaklaşıma takındığı tutumlar ve gündelikte ürettiği taktikler, bu tezin kapsamında incelenmiştir. İstanbul’da orta üst sınıf kadınlarla gerçekleştirilen derinlemesine mülakatlar neticesinde aile; değerlerin oluşumu, dönüşümü ve aktarımı açısından zorunluluklar alanı, esneklikler alanı ve gelecekler alanı olarak üç katmanlı bir yapı olarak ele alınmıştır. Araştırma neticesinde, içinde yetiştikleri aileden aldıkları değerleri kurdukları ailede yaşatan ve çocuklar aracılığıyla aktaran muhafazakâr kadınların, paternalizmin uysal nesneleri değil, gündelikte verdikleri kararlarla, toplumsal dönüşümün aktif özneleri olduğu ortaya konulmuştur.

The oxen made vital contributions to the rural life in the nineteenth-century Ottoman Empire. These draft animals pulled the plow, threshed the produce, dragged logs, and moved carts in return for a little hay. From the perspective of animal history, they were “non-human workers” who undertook burdensome tasks in accordance with the needs of their human employers. This dissertation reveals the essential role of oxen in the nineteenth-century Ottoman Empire. It elaborates on the numerical data extracted from the income survey registers of the 1840s. The research reconstructs the geographical setting in three different Ottoman provinces (Konya, Edirne, and Kastamonu) from an environmental history perspective. Findings from income registers and other archival sources include substantial information about oxen. Oxen had a central place in the economic sectors of agriculture, transportation, and construction. Furthermore, their stressed work agenda was seriously affected by local conflicts involving provincial notables. Moreover, some discussions that the Tanzimat Edict triggered directly concerned oxen. This study rejects the idea that oxen were a trivial subject of human history and offers an original narrative that incorporates oxen as crucial actors in the history of the Ottoman Empire.

Öküzler On Dokuzuncu Yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu'nun kırsal hayatına yaşamsal katkılar sundu. Bu çeki hayvanları biraz saman karşılığında sabanı çekiyor, harmanı dövüyor, kütükleri sürütüyor ve kağnıları yürütüyorlardı. Hayvan tarihi perspektifinden bakılırsa onlar, insan işverenlerinin gereksinimleri doğrultusunda en ağır işleri yerine getiren “insan olmayan işçiler”di. Bu tez öküzlerin 19. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu’ndaki önemli rolünü gözler önüne seriyor. Çalışma 1840’ların temettuat defterlerinden elde edilen sayısal verilere dayanıyor. Bu araştırma üç farklı Osmanlı vilayetindeki (Konya, Edirne ve Kastamonu) coğrafi düzlemi çevre tarihi perspektifiyle yeniden betimliyor. Temettuat defterlerinden ve diğer arşiv kaynaklarından çıkan bulgular öküzler hakkında önemli bilgiler içeriyor. Öküzler tarım, ulaşım ve inşaat sektörlerinde merkezi bir yere sahipti. Dahası, öküzlerin yoğun iş takvimi ayanların dahil olduğu yerel çatışmalardan ciddi biçimde etkileniyordu. Tanzimat Fermanı’nın tetiklediği bazı tartışmalar öküzleri doğrudan ilgilendiriyordu. Bu çalışma öküzleri beşeri tarihin tali bir konusu olarak gören bakışı reddediyor ve öküzleri Osmanlı İmparatorluğu tarihine önemli aktörler olarak dahil eden özgün bir anlatı sunuyor.

Fragmented voices: Halide Nusret Zorlutuna and women's agency in the making of Turkish Republican History (1919-1960)

This study explores the multiple authorial voices of Halide Nusret Zorlutuna (1901-1984) and how literary genres played a role in women's agency and historical visibility. A prolific poet, novelist, columnist, and memoirist, Zorlutuna has been largely excluded from both the Turkish literary canon and women's historiography. Her marginalization illustrates the tendency in national and global historiography to ignore figures who do not entirely align with dominant ideological categories, such as feminism or political activism. By incorporating a variety of sources this study reveals Halide Nusret Zorlutuna as a complex and multifaceted figure. This introduces her nuanced dimensions as a witness to history, which conventional historiographical frameworks tend to overlook. Focusing on the years between 1919 and 1960, the thesis analyzes Zorlutuna's writings to examine how she constructed her public and private personas in different literary genres. It argues that genre functions not only as a stylistic device but also as a historical tool, with certain genres—such as fiction and diaries—enabling subtle critique by allowing women to navigate and challenge shifting gender norms, political expectations, and social constraints by employing private spaces or narrative techniques. The dialogue between her texts, which reflect multiple personas, highlights the tension between moral conservatism and subtle feminist critique in Zorlutuna's works. Methodologically, this study combines biographical analysis with feminist historiography, contributing to recent efforts to move beyond the boundaries of traditional social history and mainstream feminist historiography. Ultimately, it aims to respond to Turkish and global historiographical debates by highlighting women's agency through the prism of genre, voice and individuality.

