Muhammed Gazali Kılınç - Öğretmenler Eylemde: Türkiye’deki Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası (2021-2025)
Bu tez Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası’nın kuruluşunu, stratejilerini ve dönüştürücü etkilerini incelemektedir. Tez, özel eğitim sektörünün yapısal koşullarının—deregülasyon ve güvencesizleştirme—hem sendikal imkanları kısıtladığını hem de öğretmenleri militant işçi aktivizmine ve yenilikçiliğe mecbur bıraktığını savunmaktadır. Toplu sözleşmenin fiilen imkansız olduğu koşullarda Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası, okul önü protestoları, meclis nöbetleri ve sosyal medya kampanyalarıyla güçlü bir eylemsellik ortaya koymuştur. İşçiden işçiye örgütlenerek sendika kısa sürede hızla büyümüş ve stratejilerini öğretmenlere aşılamıştır. Araştırmanın bulguları bu sendikanın mücadelesi sonucunda bireysel, organizasyonel ve sektörel dönüşümlere işaret etmektedir. Bireysel düzeyde öğretmenler sendika eylemliliği etrafında özgüven, dayanışma ve kalıcı bir kolektif etkinlik duygusu geliştirmiştir. Örgütsel düzeyde sendika, stratejik esnekliği riske atacak biçimde bir kurumsallaşma sürecinden geçmiştir. Sektörel düzeyde ise sendika deregülasyonu tersine çevirme yönünde sektörde mütevazı bir yeniden-düzenleme hamlesine sebep olmuştur. Bu çalışma gündelik örgütlü pratikleri daha geniş siyasal-ekonomik dinamikler içinde konumlandırmak için Burawoy’un genişletilmiş vaka yöntemini ve derinlemesine görüşmeler ile katılımcı gözlem yöntemlerini, kavramsal olarak ise Hyman’ın stratejik üçgenini ve Blanc’ın işçiden işçiye örgütlenme modelini kullanmaktadır. Genel olarak tez, otoriter neoliberalizm koşullarında dahi bağımsız sendikaların yenilikçi yöntemler geliştirebileceğini ve mobilize olabileceğini ortaya koyarak emek çalışmaları literatüründeki sendikal canlanma tartışmalarına katkı sunmaktadır.
This thesis examines the emergence, strategies, and transformative effects of the Private Sector Teachers’ Union (PSTU) in Turkey’s private education sector between 2021 and 2025. It argues that sectoral conditions— deregulation and precarization—both constrained and enabled militant, innovative unionism. In the absence of enforceable collective bargaining, PSTU assembled a disruptive, public-facing repertoire: school-front protests, sit-ins and social-media campaigning. Through worker-to-worker organizing, the union scaled rapidly up across sector. Findings show multi-level transformations that I analyze at three levels: individual, organizational and sectoral. Individually, teachers developed confidence, solidarity, and durable collective efficacy through PSTU’s mobilization. Organizationally, PSTU expanded and got more consolidated but also experienced a process of institutionalization, risking strategic flexibility. Sectorally, the union heightened public awareness regarding the precarity of teachers, and compelled some re-regulatory moves. This study uses Burawoy's extended case method, in-depth interviews, and participant observation to locate everyday organizing practices within broader political-economic dynamics, and conceptually, Hyman's strategic triangle and Blanc's worker-to-worker organizing model. Overall, the thesis contributes to labor revitalization debates by showing that, even under authoritarian neoliberalism, grassroots and independent unions can innovate, mobilize, and reshape the terrain of labor politics.