Bu tez Türkiye'nin 1980'ler ve 1990'lar boyunca toplumsal üretim ilişkilerinde ve devlet biçiminde gerçekleşen dönüşüm ile uluslararası neoliberal hegemonyaya eklemlenmesi sürecini neo-Gramşiyan bir per-spektiften incelemektedir. Bu amaçla, Türkiye'nin yaşadığı neoliberal dönüşümde etkin rol oynayan dört uluslararası finansal, askeri ve siyasi örgüt (IMF, Dünya Bankası, AB, NATO) ile Türkiye'nin ilişkileri analiz edilmiştir. Araştırma, neo-Gramşiyan yaklaşımın bir hegemonik yapının inşası için gerekli gördüğü üç güç kategorisi olan materyal yeterlilikler, yasal ve kurumsal dönüşüm, ve ideolojik birlik alanlarında yoğun-laştırılmıştır. Bu dönemde yukarıda bahsedilen örgütlerle yapılan finansal ve askeri kaynak anlaşmaları, bu örgütlerle ilişkiler sonucunda gerçekleştirilen yasal ve kurumsal dönüşüm, ve bu örgütler ile Türkiye'nin yönetim ve kapitalist sınıflarının elitleri arasındaki ideolojik uyum, ve neoliberal toplumsal üretim ilişkilerine ve devlet biçimine yönelik toplumsal rıza oluşturma çabaları araştırma konusu edilmiştir.

This thesis examines the process of Turkey's articulation to neoliberal hegemony via the transformation of the social relations of production and the form of state in its country in the 1980s and 1990s, from a neo- Gramscian perspective. With this purpose, the relations between Turkey and four international financial, military, and political organizations (the IMF, WB, EU, NATO) which played active roles in the neoliberal transformation of Turkey are analyzed. The research concentrates on the areas of material capabilities, legal and institutional transformation, and ideological unity, which are the three categories of force that neo-Gramscians consider necessary for the establishment of hegemonic structure. The subjects of the research are financial and military resource agreements made with the aforementioned organizations, the legal and institutional transformation that emerged as a result of Turkey's relations with these organizations, the ideological unity between these organizations and the elites of the ruling and capitalist classes in Turkey, and the efforts to produce active social consent for neoliberal social relations of production and a neoliberal form of state in Turkey during this period.

Bu tez, 1. Dünya Savaşı sırasında yaşanan küçükbaş ve yük hayvanı ölümlerinin nedenlerini ve etkilerini araştırmakta olup bu ölümlere çevre tarihi perspektifinden bakma amacıyla kaleme alınmıştır. Doğu Osmanlı eyaletlerine odaklanan tez; devletin vergi politikaları, bölge coğrafyası, iklim, sınırlı veterinerlik hizmetleri ve bulaşıcı hayvan hastalıklarının geniş ölçüdeki hayvan ölümlerinin arkasındaki ana nedenler olduğunu göstermektedir. Çevre ile nüfus arasındaki bağlantıyı gözler önüne seren bu hayvan ölümleri, Osmanlı hükümetinin hayvanlara yönelik politikalarını etkilemiş ve yerel halkın hükümet politikalarına karşı çıkmalarına neden olmuştur.

This thesis investigates the reasons and effects of the small-cattle and draft animals' deaths during the Great War from an environmental history perspective. Focusing on the Eastern Ottoman region, it shows that the state's taxation policies, region's geography, climate, limited veterinary services, and contagious animal diseases were the main reasons behind the decimation of animals. These animal deaths affected the Ottoman government's policies toward animals and created local noncompliance with the government's decrees, showing the bilateral relationship between the environment and population.

This thesis analyzes Turkish Generation Z, which has been scrutinizing recently in terms of family, education, and socialization, and also in comparison between its Western counterparts. The research is based on the thought that political and social events affected and changed this generations' attitudes. In Turkey, Generation Z includes individuals born after 2000. To explain the historical background of the term generation, Karl Mannheim's generation theories were used. Twenty- five in-depth interviews were conducted with students from universities in Istanbul. Instead of collecting statistical data, the main aim was to understand Turkish Generation Z. Also the major generations from 20th and 21st century, namely, Silent, Baby Boomer, Generation X, Generation Y, and Generation Z in Europe, America, and Turkey were explained in terms of family, education, social life, and technology. The study consists of Generation Z members who are enrolled at a university in Istanbul, therefore, instead of general conclusions, personal expressions were provided.

Bu çalışmanın amacı Türkiye'de özellikle son yıllarda konuşulmaya başlayan Z kuşağının aile, eğitim ve sosyalleşme üzerine düşüncelerini, tutumlarını incelemek ve Batı'daki Z kuşağı ile karşılaştırmaktır. Toplumların içinde bulunduğu siyasi ve sosyal olayların gençlerin yani kuşakların tutumlarını etkilediği ve değiştirdiği göz önüne alınarak çalışmanın kaynağı oluşturmuştur. Z kuşağı yaş aralığı olarak 2000 sonrası doğanlar alınmıştır. Tarihsel olarak kuşak kavramını açıklamak amacıyla ise Karl Mannheim' ın kuşak teorilerinden yararlanılmıştır. Bu amaçla İstanbul'daki üniversitelerde okuyan 25 kişi ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Derinlemesine görüşme yapılmasının nedeni ise istatistiki bir veriden çok bu kuşağı anlamanın amaçlanmasıdır. 20. Ve 21. yüzyılda Avrupa, Amerika ve Türkiye'deki beş ana kuşak: Sessiz kuşak, Baby Boomer kuşağı, X kuşağı, Y kuşağı, ve Z kuşağı, eğitim, aile, sosyal hayat ve teknoloji gibi konular üzerinden açıklanmış; karşılaştırmalar yapılmıştır. Çalışma yalnızca İstanbul'da üniversite öğrencilerini kapsadığından genel çıkarımlardan çok kişisel ifadelere yer verilmesine imkân sağlanmıştır.

Bu tez, 2007 yılında Türkiye’de, kamuoyunda Ebu Hanzala olarak bilinen Halis Bayancuk tarafından İslami bir cemaat olarak kurulan Tevhid ve Sünnet Cemaati'nde, kültürün bireyleri mobilize ve motive etmedeki rolüne odaklanarak Selefi kimliğinin oluşumunu incelemektedir. Bu çalışma, Tevhid ve Sünnet Cemaati'ni toplumsal hareketler teorisi çerçevesinde incelemektedir. Araştırma, pratikler, metin ve materyalite olmak üzere üç odak noktayı vurgulamaktadır. Kolektif kimliğin hem bireyleri nasıl şekillendirdiğini hem de bireyler tarafında nasıl şekillendirildiğini bu üç odak alanı üzerinden ortaya çıkarmak için, cemaatin Bağcılar semtinde bulunan merkezinde bir saha araştırması yapılmıştır. Metinlerde yer alan dini öğretilerin, cemaat mensupları tarafından nasıl yorumlandığını ve günlük yaşamlarında nasıl uygulamaya konulduğunu anlamak için katılımcı gözlem ve informal görüşme metotları kullanılmıştır. Bu bağlamda, dış dünyayı biz ve onlar olarak ayıran el vela vel bera doktrini oldukça önem teşkil eden bir kavramdır. Gerçekliğin algılanmasına ilişkin olan bu öğreti, müminleri, sadece Müslümanlara dostluk gösterilmesi ve gayrimüslimlere ise düşmanlık gösterilmesi için teşvik etmektedir. Bu tez, aynı zamanda, cemaatin değişen koşullar karşısında çeşitli taktik ve stratejiler benimsediğini ve Selefi kimliğine bağlı olarak çerçeveler ve karşı çerçeveler üreterek mevcut ahlaki/kültürel değerleri, siyasi rejimleri hedef aldığını savunmaktadır.

This thesis examines the formation of Salafi identity in Tevhid ve Sünnet Cemaati, an Islamic group that was founded by Halis Bayancuk aka Ebu Hanzala in 2007 in Turkey, by focusing on the role of culture in mobilizing and motivating individuals. This study analyzes Tevhid ve Sünnet Cemaati within the framework of social movements theory. The research emphasizes three focal points that are practices, text and materiality. To reveal how collective identity shapes individuals and is shaped by them through these three focal areas, a field research was conducted in Bağcılar where the group’s main setting is located. Participant observation and informal interviewing were used to highlight how particular religious doctrines are interpreted by the group adherents and put into practice in their daily lives. In this regard, the doctrine of al-wala’ wa-lbara is a significant concept since it separates the outside world as us and them. The doctrine, concerning the perception of reality, encourages believers to show loyalty to Muslims only and disavowal to non-Muslims. This thesis also argues that the group adopts various tactics and strategies in changing circumstances, and targets existing moral/cultural values, political regimes by producing frames and counter-frames depending on its Salafi identity.

Bu çalışma, Mithat, Cevdet ve Mahmud Nedim Paşalar ile Ahmet Mithat Efendi’nin Osmanlı’da 1875-1876 döneminde yaşanan ekonomik, siyasi ve uluslararası krizlere dair anlatılarını II. Abdülhamid döneminin kurucu anlatıları olarak incelemeyi amaçlamaktadır. İmparatorluk içindeki ve uluslararası arenadaki siyasi statükonun çözüldüğü bu dönemde, Tanzimat döneminin ideolojik çatallanmalarının, bu anlatılarda, bir sonraki siyasi rejimi şekillendirme amacıyla yeniden inşa edildiğini öne sürmektedir. Çalışma; siyasi incelemelere, hatıralara ve kroniklere dayanarak, Ali Paşa’nın 1871’deki ölümünden sonra imparatorluğun iç siyasi mücadeleleri ile uluslararası alanda liberal bir İngiltere ile monarşist bir Rusya arasındaki rekabetin iç içe geçmiş doğasını tartışmaktadır. Dönemin siyasi figürlerinin, kriz dönemini kendi siyasi ideallerini öne çıkarmada bir fırsat olarak görerek yaşanan krizleri bu doğrultuda metinleri aracılığıyla yeniden inşa ettiklerini ortaya koymaktadır. Bu bakımdan çalışmanın temel amacı, 1875-1876 döneminin esas krizinin, Avrupa güç dengesinin sarsılmasına paralel olarak Tanzimat statükosunun çözülmesinden doğan bir rejim krizi olduğunu öne sürmektir.

This study aims to analyze the narratives of Mithat, Cevdet, Mahmud Nedim Pashas, and Ahmet Mithat Efendi regarding the economic, political, and international crises of the Ottoman 1875 and 1876 as founding narratives of the Hamidian Era. It suggests that in these narratives ideological bifurcations of the Tanzimat era were reconstructed to shape the following political regime, since, at the time, the current political status quo was shattered within the empire and the international arena. Based on political treatises, memoirs, and chronicles, it discusses the intertwined nature of the internal political struggles of the Empire after the death of Ali Pasha in 1871 and the rivalry between a liberal Britain and a monarchist Russia in the international arena. It shows that the political figures of the period who saw the crisis period as an opportunity for promoting their political ideals reconstructed these crises through their narratives. Thus, the main goal of this thesis is to show that the essential crisis of the period of 1875-1876 was a regime crisis that emerged from the shattering of the Tanzimat status quo within the empire parallel with the shattering of the European balance of power.

Din ile dış politika arasındaki ilişki karmaşık ve tartışmalı bir konudur. Bu karmaşık ilişki çeşitli akademik teoriler tarafından incelenmiştir, ancak dinin uluslararası ilişkilerdeki rolü konusunda yeterince çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmanın amacı, özellikle Türkiye'nin Afrika politikasında Diyanet İşleri Başkanlığı'nın rolünü inceleyerek Türkiye''nin inanç temelli diplomasi uygulamalarını araştırmaktır. Çalışma, Türkiye'nin Afrika ile olan ilişkisinde dinin nasıl kullanıldığını, sivil toplum kuruluşlarının inanç temelli diplomasi uygulamalarına nasıl katıldığını ve Türk dış politikasında sivil toplum ile devlet kurumları arasındaki işbirliğini etkileyen dinamikleri inceleyecektir. Yumuşak güç, kamu diplomasisi, kültürel diplomasi ve inanç temelli diplomasi gibi kavramların yanı sıra Türkiye ve Afrika arasındaki ilişkinin tarihsel arka planının da ele alınacağı çalışmada, ayrıca Diyanet ve diğer kamu diplomasisi kuruluşlarının Afrika'daki faaliyetlerine ilişkin resmi raporlar da değerlendirilecektir. Bu çalışma, Diyanet'in faaliyetlerinin inanç temelli diplomasi örneği olarak görülebileceğini ve Türkiye'nin Afrika'daki sömürgecilik karşıtı tarihine dikkat çeken inanç temelli diplomasi sayesinde sahada daha aktif rol alabildiğini söylemektedir. Bu tezde, Türkiye'nin inanç temelli diplomasisinin geleneksel inanç temelli diplomasi ile farklılıklar gösterdiği iddia edilmektedir. Geleneksel inanç temelli diplomasi genellikle sivil toplum kuruluşlarının faaliyetleri ile şekillenirken, Türk dış politikasında inanç temelli diplomasi bağlamında kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirliği Türkiye'yi diğer örneklerden farklı bir konuma koymaktadır.