Parçalanmış sesler: Halide Nusret Zorlutuna ve Türkiye Cumhuriyet Tarihinde kadın özneliği (1919-1960)

Bu çalışma, Halide Nusret Zorlutuna'nın (1901-1984) çoklu yazınsal seslerini ve kadınların ürettikleri farklı edebi türlerin, onların özerkliği ve tarihsel görünürlüklerinde nasıl bir rol oynadığını incelemektedir. Üretken bir şair, romancı, köşe yazarı ve otobiyografi yazarı olan Zorlutuna, hem Türk edebiyatı kanonu hem de kadın tarihçiliği tarafından büyük ölçüde göz ardı edilmiştir. Bu dışlanma ulusal ve küresel tarih yazımında, feminizm gibi baskın ideolojik kategorilere tam anlamıyla uymayan şahsiyetleri görmezden gelme eğilimini örnekler. Çeşitli metin türlerini bir araya getiren bu tez, Halide Nusret Zorlutuna'nın birey olarak karmaşık ve çok yönlü kişiliğini ortaya koyarak bir tarih tanığı olarak barındırdığı, geleneksel tarih yazımı çerçevelerince genellikle gözden kaçırılan düşünce ve eğilimleri açığa çıkarılmış olur. 1919 ile 1960 yılları arasında odaklanan tez, Zorlutuna'nın yazılarını çözümleyerek, farklı edebi türlerde kamusal ve özel kimliklerini ayrı ayrı inşa ettiğini tespit etmiştir. Burada edebi türler yalnızca biçimsel unsurlar olarak değil, aynı zamanda tarihsel birer araç olarak işlev görür. Özellikle kurmaca ve günlük gibi türlerin, kadınların özel alanın mahremiyeti veya kurgusal teknikler aracılığıyla, değişen toplumsal cinsiyet normlarını, politik beklentileri ve sosyal kısıtlamaları sorgulamalarına ve bunlara karşı yazılı olarak üstü kapalı eleştirilerine olanak tanıdığı iddia edilmektedir. Böylece, birden fazla kimliği yansıtan yazılarının arasındaki etkileşim, Zorlutuna'nın eserlerinde ahlaki muhafazakarlık ile örtük feminist eleştiri arasındaki gerilimi ortaya koymaktadır. Yöntemsel olarak biyografiyi feminist tarih yazımıyla birleştiren bu tez, edebi tür, söylem ve bireysellik merceğinden kadınların eylemliliğini vurgulayarak geleneksel sosyal tarih ve ana akım feminist tarih yazımının ötesine geçen küresel ve yerel tartışmalara katkı sunar.

This dissertation examines the interplay between public hygiene, urban transformation, and governance in late Ottoman Istanbul, shedding light on the intersection of health, environment, and infrastructure. Through the lens of public health, it investigates how concepts of dirt, disease, and cleanliness shaped—and were shaped by—the city’s evolving urban fabric, infrastructure, and practices. Focusing on four key components—food, water, sewer systems, and burial practices—this study examines how the public health crises experienced by the Ottoman state were instrumentalized to reconfigure urban spaces through a hygienic lens and how this process acted upon social relations. Drawing on Ottoman archival documents, medical treatises, death and health statistics, the study explores the interaction between global hygiene discourses and local realities, framed by Istanbul’s unique geography and socio-political dynamics.

By integrating urban environmental history with the social history of disease, the dissertation moves beyond conventional state-centered approaches in urban history to highlight the agency of diverse actors, from ordinary inhabitants to experts, in negotiating public health policies. It argues that Istanbul’s transformation into a “hygienic city” was neither linear nor uniform but a fragmented process marked by resistance, adaptation, and contestation. The study contributes to Ottoman historiography by bridging environmental and urban studies, offering new insights into how public health policies mediated the relationship between urban life, governance, and the built environment during the Empire’s final century.

