Belin Benezra Yensarfati - Gelenek ve Değişimin Müzakeresi: İstanbul’da Sefarad Yahudi Yaşam Döngüsü Pratikleri (1960-2020)

Bu tez, İstanbul Sefarad Yahudi Cemaati’nde yaşam döngüsü ritüellerinin—Brit Milah, Bar/Bat Mitsva ve Yahudi düğünlerinin—1960’lardan 2020’ye kadar geçen süreçte anlam, biçim ve işlev açısından nasıl dönüştüğünü incelemektedir. Bu ritüeller, Pierre Bourdieu’nün “alan” (field) kavramı çerçevesinde ele alınmakta ve etno-dinsel kültürel ve topluluk kimliğinin nasıl üç temel aktörün etkileşimi yoluyla ortaklaşa üretildiği araştırılmaktadır: dini otoriteler, Yahudi ortaklı şirketler ve cemaat üyeleri. Kırkın üzerinde görüşme, arşiv araştırmaları ve katılımcı gözleme dayanan bu çalışma, söz konusu ritüellerin ekonomik, kültürel ve sembolik sermaye türlerinin rekabetiyle nasıl şekillendiğini ve farklı aktörlerin bu kaynakları “uygun/doğru” ve “ideal” Yahudiliğin tanımını etkilemek için nasıl stratejik biçimde kullandığını ortaya koymaktadır. Dini otoriteler süreklilik ve tevazu (Kayadez) vurgusu yaparken, organizasyon şirketleri küresel trendleri ve piyasa hassasiyetlerini ritüellere taşımakta; cemaat üyeleri ise görünürlük, aidiyet, habitus ve toplumsal statü arayışlarını değişen sosyo-politik bağlam içinde müzakere etmektedir. Ritüellerin, antisemitizm, toplumsal cinsiyet beklentileri ve sınıf dinamikleri gibi daha geniş yapısal etkenlerle—özellikle topluluk altyapısının dönüşümüyle bağlantılı olarak—nasıl ilişkili olduğu da çalışmada özel bir dikkatle ele alınmaktadır. Yaşam döngüsü ritüelleri, yalnızca dini gelenekler değil; aynı zamanda iktidarın, kimliğin ve temsiliyetin sürekli olarak müzakere edildiği dinamik alanlar olarak ortaya çıkmaktadır.

This dissertation examines how life cycle rituals—namely Brit Milah, Bar/Bat Mitzvah, and Jewish weddings—have transformed in meaning, form, and function within Istanbul’s Sephardi Jewish community between the 1960s and 2020. Framing these events as a “field” in the Bourdieusian sense, the study investigates how ethno-religious cultural and communal identity is coproduced through the interaction of three key agents: religious authorities, Jewish-owned event companies, and community members themselves. Drawing on over forty interviews, archival research, and participant observation, the study reveals how these rituals are shaped by competing forms of capital (economic, cultural, symbolic), and how different actors strategically deploy these resources to influence the definition of “proper” and "ideal" Jewishness. While religious authorities emphasize continuity and modesty (Kayadez), companies introduce global trends and market sensibilities, and community members negotiate visibility, belonging, habitus, and status within a shifting socio-political landscape. Special attention is given to how rituals reflect broader dynamics, such as antisemitism, gendered expectations, and class dynamics, in connection with the transformation of communal infrastructure. Life cycle events emerge not merely as religious traditions but as dynamic arenas where power, identity, and representation are continuously negotiated.

Turkish