The relationship between religion and foreign policy is a complex and controversial topic that has received attention from various academic theories. However, there are relatively few studies on the role of reli-gion in international relations. The purpose of this research is to exam-ine the implementation of faith-based diplomacy in Turkish foreign pol-icy, specifically focusing on the role of the Presidency of Religious Affairs (Diyanet) in Turkey's Africa policy. The research will analyze how reli-gion has been used by the Turkish state in its relations with Africa, how non-official channels are involved in faith-based diplomacy, and the dy-namics that influence the cooperation between NGOs and state institu-tions in Turkish foreign policy. To do this, the research will analyze lit-erature on concepts such as soft power, public diplomacy, cultural di-plomacy, and faith-based diplomacy, as well as the historical back-ground of the relationship between Turkey and Africa. The research will also evaluate the official annual and regional reports on the activi-ties of Diyanet. The research aims to show that the activities of Diyanet can be seen as an example of faith-based diplomacy, and that Turkish faith-based diplomacy has played a critical role in highlighting Turkey's anti-colonial history in Africa, which has helped to increase its attrac-tion to the foreign public. The main argument of this thesis is that Turkish faith-based diplomacy differs from traditional faith-based di-plomacy in some ways. While traditional faith-based diplomacy typical-ly involves the state not actively participating in the field, in the Turkish case there has been cooperation between non-official channels and state institutions.

Bu çalışmada, Türkiye’de çok partili demokratik hayatın geçmişteki en büyük gerilimlerinden biri olan 1957-1960 dönemindeki siyasi ve toplumsal gerilimlerden kaynaklanan kutuplaşmanın bir incelemesi yapılmaktadır. Cumhuriyetin kurulmasıyla beraber hedeflenen demokratik rejimin gerekliliği olan çok partili hayatın, 1946’ya kadar olan denemelerini ve o zamanki toplumsal dinamikleri de içine alan bir arka planını analiz eden bu çalışmada, daha sonra sırasıyla İkinci Dünya Savaşı sonrası oluşan yeni düzenle beraber, Türkiye’nin çok partili hayata geçmesi, Demokrat Parti’nin kuruluşu ve ilk dönemdeki yaşadığı zorluklar, 1946 erken seçimleri ve sonrasındaki siyasi gerilimlerle beraber 1950’de Demokrat Parti’nin iktidara gelmesini ele almaktadır. Daha sonrasında Demokrat Parti’nin ilk dönemi, CHP’nin 27 yılın ardından muhalefete geçmesi, 1954 seçimlerinde artan oylarıyla kazandığı zaferle başlayan ama daha sonra yaşanan ekonomik ve toplumsal bunalımlarla beraber alınan bir dizi sert önemlerle yaşanan toplumsal gerilimlerle tezin nihai konusu olan dönemine 1957 seçimleriyle giriş yapılacaktır. 1957’deki erken seçim sonrası başlayan yüksek gerilimi ve 1960’a kadar neredeyse hiç azalmayan etkisini, hem tarihi olaylarla, hem de bu gerilimden kaynaklanan kutuplaşmayı ve bunun siyasetteki, günlük gazetelerdeki ve toplumsal hayattaki yansımalarıyla birlikte irdelenecektir.

In this work, Turkey’s 1957 60 period, which is one of the most strained periods during the multi-party democratic regime, will be analyzed. The polarization, arising from social and political tension, is the res e arch subject of this thesis. From the foundation of the republican regime in Turkey, multi-party system was aimed and the attempts for democratization are covered. Followingly, after the World War II, Turkey’s multi-party system transition, the foundation of the Democrat Party and its early tough years, 1946 snap elections and its aftermath are covered. Then, the triumph of the Democrat Party in 1950, their first period and back to back electoral victory is analyzed. After 1954, emerging economic and social troubles and government’s rigid measures are analyzed to give background. After these background parts, together with 1957 snap elections, the events, which never eased the strained political atmosphere, are historically covered. Also, to understand the polarization, the reflection of the tense political atmosphere is covered with speeches, daily newspapers and social life examples.

Bu tez, Türkiye'de neoliberalleşme süreçlerini ve neoliberal öznelliğin inşasını incelemektedir. Hem neoliberalizmi bir sınıf projesi olarak gören Marksist yaklaşımı hem de onu yönetimsellik olarak analiz eden Fukoyen yaklaşımı kullanan tez, bu iki teorik çerçeve bağlamında kariyer koçluğuna odaklanmaktadır. Kişisel gelişim endüstrisinin bir alt alanı olarak değerlendirilen koçluk mesleği, neoliberalizmin ideolojik varsayımlarının doğallaştırılmasında ve neoliberalizmin hegemonik statüsünün neoliberal öznelliklerin inşası yoluyla yeniden yapılandırılmasında etkili olmuş bir iktidar tekniğidir. Bu bağlamda, bu tez, koçluğun, özelde kariyer koçluğunun, girişimcilik ve uysallık ilkelerine dayalı bir çalışan öznelliği üreten ve bu şekilde bireyleri neoliberal emek rejimine uyumlamayı amaçlayan bir iktidar tekniği olduğunu iddia ediyor. Çalışma, kariyer koçluğu konusunda uzmanlaşmış koçlarla ve koçluk hizmeti almış kişilerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeleri analiz ederek bu iddiayı kanıtlamaya çalışıyor.

This thesis examines the processes of neoliberalization and the construction of neoliberal subjectivity in Turkey. Using both the Marxist approach, which sees neoliberalism as a class project and the Foucaldian approach, which analyzes it as governmentality, the thesis focuses on career coaching in the context of these two frameworks. The coaching profession, which is considered as a sub-field of the self-help industry, is a technique of power that has been effective in the naturalization of ideological assumptions of neoliberalism and the restructuring of the hegemonic status of neoliberalism through the construction of neoliberal subjectivities. In this context, this thesis argues that coaching, career coaching in specific, is a technique of power that manufactures an employee subjectivity based on the principles of entrepreneurship and docility and, in this way, aims to adapt individuals to the neoliberal labor regime. It tries to prove this claim by analyzing semi-structured interviews conducted with coaches who specialized in career coaching and those who received coaching service.

Bu çalışma, en genel hatlarıyla, Sebilürreşad'ın Kurtuluş Savaşı'nda nasıl bir rol oynadığına odaklanıyor. Bu doğrultuda, çalışmada öncelikle Sebilürreşad'ın etrafındaki politik ve entelektüel çevre görünür kılınıyor ve ulusal direniş hareketine nasıl ve hangi kanallarla dahil olduklarına, Ankara Hükümeti ile aralarındaki işbirliğine ışık tutuluyor. Diğer yandan da bu çalışma, yazılara ve vaazlara yoğunlaşarak, derginin politik ve entelektüel çevresinin hilafeti hangi bağlamlar içinde ne şekilde yeniden kavramsallaştırdıklarını anlamaya çalışıyor. Bu çalışma, Sebilürreşad'ın Büyük Millet Meclisi etrafında kurulan geniş koalisyonun ayrılmaz bir parçası olduğunu ileri sürüyor ve derginin politik ve entelektüel çevresinin Milli Mücadele'deki faaliyetlerinin Ankara Hükümeti'nin "manevi egemenliği"nin sınırlarını genişlettiğini iddia ediyor. Bunun yanı sıra çalışmada, Birinci Dünya Savaşı sonrası vuku bulan küresel altüst oluşun etkisiyle, Sebilürreşad entelektüellerinin Bolşeviklerle ittifakı savunarak hilafeti Doğu'nun uyanışı teması bağlamında yeniden kavramsallaştırdıklarını gün yüzüne çıkarıyor. Böylelikle, bu çalışma bir yandan Birinci Dünya Savaşı sonrasındaki gelişmeleri daha nüanslı ve çok boyutlu olarak anlamaya davet ederken, diğer yandan da Milli Mücadele döneminin hilafet merkezli ittihad-ı İslam siyasetinin sınırlarına ışık tutuyor.

This study focuses on the role of Sebilürreşad in the War of Independ-ence, in general terms. Accordingly, this study unearths the politico-intellectual network around Sebilürreşad, and sheds light on how and through which connections they were involved in the national re-sistance movement and their cooperation with the Ankara Govern-ment. Moreover, this study concentrates on the articles and sermons, trying to understand how the politico-intellectual circle of the journal reconceptualized the caliphate in what contexts. This study argues that Sebilürreşad was an integral part of the broad coalition formed around the Grand National Assembly, and claims that the activities of the jour-nal's politico-intellectual circle in the War of Independence extended the boundaries of the "spiritual sovereignty" of the Ankara Govern-ment. In addition, this study reveals that, under the influence of the global upheaval that took place after the First World War, Sebilür-reşad's intellectuals defended the alliance with the Bolsheviks and re-conceptualized the caliphate in the context of the awakening of the East. Thus, this study both invites a more nuanced and multidimen-sional understanding of the developments after the First World War and it sheds light on the limits of the idea of caliphate-centered Pan-Islam in the War of Independence.

301 ölüme sebep olan Mayıs 2014 Soma maden kazası Türkiye ve dünya tarihinin 21. Yüzyılda 'ki en büyük maden kazası olmuştur. Yeraltı madenciliği sektörü en yüksek ikinci iş kazası oranına sahip olmasına ve kazaya rağmen, Soma bölgesindeki madencilik hala popüler olmaya devam etmiştir. Madenciler çalışma arkadaşlarını, oğullarını ve babalarını kaybetmelerine rağmen neden madende çalışmaya devam ediyorlar? Bu tez, Kütahya yakınlarındaki küçük bir köyden gelen iç Ege köylü-madenci topluluğunun incelenmesiyle bu soruya cevap aramaktadır. Bu çalışma, yapılan saha araştırmasıyla birlikte arşiv araştırmasına dayanmaktadır. Bu araştırma, Soma maden ocaklarında üç farklı tarihsel dönemde (1960-1980, 1980-2002 ve 2002-2020) çalışan üç kuşak erkek ve aileleriyle yapılan mülakatlara dayanarak, Türkiye'nin değişen sosyo-ekonomik bağlamına karşı değişen göç ve emek kalıplarını incelemektedir. Bu araştırma, madencilerin ve ailelerinin Türkiye'nin zaman için-de değişen genel sosyo-ekonomik koşulları ile ilgili deneyimlerinin mesleklerine bakış açılarını şekillendirdiğini savunuyor. Bu deneyimler; işsizlik oranlarının yükselmesi, işgücü fazlası, asgari ücretli sayısının yüksek olması ve kayıt dışılık; iç göç, tarımın dönüşümü; Türkiye'de sosyal politika ve emeklilik kalıplarının dönüşümü ile ilgilidir. Bu sosyo-ekonomik gerçekler ve bölgedeki coğrafi şartlar göz önüne alındığında, maden işçisi aileler, Türkiye'deki diğer vasıfsız işlere kıyasla madencilik sektöründe çalışmayı, gelir, sosyal güvenlik, emeklilik yaşı ve çalışma saatleri açısından nispeten daha iyi koşullara sahip olarak görmektedir. Bu çalışma, literatüre üç bakımdan katkıda bulunur; bir, daha çok araştırma alanı olan Zonguldak/Karadeniz bölgesi yerine farklı bir coğrafi bölgeye (Ege) odaklanarak Türkiye'deki madenci toplulukları ile ilgili literatüre katkıda bulunmaktadır. İkinci olarak madenciliği, maden işçileri ve aileleri perspektiften analiz haline getirir, sadece erkek madenci işçilere odaklanmak yerine tüm aileye odaklanıp, madenciliği aile stratejisi olarak ele alır, üçüncüsü daha geniş bir zamanı kapsayarak inceler ve üç nesil madencilere odaklanarak geniş bir bakış açısı sunar ve zamanla değişen dinamikleri vurgulayarak literatüre katkıda bulunur.