Bu tez, geç dönem Osmanlı İstanbulu’nda hijyen, kentsel dönüşüm ve yönetişim arasındaki etkileşimi inceleyerek sağlık, çevre ve altyapının kesişimine ışık tutmayı amaçlar. Kir, hastalık ve temizlik kavramlarının İstanbul’un değişen kentsel dokusu, altyapısı ve kent reformlarını nasıl şekillendirdiğini ve bunlar tarafından nasıl şekillendirildiğini araştırır. Gıda, su, kanalizasyon ve defin uygulamaları olmak üzere dört temel unsura odaklanan araştırma, Osmanlı Devleti’nin deneyimlediği halk sağlığı krizlerinin kentsel mekânları hijyenik bir mercekle yeniden kurgulamada nasıl araçsallaştırıldığını ve bu sürecin toplumsal ilişkilere nasıl eklemlendiğini sorgular. Osmanlı arşiv belgelerine, tıbbi risalelere, ölüm ve sağlık istatistiklerine dayanan çalışma, İstanbul’un kendine özgü coğrafyası ve sosyo-politik dinamikleriyle yerelleştirilen küresel hijyen söylemleri ile gündelik gerçeklikler arasındaki etkileşimi araştırır.

Kentsel çevre tarihi ve hastalıkların sosyal tarihi yaklaşımlarını bütünleştiren tez, konvansiyonel devlet merkezli yaklaşımların ötesine geçerek, çeşitli aktörlerin halk sağlığı politikalarını müzakere etmedeki failliğini vurgular. Araştırma, İstanbul’u “hijyenik bir kente” dönüştürme çabasının ne doğrusal ne de tekdüze olduğunu; direniş, adaptasyon ve çekişmelerle şekillenen bir süreç olduğunu öne sürer. Çalışma, çevre ve kent incelemeleri arasında köprü kurarak Osmanlı tarih yazımına katkıda bulunmayı ve halk sağlığı politikalarının İmparatorluğun son yüzyılında kentsel yaşam, yönetişim ve yapılı çevre arasındaki ilişkiye nasıl aracılık ettiğine dair yeni içgörüler sunar.

Rural education in Turkey had remained unresolved until 1935. İsmail Hakkı Tonguç as Director General of Primary Education, devised a dualtrack model: training instructors through seven-month courses for small villages, and training teachers in five-year institutes for larger villages. Twenty village institutes established in rural regions offered instruction in culture, agriculture, and vocations useful to village. They were productive work-schools. Instructors and students collectively constructed their own buildings, produced their own equipment, cultivated their own food; thus, while acquiring practical skills, they also financed institutes. Students were recruited from villages, trained, and then returned to their villages. This model both opened the path for rural children and mitigated teachers’ adaptation problem to village. Pupils completing three-year instructor-led village schools could complete primary education in regional schools or in the preparatory classes of the institutes. Talented students could then proceed to secondary education within the institutes and subsequently to the Higher Village Institute, thereby ensuring equality of opportunity. Students participated in administration and could criticize even teachers and directors. Thus, they developed civic awareness. Tonguç’s philosophy rested on citizenship formation and education of democracy, drawing inspiration from the Bildung principles advocated by Kerschensteiner and Dewey. However, nationalist/conservative Anatolianists who gained influence within the CHP purged Tonguç and his cadre in 1946. This study aims to examine the relationship between the Anatolianists and Tonguç, compare their peasantism and differing approaches to Bildung; analyze the role of instructor courses so far neglected.

Türkiye'de köy eğitimi 1935 yılına kadar çözülememişti. İlköğretim Genel Müdürlüğüne atanan İsmail Hakkı Tonguç küçük köylere yedi aylık kurslarda eğitmen, büyük köylere beş yıllık enstitülerde öğretmen yetiştirmeyi tasarladı; çeşitli bölgelerde kırsalda 20 enstitü kuruldu. Kültür, tarım ve köye yararlı meslekler öğretildi. Enstitüler üretici iş okuluydu. Eğitmeni ve öğrencisiyle kendi binalarını kendileri inşa ediyor, eşyalarını kendileri yapıyor, yiyeceklerini kendileri yetiştiriyorlardı; böylece bir yandan iş öğretilirken enstitüye kaynak yaratılıyordu. Aksi takdirde ödenek yokluğunda ve savaş kıtlığında enstitüler kurulamaz, yaşatılamazdı. Öğrenci köyden alınıp yetiştirilerek kendi köyüne gönderiliyordu; böylece hem köy çocuğuna fırsat yaratılmış hem öğretmenin köye uyum sorunu çözülmüştü. Eğitmenli üç yıllık köy okulunu bitiren çocuklar, öğretmenli bölge okullarında veya enstitülerin hazırlık sınıfında ilkokulu tamamlama şansına kavuştular. Yetenekli olanlara enstitülerde orta öğretim yolu, ardından Yüksek Köy Enstitüsü yolu açılmış, fırsat eşitliği sağlanmıştı. Demokratik yönetimin uygulandığı, öğrencilerin yönetime katıldığı, öğretmenlerin ve müdürlerin dahi eleştirilebildiği bu kurumlarda köylü çocuklara yurttaşlık bilinci kazandırıldı. Tonguç'un eğitim felsefesinin temeli vatandaşlık inşası ve demokrasi öğretisiydi; Bildung felsefesi temsilcileri Kerschensteiner ve Dewey'yi örnek almıştı. Tonguç ve ekibi 1946 seçimlerinde CHP içinde güçlenen milliyetçi/ muhafazakar Anadolucular tarafından tasfiye edildiler. Enstitü literatüründe bugüne kadar Anadolucuların Tonguç'la ilişkisi irdelenmemiş; değişik köycülük söylemleri Tonguç'un köycülüğüyle karşılaştırılmamış; Anadolucuların ve Tonguç'un farklı Bildung yaklaşımları çalışılmamıştır. Ayrıca kilit role sahip eğitmen kursları gerektiği gibi analiz edilmemiştir. Bu çalışmanın hedefi bu eksikleri tamamlamaktır.

This dissertation examines a Rhodopean district of the Ottoman Empire which was located in the Ottoman-Bulgarian borderland between 1878 and
1908. Focusing on the Rhodope Resistance and the Republic of Tımraş, it investigates the agency of the local actors, particularly the Pomaks, in the making of the boundary. Based on Ottoman and British archival documents, contemporary travel accounts, newspapers, and ethnographic studies, this dissertation explores the transformation caused by the emergence of the border and its social, economic, and cultural effects on the inhabitants of Rupçoz. By combining borderland studies with social history, this research goes beyond nationalistic approaches used in explaining local resistance movements in the Balkans and aims to reveal the power dynamics and the complex relationships between different communities in the region. It asserts that, specifically for the Pomaks, security concerns, economic and commercial interests, and local power dynamics were more important than ethnic concerns. It challenges the idea that the borders were delimited only by politicians. Instead, it argues that both Muslim and Christian populations of the borderland had agency in the formation of the border. Contrary to the literature which demonstrates the Muslims in the Balkans as a uniform group of people who were the victims of the Bulgarian/Macedonian “brutality,” it suggests a complex network of relations that maintained the rural hierarchy between the oppressor and the oppressed.

Bu tez, 1878-1908 arasında, Rodoplar’da, Osmanlı-Bulgaristan sınır bölgesinde yer alan bir Osmanlı kazasını ele alır. Rodop Direnişi ve Tımraş Cumhuriyeti’ne odaklanarak, sınırın oluşumunda yerel aktörlerin, özellikle de Pomakların oynadığı rolü inceler. Osmanlı ve İngiliz arşivleri, döneme ait seyahat yazıları, gazeteler ve etnografya çalışmalarına dayanan bu tez, sınırın ortaya çıkışının yarattığı dönüşümü ve Rupçozlular üzerindeki toplumsal, iktisadi ve kültürel etkilerini ele alır. Sınır çalışmalarını toplumsal tarih yaklaşımı ile birleştiren bu araştırma, Balkanlar’daki yerel direniş hareketlerini açıklamak için sık başvurulan milliyetçi yaklaşımların ötesine geçerek, bölgede bulunan farklı topluluklar arasındaki güç dinamiklerini ve karmaşık ilişkileri ortaya çıkarmayı hedefler. Özellikle Pomaklar için güvenlik sorunları, iktisadi ve ticari çıkarlar ile yerel iktidar dinamiklerinin, etnik aidiyetlerden daha önemli olduğunu öne sürer. Sınırların sadece siyasetçiler tarafından çizildiği fikrini sorgulayarak sınır bölgesindeki Müslüman ve Hıristiyan toplulukların, sınırın oluşumunda önemli roller oynadığını savunur. Balkanlar’daki Müslümanları, Bulgar/Makedon “vahşetinin” kurbanı olan yeknesak bir grup olarak değerlendiren literatürün aksine, Osmanlı taşrasının, ezen ile ezilen arasındaki hiyerarşisini devam ettiren karmaşık ilişkiler ağını ön plana çıkarır.