With 301 causalities, the May 2014 Soma mine accident constituted the biggest mining accident in Turkish history and the biggest worldwide in the 21st century. Although the underground mining sector has the second-highest workplace accident rate, mining is a popular job in the So-ma region even after the 2014 accident. Why do miners continue to work in the mines even though they lose their friends, sons and fathers working there? This thesis aims to answer this question by examining an inner Aegean peasant-miner community from a small village near Kütahya. It builds on field research with the community along with archival research. Based on interviews with three generations of men who worked in the Soma mine pits in three different historical periods (1960-1980, 1980-2002 and 2002-2020) and their families, the study traces changing patterns of migration and labor against Turkey's chang-ing socio-economic context. The thesis argues that the miners' and their families' experience with the general socio-economic conditions of Turkey have shaped their perspective towards their occupation. These experiences have to do with; the labor market defined by the rise of unemployment rates, labor surplus, the high number of minimum wage workers and informality; inner migration; the transformation of agriculture; and the transformation of social policies. Given these dynamics, mineworker families consider underground mining as a better job in terms of income, social security and retirement age compared to other unskilled jobs in Turkey. The study contributes to the literature on miner communities in Turkey firstly by focusing on a different geographic area (Aegean) rather than Zonguldak, which has mostly been the study site. Secondly, it brings in mineworkers' families and household strategies into the anal-ysis rather than just focusing on male workers. Thirdly, by covering a wider time span through its focus on the experience of three genera-tions, it offers a broad perspective of the miner community from its first formation and reveals the dynamics that have changed over time.

Bu tez, Alparslan Türkeş'in çok partili siyasete girdiği 1965 yılı ile partisinin kapatılmasına yol açan darbenin gerçekleştiği 1980 yılları arasında uç sağ Türk milliyetçiliği ile İslam arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Çalışma, “1965'te baskın olmasa bile kaydadeğer bir seküler milliyetçi grubu barındıran uç sağ Türk milliyetçiliği, 1980'den itibaren nasıl Türk-İslam sentezini savunan bir ideolojiye dönüşmüştür?” sorusunun etrafında şekillenmektedir. Milliyetçilik ve İslamcılık arasındaki ortaklıklar, ayrılıklar ve değişimler entelektüel tarih çerçevesi içinde sunulmaktadır. Milliyetçi siyasi dergiler, hatıralar, kitaplar ve seçim kampanyası materyalleri gibi çeşitli birincil kaynaklar kullanılmıştır. Bu materyalin analizi tezin bütününde işlenen üç argümanı ortaya çıkarmaktadır. İlk olarak, İslami temalar milliyetçi ideolojide giderek artmış; 1980'e gelindiğinde özellikle gençler arasında önemli ölçüde İslamlaşmış bir milliyetçilik uç sağda baskın kol olarak ortaya çıkmıştır. İkinci olarak, Türk-İslam sentezi, milliyetçilerin bu ikisini uzlaştırma girişimlerine rağmen gerilim arz eden bir yapıya sahip olmuş, bu da sürekli uyuşmazlıklar doğurmuştur. Üçüncü olarak, Türkeş'in dine yaklaşımının araçsal olduğu ve İslam'ın onun ideolojisindeki ana işlevinin, ulusal kalkınma için zorunlu bir unsur saydığı yüksek ahlaka kaynaklık etmek olduğu gözlenmiştir.

This thesis explores the relationship between the far-right Turkish nationalism and Islam between 1965, when Alparslan Türkeş entered multiparty politics, and 1980, when the coup d’état which subsequently led to the closing of his political party took place. The main question that drives this work is, how has the far–right Turkish nationalism, which included a significant, if not dominant presence of secular nationalists in 1965, turned into an ideology that championed the Turkish-Islamic synthesis as of 1980? The convergences, divergences and exchanges between nationalism and Islamism are presented within an intellectual history framework. A variety of primary sources, such as nationalist political magazines, memoires, books and election campaign materials were used. Three overarching arguments are reached by their analysis. First, Islamic themes have been increasingly abundant in nationalist ideology; a significantly Islamized nationalism, especially among the youth has come into existence as the dominant strand in far-right by 1980. Second, the Turkish-Islamic synthesis has had an uneasy nature despite nationalists’ attempts to reconcile the two, causing constant tension. Third, Türkeş’s approach to religion was an instrumentalist one; the main function of Islam in his ideology was as a source of high morality, which he considered necessary for national development.

Sınıfsal karşılaşmalar teması 2010'lu yıllar boyunca Türkiye'deki sanat film-lerinin önemli bir parçası haline geldi. Yeni Türkiye Sineması, 1990'ların ortalarında iki ayrık, ticari ve sanat, film pazarı ile neticelenen neoliberal dönüşümler içerisinde açığa çıkan filmleri ifade ediyor. Türkiye'deki sanat filmleri sınıfsal karşılaşmaları çeşitli bakımlardan içermekte. Tarihsel bir perspektiften düşünüldüğünde ise temsillerin karmaşıklığının ve anlatıdaki öneminin 1990'ların ortalarından beri, özellikle de 2010'larda arttığı gözlemlenebilir. Bu değişimler Gilles Deleuze'ün "modern politik sinema" kavramına dayanarak yorumlanmış ve değişimlerin etik bir tavrın gelişimi olarak düşünülebileceği önerilmiştir. "Karşılaşmalar etiği" karşılaşmaları toplumsal tarih bağlamında değerlendirerek buradaki etik sorumluluğun üstlenilmesine, kendini sorunsallaştırmaya ve dönüşüm potansiyelleri açmaya dayanır. Bu etik perspektifin sınıfsal karşılaşmaların temsilinde giderek içerildiği iddia edilmiştir. Bu süreç Türkiye'nin ekonomik, politik, toplumsal, ve kültürel dönüşümleriyle yorumlanabilir. Neoliberal dönüşüm-lerin etkileri güvencesizliği ve mülkiyet eşitsizliğini arttırdıkça ve politik iktidar rejimi sistematik olarak otoriterleştikçe sınıfsal karşılaşmaların temsi-line yönelik etik bir tavır da Yeni Türkiye Sinemasının sanat filmlerinin önemli bir parçası haline gelmiştir.

The theme of inter-class encounters became a significant part of art-house movies in Turkey during the 2010s. The New Cinema of Turkey refers to movies that emerged during the mid-1990s within neoliberal transfor-mations that resulted in two distinct commercial and art-house film mar-kets. The art-house movies of New Cinema involve the theme of inter-class encounters in various respects. Considered from a historical perspective, the complexity and significance of inter-class encounters increased since mid-1990s, especially after the 2010s. The changes are interpreted based on Gilles Deleuze's conceptualization of "modern political cinema," suggesting it can be considered the development of an ethical attitude. An "ethics of en-counters" contextualizes them in their social history, opening potentials for self-problematization and transformation by taking the ethical responsibility of one's position within the social context. It is argued that the art-house movies of New Cinema involved this ethical perspective gradually concern-ing the representation of inter-class encounters. This process can be inter-preted based on Turkey's economic, political, social, and cultural transfor-mations. As the effects of neoliberal transformations increased the precarity and wealth inequality and the political power regime became authoritarian systematically, an ethical attitude towards the representation of inter-class encounters also became a significant part of the art-house movies in the New Cinema of Turkey.

Bu çalışma Osmanlı İmparatorluğu'ndan Anadolu'ya kalan ulaştırma mirasını gözönünde bulundurarak Milli Mücadele yıllarındaki karayolu ve demiryolu ulaştırması üzerine bir anlatı sunmaktadır. 19. Yüzyıl ulaştırma alanında büyük teknolojik devrimlere şahitlik ederken, Osmanlı İmparatorluğu'nda da Tanzimat ile beraber devletin bu alana direkt katılımı yönünde gelişmeler yaşandı. Yine bu yüzyılda, savaşların ülke içinde daha fazla kaynağı hareket ettirmesini gerekli kılacak şekilde dönüşmesi savaş gücü bağlamında ulaştırma faktörünün önemi artırdı. İmparatorluğun son dönemindeki finansal ve askeri sıkıntılar ülke içinde gelişmiş bir ulaştırma ağı oluşmasını engelledi. Milli Mücadele sırasında Batı Cephesine yapılan silah ve cephane sevkiyatları zor şartlarda ve olağanüstü önlemler altında gerçekleşti.

This study presents a narrative on road and railway transportation in the years of the National Struggle regarding the transportation legacy from the Ottoman Empire to Anatolia. In addition to great technological revolutions in the field of transportation in the 19th century, the state directly participated in road construction works during the Tanzimat period. Moreover, in this century, the transformation of the nature of war that necessitated the movement of more resources within the country increased the importance of the transportation factor in the context of the war power. Financial and military difficulties in the last period of the Empire prevented the formation of a developed transportation network within the country. Weapons and ammunition freight to the Western Front during the National Struggle took place under challenging conditions and extraordinary measures.

Bu tez, Osmanlı taşra idaresi altında Mora yarımadası ve Rumeli'de gelişen bölgesel siyasi himaye ve şiddet ilişkilerinin nasıl 1821 sonrası siyasi iklime adapte olup Osmanlı'dan bağımsızlığını kazanan Yunanistan'daki siyasi alana egemen olduğunu ortaya koymayı amaçlıyor. Bunun yanı sıra, Yunan bağımsızlık savaşı sırasında ortaya çıkan bölgesel hiziplerin 1821 yılı öncesinden kalma şahsi ilişkiler üzerine kurulduğuna dikkat çekilirken; bu tezde aynı zamanda bu hiziplerin her birinin ayrı birer Avrupalı güçle yakın ilişkilere girerek dönemin Viyana Kongresi sonrası Avrupa siyasi düzeninin dolaylı özneleri olmaları sürecinin de ortaya konması amaçlanıyor. Bu doğrultuda, bağımsızlık savaşının başlamasını takip eden süreç içerisinde iki Rumelili İoannis Kolettis ve İoannis Velentzas'ın siyasi ve askeri himaye etrafında şekillenen ilişkisi özel olarak izleniyor. Buradaki amaç bu iki adamın nasıl Yunan bağımsızlık savaşının oluşturduğu uzun şiddet ortamı sayesinde siyasi bir ittifak oluşturabildiğini ve Kolettis'in Rumeli hizibinin nasıl süreç sonunda "Fransız Partisi" ismiyle anılmaya başlandığını göstermek. Nihayetinde de Velentzas'ın 1840 yılında Osmanlı topraklarına yönelik organize ettiği başarısız bir irredentist saldırıyı kendisinin Fransız partisi lideri Kolettis ile olan ilişkisi üzerinden okuyarak, bunun Yunanistan'ı dönemin doğu sorunu olarak adlandırılan doğu Akdeniz üzerindeki bölgesel siyasi hesaplara dahil etme tasarısı olduğunu ortaya koymak.

The purpose of this thesis is to investigate how regional networks of political patronage and violence within the Ottoman provincial ad-ministration in the Peloponnese and Rumeli have adapted to the new political environment after 1821, and continued to dominate the politi-cal domain in Greece after its independence from the Ottoman Empire. Additionally, while aiming to show how the factions that have emerged during the Greek war of independence have been built on personal rela-tionships prior to 1821, this thesis also attempts to show how each of these factions in Greece became entangled with a specific European power, and thus, was indirectly influenced by the broader political de-velopments in post-Vienna Congress Europe. This study follows the particular patron-client relationship of the two Rumeliot men, Ioannis Velentzas and Ioannis Kolettis throughout the years following the out-break of the war of independence. The purpose is to explore how the two men have formed their alliance thanks to the violent circumstances provided by the war, the process that made Kolettis's Rumeliot faction labelled as the French party, and ultimately to see how through his rela-tionship with Kolettis, Velentzas' irredentist foray in 1840 to Ottoman territories could be seen as a scheme designed to involve Greece into the politics of the Eastern Question.