This dissertation examines shipbreaking in Aliağa, Turkey, as an eco-labor process in which the depletion of laboring bodies and the degradation of coastal ecologies are jointly organized as conditions of capitalist valorization. Departing from approaches that treat workplace injuries, occupational diseases, and environmental degradation as separate outcomes, this study argues that these harms constitute internally related moments of a single accumulation process operating at a coastal commodity frontier. In shipbreaking, the shoreline is not an external environment adjacent to the production process. It functions as an infrastructure incorporated into the labor process, enabling the landing, cutting, sorting, and circulation of materials while absorbing and dispersing toxic residues. Empirically, the study draws on qualitative fieldwork conducted in Aliağa in 2022, which includes in-depth interviews with shipbreaking workers, employers, environmental activists, journalists, and experts, as well as participant observation. Based on this fieldwork, the dissertation demonstrates that forms of sudden and slow violence (workplace homicides, long-term exposures, and ecological destruction) are not accidental side effects, but temporally differentiated forms of harm organized within the same labor process, under shifting regimes of labor control. The analysis also shows that this organization of harm is mediated by the state: occupational health and safety procedures, inspections, certification regimes, environmental oversight, and weak sanctioning mechanisms translate recurring injuries, exposures, and ecological violations into administratively manageable forms, allowing them to be recognized without interrupting the labor process that produces them. Building on this, it shows how consent and coercion operate not only to secure the conversion of labor power into labor at the point of production, but also to secure the socio-ecological conditions that make this conversion possible —organizing bodily depletion alongside the coast’s unpaid sink capacities—while also tracing how these arrangements remain periodically open to rupture and contestation.

Bu tez, Aliağa’daki gemi sökümünü, emekçi bedenlerin tükenişi ile kıyı ekolojilerinin tahribatının, değer geri kazanımının koşulları olarak birlikte örgütlendiği bir eko-emek süreci olarak inceler. İş cinayetleri, meslek hastalıkları ve çevresel zararları birbirinden ayrı sonuçlar olarak ele alan yaklaşımların aksine, bu çalışma söz konusu zararların, kıyısal bir emtia sınırında işleyen tek bir birikim sürecinin içsel olarak ilişkili momentleri olduğunu savunur. Gemi sökümünde kıyı hattı, üretimin dışsal bir çevresi değil; gemilerin karaya alınmasını, kesilmesini, ayrıştırılmasını ve dolaşıma sokulmasını mümkün kılan, aynı zamanda toksik kalıntıları emen ve dağıtan, emek sürecine içkin bir altyapı olarak işlev görür. Bu tezin nitel araştırma yöntemleri, gemi söküm işçileri, patronlar, çevre aktivistleri, gazeteciler ve uzmanlarla yapılan derinlemesine görüşmelerin yanı sıra katılımcı gözlemi içermektedir. Saha çalışmasından hareketle tez, ani ve yavaş şiddet biçimlerinin (iş cinayetleri, kronik maruziyetler ve çevresel zarar) üretim sonrasında ortaya çıkan tali sonuçlar değil, aynı emek süreci içinde, değişen emek denetimi rejimleri altında örgütlenen zamansal olarak farklılaşmış şiddet biçimleri olduğunu gösterir. Analiz, zararın üretiminin aynı zamanda devlet aracılığıyla dolayımlandığını da gösterir: işçi sağlığı ve güvenliği prosedürleri, denetimler, sertifikasyon rejimleri, çevresel gözetim ve zayıf yaptırım mekanizmaları, zararı üreten emek sürecine dokunmaksızın, tekrar eden yaralanmaları, maruziyetleri ve ekolojik ihlalleri idari olarak yönetilebilir biçimlere tercüme eder. Böylece bu zararların tanınması, çoğu durumda, onları üreten üretim düzeninin kesintiye uğratılması anlamına gelmez. Bu doğrultuda rıza ve zor, yalnızca emek gücünün emeğe dönüşümünü değil, bu dönüşümü mümkün kılan sosyo-ekolojik koşulları da güvence altına alarak; işçi bedenlerinin yıpranmasını, kıyı ekosistemlerinin karşılıksız yutak kapasiteleriyle birlikte örgütler. Bu doktora tezi, aynı zamanda bu düzenlemelerin pürüzsüz ve istikrarlı biçimde işlemediğini; emek sürecinin dönemsel olarak kesintiye uğradığını ve mücadeleye açık bir alan oluşturduğunu da açığa çıkarır.

This study comprehensively examines the profound and lasting effects of the 1877–1878 Russo-Turkish War on the Russian economy. One of the thesis’s main arguments is to demonstrate that the 1877–1878 Russo-Turkish War was not merely a financial disaster but also a factor that stimulated production. When the 1877–1878 War began, the government’s massive orders for weapons, ammunition, food, clothing, and logistics to support the vast army sparked a significant boom in key industrial sectors such as textiles, iron and steel, and coal. The thesis also examines the economic changes that had been ongoing since the Crimean War, arguing that, despite Russia’s military victory in the 1877–1878 Russo-Turkish War, the country was driven into prolonged stagnation by misguided fiscal policies. Throughout the text, it is emphasized that the war economy revitalized industrial production in the short term but also led to severe structural problems, including budget deficits, external borrowing, and the depreciation of the ruble. The thesis uses statistical data to demonstrate the impact of logistical costs and the tax burden imposed by the war across a wide spectrum, from agriculture to the banking sector. In particular, the thesis presents as a central point of discussion how the economic gains achieved through the abolition of serfdom were squandered during the 1877– 1878 Russo-Turkish War. It summarizes Russia’s economic landscape at the end of the 19th century through the conflict between reforms and the destructive toll of war. Combined with the persistent downward trend in grain prices on world markets during the 1880s, these contractionary fiscal and monetary policies led to the complete collapse of domestic demand in Russia. Industrial sectors that had expanded their capacity to meet wartime orders were driven into a crisis of overproduction, bankruptcies, and mass unemployment following the war due to the contraction of domestic demand. Consequently, the thesis demonstrates that the economic revival and growth momentum generated by the war in the factors of production were squandered due to misguided economic policies. As a result, the Russian economy was condemned to a deep economic stagnation and deflation throughout the 1880s.

Bu çalışma 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın Rus ekonomisiüzerindeki derin ve kalıcı etkilerini kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Tezin ana savunularından biri 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşını savaşın sadece bir mali yıkım olmadığı aynı zamanda üretimi canlandıran bir unsur olduğunu göstermektir. 1877-1878 Savaşı başladığında, devletin devasa ordunun ihtiyaçlarını karşılamak için verdiği silah, mühimmat, gıda, giyim ve lojistik siparişleri, tekstil, demir-çelik ve kömür gibi kilit sanayi sektörlerinde büyük bir canlanma yaratmıştır. Tez ayrıca Kırım Savaşı'ndan itibaren süregelen ekonomik değişimleri ele alarak Rusya’nın 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşındaki askeri zaferine rağmen Rusya'da uygulanan yanlış mali politikalar nedeniyle uzun süreli bir durgunluğa sürüklendiğini savunmaktadır. Metin boyunca savaş ekonomisinin sanayi üretimini kısa vadede canlandırdığı ancak bütçe açıkları, dış borçlanma ve rublenin değer kaybı gibi ağır yapısal sorunlara yol açtığı vurgulanmaktadır. Tezde tarımdan bankacılık sektörüne kadar geniş bir yelpazede, savaşın getirdiği lojistik maliyetlerin ve vergi yükünün toplumsal sınıflar üzerindeki yansımalarını istatistiksel verilerle ortaya konulmaktadır. Özellikle serfliğin kaldırılmasıyla elde edilen ekonomik kazanımların 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sürecinde nasıl heba edildiği temel bir tartışma konusu olarak sunulmaktadır. Rusya’nın 19. yüzyıl sonundaki ekonomik manzarasını reformlar ve savaşın yıkıcı bedeli arasındaki çatışma üzerinden özetlemektedir. 1880'lerde dünya piyasalarında tahıl fiyatlarının sürekli düşüş eğiliminde olmasıyla birleşen bu daraltıcı maliye ve para politikaları, Rusya'da iç talebin tamamen çökmesine yol
açmıştır. Savaş döneminde siparişlere yetişmek için kapasitesini artıran sanayi sektörleri, savaş sonrasında iç talebin daralmasıyla aşırı üretim krizine, iflaslara ve kitlesel işsizliğe sürüklenmiştir. Sonuç olarak tez, savaşın üretim faktörlerinde yarattığı ekonomik canlanma ve büyüme ivmesinin yanlış ekonomik politikalarla heba edildiğini ve bunun bedeli olarak Rus ekonomisinin 1880'ler boyunca derin bir ekonomik durgunluğa ve deflasyona mahkûm olduğunu ortaya koymaktadır.

Building upon ethnographic research with the Christian community re-siding in 2020s Mersin and engaging with the few studies that have analyzed differentiation in other ethno-religious minority communities in Turkey, this study aims to demonstrate heterogeneity within a Turkish non-Muslim minority group, specifically along the axes of denomination and place of origin. Ultimately, I argue that while the Christian community in Mersin is demonstrably heterogeneous, its members share a common experience of discrimination in the broader national context and in everyday life that cuts across these internal cleavages, unifying a population that has managed to survive in a challenging historical and geographical context like Mersin. This study aims to contribute to both the literature on minority heterogeneity and ethnographic research on ethno-religious minorities in Turkey.