Bu tez, Bulgaristan Jön Türklerinden olan Filibeli Ali Fehmi'nin biyografisini ve Muvazene gazetesinin birinci yıl nüshalarını incelemektedir. Ali Fehmi'nin Jön Türk bağlantıları olduğu yönünde şüpheler doğunca Osmanlı hükümeti, Ali Fehmi'nin resmi görevine son vererek memleketi Filibe'ye dönmesine neden oldu ve Ali Fehmi burada 1897'de Muvazene'yi yayınlamaya başladı. 1877-1878 Rus-Osmanlı Savaşı'ndan sonra, Osmanlı İmparatorluğu'nun eski tebaası olan Bulgaristan'daki Müslümanlar, yeni kurulan Bulgaristan Prensliği'nin vatandaşı olmuştu. Balkan Müslümanları toplumlarının geleceğini yeniden tanımlamaya çalışırken özellikle de Müslüman entelektüeller kültür ve siyaset yoluyla durumlarının daha iyiye gideceğine inanıyordu. Ali Fehmi, bu hedeflere ulaşılmasına katkıda bulunan entelektüellerdendir. Bu tez, Ali Fehmi'nin yayınladığı Muvazene gazetesinin, Bulgaristan'daki Müslümanların ortak sorunları ve yolsuzluk meselelerini ele alarak okurlarıyla nasıl ilişki kurduğunu göstermektedir. Çalışma, aynı zamanda Ali Fehmi ve Muvazene gazetesinin Bulgaristan'da Jön Türk ideolojisinin yerleşmesinde oynadığı önemli rolü de göstermektedir. Ali Fehmi'ye tekil bir kimlik atfetmekten kaçınan bu tez, onun Jön Türkler, Bulgar hükümeti ve Osmanlı hükümeti tarafından nasıl farklı algılandığını ve böylece bu bağlamda nasıl çoğul ve belirsiz bir kimlik kazandığını incelemektedir. Ali Fehmi, Bulgaristan'daki özgürlükten yararlanarak gazetesini özgürce yayınlamış ve bu da Osmanlı hükümeti tarafından hafiyeler ve Bulgar Komiseri aracılığıyla gözetlenmesine yol açmıştır. Ali Fehmi ile Osmanlı hükümeti arasında artan gerginliğe ek olarak, 1905'te Bulgar hükümeti tarafından da sınır dışı edilmiştir. Daha sonra Paris, Cenevre, Mısır ve Afganistan'da bulunmuştur. Bu tez, Ali Fehmi'nin kendisini önce yerel, sonra küresel olarak Müslümanların ve Türklerin gelişip ilerlemelerine adadığının da altını çizmektedir. Bu araştırmada kullanılan başlıca kaynakların çoğu Osmanlı arşiv belgeleri ve Muvazene'nin birinci yıl nüshalarıdır. Bu tez, genel olarak Bulgaristan'daki Müslümanlar ve özellikle de Jön Türkler hakkındaki mevcut literatüre katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

This thesis provides the biography of Filibeli Ali Fehmi, a Young Turk from Bulgaria, and examines the first-year issues of his Muvazene newspaper. When suspicions arose about Ali Fehmi's connections to the Young Turks, the Ottoman government terminated his official duties, forcing him to return to his hometown of Filibe, where he began publishing Muvazene in 1897. After the Russo-Ottoman War (1877-1878), Muslims in Bulgaria, who were former subjects of the Ottoman Empire, had become citizens of the newly emerged Principality of Bulgaria. The Balkan Muslims sought to redefine the future of their community, and the Muslim intellectuals in particular believed that they could achieve a rejuvenation through culture and politics. Ali Fehmi was an active participant who contributed to achieving these goals. This thesis demonstrates how Ali Fehmi's Muvazene newspaper engaged with its readers by addressing common problems and publicizing issues of corruption. This study also shows the pivotal role played by Ali Fehmi and his Muvazene newspaper in the establishment of the Young Turk ideology in Bulgaria. Without attributing a single identity to Ali Fehmi, this thesis examines how Ali Fehmi was perceived differently by the Young Turks, the Bulgarian government, and the Ottoman government, thereby acquiring a plural and indefinite identity in this context. Ali Fehmi, taking advantage of the relative freedom in Bulgaria, published his newspaper, which led to his surveillance by the Ottoman government via spies and its commissioner in Bulgaria. As a result of the escalating tension between Ali Fehmi and the Ottoman government, he was deported by the Bulgarian government in 1905. Afterward, he resided in Paris, Geneva, Egypt, and Afghanistan. The work also emphasizes that Ali Fehmi dedicated himself to the advancement and progress of Muslims and Turks, first locally and then globally. Most of the primary sources used in this work are the Ottoman Archives and the first-year issues of Muvazene. This thesis aims to contribute to the existing literature on the Muslims in Bulgaria in general and the Young Turks in particular.

Bu tez, 2011 yılı sonrasında Türkiye ve Suriye'deki kültürel üretim alanını incelemektedir. Pierre Bourdieu'nun kültürel üretim alanı teorisini kullanarak, bu araştırma, bölgedeki kültürel üretimi etkileyen temel aktörleri, kurumları ve faktörlerin yanı sıra alanın karşılaştığı zorlukları ve dönüşümleri ele almaktadır. Toplumsal krizlerin istikrarsız ortamlardaki kültürel üretim alanının ortaya çıkışını ve özerkliğini nasıl etkilediğini analiz eden bu çalışma, alan teorisinin bölgenin ayırt edici özelliklerini ve zorluklarını yeterince ele almak için nasıl uyarlanabileceğini ve bağlamsallaştırılabileceğini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma aynı zamanda aktörlerin habitusunu, konumlarını, rollerini ve stratejilerini irdeleyerek kültürel üretim alanı ile iktidar alanı arasındaki etkileşimi kavramayı amaçlamaktadır. Son olarak, bu tez, kültürel üretim alanının doğası gereği özerkliğe doğru evrildiği fikrinin belirli sosyal ve kültürel koşullardan nasıl etkilene-bileceğini ele almaktadır. Bu tez bölgenin kültürel üretim alanında faali-yet gösteren aktörlerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelere dayanmaktadır.

This thesis examines the field of cultural production in Turkey and Syria in the 2010s. Employing Pierre Bourdieu's theory of the field of cultural production, this research delves into the primary actors, institutions, and factors that influence cultural production in Turkey and Syria, as well as the challenges and transformations faced by the field. Analyzing how social crises influence the emergence and autonomy of the cultural production field in politically unstable settings, this study aims to consider how the field theory can be adapted and contextualized to address the region's distinctive features and challenges adequately. This study also seeks to comprehend the interplay between the cultural production field and the field of power by scrutinizing actors' habitus, along with their respective positions, roles, and strategies. Lastly, this thesis considers how the notion that the cultural production field inherently evolves towards autonomy might be affected by specific social and cultural conditions. This thesis is based on semi-structured interviews conducted with actors engaged in cultural production field.

Bu tez, farklı bağlamlarda sıklıkla kullanılan "Jön Türk kuşağı" tabirini merkeze almakta ve esas olarak hatıratlar vasıtasıyla Jön Türklerin kuşak bilinçlerini incelemektedir. Bu çalışmada, Jön Türklerin kuşak mensubiyeti üzerine olan söylemi güçlendirdiği ve sonraki nesillerin benimsemesi için temel bir kuşak sözlüğü oluşturduğu savunulmaktadır. Ayrıca, eğitimin bu kuşağı şekillendirmede belirleyici bir rol oynadığı, genişleyen eğitim ortamının kuşak bilincini güçlendirdiği ve kuşak mefhumunun çift eksenli bir anlayışının yaygınlaşmasına imkan tanıdığı ileriye sürülmektedir. Tezde bu kuşağın üyelerinin gençliğe verdiği değerin yüksek fakat pragmatik olduğu savunulmuştur ve Jön Türk kuşağının tanımlayıcı özelliklerini ve sınırlarını müzakere için hatıratlardaki olgunluk ve kıdem anlatıları incelenmiştir.

The thesis focuses on the "Young Turk generation," a term frequently employed in various contexts, and it examines the Young Turks' generational consciousness primarily through analyzing their memoirs. This study argues that the Young Turks fortified the discourse on generational identity and established a foundational generational lexicon for subsequent generations to adopt. It is contended that educational growth has played a critical role in this generation's formation, reinforcing generational awareness and making a two-axis understanding of the concept of "generation" more prevalent. The thesis also explores the pragmatic yet high value that members of this generation placed on youth, and it examines maturity and seniority narratives within their memoirs to discuss the defining characteristics and boundaries of the Young Turk generation.

Bu tez, erken Cumhuriyet döneminde (1923-1950) Türkiye'nin ekonomik ve çevresel tarihini incelemekte olup, özellikle 1929-1935 yıllarına, yani devletçi politikaların uygulandığı ve Birinci Beş Yıllık Sanayileşme Planı'nın (BBYSP) hayata geçirildiği döneme odaklanmaktadır. BBYSP, Türkiye'nin ekonomi politikasında önemli bir dönüşümü temsil ederek, dönemin zorluklarına yönelik devlet öncülüğünde sanayileşmeye odaklanmıştır. Tez, devletçilik tartışmalarını en yüksek politik elitlerden Bünyan kasabasına kadar geniş bir yelpazede ele almakta ve devlet fabrikalarının yerel kaynaklar ve sosyal dinamikler üzerindeki etkilerini vurgulamaktadır. Sümerbank Kayseri Tekstil Fabrikası örneği, devlet fabrikalarının bölgesel kalkınma üzerindeki olumlu etkilerini, ancak aynı zamanda Bünyan'da görüldüğü üzere yerel doğal kaynakların kullanımı ve paylaşımındaki karmaşıklıkları da göstermektedir. Tez, devletçilik tartışmaları ve Kayseri Sümerbank Tekstil Fabrikası ile ilgili sosyal aktörleri hiyerarşik bir yapıda incelemektedir.

This thesis examines the economic and environmental history of Turkey during the early Republican period (1923-1950), with a focus on the years 1929-1935, marked by the implementation of statist policies and the First Five-Year Industrial Plan (FFYIP). The FFYIP represented a significant shift in Turkey's economic policy, focusing on state-led industrialization to address the challenges of the period. The thesis explores the debates on statism from the highest political elite to the small town of Bünyan, highlighting the impact of state factories on local resources and social dynamics. The case of the Sümerbank Kayseri Textile Factory illustrates the positive effects of state factories on regional development, but also the complexities in the use and sharing of local natural resources, as seen in Bünyan. The thesis studies social actors relevant to the statism debates and Kayseri Sümerbank Textile Factory in a hierarchical structure.

Bu tez, afet diplomasisi çerçevesinde, 2023 depremleri gibi doğal afetlerin ve su sorunları gibi jeopolitik zorlukların Türkiye'nin Suriye ile dış politikasını nasıl etkilediğini inceliyor. Çalışma, 2021 sonrası döneme odaklanarak, iki ülke arasındaki ilişkilerde yapıcı değişiklikleri destekleme çabalarını ele alıyor. Tez, doğal afetlerin ve sınırları aşan su kaynakları sorunlarının diyalog ve iş birliğini teşvik eden birer araç olabileceğini araştırıyor. Son 30 yılda, Türkiye ile Suriye arasındaki ilişkiler, çözülemeyen tarihi anlaşmazlıklar ve birçok yakınlaşma girişimi ile şekillenen oldukça politize bir yapıya sahip olmuştur. Ancak, doğal afetler ve jeopolitik zorlukların daha sık yaşandığı günümüz dünyasında, ortak afetlerin ve kaynakların bu iki komşu ülke arasındaki rolü henüz yeterince incelenmemiştir. Bu tez, 2023'teki ikiz depremleri, siyasi engelleri aşma ve iyi niyet geliştirme potansiyeli taşıyan bir afet olarak ele alırken, su sorunlarını hem çatışma hem de iş birliğI aracı olarak inceliyor. Afet diplomasisi çerçevesi kullanılarak gazetelerden, politika analizlerinden ve tarihsel kaynaklardan toplanan verilerle yapılan bu çalışma, afetlerin ve ortak su kaynakları sorunlarının diplomatik ilişkilere güçlü bir katkı sunabileceğini savunuyor. Ancak, bu etkinin daha geniş jeopolitik gerilimler, tarihsel anlaşmazlıklar ve mevcut siyasi bağlam tarafından şekillendiğI vurgulanıyor.

This thesis examines how disasters, such as the 2023 earthquakes, and geopolitical challenges, like water disputes, influence Türkiye's foreign policy with Syria through the framework ofdisaster diplomacy. Focusing on the post-2021 period, when efforts were made to facilitate constructive changes in bilateral relations, the study investigates how natural disasters and transboundary resource issues can serve as catalysts for dialogue and cooperation. Over the past three decades, the relationship between these two neighboring states has been marked by a highly politicized environment, shaped by unresolved historical disputes and various attempts at rapprochement. In a world increasingly exposed to both natural catastrophes and geopolitical challenges, the role of shared disasters and resources in Türkiye-Syria relations remains underexplored. This thesis analyzes the 2023 twin earthquakes as a disaster with the potential to transcend political barriers and foster goodwill, while examining water disputes as a dualistic factor of conflict and cooperation. Employing a disaster diplomacy framework and drawing on the data collected in the newspapers, policy analyses and historical accounts, this thesis argues that disasters and shared resource challenges can serve as powerful catalysts for diplomatic engagement. However, their impact is contingent upon broader geopolitical tensions, historical grievances, and the prevailing political context.

Bu tez, bulaşıcı bir göz hastalığı olan trahomun anlatısının, yirminci yüzyılın başlarında tıp söylemindeki gelişmelerle birlikte nasıl bir regülasyon konusu haline geldiğini göstermeyi amaçlamaktadır. İlk bölüm, yirminci yüzyılın başlarında oftalmologların görme yetisini anlamaya yönelik değişen paradigmaları nasıl araçsallaştırdıklarına odaklanmaktadır. İkinci bölüm, tıp ve oftalmoloji üzerine uluslararası kongreleri analiz ederek bu araçsallaştırmanın ulusal sınırların ötesinde eşzamanlı olarak nasıl gerçekleştiğini incelemektedir. Üçüncü bölüm, görme duyusunda standartlar oluşturarak yeni yönetim tekniklerinin uygulama biçimlerini ortaya koymaktadır. Bu amaçla, Osmanlı İmparatorluğu'ndan Amerika Birleşik Devletleri'ne göç edenlerin, göz hastalıkları konusunda bu tıbbi ve yönetim tekniklerin uygulandığı en büyük merkezlerden biri olan Ellis Adası'nda tıbbi muayeneden geçerken trahom ile ilgili yaşadıkları deneyimler ele alınacaktır.

This thesis aims to demonstrate how the narrative of trachoma, an infectious eye disease, has become a subject of regulation with the developments in the medical discourse of the early twentieth century. To achieve this, the thesis comprises around five chapters, including an introduction and conclusion. The first chapter focuses on the early twentieth-century debates in which ophthalmologists instrumentalized changes in understanding vision. The second chapter examines how this instrumentalization occurred simultaneously across national borders by analyzing international congresses on medicine and ophthalmology. The third chapter aims to reveal how the new governmental techniques are applied by establishing standards in the sense of sight. This chapter focuses on the experiences of immigrants from the Ottoman Empire to the United States as they underwent medical examinations at Ellis Island, one of the largest centers for implementing these medical and governmental techniques on eye diseases.

Bu tez, 2020'ler Türkiye'sinde işyerindeki kötü çalışma koşullarına, düşük ücretlere ve aşağılayıcı muamelelere karşı sendikalaşmaya karar veren kadınların mücadele deneyimlerine odaklanmaktadır. Bu tez, 2021 ve 2023 yıllarında gerçekleşen, İstanbul, Kocaeli ve Bursa'da bulunan iki tekstil ve iki metal fabrikasındaki mobilizasyon süreçlerini incelemektedir. Kadınların sendikalaşma motivasyonlarını, sendikalarla kurdukları ilişkileri, işten atılma sonrasındaki direniş sürecinde işçi arkadaşlarıyla, sendikacılarla ve aileleri kurdukları ilişkileri ve kadınların öznel dönüşümünü inceleyen bu tez, kadınların sendikalaşma ve direniş süreçlerinin toplumsal cinsiyete dayalı bir analizini sunmaktadır. Feminist bir metodolojiyi benimseyerek yapılan saha çalışması, Ekim 2022-Ekim 2023 arasında gerçekleştirilen, 16 kadın işçi ve 2 kadın sendika görevlisi ile yapılan derinlemesine görüşmelere ve katılımcı gözleme dayanmaktadır. Bu tezde, mobilizasyon literatüründen, Küresel Güney'deki ve Türkiye'deki kadın işçi direnişlerine odaklanan empirik çalışmalardan ve toplumsal hareketlerin sonuçlarına odaklanan çalışmalardan faydalanılmıştır. Bu tez, işyerinde erkeklerden farklı olarak cinsiyet temelli ücret eşitsizliğine, patriyarkal baskılara maruz kalan kadınların mobilizasyonunda haysiyet talebinin çok etkili olduğunu iddia etmektedir. Ayrıca, çalışma kadınların sendikalaşma ve kolektif eylem süreçlerinde güçlendiğini fakat bu güçlenme süreçlerinin sendikaların bürokratik ve patriyarkal yapısı tarafından sınırlandığını iddia etmektedir. Bu tez, kadınların işçi hareketindeki özneliğini ve onların aile, işyeri ve sendika üçgeninde patriyarka ve kapitalizme karşı yürüttükleri, iç içe geçen mücadelelerini incelemesi ile kadın işçi mücadelesi literatürüne katkıda bulunmaktadır.

This thesis investigates the experiences of women workers attempting to unionize against poor working conditions, low wages and humiliating treatment at the workplace in 2020s Turkey. It focuses on women's mobilization processes in two textile and two metal factories in Istanbul, Kocaeli and Bursa between 2021 and 2023. Examining women's motivations for unionization, the challenges they face, their subjective transformations, and their relationships with co-workers, union officers and families during their main form of resistance, which is picketing in front of factories, this study provides a gendered analysis of women's mobilization and resistance. Employing feminist methodology, the analysis builds on fieldwork which included in-depth interviews and participant observation with 16 women workers and 2 women union officers. This study engages with the literature on mobilization, empirical studies on women's labor activism in the Global South and Turkey, and studies on the impact of social movements. The thesis firstly argues that the demand for dignity is crucial in the mobilization of women subjected to gender pay gap and patriarchal pressures. Secondly, the thesis demonstrates that women experience empowerment through the unionization and collective action, but this empowerment is limited by the bureaucratic and patriarchal structure of the unions. Hence, by exploring women's agency in the labor movement and their intertwined struggles against patriarchy and capitalism in the triangle of family, workplace and union, this thesis contributes to the literature on women's labor activism.

Bu tez, Türkiye-Lübnan ilişkilerini yeni bölgeselcilik ve Şamgen Projesi (2009-2011) bağlamında siyasi ve ekonomik ilişkilere odaklanmaktadır. Soğuk Savaş'ın sona ermesi ve neoliberal politikaların genelde yaygınlaşması çerçevesinde değişen Türkiye Dış Politikasının bir parçası olarak, Türkiye, Lübnan, Suriye ve Ürdün arasında ticaret, kültürel değişim ve siyasi işbirliğini teşvik etmeyi amaçlayan önemli bir girişim olarak ortaya çıkan Şamgen Projesi'nin kuruluşuna ve sonrasını analiz etmektedir. Bu projenin başarıları sınırlı kalmış ancak süreç Orta Doğu'daki yeni bölgeselcilik dinamikleri hakkında değerli içgörüler sunmuştur. Tez, Şamgen Projesi süresince ve sonrasında Türkiye ile Lübnan arasındaki iş ve kültürel bağları, Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) dönemi politik motivasyonları ve bölgeselleşmenin kuruluş süreçlerini bağlamında incelemektedir. Tezin amacı, yeni bölgeselcilik çalışmalarında siyasi olayların, iş dünyası ve kültürel bağların etkileşiminin bölgesel işbirliği ve ekonomik ilişkiler üzerindeki etkisini ortaya koymaktır.

This thesis examines the political and economic relations between Turkey and Lebanon through the lens of new regionalism and the Shamgen Project (2009-2011). It scrutinizes the establishment and subsequent developments of the Shamgen Project, which emerged as a pivotal initiative aimed at fostering trade, cultural exchange, and political cooperation among Turkey, Lebanon, Syria, and Jordan. This initiative was conceived within the context of the evolving Turkish foreign policy framework that followed the end of the Cold War and the widespread adoption of neoliberal policies. Despite the limited successes of the Shamgen Project, the initiative provided significant insights into the dynamics of new regionalism in the Middle East. This study explores the business and cultural ties between Turkey and Lebanon during and after the Shamgen Project, situating this analysis within the political motivations of the Justice and Development Party (AKP) era and the processes of regionalism. The ob jective of this thesis is to reveal the impact of the interplay between political events, business, and cultural ties on regional cooperation and economic relations, thereby contributing to the scholarly discourse on new regionalism.

Bu tez, 1980'lerde Van-Erciş'ten Büyükada'ya göç eden ve zamanla ken-di işlerini kuran göçmenlerin anlatılarına odaklanmaktadır; kendi işini kurmanın işgücü piyasasındaki ayrımcılığı aşmak noktasında, bir strate-ji olarak nasıl rol oynadığını incelenmektedir. Ayrıca, tezde aile dinamik-lerinin girişimcilik faaliyetleri üzerindeki etkisi de değerlendirilmekte-dir. Tez, göçmen serbest meslek literatüründen, özellikle de 'zorunluluk girişimciliği' ve 'gömülü piyasa yaklaşımı' kavramlarından yararlanarak, Van-Ercişli göçmenlerinin girişimcilik süreçlerini anlamaya çalışmakta-dır. Bu çalışmada dört ana literatürden faydalanılmıştır: Adalar üzerine yapılan çalışmalar, 1980'lerden bu yana kırdan kente göç üzerine yapı-lan çalışmalar, Kürt işgücü üzerine yapılan çalışmalar ve göçmenlerin kendi işlerini kurmaları üzerine yapılan çalışmalar. Tezin saha çalışması, Nisan 2022 ile Ocak 2023 tarihleri arasında Büyükada'da gerçekleştiri-len 21 derinlemesine görüşmeye dayanmaktadır. Amaç, Türkiye'de işçi sınıfı girişimciliğinin etnik bağlamını Büyükada özelinde araştırarak, kayıt dışı işçilikten girişimciliğe geçişe odaklanarak bu alandaki yazını çeşitlendirmektir.

Focusing on the narratives of  a migrant community from Van-Erciş in Büyükada who migrated to the island in the 1980s and  since then suc-cessfully transitioned to self-employment, this thesis emphasizes the role of self-employment as a strategy to overcome labor market dis-crimination within migrant communities.  It also assesses the influence of family dynamics on entrepreneurial activities. Drawing upon migrant self-employment literature, notably the concepts of 'necessity entre-preneurship' and 'embedded market approach', the thesis seeks to comprehend the entrepreneurial processes of Van-Erciş migrants. Four main areas of literature are utilized in this study: research on the Princes' Islands, studies on rural to urban migration since 1980, re-search on Kurdish labor, and studies on migrant self-employment. The fieldwork for this thesis included 21 in-depth, face-to-face interviews and participant observation conducted in Büyükada between April 2022 and January 2023. The objective is to enrich the literature by in-vestigating the ethnic context of working-class entrepreneurship in Turkey, particularly focusing on the transition from informal labor to entrepreneurship.

Bu tez, Türkiye'deki Kürtçe ve Türkçe çift dilli üniversite öğrencilerinin günlük etkileşimlerinde karşılaştıkları dil ideolojilerini ve onların dil ve iktidar dinamikleri çerçevesinde incelenmesini amaçlamaktadır. Dillerle ilgili varsayımlar, düşünceler ve kabuller dil bilimsel gerçeklere atfedilse de, aslında tarihsel ve politik süreçlerin şekillendirdiği ideolojik temellere dayanırlar. Bu çalışmada, yüksek öğrenime devam etmek amacıyla Türkçe' nin hakim olarak konuşulduğu şehirlerde yaşamaya başlayan öğrencilerin deneyimleri üzerinden aksan ve diğer dilsel özelliklerin ya da dilin kendisinin Türkçe konuşan muhatapları tarafından nasıl algılandığı incelenmektedir. Bu deneyimlerin Kürt öğrencilerin günlük hayatlarına etkileri ve dilin kimlik inşasındaki rolü de dil ideolojileri, dil ve iktidar ilişkileri açısından ele alınmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşmelerde elde edilen bulgular, dil üzerinden algılanan ayrımcılık ve yetersizlik duygularının dillerle ilgili tutumlara ve kimlik müzakeresi süreçlerine etki ettiğini ortaya koymaktadır.

This thesis aims to examine the language ideologies encountered by Kurdish and Turkish bilingual university students in Turkey in their daily interactions within the framework of language and power dynamics. Although assumptions, thoughts, and beliefs about languages are attributed to linguistic realities, they are actually based on ideological foundations shaped by historical and political processes. This study investigates how accents and other linguistic features or the language itself are perceived by Turkish-speaking interlocutors through the experiences of students who started living in cities where Turkish is predominantly spoken to pursue higher education. The impacts of these experiences on the daily lives of Kurdish students and the role of language in identity construction are also discussed in relation to language ideologies and language and power relations. Findings from semi-structured interviews reveal that perceived discrimination and feelings of inadequacy related to language influence attitudes towards languages and identity negotiation processes.