2020’li yılların Mersin’inde yaşayan Hristiyan toplumu üzerine yürütülen etnografik araştırmaya dayanan ve Türkiye'deki diğer etno-dinsel azınlık topluluklarındaki farklılaşmaları analiz eden az sayıdaki çalışmayla diyalog kuran bu çalışma; Türkiye’deki gayrimüslim bir azınlık grubunun mezhep ve yerel kimlik eksenleri özelinde barındırdığı içsel heterojenliği sergilemeyi amaçlamaktadır. Aynı zamanda bu çalışma, Mersin'deki Hristiyan toplumunun belirgin bir şekilde heterojen olmasına rağmen, topluluk üyelerinin geniş ulusal bağlamda ve gündelik yaşamda bu içsel farklılıkları aşan ortak bir ayrımcılık deneyimini paylaştıklarını ve bu deneyimin, Mersin gibi zorlu bir tarihsel ve coğrafi bağlamda hayatta kalmayı başarmış olan bu topluluğu birleştirdiğini savunmaktadır. Bu çalışma, hem azınlıkların heterojenliği üzerine yapılan tartışmalara hem de Türkiye'deki etno-dinsel azınlıklara odaklanan etnografik literatüre katkı sunmayı amaçlamaktadır.

This dissertation, which examines the history of horse-drawn tramways and the Constantinople Tramway Company in late Ottoman Istanbul, aims to uncover the process of capital accumulation behind urban infrastructure projects in the city. In dialogue with urban and financial history, the study analyzes the urban transformation and capitalist modernization experienced in nineteenth-century Istanbul within the context of global networks. The dissertation highlights the Company's temporary operating concession and investigates the inequalities produced by its service decisions. It demonstrates how the management of the 1873 financial crisis and the Company's accounting practices facilitated the concentration of capital in the hands of a small elite, while shifting costs onto workers, small shareholders, and passengers through increased ticket prices. Beyond financial inequality, the tramway system benefited certain property owners by increasing real estate rents, while for others it produced spatial conflicts and inequalities through expropriations. Moreover, horses, which constituted the Company's most significant form of capital as well as its primary labor force, emerged as active agents in the process of urban transformation, often coming into conflict with profit-driven management due to their biological needs. The consolidation of Belgian-German influence over the Company and competition among investors are examined through informal networks of investors, employing an approach that moves beyond the dichotomy of local versus foreign capital. These findings reveal that Istanbul's urban transformation was a dynamic and uneven process, involving the constant interaction of economic, political, social, and biological actors.

Geç Osmanlı İstanbulu'nda atlı tramvayların ve Dersaadet Tramvay Şirketi'nin tarihini inceleyen bu tez, kentsel altyapı projelerinin ardındaki sermaye birikimi sürecini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Kent tarihi ve finans tarihi literatürlerinden beslenen bu çalışma, on dokuzuncu yüzyıl İstanbul'unda yaşanan kentsel dönüşümü ve kapitalist modernleşmeyi küresel ağları da dikkate alarak analiz etmektedir. Tez, Şirketin süreli işletme hakkına vurgu yaparak, hizmet kararlarının yol açtığı eşitsizlikleri incelemektedir. Örneğin, şirketin 1873 mali krizini yönetimi ve muhasebe yöntemleri, sermayeyi küçük bir elitin elinde toplarken, maliyetleri işçilere, küçük hissedarlara ve artan bilet fiyatlarıyla yolculara yüklemiştir. Bu finansal eşitsizliğin yanı sıra, tramvay sistemi emlak rantı beklentisini artırırken, istimlaklar yoluyla mekansal çatışmalar ve eşitsizlikler yaratmıştır. Ayrıca, şirketin en büyük sermayesi ve emek gücü olan atlar, kendi biyolojik gereksinimleriyle kar odaklı yönetimle çatışarak kentsel dönüşüm sürecinin aktif bir aktörü olarak karşımıza çıkmaktadır. Şirket üzerindeki Belçika-Alman nüfuzunun nasıl kurulduğu ve uluslararası yatırımcıların rekabeti, yerli/yabancı sermaye ikilemini aşan bir yöntemle, yatırımcıların gündelik pratikleri ve gayri resmi ağları üzerinden incelenmektedir. Tüm bu bulgular, İstanbul'un kentsel dönüşümünün, ekonomik, politik ve biyolojik aktörlerin sürekli etkileşim içinde olduğu dinamik ve eşitsiz bir süreç olduğunu gözler önüne serer.