Bu tez, Alparslan Türkeş'in CKMP'nin başına geçtiği 1965 yılından 12 Eylül 1980 askeri darbesine kadar ülkücü harekete Doğu ve Güneydoğu Anadolu'dan gerçekleşen katılımlara ve hareketin 1977 yerel seçimlerinde Doğu Anadolu'da elde ettiği başarıya odaklanarak hareketin bu on beş yıl boyunca Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'ya ilişkin faaliyetlerini ve güç kazanmasını incelemiştir. Araştırma, 1960'lı yılların sonlarından itibaren ülkücü hareketin Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yapmış olduğu teşkilatlanma faaliyetlerinin izini sürmüş ve bu faaliyetler sonucunda partinin bu iki bölgede hangi oranda karşılık bulabildiği ve bu karşılığın hangi sebeplerle ortaya çıktığı sorularına odaklanmıştır. Bu iki soruya ek olarak Doğu ve Güneydoğu Anadolu'dan bu dönemde harekete katılmış olan kişilerin Erken Cumhuriyet Dönemi'nde bu iki bölgede çıkan ayaklanmalara bakış açıları ve etnisite algılarının nasıl olduğunun da incelenmesi hedeflenmiştir. Çeşitli hatıratlar, dönemin yerel gazeteleri, Hergün gazetesi ve harekete yakın yayınevlerinin çıkarmış olduğu kitaplar gibi birincil kaynakların yanı sıra Doğu ve Güneydoğu Anadolu'dan harekete katılan kişiler ile yapılan yarı yapılandırılmış mülakatlar da kaynak olarak kullanılmıştır. Bu çalışma neticesinde üç temel sonuca ulaşılmıştır. Birinci olarak, MHP ve bir bütün olarak ülkücü hareketin 1965'ten 1977'ye kadarki seçimlerde, özellikle de 1977 yerel seçimlerinde, bu iki bölgede yer yer ulusal averajının üzerinde sonuçlar elde etmesinde hareketin bu yıllar boyunca benimsemiş olduğu "etnik ayrımcılık hissettirmeyen bir Türklük anlayışı"nın ve komünizmin halk arasında din karşıtlığı olarak gözüktüğü bir dönemde komünizme karşı en etkili siyasi akımın ülkücü hareket olarak algılanmasının etkili olduğu ortaya çıkmıştır. İkinci olarak, bu on beş sene boyunca bu iki bölgeden harekete katılımlarda milliyetçi siyasi düşüncelere sahip olan öğretmenlerin ve bu öğretmenlerin sonraki yıllarda Ülkü-Bir altında teşkilatlanmasının önemli bir etkisinin olduğu gözlemlenmiştir. Son olarak da 1977 yerel seçimlerine gelindiğinde hareketin, Doğu Anadolu bölgesinde önemli bir gelişme göstermişken, Güneydoğu Anadolu'da önceki yıllarda gösterdiği performansının gerisine düştüğü görülmüştür.

This thesis examines the activities of the idealist movement regarding Eastern and Southeastern Anatolia and its strengthening in these two regions between 1965, when Alparslan Türkeş became the head of CKMP, and 1980 by focusing on the participation in the idealist movement from these two regions and the movement's success in the 1977 local elections in Eastern Anatolia. The research traces the organizational efforts of the movement in Eastern and Southeastern Anatolia since the late 1960s and focuses on the questions of to what extent the party was able to find a response in these two regions as a result of these efforts and for which reasons this response emerged. In addition to these two questions, it was also aimed to examine the perspectives of the people from Eastern and Southeastern Anatolia who participated in the movement during this period on the uprisings that broke out in these two regions during the Early Republican Period and their perceptions of ethnicity. In addition to primary sources such as various memoirs, Hergün newspaper, local newspapers of the period, and books published by publishing houses close to the movement, semi-structured interviews with people from Eastern and Southeastern Anatolia who participated in the movement were also used as sources. As a result of this study, three main conclusions were reached. First, the MHP and the idealist movement as a whole generally achieved results above their national average in these two regions in the elections from 1965 to 1977, especially in the 1977 local elections, due to the "understanding of Turkishness without ethnic discrimination" adopted by the movement during these years and the perception of the idealist movement as the most influential political movement against communism at a time when communism was perceived as anti-religious by the public. Secondly, it was observed that teachers with nationalist political views and the organization of these teachers under Ülkü-Bir in the following years significantly impacted the participation in the movement from these two regions during these fifteen years. Finally, when it came to the 1977 local elections, it was observed that while the movement had made significant progress in Eastern Anatolia, in Southeastern Anatolia, it had fallen behind its performance in previous years.

Neoliberal kentleşme politikalarının kıskacında İstanbul'un maruz kaldığı "yaratıcı yıkım" neredeyse 40 yıldır gündemde. Gelinen noktada, bu çalışmanın başlığına ilham veren "İstanbul, Küreselle Yerel Arasında" (1999) derlemesindeki yazarların gözlemlediği ve tartıştığının aksine, İstanbul'un dönüşümü, küresel kent modelinin beklentilerinin hiç de gerisinde kalmayıp hayal gücünün de ötesine geçmiş durumda. Nitekim, Kuzey ormanlarının kalbinde açılan 3. Köprü ve 3. Havalimanı projelerinden sonra Başkan Tayyip Erdoğan'ın kendi deyimiyle en büyük "çılgın projesi" Kanal İstanbul Projesi (KİP) bu hayal gücünün sınırsızlığına işaret ediyor. Bu kapsamda bir dönüşüm, kentin eski çeperlerini de benzeri görülmemiş bir hızla metalaşma ve piyasalaşmaya açıyor. 

KİP'in son açıklanan güzergahının hemen batısında kalan Şahintepe mahallesi içinse, bölgede öngörülen dönüşüm projesi, yerinden edilme, borçlandırılma ve mülksüzleştirme tehlikelerini beraberinde getiriyor. Tapulu tarım arazilerinde izinsiz inşa edilmiş bu yarı-düzensiz mahallenin hemen hepsi kendi yerinde ikamet eden sakinleri, 2o2o yılından beri sürekli değişen imar planlarının ve çelişen resmi açıklamaların karşısında ve neoliberal kentleşme politikaların getirdiği değişimlerin farkında, barınma ve kent hakkı mücadelesi veriyorlar. Bu çalışma, mahalle sakinlerinin, birikmiş duygusal ve kolektif emekleriyle destekledikleri mülkiyet iddialarına ve süreçte deneyimledikleri belirsizliklerin etkilerine bilhassa dikkat etmektedir. Kapsamlı bir saha çalışması ve ilgili plan ve mahkeme dokümanlarının incelemesine dayanan bu tez, değişen konut ve kentleşme politikalarını Şahintepe Mahallesi için öngörülen dönüşüm rejimi ve bu bağlamda devam eden itiraz süreciyle birlikte incelemektedir.

The "creative destruction" to which Istanbul has been subjected in the grip of neoliberal urbanization policies has been on the agenda for almost 40 years. At present, contrary to what the authors of the edited volume "Istanbul: Between the Global and the Local" (1999), which inspired the title of this study, had observed and discussed at the turn of the century, far from falling short of the global city expectations, Istanbul's urban trans-formation has surpassed the millennial imagination. Indeed, after the 3rd Bridge and 3rd Airport projects opened in the heart of the northern forests, President Tayyip Erdoğan's "crazy project", as he calls it, the Istanbul Canal Project (ICP), evidences the unlimited scope of this imagination. In this scope, former peripheries of the city have been the targets of this transformation frenzy and opened for excessive commodification and marketization at an unprecedented momentum. 

For the neighborhood of Şahintepe, situated just west of the last announced route for the ICP, the transformation plan projected in the area holds the danger of displacement, in-debtedness, and dispossession. Aware of the changes brought about by neoliberal urbani-zation policies, the inhabitants of this quasi-irregular neighborhood, almost all of whom are owner-occupiers, have been struggling for their right to housing and to the city in the face of constantly changing zoning plans and contradictory official statements since 2o2o.  This thesis pays specific attention to the residents' claims to property based on their affective and collective labor accumulated in the neighborhood and the effects of the uncertainties experienced in the process. Drawing on extensive fieldwork and perus-ing relevant plans and court decisions, this thesis examines the changing housing and ur-banization policies alongside the proposed transformation regime and the ongoing con-testation against it in Şahintepe.

Bu tezde Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu hareketi olan Kemalizm’in söylemlerinde geniş bulan pozitivist düşünceyle ilişkisi sorgulanır. Burada Kemalizm ile ifade edilen kurucusu Atatürk’ün zihin dünyası ve bunun yansımasıdır. Bu çalışmadaki değerlendirme de alanda yapılmış pek çok çalışmanın aksine eylemleri merkeze alıp söylemleri tamamlayıcı unsur olarak konumlandırarak yapılır. Bu anlamda, seçilen örnek ise Kemalizm’in kendi ideallerini görece en özgürce gerçekleştirebildiği dönem olan 1930’larda hükümet tarafından ciddi şekilde değer verilen ve hayatın pek çok alanına teması bulunan Eskişehir Şeker Fabrikasının çevresindeki eylemlerdir. Değerlendirmenin ana sınama konusu da Kemalizm’in pozitivizmle ilişkisinin yapısını organik veya pragmatik bağ kurma ekseninde değerlendirmektir. Böylece, iktidara gelmeyi başarmış bir siyasi hareket olan Kemalizm olması gerektiği gibi eylemleri merkeze alınarak sorgulanmış olur. Söylemler de dışlanmaz, tamamlayıcı unsur olarak değerlendirmede yerini alır. Böylece, söylemlerin eylemler üzerinden sağlaması yapılmış olur. Ayrıca, coğrafi ve iklimsel faktörler de sağlanan detaylı veriler üzerinden araştırmaya katkı sağlar. Bunlara ek olarak, CHP yönetimdeki iç güç çekişmelerinin hükümetin iş yapma tarzına etkileri de irdelenen unsurlar arasındadır. Sonucunda, Kemalist yönetimin iktidara geldiği dönemden itibaren zaman kaybetmeden Osmanlı İmparatorluğu’ndan aldığı mirası geliştirmek için bilimsel gelişimi hedefleyen yöntemleri uygulamaya başladığı görülür. Bu anlamda, uygulanan ana yöntem yabancı uzmanların ülkeye getirilmesiyle yeni kurumların oluşturulduğu, başarılı öğrencilerin yurtdışına gönderildiği, yurtdışında eğitim görenlerin Türkiye’ye dönerek bilimsel kurumları yaşattığı ve iyileştirmelere ihtiyaç duyulduğunda yabancı uzmanlardan yeniden yararlanıldığı bir sistemdir. Tüm bu yöntemi de oldukça gerçekçi, sistematik, disiplinli bir şekilde uygulanmıştır. Bunun sonucunda, eylemler söylemlerle tutarlı şekilde ilerlemiştir. Öte yandan, Kemalist yönetimin pozitivist anlayışla olan bağını görmek için içteki güç çekişmelerinde tüm tarafların kendi tezlerini oldukça rasyonel yöntemlerle savunması da diğer bir önemli göstergedir. Dahası, Kemalist yönetim en güçlü olduğu dönemde de bundan hiç ayrılmamıştır. Dolayısıyla, burada ulaşılan sonuç Kemalizm’in pozitivist düşünceyle bağının oldukça organik olduğu ve bu bağın pragmatik amaçlarla ve görülen faydalarla pekiştirildiğidir.

In this thesis, the relationship between Kemalism, the founding movement of the Republic of Turkey, and the positivist thought that is prevalent in its discourses is questioned. What is expressed here with Kemalism is the mental world of its founder Atatürk and its reflection. The evaluation in this study, unlike many studies in the field, is made by focusing on actions and positioning discourses as complementary elements. In this sense, the example chosen is the actions around the Eskişehir Sugar Factory, which was seriously valued by the government and had contact with many areas of life in the 1930s, the period when Kemalism could realize its ideals relatively most freely. The main test of the evaluation is to evaluate the structure of Kemalism's relationship with positivism on the axis of establishing an organic or pragmatic bond. Thus, Kemalism, a political movement that managed to come to power, is questioned by focusing on its actions, as it should be. Discourses are not excluded but take their place in the evaluation as a complementary element. Thus, discourses are verified through actions. In addition, geographical and climatic factors also contribute to the research through the detailed data provided. In addition, the effects of internal power struggles within the CHP administration on the government's business style are among the factors examined. As a result, it can be seen that the Kemalist administration, from the moment it came to power, immediately began to implement methods aimed at scientific development in order to improve the legacy it received from the Ottoman Empire. In this sense, the main method applied is a system in which new institutions are created by bringing foreign experts to the country, successful students are sent abroad, those who studied abroad return to Turkey and keep the scientific institutions alive, and foreign experts are used again when improvements are needed. This entire method has been applied in a very realistic, systematic and disciplined manner. As a result, actions proceeded in a manner consistent with the discourses. On the other hand, another important indicator to see the Kemalist administration's connection with the positivist approach is that all parties defend their theses with very rational methods in the internal power struggles. Moreover, the Kemalist administration never deviated from this when it was at its strongest and most free. Therefore, the conclusion reached here is that Kemalism's bond with positivist thought is quite organic and this bond is reinforced for pragmatic purposes and by the benefits seen.

Bu tez, Türkiye’de 1968 ve 1971 yılları arasında gerçekleşen öğrenci hareketini ve eylem repertuvarının dönüşümünü inceliyor. 1968 yılında Avrupa ve Amerika’da başlayan öğrenci protestoları Türkiye’ye de yansımıştır. Tez, Türkiye ‘68 hareketinin Batı ‘68 hareketinden farkını, özgün öğrenci örgütlenmelerinin ortaya çıkışını ve ‘71 kopuşuna kadarki süreç içerisinde öğrenci hareketinin eylem repertuvarının çok boyutlu dönüşümünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ülkenin önde gelen üniversiteleri Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi’ne merceğini koyan tez, başlıca öğrencilerin kurduğu öz örgütlenmeler olan Fikir Kulüpleri Federasyonu, Dev-Genç, Sosyalist Fikir Kulübü, Devrimci Öğrenci Birliği’ni inceliyor. Bu örgütlerin başını çeken öğrenci liderlerinin ideolojik ve pratik anlamda hareketi nasıl dönüştürdüğünü açıklıyor.

This thesis analyses the student movement in Turkey between 1968 and 1971 and the transformation of the protest repertoire. In 1968, the student protests that began in Europe and the United States were also reflected in Turkey. The thesis aims to reveal the difference of the Turkey’s ‘68 movement from the Western ‘68 movement, the emergence of unique student organizations and the multidimensional transformation of the student movement's repertoire of actions until the ‘71 rupture. Focusing on the leading universities of the country, Middle East Technical University, Istanbul Technical University, and Istanbul University, the thesis examines the Federation of Idea Clubs, Dev-Genç, Socialist Idea Club, and Revolutionary Student Union, which were the main student organizations. It explains how the student leaders of these organizations transformed the movement in ideological and practical terms.

Bu tez, Kapalıçarşı’daki ekonomik aktörler üzerinden kayıt dışı ekonomik faaliyetlere ve bunların altında yatan dinamiklere odaklanmaktadır. Bu geleneksel çarşıdaki, kayıt dışı gelir elde etme biçimlerinin neler olduğu, kayıt dışı ve formel faaliyetler arasındaki akışkanlığın nasıl gerçekleştiği ve çarşıdaki farklı meslek gruplarından birçok aktörün bunlara dair bakış açısı incelenmektedir. Tez, özellikle kayıt dışı ekonomi literatüründen ve bu literatürün kavram setlerinden faydalanarak Kapalıçarşı’daki ekonomik faaliyetlerin girift yapısını önce tanımlayarak ardından analiz ederek açıklamayı hedeflemektedir. Tezin saha çalışması, 2024-2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen 21 derinlemesine mülakata dayanmaktadır. Tezin nihai amacı, Kapalıçarşı’nın kendine özgü ekonomik ve kültürel bağlamı içerisinde çeşitlenen informel emek gücünü, çarşının ekonomik aktörlerine odaklanarak araştırmak ve bu sayede, bu alandaki literatürün zenginleşmesine katkıda bulunmaktır.

This thesis focuses on informal economic activities and their underlying dynamics through the experiences of economic actors in the Grand Bazaar. It examines the various forms of informal income generation in this traditional bazaar, the processes by which transitions from informal to formal structures occur, and the perspectives of numerous actors from different occupational groups regarding informality. The thesis aims to elucidate the complex structure of economic activities in the Grand Bazaar by first defining, and then analyzing them - drawing particularly on the literature surrounding the informal economy and its conceptual frameworks. The fieldwork is based on 21 indepth interviews conducted between 2024 and 2025. Ultimately, the thesis seeks to explore the informal labor force as it diversifies within the unique economic and cultural context of the Grand Bazaar, focusing on the bazaar’s economic actors, and thereby contributing to the enrichment of academic literature in this field.

Bu tez, İsmet Özel'in İslamcı düşünce içerisindeki teorik vizyonunun İstiklâl Marşı Derneği (İMDER) aracılığıyla siyasi bir harekete dönüştürülüp dönüştürülemeyeceğini incelemektedir. Çalışma, öncelikle Özel'in 1960'ların politik ikliminde şekillenmeye başlayan ve modernite, kapitalizm ile Batı medeniyeti eleştirisi üzerine kurulu entelektüel birikimini, Türkiye'deki İslamcılık ve modern düşünce geleneği içerisinde konumlandırmaktadır. Ardından, bu teorik çerçevenin 2007'de Özel öncülüğünde kurulan İMDER'in örgütsel yapısında, sembolik repertuvarında ve siyasi söyleminde nasıl kurumsallaştığını analiz etmektedir. Derneğin yayın organı Çelimli Çalım dergisi üzerine yapılan tematik analiz, İstiklâl Marşı'nın bir manifesto olarak yeniden yorumlanması, Türklüğün İslami bir misyon ekseninde tanımlanması ve tarih, dil ile ekonomi alanlarında alternatif vizyonlar inşa edilmesi yönündeki çabaları ortaya koymaktadır. Entelektüel tarih, söylem analizi ve kurumsal incelemeyi bir araya getiren tez, üç özgün katkı sunmaktadır: entelektüel eleştiri ile örgütsel pratik arasındaki yetersiz çalışılmış bağı incelemekte; metin-kurum ilişkisini analiz etmek için yöntemsel bir model önermekte; ve İMDER’i milliyetçilik, modernite ve İslamcılık literatürü bağlamında konumlandırmaktadır.

This thesis examines whether İsmet Özel's theoretical vision within Islamist thought can be transformed into a political movement through İstiklâl Marşı Derneği (İMDER, Association for the Turkish National Anthem). The study first situates Özel's intellectual corpus—which began to take shape in the political climate of the 1960s and is founded upon critiques of modernity, capitalism, and Western civilization— within the traditions of Islamism and modern thought in Türkiye. It then analyzes how this theoretical framework became institutionalized in the organizational structure, symbolic repertoire, and political discourse of İMDER, which was established under Özel's leadership in 2007. A thematic analysis of the association's publication, the journal Çelimli Çalım, reveals efforts to reinterpret İstiklâl Marşı (The Turkish National Anthem) as a manifesto, define Turkishness within the axis of an Islamic mission, and construct alternative visions in the fields of history, language, and economics. By integrating intellectual history, discourse analysis, and institutional examination, the thesis makes three original contributions: it investigates the understudied link between intellectual critique and organizational practice; proposes a methodological model for analyzing the text-institution relationship; and positions İMDER within the literature on nationalism, modernity, and Islamism.

Bu tez, Erken Cumhuriyet Türkiye’sinde sıradan vatandaşların gündelik deneyimlerini ve politik özneliklerini, 1932 ile 1948 yılları arasında devlet yetkililerine ve parti merkezine (Cumhuriyet Halk Fırkası) sunulan mektup ve dilekçelerin yakından incelenmesi yoluyla ele almaktadır. Arşiv kaynaklarına dayanan bu çalışma, bireylerin istihdam, yoksulluk, adaletsizlik ve yerel siyasi temsil gibi konulardaki şikâyetlerini nasıl dile getirdiklerini analiz etmektedir. Devleti tekil ve toplumdan kopuk bir yapı olarak ele almak yerine, bu tez, devlet-toplum ilişkilerini karşılıklı olarak kurucu bir çerçevede değerlendiren ilişkisel bir perspektifi benimsemektedir. Dilekçe sahiplerinin sesini merkeze alarak, bu araştırma elit merkezli anlatılara meydan okumakta ve erken cumhuriyetin toplumsal dokusuna dair daha incelikli bir anlayışa katkı sunmaktadır. Aynı zamanda modern Türkiye tarih yazımına, sosyal tarih, arşiv kuramı ve gündelik direniş teorileri gibi yaklaşımları dâhil ederek eleştirel bir katkı sağlamaktadır. Bu kuramsal mercekler aracılığıyla tez, sıradan insanların hızla dönü şen siyasal dü zende nasıl yol aldıklarını ve pazarlık yaptıklarını gözler önüne sermektedir.

This thesis explores the everyday experiences and political subjectivities of ordinary citizens in early Republican Turkey through a close examination of letters and petitions submitted to state of1icials and party headquarters (Republican People's Party, hereafter RPP) between 1932 and 1948. Drawing from archival sources, the study analyzes how individuals articulated grievances related to employment, poverty, injustice, and local political representation. Rather than treating the state as a monolithic or detached institution, the thesis adopts a relational perspective that views state-society interactions as mutually constitutive. By foregrounding the voices of petitioners, this research challenges elite-centered narratives and contributes to a more nuanced understanding of the early Republic’s social fabric. It also critically engages with the historiography of modern Turkey by incorporating perspectives from social history, archival theory, and theories of everyday resistance. Through these lenses, the thesis demonstrates how ordinary people navigated and negotiated the rapidly transforming political order of their time.

Bu tez Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası’nın kuruluşunu, stratejilerini ve dönüştürücü etkilerini incelemektedir. Tez, özel eğitim sektörünün yapısal koşullarının—deregülasyon ve güvencesizleştirme—hem sendikal imkanları kısıtladığını hem de öğretmenleri militant işçi aktivizmine ve yenilikçiliğe mecbur bıraktığını savunmaktadır. Toplu sözleşmenin fiilen imkansız olduğu koşullarda Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası, okul önü protestoları, meclis nöbetleri ve sosyal medya kampanyalarıyla güçlü bir eylemsellik ortaya koymuştur. İşçiden işçiye örgütlenerek sendika kısa sürede hızla büyümüş ve stratejilerini öğretmenlere aşılamıştır. Araştırmanın bulguları bu sendikanın mücadelesi sonucunda bireysel, organizasyonel ve sektörel dönüşümlere işaret etmektedir. Bireysel düzeyde öğretmenler sendika eylemliliği etrafında özgüven, dayanışma ve kalıcı bir kolektif etkinlik duygusu geliştirmiştir. Örgütsel düzeyde sendika, stratejik esnekliği riske atacak biçimde bir kurumsallaşma sürecinden geçmiştir. Sektörel düzeyde ise sendika deregülasyonu tersine çevirme yönünde sektörde mütevazı bir yeniden-düzenleme hamlesine sebep olmuştur. Bu çalışma gündelik örgütlü pratikleri daha geniş siyasal-ekonomik dinamikler içinde konumlandırmak için Burawoy’un genişletilmiş vaka yöntemini ve derinlemesine görüşmeler ile katılımcı gözlem yöntemlerini, kavramsal olarak ise Hyman’ın stratejik üçgenini ve Blanc’ın işçiden işçiye örgütlenme modelini kullanmaktadır. Genel olarak tez, otoriter neoliberalizm koşullarında dahi bağımsız sendikaların yenilikçi yöntemler geliştirebileceğini ve mobilize olabileceğini ortaya koyarak emek çalışmaları literatüründeki sendikal canlanma tartışmalarına katkı sunmaktadır.

This thesis examines the emergence, strategies, and transformative effects of the Private Sector Teachers’ Union (PSTU) in Turkey’s private education sector between 2021 and 2025. It argues that sectoral conditions— deregulation and precarization—both constrained and enabled militant, innovative unionism. In the absence of enforceable collective bargaining, PSTU assembled a disruptive, public-facing repertoire: school-front protests, sit-ins and social-media campaigning. Through worker-to-worker organizing, the union scaled rapidly up across sector. Findings show multi-level transformations that I analyze at three levels: individual, organizational and sectoral. Individually, teachers developed confidence, solidarity, and durable collective efficacy through PSTU’s mobilization. Organizationally, PSTU expanded and got more consolidated but also experienced a process of institutionalization, risking strategic flexibility. Sectorally, the union heightened public awareness regarding the precarity of teachers, and compelled some re-regulatory moves. This study uses Burawoy's extended case method, in-depth interviews, and participant observation to locate everyday organizing practices within broader political-economic dynamics, and conceptually, Hyman's strategic triangle and Blanc's worker-to-worker organizing model. Overall, the thesis contributes to labor revitalization debates by showing that, even under authoritarian neoliberalism, grassroots and independent unions can innovate, mobilize, and reshape the terrain of labor politics.

Bu tez, 1970'lerde Türkiye'de faaliyet gösteren sosyalist bir dergi kolektifi olan Rizgari'nin entelektüel ve siyasi çerçevesini incelemektedir. Kürt siyasi hareketi ile sosyalist geleneğin kesişim noktasında konumlanan Rizgari, hem yerel dinamikler hem de küresel teorik tartışmaların şekillendirdiği kendine özgü bir kavramsal yaklaşım geliştirmiştir. Çalışma, özellikle Ruy Mauro Marini tarafından ortaya atılan “alt-emperyalizm” kavramının grup tarafından yorumlanmasına odaklanmaktadır. Rizgari, bu kavramı doğrudan benimsemek yerine, Türkiye'nin bölgesel rolünü ve Batılı güçlerle ilişkilerini analiz etmek için uyarladı. Buna paralel olarak, grup, Kürt nüfusun yoğun olduğu bölgelerde uygulanan idari, kültürel ve ekonomik uygulamalara, kontrol ve entegrasyon mekanizmaları olarak gördüğü eleştirel bir bakış açısı getirdi. Tez, Edward Said'in “gezgin teori” kavramını kullanarak, belirli teorik araçların farklı tarihsel ve siyasi bağlamlarda nasıl yeniden şekillendirildiğini izlemektedir. Rizgari'nin seçilmiş yayınlarını analiz ederek, çalışma, dönüşümün yaşandığı on yıl boyunca Türkiye'de faaliyet gösteren siyasi aktörler tarafından küresel sol ve sistem karşıtı fikirlerin nasıl karşılandığı, yeniden yorumlandığı ve yerelleştirildiğinin anlaşılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

This thesis explores the intellectual and political framework of Rizgari, a socialist journal collective active in Turkey during the 1970s. Positioned at the intersection of the Kurdish political movement and the socialist tradition, Rizgari developed a distinctive conceptual approach shaped by both local dynamics and global theoretical debates. The study focuses in particular on the group’s interpretation of sub-imperialism, a concept introduced by Ruy Mauro Marini. Rather than adopting it directly, Rizgari adapted this concept to analyze Turkey’s regional role and its relationship with Western powers. In parallel, the group proposed a critical perspective on the administrative, cultural, and economic practices implemented in Kurdish-populated areas, which they viewed as mechanisms of control and integration. The thesis uses Edward Said’s notion of “traveling theory” to trace how certain theoretical tools are reshaped through different historical and political contexts. By analyzing selected publications of Rizgari, the study aims to contribute to the understanding of how global leftist and anti-systemic ideas were received, reinterpreted, and localized by political actors operating in Turkey during a transformative decade.