This dissertation examines the relationship between Sufi institutions and central authority in nineteenth-century Ottoman Bosnia within the broader context of imperial reform. Rather than treating the period as a simple extension of central power into a provincial setting, it approaches Bosnia as a frontier province in which central authority took shape through sustained institutional interaction. Drawing on archival petitions, fiscal records, appointment documents, travel permits, and spatial analysis of tekkes, the study demonstrates that Sufi institutions were neither marginal survivals nor passive recipients of reform. They were socially embedded bodies whose endurance depended on their capacity to operate within evolving administrative procedures. Then aalysis integrates spatial distribution with documentary encounters to show that embeddedness alone did not guarantee institutional stability. Survival required legibility: the ability to articulate claims through recognized categories such as poverty, succession, mobility, and patronage. These procedural arenas were not isolated domains but interconnected sites through which religious authority and imperial administration interacted. Patronage functioned as a mechanism of differentiation; succession became a shared jurisdiction requiring both local legitimacy and formal confirmation; mobility was rendered administratively intelligible rather than suppressed; and moments of unrest were managed through situational engagement rather than categorical exclusion. By situating Sufi institutions within the material, fiscal, and political structures of the province, the dissertation reconceptualizes frontier governance as a relational field in which central authority operated through negotiation rather than uniform i mposition. Bosnia emerges not as an exceptional deviation from imperial reform, but as a concentrated instance of how administrative transformation unfolded in socially dense frontier environments. The study thus contributes to Ottoman historiography by rethinking the interaction between Sufi institutions and central authority in the nineteenth century, emphasizing procedural adaptation and negotiated endurance over narratives of resistance or decline.

Bu tez, on dokuzuncu yüzyıl Osmanlı Bosnası’nda Sufi kurumlar ile merkezi otorite arasındaki ilişkiyi, imparatorluk reformlarının daha geniş bağlamı içinde incelemektedir. Dönemi, merkezin vilayetlere doğru basit bir güç genişlemesi olarak ele almak yerine, Bosna’yı merkezi otoritenin süreklilik arz eden kurumsal etkileşimler yoluyla şekillendiği bir sınır vilayeti olarak değerlendirmektedir. Arşiv dilekçeleri, mali kayıtlar, atama belgeleri, seyahat izinleri ve tekkelerin mekânsal dağılımına ilişkin analizler üzerinden çalışma, Sufi kurumların ne marjinal kalıntılar ne de reformun pasif muhatapları olduğunu ortaya koymaktadır. Bu kurumlar, toplumsal olarak yerleşik kurumsal yapılardı ve süreklilikleri, değişen idari prosedürler içinde hareket edebilme kapasitelerine bağlıydı. Çalışma, mekânsal dağılım ile belgesel karşılaşmaları birlikte ele alarak, yerleşikliğin tek başına kurumsal istikrarı garanti etmediğini göstermektedir. Süreklilik, idari tanınırlık gerektirmiştir; yani taleplerin yoksulluk, halefiyet, hareketlilik ve himaye gibi tanınmış kategoriler aracılığıyla ifade edilebilmesi belirleyici olmuştur. Bu prosedürel alanlar birbirinden kopuk değil, dini otorite ile imparatorluk idaresinin karşılaştığı ve etkileştiği bağlantılı zeminlerdir. Himaye farkl ılaşma mekanizması olarak işlemiş; halefiyet hem yerel meşruiyet hem de resmî tasdik gerektiren paylaşılan bir alan hâline gelmiş; hareketlilik bastırılmak yerine idari olarak tanımlanmış; huzursuzluk anları ise kategorik dışlama yerine durumsal yönetim bi çimleriyle ele alınmıştır. Sufi kurumları vilayetin maddi, mali ve siyasal yapıları içine yerleştiren bu yaklaşım, sınır yönetimini tek tip bir merkezî dayatma olarak değil, müzakereye dayalı bir alan olarak yeniden kavramsallaştırmaktadır. Bosna bu çerçevede, imparatorluk reformundan sapma gösteren istisnai bir örnek değil; sosyal olarak yoğun sınır vilayetlerinde idari dönüşümün nasıl gerçekleştiğini yoğun biçimde görünür kılan bir örnek olarak ortaya çıkmaktadır. Böylece tez, on dokuzuncu yüzyılda Sufi kurumlar ile merkezi otorite arasındaki etkileşimi direniş ya da gerileme anlatılarının ötesinde, prosedürel uyum ve müzakere edilmiş süreklilik çerçevesinde yeniden değerlendirmektedir.