Bu tez, Adalet ve Kalkınma Partisi'nin 2002-2020 yılları arasında Türkiye’de eğitimi nasıl ideolojik bir dönüşüm alanı olarak kurguladığını incelemektedir. Parti’nin eğitim politikaları, birbirinden bağımsız reform girişimleri olmaktan ziyade, dini-muhafazakâr bir dünya görüşünü toplumsal ve kültürel düzlemde yeniden inşa etmeyi hedefleyen bütünlüklü bir hegemonik projenin parçaları olarak ele alınmaktadır. Çalışma, Antonio Gramsci’nin hegemonya teorisi ve “common sense” kavramı ile Louis Althusser’in ideolojik devlet aygıtları kavramından hareketle, eğitimin ideolojik yeniden üretim, rıza oluşturma ve kimlik inşası süreçlerinde işlevsel bir mekanizma olarak nasıl rol oynadığını tartışmaktadır. Araştırma; yasa metinleri, politika belgeleri, müfredatlar, ders kitapları ve resmi açıklamalar gibi kaynakları esas alan eleştirel-tarihsel bir söylem analizine dayanmaktadır. Özellikle 2004 müfredat reformu ve 2012 tarihli 4+4+4 eğitim yasası, eğitimin hegemonik yeniden yapılandırmasında kritik dönüm noktaları olarak incelenmektedir. Tez, bu reformlar aracılığıyla sekülarizmin geriletilmesine paralel olarak, dini değerlerin Türkiye toplumunun doğal ve meşru normları olarak sunulduğu yeni bir "common sense" biçiminin eğitim aracılığıyla nasıl kurumsallaştırıldığını irdelemektedir. Bu çerçevede çalışma, günümüz Türkiye’sinde eğitim, ideoloji ve iktidar arasındaki ilişkileri anlamaya katkı sunmayı hedeflemektedir.

This thesis examines how the Justice and Development Party has utilized the field of education as a strategic domain for ideological transformation in Turkey between 2002 and 2020. Rather than being a collection of frag-mented policy reforms, the Justice and Development Party’s educational interventions are analyzed as part of a coherent hegemonic project that aims to reconstruct the social and cultural order in line with a religious-conservative worldview. Drawing on Antonio Gramsci’s theory of hegem-ony and “common sense,” and Louis Althusser’s concept of ideological state apparatuses, the thesis investigates how education has served not only as a technical tool but as a mechanism of ideological reproduction, consent production, and identity formation. The study employs a critical-historical and discourse-analytical approach, analyzing a wide array of sources, including legal documents, policy texts, curricula, textbooks, and official statements. It focuses particularly on the 2004 curriculum reform and the 2012 4+4+4 education law as key turning points in the educa-tion’s hegemonic restructuring. The research demonstrates how these reforms have institutionalized a new form of common sense, in which de-secularization and Islamization have been presented as the natural and legitimate values of Turkish society. In doing so, the thesis sheds light on the broader relationship between education, ideology, and power in con-temporary Turkey.

Türkiye-Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) ilişkileri Türkiye’nin 1959 yılında ortaklık başvurusu yapması ve 1963’te Ankara Anlaşması’nın imzalanmasıyla başlamıştır. Bu tez, Avrupa entegrasyonunun doğasını ve amaçlarını, AET ve Türkiye-AET ilişkilerine dair Ankara Anlaşması ve Katma Protokol arasında yapılmış erken tarihli kamuoyu tartışmalarını Türk sol düşüncesine odaklanarak incelemektedir. Ankara Anlaşması ya da Katma Protokol’ün imzalanması gibi önemli gelişmeler dışında, Türk kamuoyunun ve siyasetçilerin AET ve Türkiye-AET ilişkilerine ilgisinin yoğun olmadığı tespit edilmiştir. Türkiye’nin AET ile yakınlaşması kimlik temelli görüşler ve Soğuk Savaş’ın blok siyaseti temelinde genellikle olumlu karşılanmaktadır. Ana akım kamuoyunda daha nüanslı ve eleştirel sesler 1960’ların son yıllarında, Türkiye ve AET Katma Protokol’ü müzakere ederken duyulmaya başlanmıştır. Bununla birlikte sol görüşlü entelektüeller, AET’ye ve Türkiye’nin AET’yle muhtemel bütünleşmesine en başından beri eleştirel yaklaşmışlardır. Bu tez 1963-1971 yılları arasında Türk kamuoyunun dış politikaya ve ülkenin dünyadaki yerine ilişkin görüşlerini, büyük ölçüde o dönemde Türkiye’de yayımlanan sol görüşlü süreli yayınların AET ve Türkiye-AET ilişkilerine dair fikirlerine odaklanarak incelemeyi amaçlamıştır. Türk solunun AET’yi emperyalist, yeni-sömürgeci ve tekelci amaçları olan batılı-kapitalist bir kurum olarak niteleyerek, Türkiye’de Avrupa şüpheciliğinin erken örneklerinden birini sergilediği gösterilmektedir.

Turkey-European Economic Community (EEC) relations started with the Turkish application for association in 1959 and the signing of the Ankara Agreement in 1963. This thesis examines the early public discussions in Turkey on the nature and aims of European integration, the EEC, and the Turkey-EEC relations between the Ankara Agreement and the Additional Protocol, with a specific focus on Turkish leftist thought. It is found that apart from the mile-stones like the signing of the Ankara Agreement or the Additional Protocol, Turkish public opinion and politicians showed less interest in the EEC and Turkey-EEC relations. Turkey’s rapprochement with the organization was usually welcomed based on identity-based views and the mentality of bloc politics of the Cold War. More nuanced and critical voices in mainstream pub-lic opinion began to be heard in the final years of the 1960s as Turkey and the EEC were negotiating the Additional Protocol. The leftist intellectuals, how-ever, were vocal and critical about the EEC and Turkey’s possible integration with the organization from the outset. The thesis aims to examine views of Turkish public opinion on Turkey’s foreign policy and the country’s place in the world by focusing on leftist periodicals and their views on the EEC and Turkey-EEC relations. As the Turkish left labelled the EEC as a Western-capitalist institution having imperialist, neo-colonialist, and monopolist agendas, it is demonstrated that leftist opposition to the EEC set one of the early exam-ples of Euroscepticism in Turkey.

Bu tez, Türkiye’nin çok boyutlu ve çok aktörlü dış politika anlayışı çerçevesinde kültürel diplomasinin rolünü incelemektedir. Çalışmanın odak noktasını, Türkiye'nin Somali tecrübesi ve bu süreçte bir kültürel diplomasi aktörü olarak öne çıkan Yunus Emre Enstitüsü'nün (YEE) Somali’deki faaliyetleri oluşturmaktadır. Türkiye'nin Somali'deki varlığı, insani krizin derinleştiği 2011-2017 yılları arasında yumuşak gücün ağırlıkta olduğu "Kurucu Dönem" ve 2017 sonrasında askeri kapasitenin belirginleştiği "Kurumsallaşma Dönemi" olarak iki ana evrede ele alınmaktadır. İnsani yardım eksenli kurucu dönemin ardından gelen bu kurumsallaşma evresinde Türkiye bölgedeki askeri varlığını güçlendirirken, Yunus Emre Enstitüsü dil öğretimi ve kültürel etkileşim araçlarıyla sürece yumuşak güç unsuru olarak dahil olmuştur. Bölgedeki güvenlik sorunlarının, operasyonel ve organizasyonel yetersizliklerin kurumun sahadaki fiziksel hareket alanını belirli ölçüde kısıtladığı tespit edilmiştir. Ancak tüm bu kısıtlılıklara rağmen Enstitü'nün yürüttüğü kültürel diplomasi faaliyetlerinin, Somali halkıyla kurulan bağları derinleştirdiği ve Türkiye’nin Somali’deki çok boyutlu dış politikasına katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.

This thesis examines the role of cultural diplomacy within the framework of Turkiye's multi-dimensional and multi-actor foreign policy approach. The focal point of the study is Turkiye's Somalia experience and the activities of the Yunus Emre Institute (YEE), which has emerged as a cultural diplomacy actor in this process. Turkiye's presence in Somalia is analyzed in two main phases: the "Foundational Phase" between 2011 and 2017, where soft power was predominant as the humanitarian crisis deepened, and the "Institutional Phase" post-2017, where military capacity became more prominent. While Turkiye strengthened its military presence in the region during this “Institutional Phase” that followed the humanitarian-oriented foundational era, Yunus Emre Institute became involved in the process as a soft power element through language instruction and cultural interaction tools. The study determined that the ongoing security issues, operational and organizational inadequacies restrict the Institute's physical operational space in the field to a certain extent. However, despite all these limitations, it is concluded that the cultural diplomacy activities carried out by the Institute deepen the ties established with the Somali people and contribute to multi-dimensional foreign policy of Turkiye in Somalia.

Bu tez, 1960 ile 1980 yılları arasında Türkiye’de planlama, devlet ve ilerleme anlatısı arasındaki ilişkiyi analiz etmektedir. 1960 askeri darbesinin ardından Devlet Planlama Teşkilatı’nın kurulması ve hazırlanan beş yıllık kalkınma planları, planlama anlayışının Türkiye’nin iktisadi ve siyasi hayatında merkezi bir rol oynamıştır. Tez, Türkiye’de planlamayı teknik ve iktisadi bir uygulama olarak görmek yerine devletin ilerleme tahayyülünü̈, toplumu plan çerçevesinde örgütleme girişimlerini ve kurguladığı gelecek zamanı ortaya koymayı amaçlamaktadır. Tez, 1960-1980 dönemini kapsayan kalkınma planlarına, Devlet Planlama Teşkilatı’nın yapısına ve dönemin azgelişmişlik, sanayi merkezli kalkınma anlayışı, toplumsal muhalefet ve onun pratikleri, kırdan kente göç temalarına odaklanmaktadır. 1960’lar ile başlayan dönüştürücü ve geleceğe dönük planlama anlayışından 1970’lerin kriz zamanına uzanan süreçte kalkınma anlatısı incelenmektedir. Bu çalışma, planlama metinlerini belirli bir ilerleme anlatısı kuran ideolojik metinler olarak değerlendirmektedir. Devlet Planlama Teşkilatı’nın kurumsal özerkliğini, planlardaki kalkınma vaatlerini, 12 Mart muhtırası ile çözülen toplumsal zamanı, Avrupa ile ekonomik entegrasyonu ve nihayet 24 Ocak Kararları’na giden süreç ile rejimin çözülüşü tartışılmaktadır. Böylece planlamanın devletin kurguladığı ilerleme anlatısı içinde ideolojik, ekonomik, siyasi ve kurumsal açıdan ne şekilde dönüştüğü tarihsel biçimde açıklanmaktadır.

This thesis analyzes the relationship between planning, the state, and the rhetoric of progress in Turkey between 1960 and 1980. The establishment of the Devlet Planlama Teşkilatı following the 1960 military coup and the five-year development plans it drafted played a central role in Turkey’s economic and political life. The thesis aims to examine the state's vision of progress, its efforts to organize society within the framework of planning, and the future it envisioned, as opposed to viewing planning in Turkey as a technical and economic practice. Thesis focuses on the development plans covering the 1960-1980 period, the structure of the Devlet Planlama Teşkilatı, and themes such as underdevelopment, the industrial-centered development paradigm, social opposition and its practices, and rural-to-urban migration. From the transformative and futuristic planning paradigm that began in the 1960s to the crisis period of the 1970s, the narrative of development is examined. The study views planning texts as ideological documents that construct a specific narrative of progress. The institutional autonomy of the Devlet Planlama Teşkilatı, the development promises in the plans, the social context of the March 12 declaration, economic integration with Europe, and finally the process leading up to the January 24 Decisions and the regime’s collapse are discussed. In this way, the study historically explains how planning transformed ideologically, economically, politically, and institutionally in the context of the narrative of progress constructed by the state.